| Ingediend | 14 augustus 2026 |
|---|---|
| Beantwoord | 25 september 2026 (na 42 dagen) |
| Indieners | Hidde Heutink (PVV), Nicole Moinat (PVV) |
| Beantwoord door | Mirjam Sterk (CDA), Stientje van Veldhoven (D66) |
| Onderwerpen | cultuur en recreatie economie organisatie en beleid sport |
| Bron vraag | https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kv-tk-2026Z16905.html |
| Bron antwoord | https://zoek.officielebekendmakingen.nl/ah-tk-20262027-119.html |
Ja.
Ja, ik herken dit beeld. Volgens een verkenning van koepelorganisaties gaat het vooral om buitensportverenigingen, zoals voetbal- en hockeyverenigingen.2 Verenigingen met een buitensportaccommodatie kennen een verbruikspiek in de doordeweekse avonduren en in de weekenden. Ook in de zomer, wanneer de panelen juist veel opwekken, is het verbruik in dat geval laag. Door die beperkte gelijktijdigheid van opwek en verbruik leveren deze verenigingen veel stroom terug. De impact van het einde van de salderingsregeling hangt dus voor sportverenigingen net als voor andere afnemers af van de vraag of hun opwek en het gebruik van elektriciteit gelijktijdig plaatsvinden en qua omvang in verhouding tot elkaar staan.
De beëindiging van de salderingsregeling leidt tot een stijging op de energierekening van alle huishoudens, verenigingen of andere instanties met zonnepanelen en een kleinverbruikaansluiting, maar dit betekent niet per definitie dat zonnepanelen niet meer rendabel zijn. Zonnepaneelbezitters zullen een vergoeding van 50% van het leveringstarief ontvangen voor de elektriciteit die zij terugleveren aan het net en gaan energiebelasting betalen over alle elektriciteit die ze afnemen van het net.
Het merendeel van de nu beschikbare energiecontracten biedt een terugleververgoeding die hoger is dan de bijbehorende terugleverkosten. Dat betekent dat teruggeleverde elektriciteit nog altijd een positieve marktwaarde vertegenwoordigt, al zal deze vanaf 1 januari 2027 kleiner zijn dan voorheen. De grootste besparing voor afnemers ligt echter in het benutten van de opgewekte elektriciteit voor het eigen verbruik. Verenigingen die erin slagen om hun energieverbruik beter aan te laten sluiten op het moment van opwek, zullen meer voordeel uit hun zonnepanelen blijven halen.
De salderingsregeling geldt alleen voor kleinverbruikers. Zwembaden en sporthallen hebben meestal een grote aansluiting met een capaciteit groter dan 3×80 ampère voor elektriciteit. Zij vallen dus buiten de huidige regeling. Voor deze binnensportverenigingen verandert er niets.
Het percentage klopt. Uit onderzoek van het Mulier Instituut blijkt dat minstens 33 procent van de sportverenigingen zonnepanelen heeft.3 Deze cijfers dateren uit 2023. De aangehaalde schatting van de financiële gevolgen komt niet uit dat onderzoek. Het gaat om een berekening van Energyc.4 Daaruit blijkt dat een gemiddelde vereniging na 2027 tot € 6.500 meer aan energiekosten betaalt. De KNVB heeft daarnaast in 2026 apart onderzoek laten doen onder 34 voetbalverenigingen.5 Daaruit blijkt dat 44 procent van de voetbalverenigingen met zonnepanelen kleinverbruiker is. Alleen die groep ondervindt de gevolgen van het beëindigen van de regeling.
Een exact aantal geraakte verenigingen kan ik echter niet geven. Nederland telt ongeveer 26.000 sportverenigingen. Minstens een derde daarvan heeft zonnepanelen. Op basis van bovenstaande percentages gaat het naar schatting om enkele duizenden verenigingen.
Bovendien is het niet mogelijk een totaalbedrag voor de sector te noemen. De gevolgen verschillen namelijk sterk per vereniging. Opwek, verbruiksprofiel, aansluiting en energiecontract bepalen samen het beeld. Landelijke gegevens over die combinatie zijn er niet.
Bij de voorbereiding van het wetsvoorstel zijn de gevolgen voor kleinverbruikers in beeld gebracht.6 Sportverenigingen met een kleinverbruikaansluiting vallen onder die groep. Er is vooraf geen aparte doorrekening gemaakt voor amateursportverenigingen. De wetgeving op energiegebied maakt geen onderscheid naar type kleinverbruiker.
Inmiddels brengen maatschappelijke partijen ook de gevolgen voor de sport gericht in beeld. Het Nationaal Klimaat Platform beschrijft de gevolgen in een casusstudie van juni 2026.7 Ook de KNVB liet zoals gezegd in 2026 onderzoek doen onder voetbalverenigingen. Ik gebruik deze inzichten in de gesprekken met de sportsector. Dergelijke inzichten kunnen betrokken worden door de individuele sportverenigingen, en door de betrokken (mede)overheden bij de praktische voorbereiding over hun bedrijfsvoering nadat de salderingsregeling vervalt.
Ik begrijp dat verenigingen dit als onredelijk kunnen ervaren. Zij hebben geïnvesteerd in verduurzaming, mede door beleid van de Rijksoverheid. Tegelijk is de salderingsregeling altijd een tijdelijke stimuleringsmaatregel geweest. Die maatregel verlaagde de investeringsdrempel toen zonnepanelen nog duur waren. Inmiddels zijn panelen fors goedkoper en is die drempel veel lager.
Er zijn ook goede redenen om met de regeling te stoppen. Tijdens de behandeling van de Wet einde salderen zijn deze redenen uitvoerig aan bod gekomen. De salderingsregeling vergroot de druk op het elektriciteitsnet doordat huishoudens geen prikkel hebben om hun eigen opgewekte zonnestroom zelf te verbruiken.8 Daarnaast zorgt de salderingsregeling voor hogere kosten voor energieleveranciers. Om dit te compenseren, verhogen veel energieleveranciers de stroomprijzen. Het voordeel van de salderingsregeling wordt hiermee onder andere betaald door huishoudens zonder zonnepanelen.
De investering in zonnepanelen houdt voor afnemers ook zonder saldering waarde. Verenigingen besparen op de stroom die zij zelf direct gebruiken. Bovendien biedt het merendeel van de nu beschikbare energiecontracten een terugleververgoeding die hoger is dan de bijbehorende terugleverkosten. Dat betekent dat teruggeleverde elektriciteit nog altijd een positieve waarde vertegenwoordigd, al zal deze vanaf 1 januari 2027 kleiner zijn dan voorheen. Die waarde bedraagt tenminste 50 procent van het kale leveringstarief.9 Verenigingen met een ongunstig verbruiksprofiel gaan er echter wel fors op achteruit. Daarom werk ik aan gerichte ondersteuning voor sportverenigingen bij de verduurzaming van hun accommodaties. In het antwoord op vraag 7 licht ik dit nader toe.
Ik vind het van belang dat sport en bewegen toegankelijk en betaalbaar blijven. De hoogte van de contributie bepaalt de vereniging echter zelf. Die hoogte hangt af van het geheel aan inkomsten en uitgaven. Denk aan accommodatie-, energie-, personeels- en onderhoudslasten. Daarom kan ik nu nog niet vaststellen in welke mate de beëindiging van de salderingsregeling doorwerkt in de contributies. Wel zal ik dit goed in de gaten houden met de jaarlijkse contributiemonitor.
Een specifieke compensatie of overgangsregeling voor sportverenigingen is niet aan de orde. Nadat een eerder wetsvoorstel om de salderingsregeling vanaf 2025 af te bouwen werd verworpen, koos het toenmalige kabinet Schoof voor beëindiging in één keer per 2027. In het wetsvoorstel geldt van 2027 tot 2030 een wettelijke minimumvergoeding van 50% voor teruglevering.10
Uit de casusstudie van het Nationaal Klimaat Platform blijkt dat verenigingen vooral vragen om inzicht in hun eigen opwek en verbruik.¹ Vrijwilligers hebben niet altijd de capaciteit en kennis om dit zelf te analyseren. Welke maatregel loont, verschilt bovendien per vereniging: meer gelijktijdigheid is bij een buitensportaccommodatie beperkt te vergroten en een batterij is niet vanzelfsprekend de meest kosteneffectieve stap. Daarom zie ik op korte termijn vooral mogelijkheden in het ontzorgen van verenigingen. Zo kunnen sportverenigingen gebruikmaken van een energiecoach. Deze coaches begeleiden verenigingen op locatie bij verduurzaming en betrekken het einde van de salderingsregeling in hun advies. Verder deel ik kennis via partners van de Routekaart Verduurzaming Sport, zoals het Kenniscentrum Sport & Bewegen en het platform duurzamesport.nl.
Verenigingen die overwegen te investeren in de opslag van zonnestroom, kunnen hiervoor een beroep doen op een DUMAVA-subsidie. Amateursportverenigingen die al zonnepanelen hebben, kunnen een aanvraag doen voor een batterij voor opslag, mits de batterij voldoet aan de voorwaarden uit de maatregelenlijst (maatregel H.3). De maatregelenlijst is te vinden op de website van RVO.11
Een belangrijke manier om extra energielasten op te vangen dan wel te voorkomen is het investeren in verduurzaming. De BOSA-regeling is gericht op de bouw en het onderhoud van sportaccommodaties. Voor verduurzaming kan sinds 2025 de sportsector subsidie aanvragen via de subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA). Dit jaar is het minimum DUMAVA-subsidiebedrag per aanvraag omlaag gegaan, zodat ook kleinere projecten in aanmerking komen voor subsidie. Dit maakt het voor sportverenigingen makkelijker om DUMAVA aan te vragen. Met de mogelijkheden die ik in het antwoord op vraag 7 noem, kunnen sportverenigingen stappen zetten richting verduurzaming. Zoals ik hiervoor al opmerkte, blijf ik de situatie goed volgen, onder meer via de jaarlijkse contributiemonitor.
Ik blijf met de sportsector in gesprek over ondersteuning op het gebied van infrastructuur en verduurzaming. Mede daarom is de energiecoachregeling herstart, zodat verenigingen dit jaar praktisch worden geholpen. Zie ook het antwoord op vraag 7. Daarnaast heb ik per 1 september de werkgroep financiering bouw en onderhoud sportaccommodaties ingesteld. Deze werkgroep brengt in kaart hoe de middelen voor bouw en onderhoud vanaf 2028 kunnen worden ingezet. Daarbij wordt ook de beëindiging van de salderingsregeling betrokken. De werkgroep levert eind van het jaar het resultaat op. Verder zijn voorstellen gedaan door het Nationaal Klimaat Platform met zes organisaties over het einde van de salderingsregeling met betrekking tot sportverenigingen. Hierop reageert de Minister van Klimaat en Groene Groei bij het afdoen van de motie Klos voor het einde van het jaar.
Nee, dat kan ik niet uitsluiten. De financiële positie van een vereniging hangt van veel factoren af. Denk aan het ledenaantal, de accommodatie, de reserves en het energiecontract. Het einde van de salderingsregeling is één van die factoren.
Wel neem ik maatregelen om verenigingen te helpen. Zie de antwoorden op de vragen 7 tot en met 9.
Nee, hier is het kabinet niet toe bereid. Voor nadere onderbouwing over de afschaffing van de salderingsregeling verwijs ik u graag naar de behandeling van de Wet einde salderen. De redenen voor de afschaffing van de salderingsregeling zijn tijdens deze wetsbehandeling uitvoerig aan bod gekomen.
De vragen van de leden Moinat en Heutink (beiden Groep Markuszower) over sportverenigingen die financieel in de problemen dreigen te komen door het beëindigen van de salderingsregeling (2026Z16905) kunnen tot mijn spijt niet binnen de gebruikelijke termijn worden beantwoord. De reden van het uitstel is dat afstemming ten behoeve van de beantwoording meer tijd vergt. Ik zal u zo spoedig mogelijk de antwoorden op de Kamervragen doen toekomen.