Open Kamerbeta

Kamervragen

Titel
Status
Indiener (persoon)
Indiener (partij)
4604 kamervragen gevonden
beantwoord onbeantwoord uitgesteld
Alle
30 oktober 2026
De onderbouwing van beekdalmaatregelen bij de Tungelroyse Beek
Caroline van der Plas (BBB), Femke Wiersma (BBB)
van Essen , Vincent Karremans (VVD)
1. Deltares, 10 december 2025, «Doorrekening van de effecten van maatregelen in brede bufferzones langs beekdalen voor KRW doelbereik nutriënten»
  • Vraag 1

    Kunt u concreet onderbouwen welk aandeel van de stikstofbelasting van de Tungelroyse Beek afkomstig is uit het buitenland en welk aandeel daadwerkelijk afkomstig is van Nederlandse landbouw, gezien het feit dat u in uw beantwoording van eerdere Kamervragen (2026Z18645) stelt dat lokale meetgegevens en modelberekeningen niet één-op-één vergelijkbaar zijn, de feitelijke herkomst van de nutriëntenbelasting verandert daardoor echter niet? Kunt u daarbij de specifieke bronverdeling en berekeningen overleggen waarop de opname van deze beek in de lijst van 17 beken met een bufferzone van 250 meter is gebaseerd?

  • Vraag 2

    Hoe is de buitenlandse nutriëntenbelasting, die volgens uw eerdere beantwoording ook stroomafwaarts herkenbaar blijft in de gebruikte bronnenanalyse, concreet verwerkt in de berekeningen voor de Tungelroyse Beek en waarom is deze beek desondanks opgenomen in de lijst van 17 beken waarvoor een bufferzone van 250 meter wordt voorzien?

  • Vraag 3

    Welke concrete gegevens, berekeningen of andere onderbouwing moeten provincies en waterschappen aanleveren om gebruik te kunnen maken van de door u genoemde mogelijkheid om de voorlopige lijst met beken aan te passen? Aan welke criteria moet deze inbreng voldoen en binnen welke termijn moet deze worden aangeleverd?

  • Vraag 4

    Deelt u de mening dat het voor agrarische ondernemers grote onzekerheid met zich meebrengt wanneer hun bedrijf binnen een aangekondigde bufferzone valt, terwijl pas na gerichte Kamervragen duidelijk wordt dat de gepresenteerde lijst met beken nog niet definitief is, en dat deze werkwijze het vertrouwen in een betrouwbare en voorspelbare overheid ondermijnt? Wanneer verwacht u dat de definitieve lijst met beken wordt vastgesteld en kunt u toezeggen dat er vóór die tijd geen onomkeerbare besluiten worden genomen over bufferzones of beperkingen voor agrarische bedrijven?

  • Vraag 5

    Klopt het dat het effect van de 250 meter zone slechts 0,1 milligram per liter is, aangezien de Tungelroyse beek op de kaart rechtsboven in figuur 3.4 op pagina 21 uit het Ex ante rapport van Deltares blauw is gekleurd en dat reductie dus tussen 0,5 en 5 procent ligt?1

  • Vraag 6

    Kunt u een volledig overzicht verstrekken van alle beken waarvoor een buitenlandse bijdrage aan de nutriëntenbelasting is berekend, inclusief het berekende percentage per beek, dus ook wanneer deze bijdrage minder dan 50 procent bedraagt?

  • Vraag 7

    Zijn alle betrokken provincies en waterschappen actief geïnformeerd over de berekende buitenlandse nutriëntenbelasting van de beken in hun gebied, de voorlopige selectie en de mogelijkheid om onderbouwde correcties aan te dragen? Zo ja, wanneer en op welke wijze? Zo nee, waarom niet en bent u bereid dit alsnog te doen?

  • Vraag 8

    Welke concrete gesprekken zijn sinds de toezegging gedaan tijdens het wetgevingsoverleg Water van 2 februari 2026, gevoerd met de bevoegde autoriteiten in België en Duitsland over grensoverschrijdende nutriëntenbelasting, op welk bestuurlijk niveau vonden deze plaats en welke afspraken over vermindering van die belasting zijn daarbij gemaakt?

  • Vraag 9

    Kunt u specifiek ingaan op de Belgische bijdrage aan de belasting van de Tungelroyse Beek en aangeven welke reducties binnen welke termijnen zijn afgesproken met de Belgische verantwoordelijken voor dit dossier, en hoe de uitvoering wordt gevolgd?

  • Vraag 10

    Hoe wordt deze inzet betrokken bij de besluitvorming over de bufferzones langs de 17 geselecteerde beken, gezien het feit dat u in uw brief van 19 juni 2026 over de voortgang van de Kaderrichtlijn Water (Kamerstuk 27 625, nr. 742) schrijft dat buurlanden wordt gevraagd ervoor te zorgen dat het water op de grens aan de Nederlandse kwaliteitseisen voldoet? Kunt u per grensoverschrijdende beek onderbouwen welk deel van de resterende opgave met maatregelen in Nederland kan worden opgelost en welk deel vermindering van de buitenlandse belasting vereist, zodat agrarische ondernemers niet worden aangesproken op een opgave die zij met hun bedrijfsvoering niet kunnen oplossen?

  • Vraag 11

    Bent u bereid deze vragen afzonderlijk en volledig te beantwoorden en de antwoorden ruimschoots voorafgaand aan het wetgevingsoverleg Water van 23 november 2026 aan de Kamer te doen toekomen, zodat de Kamer deze bij de voorbereiding van het overleg kan betrekken?

29 oktober 2026
Het bericht ‘Europa speelt met vuur: ruzie over uitstel methaanregels splijt lidstaten tot op het bot’
Alisha Müller (VVD)
Stientje van Veldhoven (D66)
1. De Telegraaf, 21 oktober 2026, «Europa speelt met vuur: ruzie over ui…
  • Vraag 1

    Bent u bekend met het bericht «Europa speelt met vuur: ruzie over uitstel methaanregels splijt lidstaten tot op het bot»?1

  • Vraag 2

    Klopt het dat u zich in de Energieraad aan het blok met Frankrijk en Spanje heeft verbonden dat wilde vasthouden aan het voorstel van de Commissie om bepaalde verplichtingen uit de methaanverordening met één jaar uit te stellen? Waarom?

  • Vraag 3

    Kunt u toelichten waarom u er niet voor heeft gekozen om bij landen als Polen en Tsjechië aan te sluiten die hebben gepleit voor een uitstel van drie jaar?

  • Vraag 4

    Erkent u dat het voor de leveringszekerheid van de Europese energievoorziening beter is als bepaalde verplichtingen uit de methaanverordening langer dan één jaar worden uitgesteld?

  • Vraag 5

    Kunt u kort reflecteren op de positie die het Europees Parlement heeft ingenomen?

  • Vraag 6

    Klopt het dat er in de Raad gewerkt wordt aan een compromisvoorstel van een uitstel van bepaalde verplichtingen van twee jaar? Is het kabinet voornemens dat voorstel te steunen? Waarom wel of niet?

  • Vraag 7

    Wanneer gaat de Raad over haar positie stemmen?

  • Vraag 8

    Kunt u deze vragen beantwoorden voor de begrotingsbehandeling op 4 november?

29 oktober 2026
De sterk stijgende aanvallen van wolven op runderen in Drenthe
André Flach (SGP)
Silvio Erkens (VVD)
1. Sterke Erven, 27 oktober 2026, «Scherpe stijging wolvenaanvallen op r…
  • Vraag 1

    Heeft u kennisgenomen van het bericht dat het aantal aanvallen van wolven op runderen in Drenthe de afgelopen tijd sterk is gestegen en dat onder meer dierenartsen zich grote zorgen maken?1

  • Vraag 2

    Hoe waardeert u het signaal dat wolven in Drenthe hebben leren samenwerken om volwassen runderen tegen de grond te krijgen, mede in het licht van de gewenste weidegang van runderen en de veiligheid van mensen in het landelijk gebied?

  • Vraag 3

    Deelt u de mening dat het onwenselijk en onwerkbaar is om alle weilanden af te rasteren met wolfwerende afrastering?

  • Vraag 4

    Welke ruimte biedt de landelijke regelgeving om de wolvenroedels in Drenthe zodanig te beheren dat aanvallen op runderen ingeperkt worden en de veiligheid van plattelandsbewoners gewaarborgd kan worden?

  • Vraag 5

    Bent u in overleg met de provincie Drenthe om te bezien hoe op basis van de nieuwe landelijke regels snel en adequaat ingegrepen kan worden?

28 oktober 2026
Het Afsprakenkader Aanvalsplan Grutto
Laura Bromet (GroenLinks-PvdA)
van Essen
1. Vogelbescherming Nederland, 6 juli 2026, «De grutto heeft geen feestj…
  • Vraag 1

    Bent u bekend met het bericht «De grutto heeft geen feestje nodig, maar bescherming»?1

  • Vraag 2

    Wat vindt u ervan dat Vogelbescherming Nederland en de andere initiatiefnemers van het Aanvalsplan Grutto niet aanwezig waren bij de ondertekening van het Afsprakenkader Aanvalsplan Grutto? Welke betekenis hecht u aan dit signaal?

  • Vraag 3

    Hoe beoordeelt u de zorgen van Vogelbescherming Nederland over de juridische en financiële borging van het Afsprakenkader en over het ontbreken van een duurzaam verdienmodel voor weidevogelboeren?

  • Vraag 4

    Waarom verwacht u dat een aanpak die grotendeels is gebaseerd op vrijwillige afspraken, voldoende effectief zal zijn om de doelen van het Aanvalsplan Grutto te realiseren, gezien de sterk verslechterde staat van de weidevogels ondanks de vrijwillige maatregelen van de afgelopen decennia?

  • Vraag 5

    Kunt u toelichten op welke wijze de afspraken uit het Afsprakenkader juridisch zijn geborgd? Welke stappen gaat u zetten om deze alsnog tot stand te brengen en binnen welke termijn, indien deze borging nog niet is gerealiseerd?

  • Vraag 6

    Waarom heeft u niet gekozen voor een Nationaal Programma Weidevogels onder de Omgevingswet, waarin de afspraken uit het Afsprakenkader juridisch worden verankerd? Bent u bereid deze mogelijkheid alsnog te verkennen?

  • Vraag 7

    Welke consequenties heeft het wanneer partijen de afspraken uit het Afsprakenkader niet nakomen?

  • Vraag 8

    Waarom bevat het Afsprakenkader geen concrete termijnen voor de uitvoering van de verschillende maatregelen en intenties? Bent u bereid deze te voorzien van tussendoelen, duidelijke termijnen, en momenten waarop geëvalueerd of bijsturing nodig is, die aansluiten bij de beoogde realisatie in 2035?

  • Vraag 9

    Kunt u toelichten op welke wijze de uitvoering van het Afsprakenkader financieel is geborgd voor de periode 2026–2035? Welke maatregelen neemt u om dit alsnog te realiseren, indien deze borging nog niet volledig is geregeld?

  • Vraag 10

    Klopt het dat provincies niet verplicht zijn afspraken uit het Afsprakenkader uit te voeren indien de benodigde financiering niet beschikbaar komt? Zo ja, hoe voorkomt u dat hierdoor vertraging of een impasse in de uitvoering ontstaat?

  • Vraag 11

    Kunt u, gezien de in het Afsprakenkader genoemde geschatte kosten van 800 tot 900 miljoen euro voor de uitvoering van het Aanvalsplan Grutto in de periode 2026–2035, per kostencategorie uit het indicatieve financiële overzicht aangeven welke financieringsbron is voorzien en in welke mate deze middelen reeds zijn verzekerd?

  • Vraag 12

    Bent u in gesprek met de Minister van Financiën over de financiële borging van het Afsprakenkader? Zo ja, wat is de stand van zaken van deze gesprekken? Zo nee, waarom niet?

  • Vraag 13

    Welk doelbereik verwacht u in 2035 met de uitvoering van het Afsprakenkader te realiseren, uitgedrukt in concrete indicatoren voor de staat van de grutto en andere weidevogels? Op welke wijze wordt gemonitord en geëvalueerd of deze doelen worden gehaald? Hoe wordt er bijgestuurd als blijkt dat de doelen voor 2035 niet binnen handbereik liggen?

  • Vraag 14

    Op welke wijze zijn stakeholders zoals Vogelbescherming Nederland en BoerenNatuur betrokken geweest bij de totstandkoming van het Afsprakenkader? Hoe worden zij betrokken bij de verdere uitwerking en uitvoering van het Aanvalsplan Grutto?

  • Vraag 15

    Zijn de middelen voor herwaardering van grond, de uitwerking van grondinstrumentarium voor het waterbeleid en de benodigde organisatiekosten inmiddels betrokken bij de besluitvorming van de Taskforce over de inzet van middelen, zoals bedoeld in artikel 2.2.7 van het Afsprakenkader? Zo nee, waarom niet? Wanneer gebeurt dit alsnog?

  • Vraag 16

    Waarom worden de routekaarten voor de afzonderlijke Aanvalsplan-Gruttogebieden pas in 2028 opgeleverd? Hoe verhoudt zich dit tot de ambitie om in 2026 in alle gebieden te starten en tot de doelstelling om uiterlijk in 2035 resultaten te realiseren?

  • Vraag 17

    In welke mate draagt het Afsprakenkader volgens u bij aan het behalen van de doelen voor boerenlandvogels uit de Natuurherstelverordening? Volstaat daarvoor het Afsprakenkader en zo niet, waarop schiet het tekort? Aan welke andere doelen van de Natuurherstelverordening draagt het Afsprakenkader bij?

  • Vraag 18

    Welke kansen ziet u om de uitwerking en uitvoering van het Afsprakenkader Grutto te koppelen aan de stikstofopgave?

  • Vraag 19

    Krijgen provincies instructies mee om in gebiedsopgaven de uitvoering van het Afsprakenkader te betrekken, of bent u bereid te overwegen dit in deze instructies mee te geven?

27 oktober 2026
Oplopende voorraden AVI-bodemas
Chris Stoffer (SGP)
Bertram , Stientje van Veldhoven (D66)
1. De Volkskrant, 11 oktober 2026, «Op zoek naar het goud in de grijze b…
2. Kamerstuk 30 872, nr. 328
3. Aanhangsel Handelingen II, vergaderjaar 2025–2026, nr. 2314. …
  • Vraag 1

    Heeft u kennisgenomen van het artikel «Op zoek naar het goud in de grijze bergen van verbrand afval: Heros in Sluiskil zeeft en scheidt bodemas»1?

  • Vraag 2

    Herkent u het beeld dat bij afvalenergiecentrales en verwerkers grote voorraden AVI-bodemas zijn ontstaan, omdat de afzet van (verwerkte) bodemas achterblijft?

  • Vraag 3

    Kunt u inzicht geven in de ontwikkeling van de totale voorraad gewassen en ongewassen AVI-bodemas bij Nederlandse afvalenergiecentrales en verwerkende bedrijven, en op welke wijze blijft u op de hoogte?

  • Vraag 4

    Welke risico’s ziet u voor de continuïteit van de verwerking van restafval en AVI-bodemas als deze voorraden langdurig blijven oplopen? Acht u het van belang dat gewassen bodemas zoveel mogelijk toegepast kan blijven worden als secundaire bouwstof?

  • Vraag 5

    Kunt u voor de jaren 2022 tot en met heden aangeven hoeveel aanvragen, inclusief de totale tonnage, voor export van AVI-bodemas zijn ingediend en al dan niet zijn goedgekeurd? In hoeverre hangt eventuele toename van exportaanvragen volgens u samen met het anticiperen van marktpartijen op de voorgenomen wijzigingen in het Circulair Materialenplan?

  • Vraag 6

    Wat is de stand van zaken van het traject onder leiding van de Speciaal Regeringsvertegenwoordiger Circulaire Economie om de Rijksoverheid, decentrale overheden en de sector bij een te brengen om het vertrouwen in de verantwoorde toepassing van gewassen bodemas te herstellen? Wat heeft dit inmiddels opgeleverd en hoe worden resterende knelpunten opgepakt?

  • Vraag 7

    Richt de voorgenomen aanpassing van het Circulair Materialenplan2 zich op staalslakken en ongewassen AVI-bodemas, zodat de oproep om geen generieke beperkingen op te leggen hiervoor niet geldt?

  • Vraag 8

    Op welke wijze gaat u beoordelen of de overgangstermijn van twee jaar voor het verplicht wassen van AVI-bodemas in de praktijk reëel is3? Wanneer komt hier duidelijkheid over?

  • Vraag 9

    Bent u bereid de Kamer bij de eerstvolgende wijziging van het Circulair Materialenplan in 2027 kwantitatief te informeren over de ontwikkeling van de voorraden AVI-bodemas, de beschikbare wascapaciteit, de binnenlandse afzet van gereinigde bodemas en de export van AVI-bodemas?

23 oktober 2026
De Nederlandse inzet op de Industrial Accelerator Act en de recente publicatie van het Jacques Delors Centre
Tom van der Lee (GroenLinks-PvdA)
Herbert , Stientje van Veldhoven (D66)
1. Delors Centre, 12 oktober 2026, «Buy European need not break the bank…
  • Vraag 1

    Bent u bekend met de recente publicatie Buy European need not break the bankvan het Jacques Delors Centre?1

  • Vraag 2

    Onderschrijft u de conclusie dat strengere Europese voorkeursregels en eisen aan koolstofarme productie mogelijk zijn zonder hoge meerkosten voor eindgebruikers?

  • Vraag 3

    Hoe reflecteert u op de conclusie dat het huidige voorstel voor de Industrial Accelerator Act (IAA) onvoldoende prikkels biedt voor investeringen in de Europese industrie en dat strengere Europese voorkeurseisen gewenst zijn?

  • Vraag 4

    Onderschrijft u dat brede uitzonderingen op Europese voorkeursregels en groene producteisen de effectiviteit beperken, maar ook extra bureaucratie en onzekerheid veroorzaken? Zo nee, waarom niet?

  • Vraag 5

    Kunt u hierbij specifiek ingaan op de generieke kostenuitzondering en de positionering van Nederland op dit principe? Hoe reflecteert u op de kritiek in dit onderzoek?

  • Vraag 6

    Bent u bereid om de reikwijdte van de IAA uit te breiden naar meer markten en aanvullende strategische componenten, zoals de publicatie aanbeveelt? Zo nee, waarom niet?

  • Vraag 7

    Waarom kiest u voor terughoudendheid bij Europese oorsprongseisen, en een brede definitie van wat Europees is, terwijl een nauwere definitie en harde Europese voorkeursregels volgens de publicatie de vraag naar Europese producten vergroten en daarmee investeringen in Europese productie stimuleren?

  • Vraag 8

    Kunt u toelichten hoe u de overweging maakt of u voor of tegen Europese oorsprongseisen voor (strategische) producten bent?

  • Vraag 9

    Waarom zorgt de Nederlandse positie volgens u voor meer investeringszekerheid in Europese verduurzaming van de industrie dan de positie die in de publicatie wordt onderbouwd?

  • Vraag 10

    Bent u bereid om voor strategische sectoren oplopende minimumpercentages voor koolstofarme – en Europese – productie in te stellen met oog op een duidelijk einddoel, zodat producenten zekerheid krijgen over de toekomstige vraag? Zo nee, waarom niet?

  • Vraag 11

    Ziet u op basis van de publicatie reden om uw positionering op de IAA te heroverwegen en te pleiten voor ambitieuzere Europese voorkeursregels en groene mandaten? Zo nee, waarom niet?

  • Vraag 12

    Zijn er onderdelen van deze publicatie die u in overweging neemt voor de positionering van Nederland bij toekomstige Europese wetgeving t.a.v. industriebeleid?

22 oktober 2026
Mogelijke afvalwaterinjecties door de NAM in Rossum (gemeente Dinkelland)
Henk Jumelet (CDA), Hanneke Steen (CDA)
de Bat
1. Tubantia, 21 oktober 2026, Dinkelland krijgt bericht van de NAM: nieuwe vergunningen aangevraagd voor injectieputten in Rossum
  • Vraag 1

    Bent u bekend met het bericht «Dinkelland krijgt bericht van de NAM: nieuwe vergunningen aangevraagd voor injectieputten in Rossum»?1

  • Vraag 2

    Klopt het dat de NAM een nieuwe vergunningaanvraag heeft ingediend? Zo ja, wat is de precieze reikwijdte van deze aanvraag en binnen welke termijn moet hierover een besluit worden genomen?

  • Vraag 3

    Kunt u precies aangeven welke onderdelen van het acceptatie- en verwerkingsbeleid (A&V-beleid) en de administratieve organisatie en interne controle (AO/IC) voor Rossum-Weerselo-2 worden geactualiseerd en waarom deze wijzigingen nodig zijn?

  • Vraag 4

    Begrijpt u dat deze vergunningaanvraag voor afvalwaterinjectie wederom voor onrust onder bewoners zorgt? In hoeverre is deze vergunningaanvraag van de NAM volgens u verenigbaar met eerdere toezeggingen van het Rijk aan de gemeente Dinkelland en haar inwoners over het beëindigen van afvalwaterinjecties en de definitieve verwijdering van de putten?

  • Vraag 5

    Welke concrete noodsituaties zouden een nieuwe inzet van deze putten kunnen rechtvaardigen, aan welke voorwaarden zou in dat geval moeten worden voldaan en wie beslist daarover? Hoe verhoudt een eventuele inzet van deze reserveputten zich tot het uitgangspunt van definitieve verwijdering van de putten? Is dat nog steeds het uitgangspunt?

  • Vraag 6

    Wat is de actuele stand van zaken met betrekking tot de beschikbare en benodigde injectiecapaciteit in Schoonebeek? In hoeverre is deze capaciteit toereikend en welke alternatieven worden overwogen indien de beschikbare capaciteit ontoereikend is? Welke rol spelen de putten in Rossum daarbij?

  • Vraag 7

    Hoe worden de gemeente Dinkelland en haar inwoners geïnformeerd en betrokken bij de vergunningaanvraag van de NAM? Welke mogelijkheden hebben omwonenden om hun zorgen kenbaar te maken voordat een besluit wordt genomen?

  • Vraag 8

    Bent u bereid om, voordat een besluit op de vergunningaanvraag wordt genomen, in ieder geval met de gemeente Dinkelland en omwonenden in gesprek te gaan over de aanvraag, de mogelijke inzet van de reserveputten en de verhouding tot eerdere toezeggingen van het Rijk? Zo nee, waarom niet?

22 oktober 2026
Een overzicht van nationaal klimaat- en energiebeleid dat verder gaat dan Europese verplichtingen
Alisha Müller (VVD)
Stientje van Veldhoven (D66)
1. Kamerstuk 32 013, nr. 309
  • Vraag 1

    Kunt u bevestigen dat de volgende twee afspraken uit het coalitieakkoord «Aan de slag» u bekend zijn: «Onze ambitie blijft om onnodige nationale koppen op Europese regels te schrappen» en «Als we nieuw beleid invoeren kijken we standaard naar de effecten op het gelijke speelveld met omringende landen»?

  • Vraag 2

    Bent u bekend met de brief van de Minister van Financiën met een inventarisatie van nationale koppen en aanvullende nationale vereisten voor de financiële sector?1

  • Vraag 3

    Bent u bereid de Kamer een vergelijkbaar overzicht te sturen van nationale koppen en aanvullend beleid dat Nederland treft voor het klimaat- en energiebeleid en circulariteit? Zo nee, waarom niet?

  • Vraag 4

    Kunt u in dat overzicht in ieder geval alle geldende en voorgenomen wet- en regelgeving en ander beleid op het terrein van klimaat en energie en circulariteit opnemen? Kunt u in ieder geval de volgende categorieën meenemen:

  • Vraag 5

    Bij welke maatregelen uit het overzicht ziet u mogelijkheden om deze te schrappen, af te zwakken of terug te brengen naar een 1-op-1-implementatie, in lijn met het coalitieakkoord? Op welke termijn acht u dit mogelijk?

  • Vraag 6

    Toetst u, conform het coalitieakkoord, bij het uitwerken van nieuw klimaat- en energiebeleid en beleid op het gebied van circulariteit standaard of er sprake is van een nationale kop en wat de effecten zijn op het gelijke speelveld? Bent u bereid hier in elke memorie van toelichting en iedere beleidsbrief een apart kopje aan te wijden?

  • Vraag 7

    Bent u bereid het overzicht van nationale koppen periodiek te actualiseren, bijvoorbeeld gelijktijdig met de Klimaat- en Energieverkenning?

  • Vraag 8

    Kunt u deze vragen afzonderlijk beantwoorden? Kunt u de vragen beantwoorden vóór de plenaire behandeling van de begroting van Klimaat en Groene Groei en het Klimaatfonds?

20 oktober 2026
Bufferzones van 250 meter langs beken en beekdalzones
Jan Arie Koorevaar (CDA)
van Essen
1. De Limburger, 27 augustus 2026, «Na presentatie stikstofplannen al tw…
  • Vraag 1

    Bent u bekend met het artikel «Na presentatie stikstofplannen al twee maanden radiostilte: Het frustreert dat wij geen duidelijkheid krijgen vanuit Den Haag»?1

  • Vraag 2

    Klopt het dat u voornemens bent langs een groot deel van de beken bufferzones van 250 meter in te stellen? Waarom is gekozen voor een breedte van 250 meter?

  • Vraag 3

    Wat is de reden dat er waterlopen als beekdal zijn aangewezen die geen beekdal zijn en waar geen agrarische opgave is, zoals de Peelkanalen?

  • Vraag 4

    Hoe reflecteert u op de noodzaak tot het op kaart zetten van beekdalzones en nieuwe grondwaterbeschermingsgebieden in gebieden waar provincies reeds met een bestaande aanpak op gebiedsniveau de nitraatnorm van 50 milligram per liter halen?

  • Vraag 5

    Wat heeft de bemestingsvrije zone van vijf meter opgeleverd aan Kaderrichtlijn Water (KRW)-norm doelbereik, gezien het feit dat in het Besluit Activiteiten Leefomgeving (BAL) voor beekdalen reeds een bufferstrook van 5 meter is opgenomen?

  • Vraag 6

    Wat is de effectiviteit, met onderbouwing, van een bufferzone van 250 meter op zowel zandgronden als kleigronden?

  • Vraag 7

    Klopt het dat deze maatregel is gericht op het verminderen van de hoeveelheid stikstof en fosfaat in de beken en dat bij deze maatregel ervan wordt uitgegaan dat de omliggende landbouw de voornaamste bron van deze nutriënten is?

  • Vraag 8

    Kunt u voor iedere beek op de voorgestelde lijst aangeven welk procentueel aandeel van de belasting met stikstof en fosfaat respectievelijk afkomstig is van landbouw, riooloverstorten, effluent van rioolwaterzuiveringsinstallaties (rwzi’s) en aanvoerwater uit grensoverschrijdende wateren? Hoe liggen deze cijfers in de zomer en in de winter?

  • Vraag 9

    Hoe wordt omgegaan met de afwenteling van waterkwaliteitsproblemen via grensoverschrijdende waterlopen, zoals de Dommel vanuit België? Klopt het dat deze waterlopen in België aan de KRW-normen voldoen, maar bij binnenkomst in Nederland niet? Zo ja, hoe is dit verschil te verklaren?

  • Vraag 10

    Zijn er afspraken met het verlagen van overschrijding van KRW-normen met Duitsland en België zodat inkomend water van een betere kwaliteit wordt? Zo ja, wat is het effect van deze afspraken?

  • Vraag 11

    Klopt het dat rioolwaterzuiveringsinstallaties (rwzi’s) moeten voldoen aan de stedelijk afvalwaterzuivering normen en dat de normen voor water afkomstig uit rwzi’s hoger liggen dan de normen voor de KRW? Zo ja, hoe verhouden die normen zich tot elkaar?

  • Vraag 12

    Deelt u de opvatting dat, net als bij het stikstof- en emissiebeleid, bij het verbeteren van de waterkwaliteit de eigen bijdrage aan de vervuiling centraal moet staan? Hoe wordt voorkomen dat Nederlandse boeren maatregelen moeten nemen om vervuiling terug te dringen die afkomstig is uit het buitenland of van andere bronnen en hoe wordt geborgd dat de opgave per sector in verhouding staat tot de eigen bijdrage aan de waterverontreiniging?

  • Vraag 13

    Klopt het dat Nederland bij de beoordeling van de KRW het beginsel «one out, all out» hanteert en dat daarbij aan 142 verschillende parameters moet worden voldaan? Hoe verhouden zich de parameters voor Nederland zich voor de KRW in relatie tot andere Europese landen?

  • Vraag 14

    Kunt u onderbouwen in hoeverre de voorgestelde bufferzones, gelet op de verwachte kosten en de toestand van de overige parameters, daadwerkelijk bijdragen aan het voldoen aan de KRW?

  • Vraag 15

    Hoe verhoudt het terugdringen van nutriënten in beken zich tot het verminderen van stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden?

  • Vraag 16

    Deelt u de verwachting dat de invoering van bufferzones van 250 meter rond beken tot planschade kan leiden? Kunt u reageren op de schatting dat een dergelijke bufferzone, uitgaande van 50 hectare per strekkende kilometer beek, tot circa 6 miljoen euro aan planschade per strekkende kilometer kan leiden? Kunt u reageren op de schatting dat bij circa 160 kilometer aan Brabantse beken de planschade ongeveer 900 miljoen euro kan bedragen?

  • Vraag 17

    Kunt u aangeven hoe hoog de totale planschade voor Nederland naar verwachting is wanneer alle voorgestelde bufferzones langs alle genoemde beken worden gerealiseerd?

  • Vraag 18

    Is er nagedacht over een compensatieregeling die beschikbaar is voor gemeenten en provincies die deze planschade moeten vergoeden?

  • Vraag 19

    Bent u bereid met provincies en waterschappen in gesprek te gaan en samen met hen per gebied/waterloop in beeld te brengen of en in hoeverre een zonering nodig en doelmatig is alvorens over te gaan tot het aanwijzen van zones met rijksinstructieregels?

19 oktober 2026
De prioritering op de fondsen en voorgenomen bezuinigingen op water- en natuurbeleid'
Ines Kostić (PvdD)
Vincent Karremans (VVD)
1. Kamerstuk 2026Z22564.
2. De Telegraaf, 15 oktober 2026 (https://www.telegraaf.nl/politiek/kabi…
  • Vraag 1

    Gelet op de Kamerbrief van 16 oktober jl.1, waaruit blijkt dat vanaf 2033 de middelen voor de Programmatische Aanpak Grote Wateren (PAGW) worden weggehaald, en € 567 miljoen wordt geschoven naar het herstel en onderhoud van betonnen infrastructuur, hoe verhoudt deze keuze zich tot de wettelijke verplichtingen uit de Kaderrichtlijn Water (KRW) en de Natuurherstelverordening?

  • Vraag 2

    Bent u bereid strenger te normeren bij vergunningen en lozingen om te voorkomen dat Nederland vastloopt op het gebied van waterkwaliteit? Welk instrumentarium bent u anders van plan in te zetten dat aantoonbaar resultaten levert om te voorkomen dat Nederland vastloopt op het gebied van waterkwaliteit?

  • Vraag 3

    Erkent u dat het geen verstandige keus is om € 284 miljoen weg te halen bij het Deltaplan Zoetwater, zeker gezien afgelopen droge zomer? Zo nee, op welke wetenschappelijke bronnen en advies van experts baseert u zich dan?

  • Vraag 4

    Hoe verklaart u de keuze om subsidies voor regionale wateren te schrappen terwijl de druk op de natuur en de drinkwatervoorziening toeneemt? Op welke wetenschappelijke bronnen en adviezen van experts baseert u zich?

  • Vraag 5

    Hoe rijmt u de bezuiniging met de recente positieve adviezen van de Ecologische Autoriteit en de Rijksbouwmeester over het belang van de PAGW?

  • Vraag 6

    Erkent u dat het uitblijven van het project Getij Grevelingenmeer, waarop € 172 miljoen wordt bezuinigd, leidt tot het verergeren van de ecologische problemen en het ernstige zuurstoftekort in het meer? Zo nee, op welke wetenschappelijke bronnen en adviezen van experts baseert u zich?

  • Vraag 7

    Hoeveel middelen moet de Minister van LVVN vrijmaken om, met de bijdrage van I&W, het project toch te starten?

  • Vraag 8

    Uit uw interview met de Telegraaf van 15 oktober jl.2 is te lezen dat luxe-eisen niet meer mogelijk zijn. Valt ecologisch bermbeheer en bescherming en versterking van biodiversiteit van o.a. ProRail en Rijkswaterstaat hieronder, of ziet u dit als een taak van de rijksoverheid die het klimaat- en natuurbeleid ondersteunt?

  • Vraag 9

    Erkent u dat extra investeren in bestrijden van de biodiversiteitscrisis en klimaatcrisis (waarvan sprake van is volgens het Intergouvernementeel Platform voor Biodiversiteit en Ecosysteemdiensten (IPBES) en het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC)) een kwestie is van nationale veiligheid, waar ook u voldoende aan bij moet dragen? Zo nee, op welke wetenschappelijke bronnen en adviezen van experts baseert u zich dan?

  • Vraag 10

    Kunt u deze vragen één voor één beantwoorden vóór de start van de begrotingsbehandeling van I&W op woensdag 28 oktober?

16 oktober 2026
De gevolgen van de Braziliaanse verkiezingen voor het Amazonegebied en ontbossing
Christine Teunissen (PvdD)
Sjoerd Sjoerdsma (D66), Stientje van Veldhoven (D66), van Essen
1. Carbon Brief, 28 september 2026 – Analysis: Lula presidency saved at …
2. Nieuw Rechts, 3 september 2026 – Mercosur onder vuur: EU stopt import…
  • Vraag 1

    Bent u bekend met de analyse van Carbon Brief1 dat het Braziliaanse beleid en de uitkomst van de presidentsverkiezingen van grote invloed kunnen zijn op de toekomst van het Amazonegebied en de mate van ontbossing?

  • Vraag 2

    Deelt u de opvatting dat de bescherming van het Amazonewoud van groot belang is voor het tegengaan van klimaatverandering en de bescherming van biodiversiteit, en dat deze bescherming zwaar moet wegen in het Nederlandse en Europese buitenland-, klimaat- en handelsbeleid?

  • Vraag 3

    Erkent u dat de politieke koers van een toekomstige Braziliaanse regering gevolgen kan hebben voor ontbossing, de handhaving van milieuwetgeving en de bescherming van inheemse gemeenschappen? Zo nee, waarom niet?

  • Vraag 4

    Welke concrete diplomatieke en politieke stappen zet u om de Braziliaanse regering aan te sporen ontbossing tegen te gaan, bestaande natuurbescherming te handhaven en inheemse gemeenschappen te beschermen? Bent u bereid deze inzet op te voeren wanneer dreigt dat de Braziliaanse regering de bescherming van het Amazonegebied afzwakt? Zo nee, waarom niet?

  • Vraag 5

    Hoe beoordeelt u de bijdrage van de veehouderij aan ontbossing in het Amazonegebied? Welke mogelijkheden ziet u om de Europese afhankelijkheid van geïmporteerd rundvlees te verminderen en de consumptie van dierlijke producten terug te dringen als maatregel tegen ontbossing? Bent u bereid te laten onderzoeken in hoeverre deze maatregelen ontbossing tegen kunnen gaan? Zo nee, waarom niet?

  • Vraag 6

    Welke maatregelen neemt u, mede in Europees verband, om te voorkomen dat de vraag naar producten op de Europese markt bijdraagt aan ontbossing in Brazilië? Hoe verhouden deze maatregelen zich tot het EU-Mercosurverdrag?

  • Vraag 7

    Erkent u dat het Mercosurverdrag de druk op de natuur, waaronder in het Amazonegebied, kan vergroten? Zo nee, waarop baseert u dat oordeel? Hoe wordt voorkomen dat de extra handelsmogelijkheden leiden tot meer ontbossing?

  • Vraag 8

    Deelt u de opvatting dat het onwenselijk is dat een handelsverdrag nieuwe of ruimere toegang tot de Europese markt voor rundvlees biedt, terwijl er ernstige vragen bestaan over de controle op productiemethoden en naleving van Europese normen? Zo nee, waarom niet?

  • Vraag 9

    Hoe voorkomt u dat het Mercosurverdrag extra handelsvoordelen oplevert voor een Braziliaanse regering die natuurbeschermingsregels afzwakt of klimaat- en natuurverplichtingen niet nakomt? Welke mogelijkheden heeft de EU om handelsvoordelen op te schorten wanneer Brazilië zijn klimaat- en natuurverplichtingen niet nakomt?

  • Vraag 10

    Wat zijn de meest recente ontwikkelingen rond de tijdelijke importstop op rundvlees uit Brazilië2, en welke invloed heeft dit op het handelsdeel en het nog te ratificeren deel van het Mercosurverdrag? Bent u bereid zich ervoor in te zetten dat de invoer pas wordt hervat pas nadat aanvullende controles en waarborgen zijn vastgesteld, die naleving van Europese regels aantoonbaar verzekeren? Zo nee, waarom niet?

  • Vraag 11

    Bent u bereid zich in te zetten voor herziening, opschorting of beëindiging van de handelsvoordelen uit het Mercosurverdrag voor bijvoorbeeld rundvlees als blijkt dat die voordelen leiden tot extra druk op natuurgebieden, waaronder het Amazonegebied, of tot invoer van producten die niet aantoonbaar voldoen aan Europese productie- en gezondheidsnormen? Zo nee, waarom niet?

  • Vraag 12

    Kunt u deze vragen één voor één en binnen de daarvoor geldende termijn beantwoorden?

15 oktober 2026
Het rapport van de NAM over bodemdaling door gaswinning onder Waddenzee
Sjoukje van Oosterhout (GroenLinks-PvdA)
de Bat
  • Vraag 1

    Bent u bekend met het rapport van de NAM «Gaswinning Moddergat, Lauwersoog en Vierhuizen»?

  • Vraag 2

    Wat vindt u ervan dat het advies aangeeft dat de grenzen van bodemdaling door gaswinning onder Waddenzee dichterbij komen?

  • Vraag 3

    Onderschrijft u dat in de komberging Zoutkamperlaag de bodemdaling plus zeespiegelstijging nu al 4,33 mm per jaar bedraagt, bij een grens van 5 mm?

  • Vraag 4

    Hebt u er kennis van genomen dat het rapport een gemiddelde hoogwaterstijging bij Lauwersoog van 4,3 mm per jaar over 2007–2025 vermeldt, terwijl in de toets op de gebruiksruimte wordt gerekend met 3,65 mm? Hoe verklaart u dit verschil?

  • Vraag 5

    Hoe beoordeelt u dat vijf van de dertien Natura 2000-broedvogelsoorten niet meer in het Lauwersmeer broeden, en dat de gemeten maaivelddaling daar beduidend groter is dan de gemodelleerde bodemdaling?

  • Vraag 6

    Hebt u er kenis van genomen dat volgens het rapport de Wulp, Kanoet en Tureluur in het beïnvloedingsgebied harder achteruit gaan dan in de rest van de Nederlandse Waddenzee? Waarom leidt dit niet tot de conclusie dat een effect van gaswinning niet kan worden uitgesloten? Gaat u hier nader onderzoek naar doen?

  • Vraag 7

    Valt een hervatting van de productie in de velden Vierhuizen-Oost en Lauwersoog-Oost binnen het bestaande winningsplan? Wordt deze vooraf getoetst aan de huidige, krappe marges?

  • Vraag 8

    Klopt het dat de NAM beroep heeft ingesteld tegen het geldende Gebruiksruimtebesluit, omdat zij het zeespiegelstijgingsscenario te conservatief vindt? Wat is de stand van die procedure? Hoe verhoudt het aanvechten van dit scenario zich tot het «hand aan de kraan»-principe, waarop de NAM zichzelf beroept?

  • Vraag 9

    Bent u bereid uit te sluiten dat het meegroeivermogen of het zeespiegelscenario wordt versoepeld om meer winning mogelijk te maken?

  • Vraag 10

    Deelt u de opvatting dat het onwenselijk is dat de NAM zelf beoordeelt of er een relatie is tussen natuurachteruitgang en haar eigen gaswinning? Bent u bereid om te regelen dat deze beoordeling onafhankelijk plaatsvindt?

14 oktober 2026
Het artikel 'Noodfonds Energie opent op 4 januari, 'verborgen energiearmoede niet opgelost'
Wimar Bolhuis (GroenLinks-PvdA)
Hans Vijlbrief (D66)
1. NOS, «Noodfonds Energie opent op 4 januari «verborgen energiearmoede niet opgelost»», 29 september 2026, nos.nl/artikel/2632998-noodfonds-energie-opent-op-4-januari-verborgen-energiearmoede-niet-opgelost
2. TNO, 23 juli 2026, «Energiearmoede in Nederland: 2019–2025 Een overzi…
  • Vraag 1

    Bent u op de hoogte van het artikel «Noodfonds Energie opent op 4 januari, «verborgen energiearmoede niet opgelost»»?1

  • Vraag 2

    Deelt u de mening dat het onwenselijk is dat er een groep huishoudens is, naar schatting rond de 124.000 mensen, die hun kachel niet aanzetten uit angst voor hoge energiekosten en toch niet in aanmerking komen voor het Tijdelijk Noodfonds Energie juist omdat zij te lage kosten hebben?2

  • Vraag 3

    Kunt u deze huishoudens met verborgen energiearmoede en onderconsumptie alsnog toegang geven tot een tegemoetkoming uit het Noodfonds Energie?

  • Vraag 4

    Zouden energiecoaches, gemeenten, hulpverleners en energieleveranciers kunnen helpen bij het signaleren van deze huishoudens met energiearmoede bij het Noodfonds Energie of deze huishoudens kunnen aanmelden bij het Noodfonds Energie? Aangezien vanuit deze partijen, zeker vanuit energiecoaches, vele praktijksignalen naar boven kunnen worden gehaald?

  • Vraag 5

    Welke ideeën heeft u overwogen om mensen die, omdat ze bang zijn voor een te hoge energierekening, toch te compenseren vanuit het Noodfonds Energie? Waarom zijn deze ideeën afgevallen? Hoe wilt u er (in de toekomst voor zorgen) dat deze groep ook op compensatie kan rekenen?

  • Vraag 6

    Op welke manier kunnen energiecoaches, gemeenten, hulpverleners en energieleveranciers (die worden genoemd in de brief aan de Tweede Kamer van 29 september) bijdragen aan het benaderen van mensen die mogelijk al wel recht hebben op compensatie vanuit het Tijdelijk Noodfonds Energie?

  • Vraag 7

    Is het mogelijk dat gemeenten, hulpverleners en energieleveranciers hun data gebruiken om ook zoveel mogelijk mensen waarbij vermoedelijk onderconsumptie plaatsvindt, benaderen om hen op de hoogte te stellen van het Noodfonds Energie?

  • Vraag 8

    Hoe zorgt u ervoor dat deze cyclus van de noodzaak van financiële compensatie in de komende jaren doorbroken wordt? Welke concrete maatregelen worden hiervoor genomen?

8 oktober 2026
Ernstige hinder en slaapverstoring in de woonomgeving door windturbines en de totstandkoming van landelijke windturbinenormen
Henk Vermeer (BBB)
Stientje van Veldhoven (D66), Bertram
1. RIVM, augustus 2025, «Onderzoek Beleving Woonomgeving (OBW), Hinder e…
2. Gemeenteraad Amersfoort, Vergadering commissie omgeving 15 april 2025 (1.18.33) (amersfoort.raadsinformatie.nl/vergadering/1352624/Commissie%20Omgeving?s=08)
  • Vraag 1

    Bent u bekend met de RIVM/CBS-rapporten van de Onderzoeken Beleving Woonomgeving (OBW) naar hinder en slaapverstoring?1

  • Vraag 2

    Kunt u voor de jaren 2019 tot en met 2024 aangeven welk percentage van de Nederlandse bevolking van 16 jaar en ouder volgens het Onderzoek Beleving Woonomgeving ernstige geluidhinder respectievelijk ernstige slaapverstoring door windturbines rapporteerde?

  • Vraag 3

    Kunt u deze percentages per jaar vertalen naar geschatte aantallen Nederlanders en daarbij de betrouwbaarheidsintervallen, steekproefomvang en eventuele gevolgen van afronding vermelden?

  • Vraag 4

    Hoe verklaart u dat de gerapporteerde ernstige slaapverstoring door windturbinegeluid gemiddeld 0,1 procent bedroeg in 2019 tot en met 2022, 0,4 procent in 2023 en 0,3 procent in 2024? Zijn deze verschillen statistisch significant en hoe beoordeelt u deze ontwikkeling?

  • Vraag 5

    Welke oorzaken van deze verschillen zijn onderzocht en welke conclusies kunnen daaruit worden getrokken?

  • Vraag 6

    Is onderzocht of de ontwikkeling van ernstige hinder en slaapverstoring samenhangt met veranderingen in het aantal windturbines, de tiphoogte, het vermogen, de rotordiameter of de afstand tot woningen? Zo ja, wat zijn de uitkomsten? Zo nee, waarom niet?

  • Vraag 7

    Klopt het dat tijdens een informatiebijeenkomst voor de gemeenteraad van Amersfoort op 15 april 2025 een percentage van 0,0 procent ernstige slaapverstoring door windturbines is gepresenteerd, terwijl het meest recente Onderzoek Beleving Woonomgeving over 2023 uitkwam op 0,4 procent, en hoe verklaart u dit verschil en wat zegt dit volgens u over de wijze waarop actuele RIVM-gegevens over windturbinehinder hun weg vinden naar decentrale overheden?2

  • Vraag 8

    Acht u het wenselijk dat gemeenten en provincies besluiten over windturbineprojecten kunnen baseren op cijfers die afwijken van de meest recente RIVM-onderzoeken en, zo nee, welke verantwoordelijkheid ziet u voor het RIVM en het kabinet om dergelijke situaties te voorkomen?

  • Vraag 9

    Welke concrete waarborgen gelden voor de actualiteit en volledigheid van informatie die door of namens het RIVM, GGD’en en door de overheid ondersteunde expertisepunten over windturbines wordt verstrekt?

  • Vraag 10

    Welke kennis ontbreekt momenteel nog over de gevolgen van langdurige blootstelling aan windturbinegeluid, laagfrequent geluid en infrageluid voor hinder, slaap en gezondheid en, voor zover dergelijke kennis ontbreekt, acht u de huidige wetenschappelijke basis voldoende om te bepalen welke afstand en welk geluidsniveau nodig zijn om omwonenden voldoende te beschermen?

  • Vraag 11

    Welke resultaten moet het lopende RIVM-onderzoek naar de blootstelling-responsrelatie tussen windturbinegeluid, hinder en slaapverstoring opleveren, wanneer worden deze resultaten verwacht en kunnen deze nog worden verwerkt in de nieuwe landelijke windturbinenormen?

  • Vraag 12

    Waarom behoren kinderen jonger dan 16 jaar niet tot de doelpopulatie van het OBW en via welk onderzoek worden hinder en slaapverstoring door windturbinegeluid bij deze groep wel vastgesteld?

  • Vraag 13

    Op welke wetenschappelijke gegevens baseert het kabinet zich bij de bescherming van kinderen tegen nachtelijk windturbinegeluid, zolang rechtstreeks onderzoek onder deze leeftijdsgroep ontbreekt?

  • Vraag 14

    Welke concrete rol spelen ernstige hinder en slaapverstoring bij de vaststelling van de landelijke normen voor geluid en afstand, welk beschermingsniveau wil het kabinet daarmee voor omwonenden bereiken en hoe wordt daarbij omgegaan met bestaande onzekerheden over mogelijke gezondheidseffecten?

  • Vraag 15

    Welke regels gelden voor windprojecten waarover gemeenten en provincies besluiten, voordat de nieuwe landelijke windturbinenormen in werking treden?

  • Vraag 16

    Hoe voorkomt u dat in deze tussenperiode projecten worden vergund op basis van lokaal vastgestelde normen die omwonenden minder bescherming bieden dan de toekomstige landelijke normen en welke gevolgen heeft het voor reeds verleende vergunningen, indien de landelijke normen uiteindelijk strenger blijken te zijn?

8 oktober 2026
Mogelijke bemoeienis van de bestuursvoorzitter van Wageningen University & Research met een stikstofsymposium
Peter van Duijvenvoorde (FVD)
Letschert
  • Vraag 1

    Bent u bekend met de berichtgeving van wetenschapsjournalist Arnout Jaspers van 6 oktober 2026 over de annulering van het symposium «Van Habitatrichtlijn naar doelgericht natuurbeheer», dat op 13 oktober bij het Koninklijk Instituut Van Ingenieurs (KIVI) in Den Haag zou plaatsvinden?

  • Vraag 2

    Klopt het dat dr. ir. Sjoukje Heimovaara, voorzitter van de Raad van Bestuur van Wageningen University & Research (WUR), contact heeft opgenomen met het bestuur van KIVI over dit symposium?

  • Vraag 3

    Zo ja, wanneer heeft dit contact plaatsgevonden, op wiens initiatief en wat was de precieze aanleiding voor dit contact?

  • Vraag 4

    Klopt het dat Heimovaara daarbij haar «bezorgdheid» heeft uitgesproken over het symposium, mede gezien het landelijk debat, en zo ja, waaruit bestond deze bezorgdheid precies?

  • Vraag 5

    Heeft de samenstelling van het sprekersprogramma, waaronder de deelname van wetenschappers en onderzoekers met uiteenlopende opvattingen over het Nederlandse stikstof- en natuurbeleid, een rol gespeeld bij deze bezorgdheid? Zo ja, welke sprekers of inhoudelijke standpunten waren voor WUR aanleiding tot zorgen en waarom?

  • Vraag 6

    Heeft Heimovaara of een andere vertegenwoordiger van WUR KIVI op enigerlei wijze verzocht, geadviseerd of aangemoedigd om het programma te wijzigen, bepaalde sprekers te weren of het symposium niet door te laten gaan?

  • Vraag 7

    Klopt het dat KIVI na het contact met Heimovaara de aankondiging en het programma van het symposium van zijn website heeft verwijderd en het symposium heeft geannuleerd? Zo ja, wat was volgens KIVI de reden voor deze beslissing?

  • Vraag 8

    Bestaat er volgens u een causaal verband tussen de interventie vanuit WUR en de beslissing van KIVI om het symposium te annuleren? Bent u bereid dit bij zowel WUR als KIVI na te gaan en de Kamer hierover te informeren?

  • Vraag 9

    Acht u het passend dat een bestuurder van een publiek gefinancierde universiteit zich vanuit haar bestuurlijke functie mengt in de programmering van een extern wetenschappelijk symposium vanwege zorgen over deelnemende wetenschappers of de inhoudelijke richting van het debat?

  • Vraag 10

    Hoe verhoudt een dergelijke handelwijze zich volgens u tot het beginsel van academische vrijheid, zoals neergelegd in artikel 1.6 van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek?

  • Vraag 11

    Hoe verhoudt een dergelijke handelwijze zich volgens u tot de in mei 2025 door de Nederlandse universiteiten uitgedragen verklaring over academische vrijheid, waarin onder meer wordt benadrukt dat verschillende opvattingen moeten kunnen worden gedeeld en bevraagd en dat het wetenschappelijke debat vrij en mogelijk moet blijven?

  • Vraag 12

    Deelt u het uitgangspunt dat juist bij maatschappelijk en politiek omstreden wetenschappelijke onderwerpen, zoals stikstof en natuurbeleid, ruimte moet bestaan voor wetenschappers die gevestigde aannames, modellen en beleidsuitgangspunten kritisch bevragen, mits zij hun standpunten wetenschappelijk kunnen onderbouwen?

  • Vraag 13

    Bent u bereid bij WUR een feitelijke reconstructie op te vragen van alle contacten tussen leden van het College van Bestuur of andere functionarissen van WUR enerzijds en KIVI anderzijds over dit symposium, en de Kamer hierover zo volledig mogelijk te informeren?

  • Vraag 14

    Welke waarborgen acht u noodzakelijk om te voorkomen dat institutionele of bestuurlijke druk vanuit universiteiten ertoe leidt dat wetenschappelijke bijeenkomsten worden afgelast of onderzoekers vanwege afwijkende wetenschappelijke inzichten van het debat worden uitgesloten?

6 oktober 2026
Zonering rond Natura 2000-gebieden
Caroline van der Plas (BBB)
van Essen
1. Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2026–2027, nr. 37
  • Vraag 1

    Bevestigt u dat u in de beantwoording van de Kamervragen expliciet erkent dat zonering niet alleen wordt ingezet voor het verminderen van stikstofdepositie, maar ook om te sturen op mestgebruik, gewasbeschermingsmiddelen, waterkwaliteit, wateronttrekking en de gewenste vorm van landbouw?1

  • Vraag 2

    Hoe kan de noodzaak van zonering per gebied volgens u nog worden onderzocht, terwijl het kabinet al heeft gekozen om in principe rondom gehele Natura 2000-gebieden te zoneren en daarbij ook andere doelen dan stikstofreductie nastreeft? Spreekt u zichzelf niet rechtstreeks tegen door te zeggen dat de noodzaak en gebiedsselectie nog openliggen, terwijl de vorm, omvang en bredere doelen van de zonering al zijn bepaald?

  • Vraag 3

    Waarom heeft u 121 gebieden op een openbare lijst geplaatst, terwijl u tegelijkertijd stelt dat eerst nog moet worden aangetoond of zonering noodzakelijk is en welke drukfactor daarmee moet worden aangepakt? Is dit zorgvuldig bestuur?

  • Vraag 4

    Wat vindt u ervan dat boeren in onzekerheid worden gehouden, terwijl banken, financiers, potentiële kopers en bedrijfsopvolgers nu al rekening kunnen houden met mogelijke zonering? Vindt u het aanvaardbaar dat een voorlopige lijst nu al gevolgen kan hebben voor investeringen, financiering, bedrijfsopvolging en de waarde van agrarische bedrijven?

  • Vraag 5

    Wie draagt de schade als bedrijven nu al nadelige gevolgen ondervinden en hun gebied later alsnog van de lijst wordt verwijderd?

  • Vraag 6

    Hoe verhoudt deze handelwijze zich volgens u tot het beginsel van een betrouwbare overheid?

  • Vraag 7

    Begrijpt u dat boeren weinig vertrouwen hebben in een overheid die eerst hun bedrijf op een kaart zet, daarmee onzekerheid en mogelijke financiële schade veroorzaakt en pas daarna onderzoekt welk probleem daar eigenlijk moet worden opgelost? Zo nee, waarom niet?

  • Vraag 8

    Kunt u de Kamer een volledig overzicht verstrekken van alle Natura 2000-gebieden die nu op de voorlopige lijst staan, maar waar geen stikstofgevoelig areaal als overbelast is aangemerkt? Kunt u daarbij per gebied aangeven welk aandeel van het stikstofgevoelige areaal daadwerkelijk overbelast is?

  • Vraag 9

    Kunt u per gebied aangeven of de mogelijke zonering uitsluitend wordt overwogen vanwege andere drukfactoren dan stikstof?

  • Vraag 10

    Kunt u per gebied aangeven wat het concrete doel is in dat gebied?

  • Vraag 11

    Erkent u dat de stroken van 500 tot 1.000 meter rond sommige Natura 2000-gebieden dus feitelijk geen stikstofzones zijn, maar zones waarmee het kabinet ook wil ingrijpen in bemesting, gewasbescherming, watergebruik en de inrichting van agrarische bedrijven? Waarom worden deze vergaande doelen niet duidelijk en afzonderlijk aan boeren en de Kamer gecommuniceerd?

  • Vraag 12

    Waarom presenteert het kabinet deze zonering als onderdeel van een stikstofpakket dat de vergunningverlening moet lostrekken, terwijl u nu zelf erkent dat zones ook kunnen worden opgelegd rond gebieden waar geen stikstofoverbelasting bestaat? Welke bijdrage levert zonering vanwege waterkwaliteit, verdroging of gewasbeschermingsmiddelen precies aan het oplossen van de stikstofproblematiek en het hervatten van de vergunningverlening?

  • Vraag 13

    Op welke wettelijke grondslag wilt u landbouwbedrijven binnen deze zones beperkingen opleggen wegens drukfactoren die niet met stikstof samenhangen? Welke Europese of nationale verplichting rechtvaardigt een generieke zone van 500 of 1.000 meter wanneer niet per bedrijf is aangetoond dat het aan de betreffende verslechtering bijdraagt?

  • Vraag 14

    Waarop baseert u de stellige bewering dat uitsluitend met brede zonering kan worden gedaan wat nodig is om de natuur te herstellen?

  • Vraag 15

    Bent u bereid de conceptlijst met gebieden in te trekken, en deze pas definitief voor zonering aan te wijzen nadat openbaar, gebiedsspecifiek en toetsbaar is bewezen dat sprake is van dreigende verslechtering door stikstofoverschreiding, dat landbouw binnen de voorgestelde zone daar aantoonbaar aan bijdraagt en dat een minder ingrijpende maatregel niet volstaat?

  • Vraag 16

    Hoe kunt u, als u daartoe niet bereid bent, volhouden dat dit beleid noodzakelijk, proportioneel en zorgvuldig is?

6 oktober 2026
De vloedgolf van PFAS door de groei van de AI-industrie en datacenters
Ines Kostić (PvdD)
de Bat , Boekholt-O’Sullivan , Vincent Karremans (VVD)
1. The Guardian, 14 september 2026, https://www.theguardian.com/environm…
  • Vraag 1

    Bent u bekend met het bericht dat er een «vloedgolf van PFAS» aan komt om te voldoen aan de vraag van de AI-industrie, met name voor koelsystemen in datacenters?1

  • Vraag 2

    Hoe reflecteert u op de zorg dat de huidige ambities om PFAS-gebruik te verminderen, als recent benoemd door de Minister van Infrastructuur en Waterstaat bij Radar, mogelijk onhaalbaar worden als het gebruik van PFAS sterk toeneemt door de groei van datacenters voor AI-toepassingen?

  • Vraag 3

    Deelt u de opvatting dat de gezondheid van mensen altijd een van de voornaamste uitgangspunten moet zijn bij beleid? Zo nee, waarom niet en hoe onderbouwt u dat?

  • Vraag 4

    Deelt u de zorg dat de groei van datacenters dankzij onder andere de groei van vraag naar AI zal zorgen tot meer PFAS en dus een verslechterende volksgezondheid? Zo ja, waarom is er geen stevigere inzet vanuit het kabinet tegen de verdere uitbreiding van datacentercapaciteit?

  • Vraag 5

    Erkent u dat de ontwikkeling van AI flinke maatschappelijke kosten met zich meebrengt, zoals een hoog stroomverbruik, PFAS-gebruik, grondstoffenvraag en risico’s op desinformatie door nepafbeeldingen en -video’s? Ziet u, gezien deze risico’s, nog steeds een overwegend groot maatschappelijk nut in de verdere ontwikkeling van AI? Zo ja, hoe onderbouwt u dat? Hoe gaat u borgen dat gezondheid van mens, dier en milieu voldoende (in lijn met wetenschappelijke adviezen, ook over voorzorg) beschermd wordt? Welke keuzes maakt u als het gaat om verdeling van stroomcapaciteit en grondstoffen?

  • Vraag 6

    Hoeveel PFAS wordt er op dit moment in Nederlandse datacenters gebruikt en geloosd (direct en indirect)? Beschikt u over deze cijfers, bijvoorbeeld per type koelsysteem of per datacenter? Als deze data niet beschikbaar is, bent u dan bereid op korte termijn een onderzoek in te stellen hiernaar, en transparantie hierover af te dwingen van datacenterexploitanten en tot die tijd voorzorgsmaatregelen te treffen?

  • Vraag 7

    Hoe groot schat u het risico in dat PFAS uit datacenters weglekt naar de leefomgeving, bijvoorbeeld via lucht, bodem of water? Welke maatregelen zijn er nu om dit te voorkomen, en hoe wordt dit gecontroleerd? En hoe zit dit aan het einde van de levensduur?

  • Vraag 8

    Welke stappen gaat het kabinet zetten om te voorkomen dat de groei van datacenters leidt tot meer PFAS in de leefomgeving? Wordt hierbij ook gedacht aan strengere regels, vergunningsvoorwaarden, monitoring, en het verplichten van PFAS-vrije koeltechnologieën?

  • Vraag 9

    Kunt het rapport met betrekking tot het lozingsverbod voor PFAS zo snel mogelijk delen met de Kamer, aangezien het vorige kabinet al had aangekondigd dat zo'n lozingsverbod een optie is en de Kamer al heel lang wacht op actie? Kunt u concreet aangeven wanneer precies in het najaar van 2026 de Kamer dit rapport zal ontvangen? En bent u bereid hierin ook strenge regels rond het gebruik van PFAS in datacenters en de mogelijkheid tot een lozingsverbod voor datacenters (ook lozingen op het riool) op te nemen?

  • Vraag 10

    Deelt het kabinet de wens om zo snel mogelijk toch een PFAS-verbod in Nederland te introduceren, gezien de enorme schadelijke gevolgen voor de volksgezondheid, het milieu en water door groeiende vraag naar PFAS-houdende producten en activiteiten?

  • Vraag 11

    Deelt u de opvatting dat zogenaamde «milieuvriendelijke» koelingsmethoden op basis van PFAS helemaal niet milieuvriendelijk zijn, en dus niet als zodanig aangemerkt mogen worden? Kunt u garanderen dat koelingsmethoden op basis van PFAS in Nederland niet als «milieuvriendelijke» maatregel wordt ingezet bij datacenters, en hoe gaat u deze greenwashing tegen?

  • Vraag 12

    Kunt u deze vragen één voor één en binnen de daarvoor geldende termijn beantwoorden?

5 oktober 2026
Verschillen in nitraatmetingen tussen Europese lidstaten
Renate den Hollander (VVD)
van Essen
  • Vraag 1

    Bent u bekend met de beantwoording van de vragen over mestbeleid van april 2024 (Kamerstuk 2024D15537), waarin is aangegeven dat de meetnetten van verschillende lidstaten niet één-op-één vergelijkbare resultaten opleveren?

  • Vraag 2

    Kunt u uiteenzetten welke verschillen er bestaan tussen de nitraatmetingen in Nederland en die in nabij gelegen landen, zoals Duitsland, België en Denemarken? Kunt u daarbij aangegeven op welke diepte wordt gemeten, hoe meetlocaties worden gekozen en wat de meetfrequentie is?

  • Vraag 3

    In hoeverre komen deze verschillen in meetmethoden voort uit nationale politieke keuzes?

  • Vraag 4

    Aan welke concrete eisen moeten meetnetten voldoen om volgens de Nitraatrichtlijn een representatief beeld te geven? Wie beoordeelt of de meetnetten van de verschillende lidstaten aan deze eisen voldoen?

  • Vraag 5

    Kunt u uitleggen hoe de Europese Commissie (EC) rekening houdt met deze verschillen bij de beoordeling van waterkwaliteit en mestbeleid van lidstaten?

  • Vraag 6

    Is onderzocht in welke mate de keuze voor een meetmethode invloed heeft op het aantal gerapporteerde overschrijdingen van de nitraatnorm? Zo ja, wat waren hiervan de uitkomsten? Zo nee, bent u bereid dit alsnog te onderzoeken?

  • Vraag 7

    Deelt u de opvatting dat verschillen in meetmethoden op zichzelf geen reden mogen zijn om Nederlandse boeren strengere maatregelen op te leggen dan boeren elders in Europa? Hoe wordt bij de onderbouwing van het Nederlandse mestbeleid gewaarborgd dat dit niet gebeurt?

  • Vraag 8

    Kunt u uiteenzetten welke ruimte Nederland heeft om de meetmethoden beter te laten aansluiten bij die van andere lidstaten? Welke mogelijkheden worden nog niet benut en waarom niet?

  • Vraag 9

    Kunt u uitleggen wat sinds de beantwoording van april 2024 is gedaan om de vergelijkbaarheid van nitraatmetingen tussen lidstaten te verbeteren? Bent u bereid hierover met de EC en de betrokken lidstaten afspraken te maken en de Kamer te informeren over de uitkomst?

  • Vraag 10

    Kunt u deze vragen beantwoorden voor het commissiedebat Mestbeleid?

5 oktober 2026
De opbrengsten en publieke kosten van windenergie op zee
Mona Keijzer
Stientje van Veldhoven (D66)
1. Structuurvisie Windenergie op Zee (SV WoZ) | Tweede Kamer der Staten-Generaal
  • Vraag 1

    Bent u bekend met het wetenschappelijk memo van TU Delft van 19 december 2025, waarin staat dat de opbrengst van grootschalige windparken sterk afhangt van de gekozen aannames?1

  • Vraag 2

    Welke aannames over de jaarlijkse elektriciteitsproductie zijn gehanteerd bij de besluitvorming over publieke investeringen in wind op zee en hoe gevoelig zijn deze berekeningen voor lagere opbrengsten?

  • Vraag 3

    Herinnert u zich uw reactie van 20 januari 2026 waarin schrijft u dat de lagere opbrengst uit het onderzoek van Ferreira c.s. te conservatief is (Kamerstuk 33 561, nr. 100)? Van welke jaarlijkse elektriciteitsproductie gaat u nu uit en is deze aanname ook gebruikt bij de berekening van de benodigde publieke middelen?

  • Vraag 4

    Kunt u voor ieder operationeel Nederlands windpark op zee aangeven hoeveel elektriciteit bij de aanleg jaarlijks werd verwacht, hoeveel in 2024 en 2025 daadwerkelijk is geproduceerd en hoeveel publieke middelen met de aanleg en aansluiting van het park waren gemoeid?

  • Vraag 5

    Welke gevolgen hebben deze praktijkcijfers voor de beoordeling van de doelmatigheid van de publieke uitgaven aan de nog te bouwen windparken?

  • Vraag 6

    Hoeveel publiek geld is tot nu toe uitgegeven, toegezegd of gereserveerd voor de aanleg en aansluiting van windparken op zee?

  • Vraag 7

    Hoeveel publiek geld verwacht u de komende jaren nog nodig te hebben voor de geplande uitbreiding van wind op zee en hoe bent u voornemens dit te financieren?

  • Vraag 8

    Kunt u uitsplitsen welk deel van de publieke kosten voor wind op zee bestaat uit subsidies, welk deel uit netaansluitingen, welk deel uit netverzwaring en welk deel uit overige investeringen?

  • Vraag 9

    Welke gevolgen heeft een lagere elektriciteitsproductie dan waarmee nu wordt gerekend voor de benodigde publieke ondersteuning en voor de kosten per geproduceerde MWh?

  • Vraag 10

    Welke criteria gebruikt u om te beoordelen of de publieke uitgaven aan wind op zee doelmatig zijn en worden daarbij de totale publieke kosten afgezet tegen de daadwerkelijk geproduceerde hoeveelheid elektriciteit?

  • Vraag 11

    Bent u bereid voor nieuwe grote financiële verplichtingen voor wind op zee onafhankelijk te laten toetsen wat bestaande windparken daadwerkelijk hebben opgeleverd, wat de totale publieke kosten daarvan waren en welke lessen daaruit moeten worden getrokken voor nieuwe investeringen?

  • Vraag 12

    Heeft het kabinet een maximumnorm voor de publieke kosten per daadwerkelijk geproduceerde MWh elektriciteit uit wind op zee? Zo ja, welke?

  • Vraag 13

    Vanaf welk niveau van tegenvallende elektriciteitsproductie zou het kabinet eerdere investeringsbeslissingen achteraf als ondoelmatig beoordelen?

  • Vraag 14

    Kunt u deze vragen allemaal afzonderlijk van elkaar beantwoorden?

5 oktober 2026
De resultaten van de IPCEI Waterstof-subsidies uit 2022 en de gevolgen voor nieuwe waterstofsubsidies
Mona Keijzer
Stientje van Veldhoven (D66)
1. Kamerstuk 32 813, nr. 972.
2. Kamerstuk 32 813, nr. 1529.
3. Kamerstuk 37 020 M, nr. 2.
  • Vraag 1

    Bent u bekend met het bericht dat de toenmalige Minister voor Klimaat en Energie op 2 december 2022 aan de Kamer schreef dat Nederland in de tweede golf van de Important Projects of Common European Interest (IPCEI) Waterstof in totaal 783,5 miljoen euro verdeelt over grootschalige projecten voor de productie van waterstof met elektriciteit?

  • Vraag 2

    Hoeveel projecten hebben subsidie gekregen, en staan die allemaal in de openbare projectendatabase van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO)? Zo nee, welke ontbreken en waarom?

  • Vraag 3

    Kunt u voor elk van deze IPCEI-projecten aangeven hoeveel capaciteit er was voorzien, hoeveel er is gebouwd, wanneer de productie oorspronkelijk zou starten, wanneer dat nu wordt verwacht en hoeveel waterstof er tot nu toe is geproduceerd?

  • Vraag 4

    Kunt u voor elk van deze IPCEI-projecten aangeven welk bedrag aan subsidie is verleend, hoeveel daarvan is bevoorschot, of de subsidie al is vastgesteld en zo ja tot welk bedrag, hoeveel is ingetrokken of teruggevorderd, en welk bedrag nog als openstaande verplichting op de begroting staat?

  • Vraag 5

    Wat was de CO2-reductie die bij de subsidieverlening per IPCEI-project werd verwacht, hoeveel is daarvan tot nu toe gerealiseerd, en wat zijn daarmee de subsidiekosten per vermeden ton CO2?

  • Vraag 6

    Op 15 februari 2022 schreef de toenmalige Minister dat «projecten met duurzame waterstoftechnologie nog niet commercieel haalbaar» waren;1 van welke specifieke aannames werd bij de IPCEI-subsidieronde uitgegaan en hoe verhouden deze zich tot de huidige werkelijkheid? Kunt u de berekeningen die destijds zijn gebruikt aan de Kamer sturen?

  • Vraag 7

    Wordt de IPCEI-subsidieronde uit 2022 onafhankelijk geëvalueerd, bijvoorbeeld door de Algemene Rekenkamer, en zo ja, wanneer ontvangt de Kamer die evaluatie? Zo nee, bent u bereid daartoe opdracht te geven?

  • Vraag 8

    Naast IPCEI Waterstof is geld vrijgemaakt voor de Subsidieregeling Opschaling volledig hernieuwbare waterstofproductie via elektrolyse (OWE) en volgens de brief van 14 juli 2025 was daarvoor toen nog 2,1 miljard euro beschikbaar;2 kunt u een overzicht geven van alle middelen die sinds 2022 zijn vrijgemaakt voor de productie van waterstof met elektriciteit, met per regeling en per jaar het gereserveerde, het verleende en het uitbetaalde bedrag, en aangeven wat er met dit budget van 2,1 miljard euro is gebeurd?

  • Vraag 9

    Welke voorwaarden gelden in de volgende OWE-ronde voor het tijdig bouwen van de gesubsidieerde installaties, en wat gebeurt er met de subsidie als een project niet wordt gebouwd?

  • Vraag 10

    Bent u bereid de Kamer, voordat een nieuwe OWE-ronde wordt opengesteld, te informeren over de resultaten van de eerdere IPCEI- en OWE-rondes, uitgedrukt in gebouwde capaciteit, geproduceerde waterstof en uitbetaalde subsidie?

  • Vraag 11

    In de begroting voor 2027 stelt u dat bedrijven «alleen met een directe subsidie» voldoende zekerheid hebben om te investeren in elektrolyse;3 hoeveel subsidie is naar verwachting nog nodig, en tot welk jaar, voordat de productie van waterstof met elektriciteit in Nederland zonder subsidie commercieel haalbaar is?

  • Vraag 12

    Kunt u deze vragen allemaal afzonderlijk van elkaar beantwoorden?