De veiligheid van kinderen bij Veilig Thuis West-Brabant |
|
Nicole Moinat (PVV) |
|
Mirjam Sterk (CDA) |
|
|
|
|
Bent u bekend met het bericht dat Veilig Thuis West-Brabant kampt met ernstige financiële en organisatorische problemen en dat meldingen van huiselijk geweld en kindermishandeling langer blijven liggen dan wettelijk is toegestaan?
Ja, ik ben bekend met dit bericht.
Hoeveel meldingen waarbij minderjarigen betrokken zijn overschrijden momenteel de wettelijke termijnen bij Veilig Thuis West-Brabant? Hoeveel kinderen betreft dit en hoe lang wachten zij inmiddels?
Veilig Thuis West-Brabant heeft laten weten dat op 13 augustus 2026 de totale werkvoorraad uit 580 meldingen bestond die nog niet aan een medewerker waren toegewezen. Deze cijfers hebben betrekking op de totale werkvoorraad en niet uitsluitend op meldingen waarbij minderjarigen betrokken zijn. De langste wachttijd van een melding was 103 dagen. Bij al deze meldingen is wel bij ontvangst van de melding een check op acute onveiligheid uitgevoerd.
Kunt u garanderen dat de kinderen achter deze meldingen op dit moment veilig zijn? Zo nee, deelt u de mening dat onmiddellijk moet worden vastgesteld of zich onder deze kinderen slachtoffers bevinden die momenteel worden mishandeld, verwaarloosd of anderszins in een onveilige situatie verkeren, en hoe gaat u hiervoor zorgen?
Veilig Thuis beoordeelt iedere binnenkomende melding direct op signalen van acute onveiligheid. Bij een vermoeden van acute onveiligheid wordt de melding binnen 24 uur opgepakt en direct gehandeld.
Een eerste beoordeling op acute onveiligheid is niet hetzelfde als de volledige veiligheidsbeoordeling die na iedere melding moet plaatsvinden. Meldingen waarbij bij binnenkomst geen acute onveiligheid wordt vastgesteld, kunnen door de huidige werkvoorraad langer wachten op een volledige veiligheidsbeoordeling. Dat vraagt aandacht, omdat ook in deze situaties sprake kan zijn van een zorgelijke situatie en omdat omstandigheden gedurende de wachttijd kunnen veranderen. Daarom blijft het belangrijk dat meldingen zo snel mogelijk volledig worden beoordeeld en opgepakt.
Zolang een melding nog niet volledig is beoordeeld en overgedragen, blijft Veilig Thuis West-Brabant verantwoordelijk voor het zicht op veiligheid. Veilig Thuis West-Brabant werkt daarom met wachtlijstbeheer: de medewerkers die het wachtlijstbeheer uitvoeren houden zicht op nieuwe informatie en signalen die aanleiding kunnen geven om een melding opnieuw te beoordelen of met voorrang op te pakken. Afhankelijk van de context en situatie kan er gedurende de wachttijd ook een lokale hulpverlenende organisatie of andere ketenpartner zicht houden op het gezin, dit hangt vaak af van of er al aanwezige betrokkenheid van een hulpverlenende instantie is.
Wie houdt gedurende een termijnoverschrijding zicht op de veiligheid van deze kinderen en wie grijpt in wanneer hun situatie verslechtert?
Zie antwoord vraag 3.
Hoe is het mogelijk dat twee jaar later opnieuw wettelijke termijnen worden overschreden, aangezien de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) in 2024 bij Veilig Thuis West-Brabant al ernstige termijnoverschrijdingen constateerde, waarbij een veiligheidsbeoordeling soms viereneenhalve maand duurde en het starten van een onderzoek of de dienst Voorwaarden & Vervolg in een casus elf maanden op zich liet wachten?
Veilig Thuis West-Brabant heeft al langer te maken met wachtlijsten. Sinds de eerdere constateringen van de IGJ heeft Veilig Thuis West-Brabant zich ingezet om de werkvoorraad terug te dringen en de uitvoering van de wettelijke taken te verbeteren. Daarbij is aanvullende capaciteit ingezet en zijn maatregelen genomen om de organisatie te versterken, waaronder verbeteringen in de aansturing, ondersteuning van medewerkers en het beheersen van de werkvoorraad. Ook is geïnvesteerd in het terugdringen van achterstanden en het vergroten van de uitvoeringskracht van de organisatie.
De aanvullende personele inzet heeft er gedurende een periode toe geleid dat de achterstanden aanzienlijk konden worden teruggedrongen.Tegelijkertijd is het aantal meldingen en adviesvragen in de afgelopen jaren fors toegenomen en heeft dit de druk opnieuw vergroot. In 2025 groeide het aantal meldingen en adviesvragen sterker dan eerder was voorzien. Ook neemt de complexiteit van situaties toe. In 2025 was in West-Brabant 15,8% van de meldingen acuut, tegenover 7,6% landelijk. Daarnaast had in West-Brabant 58,4% van de casussen betrekking op multiproblematiek. Deze verhoogde druk heeft ook geleid tot een hoog verzuim en daarmee minder beschikbaarheid van personeel.
De stijging in meldingen en adviesvragen zien we ook landelijk. Het is niet de bedoeling dat de werklast van de Veilig Thuis organisaties zodanig toeneemt dat Veilig Thuis haar wettelijke taken niet kan uitvoeren. Maar tegelijkertijd zien we de stijging in het aantal meldingen en vooral in het aantal adviesvragen ook als iets positiefs: mensen lijken eerder en vaker naar Veilig Thuis te gaan voor advies en ondersteuning én voor meldingen. Het is goed om te zien dat signalen beter worden herkend en dat vaker gehandeld wordt.
Welke verbetermaatregelen zijn sinds het IGJ-onderzoek uit 2024 daadwerkelijk uitgevoerd en waarom hebben deze niet kunnen voorkomen dat opnieuw een situatie is ontstaan waarin meldingen te lang blijven liggen?
Zie antwoord vraag 5.
Erkent u dat u als stelselverantwoordelijke niet kunt volstaan met de constatering dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor de organisatie en financiering van Veilig Thuis wanneer binnen dat stelsel wettelijke termijnen structureel worden overschreden en mogelijk de veiligheid van kinderen in het geding is? Zo nee, waarom niet?
Ja en nee.
Nee, omdat in eerste aanleg, waar het gaat om het functioneren van Veilig Thuis in de regio, de gemeente de eerstverantwoordelijk is voor het functioneren van Veilig Thuis organisatie. Voor de specifieke problemen in de regio, zijn dus gemeenten met de Veilig Thuis-organisatie verantwoordelijk om daar actie op te ondernemen.
Maar tegelijkertijd voel ik zeker een verantwoordelijkheid als stelselverantwoordelijke. Mij is bekend dat in meerdere regio’s dezelfde problemen spelen. Het signaal van de Veilig Thuis organisaties op 13 oktober was ook helder.
Daarom dring ik bij het Landelijk Netwerk Veilig Thuis (LNVT) aan op het doorvoeren van verbeteringen, zoals het terugdringen van wachtlijsten en het inrichten van efficiëntere werkprocessen. Ook werk ik samen met het LNVT aan structurele verbeteringen via de werkagenda, waarover we later dit jaar de Tweede Kamer informeren. Met die werkagenda wordt naast de ontwikkelingen op de lange termijn, gekeken naar wat er nu direct extra nodig is om te zorgen dat Veilig Thuis haar taken goed kan blijven uitvoeren. Daarbij is het nodig dat er ruimte komt om de noodzakelijke transformatie van de enorme focus op het afhandelen van meldingen om te bouwen naar vroegtijdig ondersteunen met expertise.
Daarnaast werk ik samen met onder andere JenV en de VNG aan het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming voor duurzame oplossingen in het wegnemen van onveiligheid bij kinderen, gezinnen en huishoudens.
Op welk moment acht u vanuit uw stelselverantwoordelijkheid ingrijpen noodzakelijk wanneer een Veilig Thuis-organisatie niet langer in staat blijkt haar wettelijke taken tijdig uit te voeren, en is dat moment bij Veilig Thuis West-Brabant wat u betreft inmiddels bereikt? Zo nee, wat moet er dan nog gebeuren voordat u ingrijpt?
Het is belangrijk dat deze situatie bij Veilig Thuis West-Brabant zo spoedig mogelijk wordt opgelost. De betrokken gemeenten en Veilig Thuis-organisatie dragen hiervoor primair de verantwoordelijkheid en zijn ook met elkaar in gesprek om te kijken wat daarvoor regionaal nodig is. Voor wat betreft de regionale situatie houd ik nauwlettend in de gaten hoe dit verloopt en welke rol daarin voor mij past. Naar aanleiding van het landelijke signaal van Veilig Thuis-organisaties van 13 oktober jl. ga ik op korte termijn in gesprek met wethouders, VNG en bestuurders van de Veilig Thuis organisaties. Mijn inzet is daarbij in ieder geval gericht op het uniformeren van de werkwijze en positie van Veilig Thuis. Daarmee focussen we ons op de uitvoering van de wettelijke taken van Veilig Thuis en het aanspreken van partners op hun rol in het beter functioneren van de keten. We moeten goed kijken waar het knelt en wat beter georganiseerd kan worden.
Op langere termijn zijn we bezig met een herziening van het stelsel vanuit het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming en de rol en positie van Veilig Thuis hierbinnen. Ook hebben we de afgelopen jaren veel ingezet om de advies- en ondersteuningsfunctie van Veilig Thuis te versterken, om eerder situaties in beeld te krijgen en excessen te kunnen voorkomen, onder andere door de ontwikkeling van het digitaal platform en de start van de landelijke 24/7 chatfunctie.
Er is meer nodig. Dit bericht van Veilig Thuis West-Brabant, maar ook de berichten van oktober 2026 sterken mij in de overtuiging dat we de korte termijn inzet moeten versnellen. Samen moeten we zorgen dat Veilig Thuis haar primaire taken kan uitvoeren. De wachtlijsten moeten worden aangepakt en de werkwijze en positie van Veilig Thuis hebben meer uniformiteit nodig, om ervoor te zorgen dat Veilig Thuis haar primaire, belangrijke taak goed kan uitvoeren in het hier en nu, maar ook kan meebewegen richting de veranderingen in het stelsel die hard nodig zijn.
Welke concrete maatregelen neemt u nu vanuit uw stelselverantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat alle kinderen achter de wachtende meldingen bij Veilig Thuis West-Brabant zo snel mogelijk in beeld zijn, hun veiligheid wordt beoordeeld en waar noodzakelijk direct wordt ingegrepen?
Zie antwoord vraag 8.
Kunt u uitsluiten dat bij andere Veilig Thuis-organisaties vergelijkbare problemen bestaan? Zo nee, bent u bereid op korte termijn landelijk inzichtelijk te maken hoeveel meldingen de wettelijke termijnen overschrijden, hoeveel minderjarigen daarbij betrokken zijn en welke maatregelen u vanuit uw stelselverantwoordelijkheid neemt om deze achterstanden terug te dringen?
Zie antwoord vraag 8.
Slechte beveiliging en controle op identiteitsfraude bij casino’s |
|
Ingrid Coenradie (PVV) |
|
van Bruggen |
|
|
|
|
Bent u op de hoogte van de aflevering van PowCrime over casino’s?
Ja, ik ben bekend met de uitzending van PowCrime over de toegangs- en identiteitscontroles bij landgebonden casino’s en speelhallen.
Heeft u een beeld van de mate van identiteitsfraude die gepleegd wordt in casino’s?
Het beschermen van kwetsbare personen heeft mijn prioriteit en ik vind het zorgelijk dat dergelijke identiteitsfraude in de praktijk kan plaatsvinden, juist omdat hierdoor kwetsbare personen kunnen worden blootgesteld aan de risico’s van kansspelen. Wettelijke bepalingen kunnen niet uitsluiten dat iemand probeert deze te omzeilen. Dit neemt niet weg dat van vergunninghouders wordt verwacht dat zij de voorgeschreven toegangscontroles zorgvuldig uitvoeren en dat zij bij twijfel over de identiteit passende maatregelen nemen.
Het is niet toegestaan om het identiteitsbewijs van een ander te gebruiken om toegang te krijgen tot een casino of speelhal. Dit is fraude. De wettelijke verplichtingen zijn erop gericht dat de identiteit van een bezoeker wordt vastgesteld en geverifieerd voordat toegang wordt verleend. Bij de controle moet zo goed mogelijk voorkomen worden dat het gebruik van het identiteitsbewijs van een ander ertoe leidt dat een persoon die in Cruks staat ingeschreven toegang krijgt.
De Ksa geeft aan dat zij een klein aantal meldingen ontvangt waarbij een persoon aangeeft dat hij of zij, ondanks een gokstop, toch een speelcasino of speelautomatenhal kan betreden. Dit kan verschillende oorzaken hebben, waaronder het gebruik van een vals document of het document van een ander.
De Ksa ziet toe op de naleving van deze verplichtingen en kan, zo nodig, handhavend optreden. Zo heeft de Ksa in juli 2026 een casino in Zoetermeer een boete van € 25.000 opgelegd voor het toelaten van spelers die in Cruks staan ingeschreven. Begin 2025 heeft de Ksa bij 16 speelautomatenhallen onderzoek gedaan naar de wijze waarop zij invulling geven aan hun zorgplicht. Mede op basis van dit onderzoek heeft de Ksa in september 2025 de Leidraad Cruks en identiteitscontroles gepubliceerd, waarin de verplichtingen rondom toegangs- en identiteitscontroles nader worden toegelicht.1
Welke richtlijnen zijn er bij casino’s voor het controleren van iemands identiteitsbewijs?
Zoals toegelicht bij vraag 2, heeft de Ksa een Leidraad Cruks en identiteitscontroles voor speelautomatenhallen opgesteld. Deze biedt handvatten voor de uitvoering van de toegangscontrole. Bij iedere toegang moet de identiteit van de speler worden vastgesteld en moet worden nagegaan of deze in Cruks staat. Bij een eerste bezoek moet de speler een geldig en origineel identiteitsbewijs tonen, zoals een paspoort, Europese identiteitskaart of Nederlands rijbewijs. Een kopie is niet toegestaan. Na het eerste bezoek kan een uniek identificatiemiddel volstaan, zoals een ledenpas, mits deze aan één specifieke speler is gekoppeld en passende maatregelen getroffen zijn om te voorkomen dat iemand anders dit identificatiemiddel gebruikt.
Daarnaast moet volgens deze Leidraad worden vastgesteld of de bezoeker daadwerkelijk de persoon is die op het identiteitsbewijs staat. Bij twijfel over de identiteit moet een aanvullende controle plaatsvinden, bijvoorbeeld door de bezoeker een detail van het identiteitsdocument te laten noemen, zoals de leeftijd of geboortedatum. Wanneer de twijfel niet kan worden weggenomen, moet de toegang worden geweigerd.
Is er een verplichting bij alle casino’s om een foto te maken van de desbetreffende gokker?
Nee. Wel moeten aanbieders de identiteit van bezoekers vaststellen en verifiëren en controleren of zij in Cruks staan ingeschreven.
Hoe wordt de foto gematcht aan het identiteitsbewijs?
Er bestaat geen algemene wettelijke verplichting om een foto van een bezoeker geautomatiseerd of biometrisch te vergelijken met de foto op het identiteitsbewijs. Voor de wijze waarop bij de toegangscontrole wordt vastgesteld of de bezoeker daadwerkelijk de persoon is die op het identiteitsbewijs staat, verwijs ik naar het antwoord op vraag 3.
Hoe worden medewerkers/beveiligers getraind op het controleren van het identiteitsbewijs en foto?
Vergunninghouders moeten ervoor zorgen dat de medewerkers die met de toegangscontrole zijn belast, de geldende verplichtingen kennen en deze op juiste wijze kunnen uitvoeren. Er bestaat geen specifieke richtlijn voor de wijze waarop medewerkers hiervoor moeten worden getraind. De verantwoordelijkheid voor een adequate uitvoering van de identiteitscontrole ligt bij de vergunninghouder. Zoals beschreven in het antwoord op vraag 2 houdt de Ksa toezicht op de naleving en kan, zo nodig, handhavend optreden.
Welke mogelijkheden ziet u om de identiteitscontrole te verscherpen bij casino’s, om identiteitsfraude te voorkomen?
Ik vind het zorgelijk dat uit de uitzending blijkt dat personen die in Cruks staan ingeschreven toch toegang proberen te krijgen tot een speelhal of speelcasino. Het voorkomen hiervan vraagt om een zorgvuldige uitvoering van de bestaande identiteits- en toegangscontroles door vergunninghouders. In dit kader heeft de Ksa ook de in het antwoord op vraag 2 genoemde Leidraad Cruks en identiteitscontroles voor speelautomatenhallen opgesteld.
Het is aan de Ksa om toezicht te houden op de naleving van de wettelijke verplichtingen door vergunninghouders en om waar nodig handhavend op te treden. De Ksa heeft bij navraag aangegeven periodiek controles bij speelhallen en speelcasino’s uit te blijven voeren en zal in voorkomend geval de naar haar oordeel meest effectieve interventie inzetten.
Het gebruik van politie-uniformen en de verheerlijking van geweld in een uitzending van 101Barz. |
|
Annelotte Lammers (PVV), René Claassen (PVV) |
|
David van Weel (VVD), Letschert |
|
|
|
|
Bent u bekend met berichten dat in een uitzending van 101Barz geweld zou worden verheerlijkt en daarbij een politie-uniform wordt gebruikt, terwijl de politie heeft verzocht de betreffende video offline te halen?1 2
Ja, echter heeft de politie laten weten dat er geen verzoek gedaan is om de desbetreffende video offline te halen omdat er geen sprake was van onrechtmatig handelen.
Hoe beoordeelt u het gebruik van politie-uniformen in content waarin geweld wordt verheerlijkt?
Het is niet aan het kabinet om de inhoud van mediaproducties te beoordelen. Zie ook het antwoord op vraag 8.
Wat is uw oordeel over de stelling dat het misbruiken van politie-uniformen in mediaproducties waarin geweld en criminaliteit worden verheerlijkt, afbreuk kan doen aan het gezag van de politie en het vertrouwen in de rechtsstaat?
Zie antwoord vraag 2.
In welke gevallen wordt toestemming verleend voor het gebruik van politie-uniformen in media- en filmproducties? Hoe wordt gecontroleerd dat het uniform uitsluitend voor het toegestane doel wordt gebruikt?
Bij de aanvraag voor het gebruik van politie-uniformen wordt iedere aanvraag vooraf getoetst aan de gestelde vereisten. De aanvrager dient daarbij te verklaren aan de gestelde vereisten te zullen voldoen. De uitgebreide voorwaarden voor het huren van een uniform zijn beschreven op de website van de politie.3 Er wordt dus vooral aan de voorkant geborgd dat het uniform voor het toegestane doel wordt gebruikt.
Acht u het toelaatbaar dat toestemming voor het gebruik van politie-uniformen onder valse voorwendselen wordt verkregen en vervolgens in een productie wordt gebruikt waarin geweld en criminaliteit worden verheerlijkt? Welke handhavingsmogelijkheden staan de politie en het Openbaar Ministerie (OM) ter beschikking in geval van dergelijk misbruik?
Het onder valse voorwendselen verkrijgen en gebruiken van een politie-uniform vinden wij onwenselijk en keuren wijaf. Daarom heeft de politie aan de voorkant voorwaarden gesteld aan het verhuren van politie-uniformen voor mediaproducties. Wanneer de veiligheidsvoorschriften van de politie worden overschreden, kan de politie wegens schending van de contractvoorwaarden overgaan tot een civielrechtelijke toetsing.
Wordt momenteel onderzocht of aanvullende wet- of regelgeving nodig is om misbruik van politie-uniformen tegen te gaan? Zo ja, wat zijn de voorlopige bevindingen?
De politie gaat op korte termijn in gesprek met de verhuurbedrijven over de voorwaarden waaronder het politie-uniform wordt verhuurd. Tijdens deze gesprekken worden de huidige voorwaarden tegen het licht gehouden en wordt bepaald of aanscherping of aanpassing nodig is. De verantwoordelijkheid voor het juist gebruiken van de politie-uniformen ligt bij de productie. Wanneer de voorwaarden niet worden nageleefd, kan de politie civielrechtelijke stappen ondernemen.
In het kader van de uitvoering van de motie van de leden Boswijk (CDA), Van Dijk (SGP) en Mutluer (GL/PvdA) is in het tweede halfjaarbericht Politie reeds ingegaan op de bestaande mogelijkheden voor strafbaarstelling en het misbruik van het merkenrecht wanneer er gebruik wordt gemaakt van nep politie-uniformen.4
Heeft het OM of de politie onderzocht of de inhoud van de betreffende video aanleiding geeft tot strafrechtelijk onderzoek wegens opruiing, bedreiging, verheerlijking van geweld of andere strafbare feiten? Zo ja, wat zijn de resultaten van dat onderzoek?
Nee, dergelijke videoproducties komen niet in aanmerking voor een strafrechtelijk onderzoek wegens het ontbreken van een strafbaar feit. Wel kan de politie zelf overgaan tot civielrechtelijke toetsing wanneer zij beoordelen dat de producent niet heeft voldaan aan de voorwaarden voor het huren van een uniform.
Bent u bekend met de stelling van BNNVARA dat artistieke vrijheid een belangrijk uitgangspunt is bij de beoordeling van dergelijke uitzendingen?
Ja. Omroep BNNVARA heeft mij naar aanleiding van het fragment laten weten dat artistieke uitingen naar hun mening een sterke bescherming genieten vanwege de vrijheid van meningsuiting, die is vastgelegd in artikel 10 van het EVRM en de Nederlandse Grondwet. Daarbij geeft BNNVARA aan dat dit type uitingen wat hen betreft bijdragen aan discussies en het maatschappelijke debat. Deze uitingen kunnen rauw, hard, of choquerend zijn. Dit betekent volgens de omroep niet dat kunstenaars of media boven de wet staan, maar dat de vrijheid van meningsuiting meegewogen dient te worden bij een beoordeling. BNNVARA geeft aan bij een beoordeling te kijken naar factoren zoals de aard van het programma, de artistieke vorm, de intentie van de maker en het beoogde publiek.
Ik onderschrijf het uitgangspunt dat artistieke vrijheid een belangrijke waarde is in onze democratische samenleving, net als de persvrijheid en de vrijheid van meningsuiting. Artiesten moeten zoveel mogelijk ruimte en vrijheid krijgen om zich artistiek te uiten. Ook als deze uiting schuurt of mogelijk weerstand oproept bij een deel van de bevolking. De omroep is daarbij verantwoordelijk voor de inhoud van de uiting en is uiteraard gebonden aan de wet- en regelgeving, zoals de publieke mediaopdracht en regels rondom de bescherming van minderjarigen uit de Mediawet 2008, geldende regels binnen de journalistieke sector en het Wetboek van Strafrecht.
Welke verantwoordelijkheden acht u van toepassing op de publieke omroep bij het publiceren van content waarin geweld of criminaliteit wordt verheerlijkt, gelet op de maatschappelijke verantwoordelijkheid en de financiering uit publieke middelen?
Zoals in het antwoord op vraag 8 aangegeven, kan media-aanbod schuren of weerstand oproepen. Dit betekent niet automatisch dat er sprake is van verheerlijking van geweld of criminaliteit. Wel kunnensommige mensen media-aanbod met verwijzingen naar criminaliteit als schokkend of heftig kunnen ervaren.
Omroepen dragen verantwoordelijkheid voor de redactionele en journalistieke afwegingen rondom de totstandkoming en publicatie van media-aanbod en zijn daarop aanspreekbaar. Zij dienen te beoordelen in hoeverre content overeenkomt met de eigen doelstellingen, de publieke mediaopdracht, geldende regels binnen de journalistieke sector en regelgeving rondom de bescherming van minderjarigen. Daarnaast kunnen kijkers en luisteraars met klachten over journalistiek handelen terecht bij de Ombudsman Publieke Omroepen.
Persvrijheid is een groot goed en betekent onder andere dat media-inhoud niet op voorhand getoetst mag worden door de overheid. Media-inhoud mag schuren of uitdagen. Het feit dat de publieke omroep wordt gefinancierd vanuit publieke middelen doet daar niet aan af.
Acht u het wenselijk dat programma's van de publieke omroep die in belangrijke mate door jongeren worden bekeken, content verspreiden waarin geweld, intimidatie of criminaliteit worden gerechtvaardigd of positief worden uitgebeeld?
Het is belangrijk dat omroepen zich houden aan de geldende regelgeving rondom de bescherming van minderjarigen, zodat jongeren geen schade kunnen ondervinden bij het kijken van programma’s van de publieke omroep. BNNVARA beoordeelt elke sessie in het programma waarnaar de vragenstellers verwijzen afzonderlijk en voorziet deze van passende publieksinformatie, waaronder een Kijkwijzer-classificatie en een disclaimer, zodat kijkers (en/of ouders) vooraf een geïnformeerde keuze kunnen maken. Bij twijfel over een uiting in het programma, kan de omroep besluiten om een opname niet uit te zenden. Het is aan de omroep om per geval een zorgvuldige afweging te maken.
BNNVARA geeft daarnaast aan dat de omroep een onderscheid maakt tussen het artistiek verbeelden of beschrijven van bepaalde gedragingen en het rechtvaardigen of positief verbeelden hiervan. De omroep wil met het programma waarnaar de vragenstellers verwijzen een podium bieden voor artistieke uitingen die niet te vinden zijn in ander publiek media-aanbod, zodat jongeren hier toegang tot krijgen.
Welke afspraken bestaan er tussen de Nederlandse Publieke Omroep (NPO), omroepen en het Commissariaat voor de Media over de maatschappelijke verantwoordelijkheid bij het publiceren van dergelijke content?
Vooropgesteld zijn publieke omroepen verantwoordelijk om met hun aanbod invulling te geven aan de publieke mediaopdracht, zoals beschreven in artikel 2.1 van de Mediawet 2008. Deze opdracht beschrijft de taak van de landelijke publieke omroep en de publieke waarden die daaraan ten grondslag liggen. Inhoudelijke betrokkenheid bij de redactionele keuzes van de omroepen past niet bij de rol van de NPO als sturend en coördinerend orgaan, en die van het Commissariaat voor de Media als externe toezichthouder. Zoals ik in het antwoord op vraag 9 al aangaf zijn omroepen daarnaast aanspreekbaar op hun handelen en is het mogelijk om een klacht in te dienen bij de Ombudsman Publieke Omroepen in het geval dat er sprake is van journalistiek handelen.
Is de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap bereid om met de NPO en BNNVARA in gesprek te gaan over de redactionele afwegingen rond deze uitzending? Kunt u de Kamer informeren over de uitkomsten van deze gesprekken en de bevindingen met betrekking tot de verantwoordelijkheid van de publieke omroep?
Nee. Een gesprek met een omroep over redactionele afwegingen past niet bij mijn rol als Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Het is niet aan de overheid of de politiek om zich te mengen in inhoudelijke keuzes over media-inhoud. Dit is een rechtsstatelijk uitgangspunt dat we met elkaar moeten beschermen.
Welke maatregelen worden overwogen om herhalingen van dergelijke situaties in de toekomst te voorkomen?
Het in het zonnetje zetten van Booking, terwijl dit bedrijf bijdraagt aan illegale Israëlische nederzettingen op bezet Palestijns gebied |
|
Christine Teunissen (PvdD) |
|
Rob Jetten (D66) |
|
|
|
|
Was u ervan op de hoogte, op het moment dat u op 11 augustus zeer positief berichtte over uw ontmoeting met de CFO van Booking Holdings, dat Booking.com de afgelopen jaren zo’n honderd accommodaties in illegale Israëlische nederzettingen op bezet Palestijns gebied heeft aangeboden en dit nog steeds doet? Wat vindt u daarvan en waarom heeft u dit niet vermeld in uw social media-post?
Ja. Het gesprek met de CFO van Booking Holdings was een eerste, algemene kennismaking in het kader van het bredere contact dat de Nederlandse overheid onderhoudt met het Nederlandse bedrijfsleven. Het bericht op sociale media had uitsluitend tot doel dit kennismakingsgesprek kort weer te geven.
Was u ervan op de hoogte dat meerdere mensenrechtenorganisaties campagne voeren tegen Booking.com en dat het Openbaar Ministerie inmiddels strafrechtelijk onderzoek heeft ingesteld naar het bedrijf naar aanleiding van een aangifte wegens vermeend witwassen van opbrengsten uit oorlogsmisdrijven?1 Zo ja, waarom heeft u dit niet vermeld in uw social media-post?
Zie antwoord op vraag 1.
Was u ervan op de hoogte dat illegale Israëlische kolonisten geld kunnen verdienen via Booking.com door accommodaties via dit platform te verhuren ten koste van Palestijnen? Bent u ervan op de hoogte dat dit geld hierdoor ten goede komt aan de illegale bezetting van Palestijns gebied? Wat vindt u hiervan?
Het kabinet weet dat Booking actief is in de bezette Palestijnse Gebieden en vindt dit onwenselijk. Dit is meermaals aan Booking duidelijk gemaakt op verschillende momenten. Gezien de Nederlandse positie over de onrechtmatigheid van de Israëlische bezetting ontmoedigt de Nederlandse overheid economische relaties met bedrijven in onrechtmatige Israëlische nederzettingen in de bezette gebieden.
Dit beleid is van toepassing op activiteiten van Nederlandse bedrijven als die direct bijdragen aan de aanleg en instandhouding van nederzettingen of die de aanleg of instandhouding direct faciliteren. Het gaat om activiteiten in nederzettingen, activiteiten met bedrijven gevestigd in nederzettingen, en activiteiten buiten nederzettingen die ten gunste komen aan nederzettingen.
Hoe verhoudt het kabinetsstandpunt dat Israëlische nederzettingen in bezet Palestijns gebied strijdig zijn met het internationaal recht zich tot het feit dat een in Nederland gevestigd bedrijf via zijn platform commerciële accommodatie in deze nederzettingen aanbiedt?
Zie het antwoord op vraag 3.
Was u ervan op de hoogte dat uit aandeelhoudersdocumenten van Booking Holdings blijkt dat het bestuur zich tegen voorstellen tot beëindiging van activiteiten in Israëlische nederzettingen heeft verzet en daarbij onder meer heeft gewezen op de belangen van aandeelhouders en het ontbreken van een juridisch verbod?2 Wat vindt u hiervan?
Over eventuele interne bedrijfsvertrouwelijke informatie of interne afwegingen van een specifiek bedrijf kunnen geen uitspraken worden gedaan.
Waarom vond u het wel gepast om Booking.com publiekelijk als een succesverhaal te presenteren, maar niet om publiekelijk aandacht te besteden aan de langdurige kritiek op activiteiten van Booking.com in Israëlische nederzettingen op bezet Palestijns gebied en de mensenrechtelijke verantwoordelijkheden van het bedrijf?
Op 11 augustus heeft de Minister-President een kennismakingsgesprek gehad met financieel directeur Ewout Steenbergen van Booking Holdings (het moederbedrijf van Booking.com). Het is gebruikelijk en waardevol om goede contacten te leggen met bedrijven als Booking.
Booking is een Nederlands bedrijf en een grote werkgever voor talentvolle techmedewerkers, vooral in de regio Amsterdam. Ook speelt het een voortrekkersrol als het gaat om innovatief gebruik van Artificial Intelligence. Het gesprek ging dan ook over de economische kansen die zij hier zien.
Omdat het gesprek zich richtte op de economische rol van Booking in Nederland en de innovatiekracht van het bedrijf, ging de online communicatie daarover. Dat neemt niet weg dat het kabinet zich zeer bewust is van de maatschappelijke verantwoordelijkheden van bedrijven en hier belang aan hecht. Binnen het bredere beleid blijft gelden dat bedrijven geacht worden hun mensenrechtelijke verantwoordelijkheid serieus te nemen.
Staat u gezien deze schadelijk rol van Booking.com nog steeds achter uw uitgebreide ontvangst van de CFO en uw uitspraak dat het «ontzettend belangrijk is dat zulke grote bedrijven in Nederland actief zijn?»
Zie antwoord vraag 6.
Kunt u zich verplaatsen in al die Nederlanders die u hebben leren kennen als voorvechter van de rechten van de Palestijnen, die u hebben gezien bij alle Rode Lijn-demonstraties, en nu verbijsterd zijn dat u doodleuk aan tafel gaat zitten met een directeur van Booking?
Zoals aangegeven, betrof het gesprek van 11 augustus jl. een kennismaking, zie het antwoord op vraag 1. Het kabinet weet dat Booking actief is in de bezette Palestijnse Gebieden en vindt dit onwenselijk. Booking is bekend met de positie van het kabinet. Dit is meermaals aan Booking duidelijk gemaakt op verschillende momenten.
Wat denkt u dat het doet met het vertrouwen van deze mensen in de politiek als zij zien dat hun premier na de verkiezingen een totaal ander standpunt inneemt dan voor de verkiezingen?
Het beleid van het kabinet ten aanzien van de onrechtmatigheid van Israëlische nederzettingen en de verantwoordelijkheid van bedrijven om mensenrechten te respecteren is helder vastgelegd in het kabinetsbeleid en wordt uitgedragen aan bedrijven.
Heeft u de CFO van Booking Holdings tijdens uw gesprek aangesproken op de activiteiten van het bedrijf in Israëlische nederzettingen op bezet Palestijns gebied en gevraagd of het bedrijf van plan is daarmee te stoppen? Zo ja, wat was zijn antwoord? Zo nee, waarom niet?
Zoals in het antwoord op vraag 3 is aangegeven heeft het kabinet in gesprekken meermaals duidelijk gemaakt aan Booking het onwenselijk te vinden dat het bedrijf actief is in de bezette Palestijnse gebieden. Waar opportuun worden deze kwesties in bilaterale contacten en in het kader van het ontmoedigingsbeleid aan de orde gesteld.
Deelt u de opvatting dat Nederlandse ondernemingen niet zouden moeten bijdragen aan het in stand houden, normaliseren of economisch rendabel maken van illegale nederzettingen in bezet gebied? Zo nee, waarom niet? Zo ja, welke consequenties verbindt u daaraan voor Booking.com?
Ja, zie het antwoord op vraag 3.
Nederland heeft ook nationale handelsmaatregelen ingesteld tegen goederen uit onrechtmatige Israëlische nederzettingen. Deze maatregelen moeten voorkomen dat Nederlandse economische activiteiten bijdragen aan het bestendigen van een situatie die strijdig is met het internationaal recht.
Deelt u de mening dat Booking al jaren geleden had moeten stoppen met activiteiten in illegale nederzettingen op Palestijns gebied, maar dat die verantwoordelijkheid extra groot is nu Israël veel meer illegale nederzettingen wil bouwen en leden van de Israëlische regering zich bedienen van genocidale taal (zoals Minister Ben Gvir die oproept tot het dagelijks doden van tientallen Palestijnen)? Zo nee, waarom niet?
Ja. De extreme uitingen van Minister Ben Gvir hebben er toe geleid dat Nederland hem persona non grata heeft verklaard en heeft geregisterd in het Schengeninformatiesysteem, zie het antwoord op vraag 3.
Heeft de regering tegenover Booking.com als concrete doelstelling uitgesproken dat het bedrijf de activiteiten in Israëlische nederzettingen op Palestijns gebied per direct moet beëindigen? Zo nee, waarom niet?
Het kabinet heeft conform het ontmoedigingsbeleid meerdere keren aan Booking duidelijk gemaakt dat het diens activiteiten in de door Israël bezette gebieden onwenselijk vindt. Dit blijft het kabinet doen.
Welke concrete maatregelen bent u bereid te nemen wanneer Booking.com deze schadelijke activiteiten toch voortzet?
Het kabinet heeft hierover reeds actief en kritisch het gesprek gevoerd met Booking.com en daarbij consequent duidelijk gemaakt dat activiteiten in de door Israël bezette gebieden onwenselijk zijn. Ook in de toekomst zal het kabinet deze lijn blijven uitdragen.
Kunt u vertellen welke gevolgen het nationale import- en handelsverbod met illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever dat 22 september ingaat heeft voor de activiteiten van Booking.com? Heeft u, of iemand namens het kabinet, hierover gesproken met iemand van Booking.com? Zo ja, kunt u volledige openbaarheid geven van wat hierover besproken is met Booking.com? Zo nee, waarom niet?
Het Tijdelijke Sanctiebesluit onrechtmatige nederzettingen in de door Israël bezette gebieden ziet toe op het weren van goederen afkomstig uit de onrechtmatige nederzettingen in de door Israël bezette gebieden van de Nederlandse markt. Niet op diensten zoals door Booking.com worden verleend. Het kabinet informeert de Kamer op korte termijn over de verkenning die het heeft gedaan ten aanzien van een verbod op dienstenhandel met en investeringen in de onrechtmatige Israëlische nederzettingen. Er is geen specifiek contact geweest met Booking.com over dit onderwerp.
Welke contacten hebben de Nederlandse ambassade, de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland en andere overheidsorganisaties met Booking.com gehad over de activiteiten in bezet Palestijns gebied? Kunt u een gedetailleerd overzicht geven?
Zie het antwoord op vraag 13.
Herinnert u zich dat het kabinet in 2024 zei in gesprek te zijn met Booking.com over haar illegale activiteiten en het bedrijf te wijzen op diens verantwoordelijkheden voor internationaal maatschappelijk verantwoordelijk ondernemen?3 Welke concrete resultaten hebben deze gesprekken opgeleverd?
Zie het antwoord op vraag 13.
Deelt u de conclusies van United Nations High Commissioner for Human Rights dat «Businesses play a central role in furthering the establishment, maintenance and expansion of Israeli settlements. They are involved in constructing and financing settlement homes and supporting infrastructure, providing services to the settlements, and operating out of them. In doing so, they are contributing to Israel’s confiscation of land, facilitate the transfer of its population into the Occupied Palestinian Territory, and are involved in the exploitation of Palestine’s natural resources»?4 Zo ja, hoe waardeert u in deze context de activiteiten van Booking.com? Zo nee, waarom niet en op basis van welke feiten onderbouwt u dat?
Het Internationaal Gerechtshof is duidelijk in zijn advies van 19 juli 2024. Derde staten mogen niet bijdragen aan het in stand houden van de door Israël gecreëerde onrechtmatige situatie in de bezette Palestijnse Gebieden. Het kabinet onderschrijft dat economische activiteiten een rol kunnen spelen bij het vestigen, in stand houden en uitbreiden van onrechtmatige Israëlische nederzettingen in bezet Palestijns gebied, en dat bedrijven een bijzondere verantwoordelijkheid hebben om mensenrechtenrisico’s in hun activiteiten en ketens te voorkomen en aan te pakken. Dit sluit aan bij het Nederlandse ontmoedigingsbeleid ten aanzien van economische relaties met onrechtmatige Israëlische nederzettingen en bij de inzet op IMVO. Nederland heeft bovendien maatregelen genomen om producten uit de onrechtmatige Israëlische nederzettingen te weren van de Nederlandse markt.
In die context vindt het kabinet het onwenselijk dat Booking.com actief is in de bezette Palestijnse Gebieden en heeft dit meermaals aan het bedrijf duidelijk gemaakt, conform het eerder geschetste ontmoedigingsbeleid.
Welke verantwoordelijkheid rust volgens u op Nederlandse ondernemingen wanneer hun economische activiteiten bijdragen aan het ontwikkelen, uitbreiden of bestendigen van Israëlische nederzettingen in bezet Palestijns gebied?
Zie het antwoord op vraag 3 en vraag 18.
Vindt u dat Booking.com op dit moment aan zijn verantwoordelijkheid voldoet? Zo ja, op basis van welke concrete feiten en welke beoordeling van de activiteiten van Booking.com in bezet Palestijns gebied komt u tot deze conclusie? Zo nee, wat doet u eraan om daar verandering in te brengen?
Zie het antwoord op vraag 3 en 10.
Bent u bekend met het onderzoek van The Rights Forum waaruit blijkt dat het fiscale voordeel voor Booking.com via de innovatiebox sinds 2010 mogelijk is opgelopen tot circa € 4,6 miljard?5 Herkent u dit bedrag? Zo nee, over welke cijfers beschikt de regering en op welke bronnen baseert u zich?
Het kabinet is bekend met het onderzoek, maar op basis van de fiscale geheimhoudingsplicht van artikel 67 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR) kan het kabinet niet ingaan op de individuele fiscale positie van een belastingplichtige.
Vindt u het goed dat de Nederlandse staat fiscaal voordeel verstrekt aan een bedrijf dat commerciële activiteiten verricht in Israëlische nederzettingen die Nederland als strijdig met internationaal recht beschouwt? Zo ja, waarom?
In Nederland gevestigde bedrijven kunnen gebruik maken van bestaande Nederlandse fiscale faciliteiten als zij aan de fiscale voorwaarden daarvoor voldoen. Deze faciliteiten zijn niet gericht op specifieke bedrijven of om gebruikt te worden als instrument in internationale betrekkingen.
Maakt Booking.com momenteel nog gebruik van de innovatiebox? Hoeveel belastingvoordeel heeft Booking.com daarvan jaarlijks en cumulatief ontvangen? Van welke andere subsidies, fiscale voordelen, innovatieprogramma's, overheidscontracten, handelsmissies of andere vormen van financiële of economische ondersteuning door de Nederlandse overheid profiteert Booking.com?
Op basis van de fiscale geheimhoudingsplicht van artikel 67 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR) kan het kabinet niet ingaan op de individuele fiscale positie van een belastingplichtige. De overige genoemde niet fiscale onderdelen worden niet centraal bijgehouden.
Vindt u dat een bedrijf dat op de VN-database staat vanwege illegale activiteiten6 aansprak zou moeten kunnen maken op Nederlandse fiscale voordelen? Zo ja, waarom?
Zie het antwoord op vragen 3 en 22.
Aangezien Booking.com ook in de in 2025 geactualiseerde VN-database is opgenomen, heeft die opname gevolgen voor contacten, samenwerking of ondersteuning door de Nederlandse overheid? Zo nee, waarom niet?
Booking.com staat al langer in de VN-database. Het feit dat het bedrijf hierin blijft staan in 2025 was voor het kabinet geen aanleiding om hier anders mee om te gaan. Zie ook het antwoord op vraag 3.
Bent u bereid om mensenrechtencriteria als voorwaarde te stellen bij de toekenning van fiscale voordelen en andere vormen van overheidssteun? Zo nee, waarom niet?
Zie het antwoord op vraag 22. Het kabinet stelt IMVO-voorwaarden in het kader van het BHOS-bedrijfsleveninstrumentarium. Ondernemingen die hier gebruik van willen maken worden geacht de OESO-richtlijnen te onderschrijven en toe te passen.
Hoe verklaart u dat Booking.com na twintig jaar ontmoedigingsbeleid nog altijd accommodaties in Israëlische nederzettingen aanbiedt, terwijl het Nederlandse ontmoedigingsbeleid sinds 2006 erop gericht is activiteiten van Nederlandse bedrijven die bijdragen aan de aanleg en instandhouding van Israëlische nederzettingen te ontmoedigen?7 Beschouwt u dit als aanwijzing dat het huidige ontmoedigingsbeleid onvoldoende effectief is? Zo nee, waar baseert u zich op?
Het kabinet kan niet speculeren over de beweegredenen van Booking en de rol van het ontmoedigingsbeleid in hun afweging. Het ontmoedigingsbeleid is één van de manieren waarop Nederland bedrijven aanspreekt op hun verantwoordelijkheid om niet bij te dragen aan de aanleg en instandhouding van onrechtmatige Israëlische nederzettingen. Of een individueel bedrijf ondanks dat beleid toch doorgaat met dergelijke activiteiten, is daarmee geen graadmeter voor de effectiviteit van het ontmoedigingsbeleid. Bovendien heeft het Gerechtshof Den Haag de Staat in het gelijk gesteld ten aanzien van vragen over de effectiviteit van het ontmoedigingsbeleid. Het ontmoedigingsbeleid is daarnaast één instrument binnen de bredere inzet van het kabinet.
Welke juridische analyse heeft de regering gemaakt van de activiteiten van Nederlandse bedrijven, waaronder Booking.com, in Israëlische nederzettingen, naar aanleiding van het advies van het Internationaal Gerechtshof van 19 juli 2024 (over onrechtmatigheid van Israëls voortdurende aanwezigheid in bezet Palestijns gebied en de verplichtingen die daarbij horen van anderen)?8 Heeft de regering specifiek beoordeeld of het aanbieden en faciliteren van accommodaties in nederzettingen verenigbaar is met de verplichtingen die volgens het Hof op Nederland rusten? Zo ja, kunt u deze analyse openbaar maken? Zo nee, bent u bereid zo’n analyse alsnog te maken?
Het kabinet komt, zoals is toegezegd aan de Kamer, op korte termijn met een Kamerbrief over de verkenning ten aanzien van een verbod op dienstenhandel en investeringen in relatie tot de door Israël bezette gebieden.
Kunt u deze vragen één voor één en zo snel mogelijk beantwoorden?
De vragen zijn zo spoedig mogelijk beantwoord, waarbij vragen met dezelfde strekking gezamenlijk zijn beantwoord.
Rubricering en inzage staatsgeheime stukken |
|
Pepijn van Houwelingen (FVD) |
|
Pieter Heerma (CDA) |
|
|
|
|
Is het correct dat stukken die gekwalificeerd zijn als «staatsgeheim GEHEIM» in principe niet, ook niet vertrouwelijk, met de Tweede Kamer worden gedeeld?
Is het correct dat stukken die gekwalificeerd zijn als «staatsgeheim ZEER GEHEIM» niet, ook niet vertrouwelijk, met de Tweede Kamer worden gedeeld?
Hoeveel stukken zijn sinds het begin van dit jaar gekwalificeerd als «staatsgeheim GEHEIM»? Hoeveel daarvan mag de Tweede Kamer (vertrouwelijk) inzien?
Hoeveel stukken zijn sinds het begin van dit jaar gekwalificeerd als «staatsgeheim ZEER GEHEIM»? Hoeveel daarvan mag de Tweede Kamer (vertrouwelijk) inzien?
De veiligheid van en het toezicht op de laboratoria van het RIVM |
|
Gideon van Meijeren (FVD) |
|
Boekholt-O’Sullivan , Sophie Hermans (VVD) |
|
|
|
|
Bent u bekend met het artikel «RIVM dreigt laboratoria te moeten sluiten wegens uitbraakgevaar»?1
Hoe beoordeelt u dat de beheerder van het Science Park in Bilthoven de laboratoria waar het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) onderzoek doet naar zeer besmettelijke ziekteverwekkers zo verouderd vindt, dat hij het niet langer verantwoord vindt om ze open te houden?
Op welke concrete feiten baseert de beheerder zijn waarschuwing voor een virusuitbraak, en deelt u die inschatting?
Hoe groot is volgens u het werkelijke risico, en op welke risicobeoordeling, opgesteld door wie, baseert u dat?
Bent u bereid die risicobeoordeling openbaar te maken, zodat de Kamer zelf kan beoordelen of de waarschuwing terecht is?
Hoe beoordeelt u dat er volgens de beheerder in feite al sprake was van een gedoogsituatie voor het laboratoriumonderzoek van het RIVM in Bilthoven, sinds wanneer is dat het geval en sinds wanneer bent u daarvan op de hoogte?
Hoe beoordeelt u dat het RIVM al drie keer een dwangsom van € 5.000 heeft moeten betalen vanwege verboden afvalstoffen in zijn afvalwaterputten, terwijl het instituut de oorzaak niet kon achterhalen, en om welke stoffen ging het?
Wordt in de laboratoria van het RIVM in Bilthoven gain-of-function-onderzoek gedaan, dus onderzoek waarbij ziekteverwekkers bewust besmettelijker of gevaarlijker worden gemaakt?
Op welke plekken in Nederland wordt op dit moment gain-of-function-onderzoek gedaan, en met welke ziekteverwekkers?
Bent u inmiddels wel op de hoogte van al het gain-of-function-onderzoek in Nederland, gelet op het antwoord van de toenmalige Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport in 2022 dat het «niet noodzakelijk» was dat hij «overal van op de hoogte» was?2
Bestaat er inmiddels een centraal overzicht van alle hoog-risicolaboratoria in Nederland, gelet op de reactie van de toenmalige Minister in 2022 dat zo’n overzicht er niet was? Zo nee, waarom niet?3
Waarom verhuist het RIVM de laboratoria niet naar de geschikte uitwijklocatie die volgens de beheerder op hetzelfde terrein in Bilthoven beschikbaar is?
Wie draagt de politieke verantwoordelijkheid voor het feit dat het nieuwe RIVM-gebouw in Utrecht al meer dan € 600 miljoen heeft gekost en twaalf jaar na de aanbesteding nog altijd niet gereed is voor gebruik?
Hoeveel heeft de vertraagde verhuizing de belastingbetaler tot nu toe in totaal extra gekost en met hoeveel verwacht u dat dit bedrag nog oploopt?
Bent u bekend met het bericht «Mensensmokkelaars kunnen vaker uitwijken naar Nederland, vrezen experts: «Levens doen er niet toe»»?1
Herkent u de signalen dat mensensmokkelaars hun activiteiten verplaatsen en vaker Nederland kiezen als vertrekpunt voor een overtocht naar Engeland? Wat is uw reactie daarop?
Heeft u inzicht in de omvang van het aantal overtochten vanuit Nederland naar Engeland door mensensmokkelaars in kleine rubberboten vol met migranten?
Biedt de Nederlandse wetgeving voldoende mogelijkheden om de organisatoren, importeurs en financiers van mensensmokkel aan te pakken, en niet alleen degenen die de mensensmokkel feitelijk uitvoeren?
Wat zijn de verschillen tussen de Nederlandse en Duitse strafbaarstelling, opsporing en handhaving van criminele netwerken achter mensensmokkel?
Welke concrete maatregelen neemt u om mensensmokkelaars eerder op te sporen en de criminele netwerken achter de mensensmokkeloperaties aan te pakken?
Zijn er inmiddels al ladingen van grote rubberboten onderschept door de douane, naar aanleiding van de strengere controle door de Nederlandse douane, zoals aangekondigd in oktober 2026, en zo ja, om hoeveel gevallen gaat het?
Kan de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) in samenwerking met de Nederlandse douane effectief optreden tegen vaartuigen, zoals rubberboten, die niet aan de Europese veiligheidseisen voldoen?
Welke maatregelen gaat u nemen om mensensmokkelaars aan te pakken die hun activiteiten online aanbieden, bijvoorbeeld via advertenties, besloten groepen en accounts die onder een dekmantel opereren?
Bent u van mening dat de informatie-uitwisseling tussen betrokken partners in de aanpak van mensensmokkel voldoende op orde is? Zo nee, wat gaat u doen om dat te verbeteren?
Hoe verloopt de Europese samenwerking in de Focus Group on Migrant Smugglingen welke resultaten zijn geboekt sinds de oprichting in 2020? Welke concrete resultaten zijn sinds de oprichting geboekt, bijvoorbeeld op het gebied van informatie-uitwisseling, gezamenlijke opsporingsonderzoeken en het ontmantelen van internationale mensensmokkelnetwerken?
Heeft u voldoende zicht op de migratieroutes binnen Europa en zo niet, hoe gaat u dit inzicht vergroten en op welke manier wordt hierbij samengewerkt met andere Europese lidstaten?
Bent u bekend met het bericht dat het Tilburgse defensiebedrijf AIA wapens gaat produceren van Israel Weapon Industries (IWI), de belangrijkste wapenleverancier van het Israëlische leger en de Israëlische politie?1
Hoe neemt u de zorgen weg van de meer dan 200.000 Nederlanders, die aanwezig waren bij de Rode Lijn-demonstratie en eisten dat «alle directe en indirecte wapenhandel, inclusief import, en militaire samenwerking met Israël» stopt, nu een Nederlands bedrijf juist een nieuwe samenwerking aangaat met de Israëlische wapenindustrie?
Was het kabinet vooraf op de hoogte van of op enige wijze betrokken bij deze overeenkomst? Zo nee, welk zicht heeft het kabinet dan op samenwerkingen tussen Nederlandse defensiebedrijven en buitenlandse wapenfabrikanten, nu AIA stelt geen contact met de overheid te hebben gehad?
Klopt het dat AIA voorlopig afhankelijk blijft van onderdelen uit Israël, omdat de productie begint met assemblage en pas later, vooralsnog zonder bekend tijdpad, volledig in Nederland plaatsvindt?2 Deelt u de zorg dat hierdoor mogelijk een langdurige afhankelijkheid van de Israëlische wapenindustrie ontstaat? Beaamt u dat hierdoor de verwevenheid tussen de Nederlandse wapenindustrie en de Israëlische wapenindustrie wordt vergroot?
Hoe verhoudt deze deal zich tot de aangenomen motie-Teunissen (Kamerstuk 22 054-478), die de regering verzoekt de afhankelijkheid van de Israëlische wapenindustrie af te bouwen? Welk beleid geldt voor Nederlandse bedrijven die met deze industrie samenwerken, of mogen zij onbeperkt deals sluiten zolang Defensie de wapens zelf niet koopt?
Beschouwt het kabinet deze in Nederland gemaakte wapens naar Israëlisch ontwerp als Nederlands of Europees materieel, of als Israëlisch materieel, bij de toepassing van het voorkeursbeleid voor leveranciers uit Nederland of Europa, waarmee het kabinet de afhankelijkheid van Israëlische leveranciers wil afbouwen?
Hoe beoordeelt u het, ook moreel, dat een Nederlands bedrijf wapens gaat produceren die volgens IWI zijn ontstaan uit «Israel’s complex combat reality»3 en, die worden gebruikt door de Israëlische counter-terrorisme-eenheid YAMAM,4 en die volgens het Israëlische Ministerie van Defensie «have proven itself a significant force multiplier» bij grondoperaties in de huidige genocide op de Palestijnen?5
Kunt u deze vragen met spoed beantwoorden voor de aanvang van de behandeling van de Begroting Buitenlandse Zaken 2027?
De aankomende invoering van de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten |
|
Jimmy Dijk (SP) |
|
Hans Vijlbrief (D66) |
|
|
|
|
Bent u bekend met het bericht «Uitzendmarkt krijgt nieuwe wet, maar boeven zijn al druk met manieren om eronderuit te komen»1?
Herkent u het signaal van Kees van Nieuwamerongen dat «de boeven op dit moment op zoek zijn naar geitenpaadjes»?
Bent u bekend met de door de Nationale Autoriteit Uitleenmarkt (NAU) beschreven sociale media-advertenties, waarin bureaus wordt voorgehouden dat ze buiten de wet vallen?
Naar welke maatregelen kijken de Belastingdienst en de Arbeidsinspectie om dit soort geitenpaadjes tegen te gaan? Zouden deze maatregelen vragen om een eventuele aanpassing van de wet?
Herkent u de verdere zorgen van uitzendbureaus over de handhaving en het toezicht?
Wat doet u om deze zorgen weg te nemen?
Klopt het dat het nog vier jaar kan duren voordat alle uitzendbureaus daadwerkelijk gecontroleerd zijn? Zo ja, wat vindt u hiervan?
Welke maatregelen zou u kunnen nemen om dit proces te versnellen?
Overweegt u deze stappen te nemen? Zo ja, welke stappen? Zo nee, waarom niet?
Kunt u deze vragen één voor één beantwoorden?
Israëlische licentieproductie in Nederland |
|
Wimar Bolhuis (GroenLinks-PvdA) |
|
Derk Boswijk (CDA) |
|
|
|
|
Bent u bekend met het nieuwsbericht dat het Nederlandse defensiebedrijf AIA vuurwapens gaat produceren van het Israëlische IWI?1
Deelt u de mening dat het onwenselijk is dat Nederlandse defensiebedrijven zo nauw samenwerken met de Israëlische wapenindustrie en daarmee indirect bijdragen aan mensenrechtenschendingen in de Palestijnse Gebieden?
Heeft u met AIA in de voorfase leidende tot dit investerings- en productiebesluit en de licentieovereenkomst met IWI contact gehad, is AIA gewezen op vergelijkbare Europese producenten of mogelijkheden voor kennisoverdracht, en zijn er gesprekken geweest over mogelijke aanschaf van de productie, financiële tegemoetkomingen of andere steun?
Kunt u uitsluiten dat het Ministerie van Defensie deze Israëlische vuurwapens via AIA zal aanschaffen?
Welke producten neemt Defensie momenteel af van AIA?
Welke gevolgen heeft deze nauwe samenwerking tussen AIA en het Israëlische IWI voor de huidige en toekomstige samenwerking tussen Defensie en AIA?
Klopt het dat Israëlische wapenbedrijven bij licentieovereenkomsten het intellectueel eigendom behouden en dat licentieproductie de Nederlandse en Europese afhankelijkheid van de Israëlische wapenindustrie dus niet vermindert? Welke contractuele invloed houdt IWI over de productie van AIA?
Klopt het dat Israëlische wapenbedrijven financieel profiteren van licentieovereenkomsten in Nederland of elders in Europa en dat met licentieproductie dus de Israëlische oorlogseconomie en -industrie wordt gestimuleerd?
Deelt u de mening dat licentieproductie van Israëlische wapens in Nederland of elders in Europa niet meegeteld hoort te worden bij de streefcijfers en realisatie voor Nederlandse en Europese inkoop?
Kunt u aangeven hoeveel Israëlische licentieproductie momenteel in Nederland plaatsvindt?
Kunt u aangeven of er sprake is van een bredere trend waarin niet-Europese mogendheden de Europese ambitie om afhankelijkheden af te bouwen ondermijnen door extra inzet op licentieproductie of de verplaatsing van productielocaties naar Europa? Hoe wordt hier in het Nationaal Programma Defensie Industrie en Innovatie mee omgegaan?
Kunt u deze vragen afzonderlijk beantwoorden?
Het artikel ‘Een goudmijn voor toekomstig medisch onderzoek verdwijnt in de prullenbak: “Dit is een enorme kapitaalvernietiging”’ |
|
Mirjam Bikker (CU) |
|
Sophie Hermans (VVD) |
|
|
|
|
Bent u bekend met het artikel «Een goudmijn voor toekomstig medisch onderzoek verdwijnt in de prullenbak: «Dit is een enorme kapitaalvernietiging»»1?
Klopt het dat C-support en Q-support op korte termijn beginnen met het vernietigen van patiëntendossiers? Om welke gegevens en hoeveel dossiers gaat het, wat is de geplande datum en zijn er inmiddels al gegevens vernietigd?
Deelt u de mening dat er alles aan gedaan moet worden om de dossiervernietiging te voorkomen? Neemt u de verantwoordelijkheid op u om dit te voorkomen? Bent u bereid met spoed te bevorderen dat de vernietiging wordt opgeschort totdat de mogelijkheden voor zorgvuldig en rechtmatig behoud zijn onderzocht? Zo nee, waarom niet en welke mogelijkheden heeft u om onomkeerbaar verlies van gegevens te voorkomen?
Deelt u de mening dat PAIS-patiënten hiermee opnieuw in de kou zouden komen te staan, na de ongewenste sluiting van C-support?
Wanneer is uw ministerie op de hoogte gesteld van de voorgenomen vernietiging en van het verzoek om de gegevens te behouden? Welke stappen heeft u sindsdien gezet en wat heeft het in het artikel aangekondigde overleg van donderdag 12 november 2026 opgeleverd?
Op welke juridische gronden is besloten tot vernietiging van de dossiers? Welke bewaartermijnen gelden voor de verschillende soorten gegevens en welke mogelijkheden zijn onderzocht om deze gegevens te bewaren of over te dragen?
Welke mogelijkheden zijn er om patiënten zelf te laten kiezen of hun gegevens bewaard blijven voor vervolgonderzoek? Welke betekenis heeft eventuele eerder gegeven toestemming voor deelname aan vervolgonderzoek en wanneer is nieuwe toestemming nodig?
Hoe worden patiënten geïnformeerd over de gevolgen van vernietiging en de mogelijkheden om hun dossier veilig te stellen? Hoe worden patiënten geholpen die door hun klachten niet in staat zijn hun gegevens binnen de gestelde termijn zelf te downloaden?
Welke gegevens blijven volgens de huidige plannen in geanonimiseerde vorm beschikbaar en welke gaan verloren? Is onderzocht of het gebruik van gecodeerde gegevens een juridisch houdbaar alternatief is?
Welke mogelijkheden onderzoekt u voor voortgezet beheer van de gegevens, bijvoorbeeld door de bestaande beheersstichting tijdelijk in stand te houden zoals in het artikel benoemd, of door overdracht aan een geschikte andere organisatie? Ziet u mogelijkheden om C-support en Q-support te behouden en op die manier de kennis te behouden? Zo ja, kunt u de mogelijkheden hiervoor met spoed uitwerken en aangeven wat u daarvoor nodig heeft? Zo nee, kunt u uitleggen waarom u hier niet voor kiest?
Kunt u de Kamer voor het moment van vernietiging van de gegevens informeren over de stand van zaken en de maatregelen die u neemt om onomkeerbaar gegevensverlies te voorkomen?
De aanhoudende vertraging bij de verhuizing van het RIVM en de veiligheidsrisico's bij de huidige laboratoria. |
|
Hanneke Steen (CDA), André Poortman (CDA) |
|
Boekholt-O’Sullivan , Sophie Hermans (VVD) |
|
|
|
|
Bent u bekend met het artikel «RIVM dreigt laboratoria te moeten sluiten wegens uitbraakgevaar» uit het Financieele Dagblad van 11 november 2026?1
Deelt u de zorgen over de veiligheid van de verouderde laboratoria van het RIVM in Bilthoven, waar onder andere onderzoek wordt gedaan naar zeer besmettelijke ziekteverwekkers? Hoe beoordeelt u de waarschuwing van de beheerder van het terrein dat het niet langer verantwoord zou zijn om deze laboratoria open te houden?
Hoe schat u de risico’s in voor de volksgezondheid als er geen veiligheidsmaatregelen worden genomen bij de huidige laboratoria? Acht u het verantwoord om de huidige laboratoria open te houden?
Indien u het niet verantwoord vindt om de huidige laboratoria open te houden, welke maatregelen kunt u treffen om de huidige laboratoria alsnog veilig te houden totdat de verhuizing volledig is afgerond?
Kunt u aangeven wanneer de definitieve verhuizing van het RIVM naar het Utrecht Science Park (De Uithof) zal plaatsvinden? Welke concrete planning hanteert het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) op dit moment en wanneer verwacht u dat de verhuizing volledig is afgerond?
Betreft de verhuizing naar Utrecht alle werkzaamheden en laboratoria van het RIVM die momenteel in Bilthoven zijn gevestigd? Zo nee, welke werkzaamheden blijven achter, waar zullen deze worden ondergebracht en waarom?
Overweegt het RVB alternatieve scenario’s met betrekking tot de huisvesting van de laboratoria van het RIVM? Zo ja, kunt u deze scenario’s aan de Kamer doen toekomen?
Wat zijn op dit moment de belangrijkste knelpunten die de ingebruikname van het nieuwe RIVM-gebouw verhinderen? Wanneer verwacht u dat deze naar verwachting zijn afgerond?
Hoe verklaart u dat het nieuwe RIVM-gebouw op 10 april 2026 aan de Staat is opgeleverd, maar ruim een half jaar later nog altijd niet in gebruik kan worden genomen? Welke tekortkomingen zijn bij de oplevering geconstateerd, welke nieuwe knelpunten zijn sindsdien ontstaan en in hoeverre had het Rijksvastgoedbedrijf deze problemen eerder kunnen voorzien of voorkomen?
Klopt het dat problemen met de energievoorziening, onder andere als gevolg van netcongestie, op dit moment een belangrijke belemmering vormen voor de verhuizing? Welke aanvullende maatregelen zijn noodzakelijk om een betrouwbare energievoorziening te garanderen en op welke termijn kunnen deze worden gerealiseerd?
Welke concrete stappen onderneemt u vanuit uw verantwoordelijkheid voor het RVB om de resterende knelpunten zo spoedig mogelijk op te lossen en verdere vertraging te voorkomen? Bent u bereid hierover persoonlijk in overleg te treden met alle betrokken partijen en alles op alles te zetten om de verhuizing te bespoedigen?
Welke mogelijkheden ziet u om de verhuizing gefaseerd te laten plaatsvinden, zodat in ieder geval de meest risicovolle laboratoriumactiviteiten zo snel mogelijk uit Bilthoven kunnen vertrekken naar een veilig onderkomen?
Welke maatregelen worden op dit moment getroffen om de veiligheid van de verouderde laboratoria in Bilthoven te waarborgen zolang de verhuizing nog niet heeft plaatsgevonden? Welke aanvullende maatregelen zijn op korte termijn noodzakelijk om de gesignaleerde veiligheidsrisico’s weg te nemen?
Is het technisch, juridisch en financieel mogelijk om de verouderde laboratoria op het huidige terrein in Bilthoven op korte termijn weer volledig aan alle geldende veiligheidsvoorschriften te laten voldoen? Zo ja, welke investeringen en werkzaamheden zijn daarvoor nodig en op welke termijn kunnen deze worden uitgevoerd? Zo nee, welke alternatieve huisvestingsmogelijkheden worden onderzocht om de continuïteit van het laboratoriumonderzoek veilig te stellen?
Wat zijn de gevolgen voor het RIVM en de volksgezondheid indien de beheerder van het terrein in Bilthoven besluit om het eind 2027 aflopende huurcontract niet te verlengen of bepaalt dat bepaalde laboratoriumactiviteiten niet langer mogen plaatsvinden? Is er een concreet noodscenario beschikbaar waarmee kan worden voorkomen dat essentieel onderzoek naar besmettelijke ziekteverwekkers moet worden stilgelegd?
Hoeveel extra kosten zijn er tot op heden gemaakt als rechtstreeks of indirect gevolg van het herhaaldelijk uitstellen van de verhuizing?
Deelt u de opvatting dat het onwenselijk is dat een jarenlang vertraagd huisvestingsproject niet alleen tot aanzienlijke extra kosten voor de belastingbetaler leidt, maar inmiddels ook risico’s oplevert voor de veiligheid en continuïteit van essentieel onderzoek naar infectieziekten? Welke lessen trekt u hieruit voor de aansturing van grote huisvestingsprojecten door het RVB?
Kunt u de antwoorden op deze vragen doen toekomen uiterlijk in de week vóór de begrotingsbehandeling van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO)? Bent u tevens bereid de Kamer periodiek over de voortgang te informeren totdat de verhuizing volledig is afgerond?
De kosten van het ‘vliegende team’ voor asielopvang |
|
Annelotte Lammers (PVV) |
|
Bart van den Brink (CDA) |
|
|
|
|
Klopt het dat maar liefst € 820.000 aan belastinggeld is uitgetrokken voor het zogenoemde «vliegende team», bestaande uit circa 100 ambtenaren en minstens 23 externe «experts», en kunt u tot op de laatste euro inzichtelijk maken hoeveel hiervan verdwijnt in salarissen, externe adviseurs, commerciële adviesbureaus, trainingen en overige uitgaven?1
Hoeveel belastinggeld wordt precies overgemaakt aan deze externe «experts» en commerciële adviesbureaus, welke uurtarieven worden hiervoor gerekend en waarom weigert de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) openheid te geven over deze bedragen, terwijl de Nederlandse belastingbetaler wel voor deze peperdure adviesindustrie mag opdraaien?
Hoeveel heeft de inzet van dit ambtenarenleger bij de 72 gemeenten per gemeente gekost, welke concrete en meetbare resultaten zijn hiermee daadwerkelijk geboekt?
Hoeveel aanvullende aanvragen verwacht u nog in 2026 en de komende jaren, zijn de beschikbare middelen daarvoor überhaupt toereikend en hoeveel miljoenen extra belastinggeld denkt u de komende jaren nog in deze bodemloze put te storten?
Waarom geeft u de ruim 120 ambtenaren en externe «experts» van dit «vliegende team» niet liever een vliegcursus, zodat de uitzetvliegtuigen eindelijk kunnen opstijgen, en wordt het niet de hoogste tijd om vreemdelingen daadwerkelijk het land uit te zetten in plaats van eindeloos koffie te blijven drinken en belastinggeld over de balk te smijten aan een leger van overbodige «experts»?
Mishandeling van uithuisgeplaatste kinderen in een opvangvoorziening in de regio Den Haag |
|
Nicole Moinat (PVV) |
|
Mirjam Sterk (CDA) |
|
|
|
|
Bent u bekend met het bericht van het AD «Kinderen opgesloten en gebeten in opvang voor uithuisgeplaatste kinderen, rechter is verbijsterd»?1
Hoe verklaart u dat kinderen die uit huis zijn geplaatst om hen te beschermen, vervolgens juist door de mensen die voor hen moeten zorgen worden mishandeld? Wie was er verantwoordelijk voor hun veiligheid en waarom is er niet eerder ingegrepen?
Wanneer zijn Jeugdbescherming West Haaglanden, de betrokken gemeente en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) voor het eerst op de hoogte geraakt van deze misstanden? Waren er eerdere meldingen of klachten en wat is daarmee gedaan?
Zijn alle kinderen die in deze opvangvoorziening verblijven of hebben verbleven inmiddels individueel gesproken door een onafhankelijke deskundige? Is vastgesteld dat zij veilig zijn en passende hulp krijgen?
Hoe kan het dat de betreffende jongen al langere tijd niet naar school ging en niet de intensieve specialistische behandeling kreeg die hij nodig had? Wie was verantwoordelijk voor het organiseren van die zorg en het onderwijs?
Klopt het dat gezinshuizen niet of nauwelijks vooraf worden gescreend en dat een verplichte onafhankelijke veiligheidscontrole ontbreekt? Hoe wordt op dit moment vastgesteld of een gezinshuis daadwerkelijk veilig is voor kinderen?
Hoeveel meldingen van mishandeling, vrijheidsbeperking of andere ernstige misstanden in gezinshuizen en kleinschalige opvangvoorzieningen heeft de IGJ in 2024, 2025 en 2026 ontvangen? Bij hoeveel daarvan is daadwerkelijk ingegrepen?
Hoe verklaart u dat na de ernstige misstanden in onder meer Vlaardingen, Noord-Nederland en Hoenderloo opnieuw berichten naar buiten komen over mogelijke mishandeling van uithuisgeplaatste kinderen? Welke concrete maatregelen zijn naar aanleiding van deze eerdere zaken genomen en hoe voorkomt u dat kinderen opnieuw slachtoffer worden van mishandeling op een plek waar zij juist beschermd moeten worden?
Bent u bereid ervoor te zorgen dat alle gezinshuizen en kleinschalige opvangvoorzieningen periodiek onafhankelijk op veiligheid worden gecontroleerd en dat signalen van mishandeling onmiddellijk worden onderzocht en waar nodig tot ingrijpen leiden?
Welke concrete maatregelen gaat u nu nemen om te voorkomen dat kinderen die aan de zorg van anderen worden toevertrouwd opnieuw slachtoffer worden van mishandeling? Wanneer kan de Kamer deze maatregelen verwachten?
Wat is uw reactie op het nieuws dat zelfafhandelaar KLM van plan is om een deel van de grondafhandeling door een externe partij te laten uitvoeren?1
Hoe beoordeelt u deze mogelijke ontwikkeling, met het oog op dat eerder genomen besluit, in lijn met de wens van de Kamer, om het aantal grondafhandelaren op Schiphol te verminderen?
Is er met het deels uitbesteden van de grondafhandeling door de KLM sprake van een toename van het aantal afhandelaren?
Ziet u het plan van de KLM om gebruik te maken van een externe partij als het rechtmatig gebruikmaken van haar licentie? Is dit in lijn met de eerder bedongen uitzondering voor de KLM om haar eigen bagageafhandeling te blijven doen?
Is er een mogelijkheid dat KLM de grondafhandeling van haar Cityhoppervloot op Schiphol Oost laat afhandelen door bedrijven die nu de privéjets of de vracht doen en niet onder de beperkingen voor het aantal grondafhandelaren vallen?
Kunt u toelichten wat is afgesproken of besloten over bijvoorbeeld uitzendkrachten, onderaannemers en anderen die werk verrichten voor grondafhandelaren met een licentie?
Deelt u de zorgen dat het plan van KLM om met een externe partij te werken, grote risico’s met zich meebrengt, waarvoor de IL&T en de Arbeidsinspectie hebben gewaarschuwd en wat juist heeft geleid tot het beperken van het aantal afhandelaren?
Indien u van mening bent dat dit voornemen past in de mogelijkheden van de licentie die KLM heeft, bent u het er dan mee eens dat het plan om uit te besteden grote risico’s met zich meebrengt, ongewenst is en ongedaan gemaakt moet worden, desnoods via aanpassing van het besluit?
Kunt u aangeven of er een noodzaak is om en, zo nodig, welke mogelijkheden er zijn om ervoor te zorgen dat er inderdaad maar drie afhandelaren zijn en geen uitbestedingen mogelijk zijn, zoals met de Kamer afgesproken? Of kunt u aangeven wat er aan nadere afspraken of regelwijziging nodig is om die mogelijkheden te creëren?
Kunt u deze vragen beantwoorden voor het komende commissiedebat Vliegveiligheid?
Het bericht 'Nederland draait en stemt voor het eerst niet tegen het Amerikaans embargo van Cuba' |
|
Sarah Dobbe (SP) |
|
Berendsen |
|
|
|
|
Is het waar dat Nederland doelwit is geweest van een maandenlange lobby van de VS, zoals NRC Handelsblad reconstrueert?1
Bent u zelfstandig tot de conclusie gekomen om de positie op Cuba te wijzigen? Zo ja, wat is er dan veranderd ten opzichte van de vorige jaren? Zo nee, is de veranderde positie een gevolg van beïnvloeding door de VS?
Wat heeft de VS geëist in deze lobby? Wat heeft de VS ingezet om de Nederlandse stem te veranderen? Zijn de sancties van de VS tegen het Internationaal Strafhof aan de discussie verbonden?
Welk signaal denkt u af te geven aan de VS als het belobbyen door de VS op internationaalrechtelijke vraagstukken het resultaat heeft dat landen hun stemgedrag aanpassen? Wat zegt dit over uw consistentie op andere internationaalrechtelijke dossiers waarop de posities van de VS en Nederland niet overeenkomen?
Wat vindt u van het handelsembargo van de VS tegen Cuba? Hoe beoordeelt u dit handelsembargo in het licht van de nogal onverhulde inzet van Trump om regimes die hem niet bevallen volgens zijn eigen inzicht omver te werpen?2
Wat verwacht u dat het effect op andere Europese landen gaat zijn van het feit dat Nederland zijn stem verandert? Wat heeft dit voor gevolgen voor andere internationaalrechtelijke dossiers waarin de Nederlandse positie steunt op Europese unanimiteit?
De EU hanteert momenteel een blocking statute, waardoor Europese bedrijven zich niet aan het embargo van de VS tegen Cuba hoeven te houden. Ziet u ook dat de timing van dit besluit van de Nederlandse regering op z’n minst ongelukkig is, in het licht van het verwerven van unanimiteit in de EU om ditzelfde blocking statute voor het Internationaal Strafhof in te zetten?
Bent u bereid deze vragen een voor een te beantwoorden en als AI is gebruikt in de beantwoording van deze vragen aan te geven op welke manier en bij welke antwoorden dat is gebeurd?
De Rijksbrede Risicoanalyse Nationale Veiligheid 2026 |
|
Pepijn van Houwelingen (FVD) |
|
David van Weel (VVD) |
|
|
|
|
Bent u bekend met de Rijksbrede Risicoanalyse Nationale Veiligheid 2026 en het bijbehorende Themarapport Polarisatie, extremisme en terrorisme, die de NCTV op 16 oktober 2026 publiceerde?1, 2
Bent u ermee bekend dat in het scenario «Infiltratie openbaar bestuur» een «radicale anti-establishment partij» lokale verkiezingen wint en «in een handvol gemeenteraden» een meerderheid verwerft? Klopt het dat het rapport dit scenario indeelt bij de stroming «Rechts-extremisme» en het als waarschijnlijk beoordeelt? Welke bestaande Nederlandse partijen of bewegingen hebben de analisten als voorbeeld gebruikt? Waarom wordt dit scenario uitsluitend aan rechts toegeschreven?
Erkent u dat in het rapport wordt beweerd dat standpunten die niet in lijn zijn met de rechtsstaat soms worden «uitgedragen door actoren die zich in of dicht bij de politiek bevinden»? Welke actoren worden bedoeld? Gaat het om partijen die in de Tweede Kamer, de Eerste Kamer of gemeenteraden zijn vertegenwoordigd?
Bent u ermee bekend dat het themarapport in de context bij het scenario «Infiltratie openbaar bestuur» (paragraaf 3.3.1), en dus niet in het fictieve scenario zelf, als feitelijke aanwijzing aanvoert dat de Raad van State «in september 2025 (...) vanuit het landelijke bestuur verweten [werd] politiek vooringenomen te zijn», met een verwijzing naar het NOS-bericht «Raad van State reageert op kritiek van BBB» van 9 oktober 2025? Klopt het dat hiermee de uitspraak van toenmalig BBB-fractievoorzitter Van der Plas in WNL Op Zondag wordt bedoeld? Waarom spreekt het rapport van «het landelijke bestuur», terwijl het om een volksvertegenwoordiger ging? Beschouwt het kabinet kritiek van een volksvertegenwoordiger op de Raad van State als een aanwijzing voor rechts-extremisme?
Erkent u dat de analisten zelf stellen dat de beweging uit het scenario begint met «radicale standpunten die volledig beschermd zijn onder de vrijheid van meningsuiting», en dat zij vervolgens de vraag opwerpen «waar en hoe zou moeten worden ingegrepen, en op welke gronden»? Op welke wettelijke grondslag zou de overheid kunnen ingrijpen tegen een partij die binnen de wet opereert? Wordt daarvoor binnen de Rijksoverheid wellicht beleid voorbereid?
Bent u ermee bekend dat het hoofdrapport het een «inherente kwetsbaarheid» noemt dat «de drempel om antirechtstatelijke dan wel antidemocratische uitingen en bewegingen in de weg te staan zeer hoog» is, en dat het daarbij opmerkt dat populaire partijen «zeer zelden» worden ingeperkt, met een verwijzing naar het aanmerken van de AfD als extremistische organisatie door de Duitse inlichtingendienst? Deelt het kabinet de opvatting dat de hoge drempel voor het inperken van politieke partijen een kwetsbaarheid is? Zo ja, welke drempel wil het kabinet verlagen? Zo nee, waarom laat het kabinet deze passage ongemoeid in een rapport dat de basis vormt voor zijn Veiligheidsstrategie?
Erkent u dat het hoofdrapport stelt dat «populisme en extremisme» het rechtsstatelijk functioneren van bestuurlijke instituties kunnen bedreigen en «daarmee een bedreiging voor de democratie» vormen? Welke definitie van populisme hanteren het Analistennetwerk Nationale Veiligheid en de NCTV? Is populisme een categorie op basis waarvan de NCTV, de AIVD of de MIVD signaleren of analyses maken?
Bent u ermee bekend dat tot de kenmerken van de partij in het scenario «infiltratie openbaar bestuur» onder meer bezoeken aan gelijkgezinde buitenlandse organisaties, trainingen tijdens conferenties en optredens van de partijleider in «populaire podcasts» behoren? Klopt het dat de analisten zich daarbij het volgende afvragen «wanneer is invloed of inspiratie legitiem en wanneer is het een geval van ongewenste beïnvloeding»? Volgen de NCTV of de AIVD de internationale contacten van Nederlandse politieke partijen met gelijkgezinde buitenlandse partijen, fracties of conferenties? Zo ja, op welke grondslag?
Klopt het dat de AIVD en de MIVD deel uitmaken van het Analistennetwerk Nationale Veiligheid dat de risicoanalyse opstelde? Welke bijdrage leverden de inlichtingendiensten aan het scenario «Infiltratie openbaar bestuur»? Is daarbij informatie gebruikt over bestaande Nederlandse partijen of politici?
Erkent u dat het themarapport wel linksextremistische «homevisits» (intimiderende huisbezoeken) en brandstichtingen door anarcho-extremisten beschrijft, maar geen enkel scenario over links-extremisme uitwerkt? Waarom niet?
Klopt het dat de risicoanalyse de inhoudelijke input vormt voor de actualisatie van de Veiligheidsstrategie voor het Koninkrijk der Nederlanden? Neemt het kabinet het scenario «Infiltratie openbaar bestuur» en de aanmerking van populisme als bedreiging voor de democratie over in die strategie? Wanneer ontvangt de Kamer de geactualiseerde strategie?
Vindt u het belangrijk om een principieel en fundamenteel onderscheid te (blijven) maken tussen gewelddadige en niet-gewelddadige vormen van participatie en (politieke) betrokkenheid? Zo nee, waarom niet? Zo ja, hoe kijkt hij aan tegen de volgende bewering, op pagina 36 van het themarapport Polarisatie, extremisme en terrorisme: «Op deze manier wordt duidelijk gemaakt dat gewelddadig en niet-gewelddadig extremisme niet een politiek van verschillende aard is.»? Op welke manier wordt dit duidelijk gemaakt en bent u het met deze conclusie eens?
De illegale online verkoop van afslankmiddelen |
|
Vicky Maeijer (PVV) |
|
Sophie Hermans (VVD) |
|
|
|
|
Heeft u kennisgenomen van het bericht van RTL Nieuws over meer dan tweehonderd online nep-apotheken die zonder recept afslankmiddelen aanbieden?1
Hoeveel van de 203 websites die RTL Nieuws heeft gevonden, waren voor publicatie al bekend bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ)? Tegen hoeveel daarvan heeft de IGJ inmiddels opgetreden en hoeveel zijn nog online?
Hoe snel kan de IGJ ingrijpen als zij vaststelt dat sommige webshops namen van bestaande apotheken en ziekenhuizen, valse adressen of namen van artsen en apothekers die niet in het BIG-register te vinden zijn gebruiken?
Kunt u met Lareb, het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum en de IGJ afspreken dat zij bij nieuwe meldingen waar mogelijk vastleggen waar het middel is gekocht? Kan dit ook worden meegenomen in de aangekondigde uitvraag onder SEH-artsen?
Klopt het dat de IGJ nog tientallen websites onderzoekt die het nog niet goedgekeurde middel retatrutide aanbieden? Zo ja, wanneer verwacht de IGJ dit onderzoek af te ronden en welke maatregelen kan zij intussen nemen tegen websites die het middel blijven verkopen?
Hoeveel capaciteit heeft de IGJ op dit moment om de illegale online verkoop van afslankmiddelen aan te pakken? Wat heeft de samenwerking met de politie, het Openbaar Ministerie en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) op dit punt sinds uw antwoorden/beantwoording van 5 oktober opgeleverd?
Gaat u naar aanleiding van het RTL-onderzoek onderzoeken hoeveel mensen in Nederland bij illegale webshops bestellen? Neemt u daarin mee welke rol de kosten en de toegang tot behandeling via de reguliere zorg spelen?
Hoe vaak komt het voor dat patiënten die volgens de richtlijn in aanmerking komen voor obesitasmedicatie bij hun eigen huisarts geen recept of begeleiding kunnen krijgen? Herkent u het signaal dat patiënten bij gespecialiseerde klinieken ongeveer € 70 tot € 100 per maand betalen voor begeleiding, bovenop de kosten van de medicatie?
Waar kunnen patiënten binnen de reguliere zorg terecht als zij volgens de richtlijn in aanmerking komen voor obesitasmedicatie, de al vergoede middelen voor hen medisch niet geschikt zijn en zij de kosten van medicatie en begeleiding bij een gespecialiseerde kliniek niet kunnen dragen? Wat gaat de Minister doen om passende behandeling voor deze patiënten bereikbaar te maken?
Het dodelijke bedrijfsongeval van spoorwerker Murat Kumas, de veiligheidsverantwoordelijkheid en het gebrek aan communicatie richting de nabestaanden |
|
Ismail El Abassi (DENK) |
|
Vincent Karremans (VVD) |
|
|
|
|
Herinnert u zich de eerdere Kamervragen d.d. 12 december 2025 omtrent het dodelijke bedrijfsongeval van spoorwerker Murat Kumas, die zijn beantwoord op 7 januari 2026 (Aanhangsel Handelingen ll, vergaderjaar 2025–2026, nr. 804)?
Deelt u de opvatting dat de nabestaanden van Murat Kumas duidelijkheid dienen te krijgen omtrent de vraag wat de exacte toedracht is geweest van het dodelijke ongeval, welke verschillende partijen verantwoordelijk waren voor zijn veiligheid en de manier waarop met de nabestaanden is omgegaan na het ongeval?
Ten tijde van de beantwoording van de eerdere Kamervragen, konden deze onvoldoende volledig worden beantwoord omdat het onderzoek door de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA) rond Malden nog liep. Kunt u aangeven wat de huidige stand van zaken rond dat onderzoek momenteel is? En kunt u de destijds onvolledig beantwoorde vragen 3 tot en met 8 alsnog volledig beantwoorden in een aparte Kamerbrief als het onderzoek is afgerond?
Hoe waren de verantwoordelijkheden tussen ProRail als opdrachtgever, Swietelsky als hoofdaannemer en de overige betrokken bedrijven precies verdeeld? Kunt u daarbij expliciet ingaan op de manier waarop de veiligheid was gewaarborgd, het toezicht daarop, de coördinatie van onder andere de voertuigen en de naleving van het veiligheids- en gezondheidsplan (V&G-plan) en de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E)?
Klopt het dat aan Murat geen verwijt kan worden gemaakt omtrent het ontstaan van het ongeval, maar de schuld ligt bij het handelen van de graafmachinist? Wat is hierover precies en ondubbelzinnig vastgesteld?
In hoeverre is onderzocht of naast het handelen van de graafmachinist ook de organisatie van de werkzaamheden, het veiligheidstoezicht en het ontbreken van aanvullende veiligheidsmaatregelen een rol heeft gespeeld?
Wie was verantwoordelijk voor de veilige afstand en coördinatie tussen de machines volgens het V&G-plan, de RI&E en de geldende veiligheidsvoorschriften?
Klopt het dat Murat zich op het moment van het ongeval alleen bij, of in, de hoogwerker bevond, terwijl de veiligheidsfunctionaris en meerdere andere betrokken werknemers zich achter de graafmachine bevonden in een daaraan gekoppelde aanhanger? Zo ja, was deze werkwijze toegestaan op grond van het V&G-plan, de RI&E en de geldende veiligheidsvoorschriften? Als de werkwijze niet was toegestaan, waarom zijn de regels dan niet gehandhaafd?
Wie hield daadwerkelijk toezicht op Murats veiligheid als de veiligheidsman zich achter de graafmachinist bevond?
In hoeverre is onderzocht hoe het kon dat Murat de naderende graafmachine kennelijk niet tijdig heeft gezien of gehoord? Kunt u aangeven welke feiten en omstandigheden zijn betrokken om die vraag te beantwoorden? Is er bijvoorbeeld gekeken naar de snelheid en afstand van de graafmachine, eventuele dode hoeken, geluidsoverlast, zichtlijnen en de positie van de overige medewerkers? Kunt u alle bevindingen daaromtrent uiteenzetten?
In hoeverre is er voldoende onderzocht of gebrekkig overzicht, communicatie of coördinatie heeft bijgedragen aan het ongeval?
Klopt het dat Swietelsky in het rapport van de NLA heeft verklaard dat iedereen die op haar werkterrein werkzaamheden verricht, ongeacht werkgever of onderaannemer, vanuit haar veiligheidsverantwoordelijkheid als eigen personeel wordt beschouwd? Hoe verhoudt deze verantwoordelijkheid zich tot het uitblijven van contact, erkenning en duidelijkheid richting de nabestaanden? Hoe kan het dat een familie na een dodelijk arbeidsongeval, nog steeds zonder duidelijkheid, erkenning en persoonlijke betrokkenheid blijft?
Heeft ProRail inmiddels een protocol opgesteld met een passende werkwijze voor de communicatie met nabestaanden van werknemers van aannemers en opdrachtnemers? Zo ja, wat houdt deze in, en geldt deze uitdrukkelijk ook voor nabestaanden van werknemers van hoofd- en onderaannemers?
Destijds gaf u aan dat u geen beeld had van het protocol voor communicatie met nabestaanden bij de aannemer Swietelsky. Weet u inmiddels welk protocol bij Swietelsky gold ten tijde van het ongeval en is het protocol nageleefd? Kunt u daarbij ook aangeven wie er bij Swietelsky verantwoordelijk was voor het contact met de nabestaanden?
Welke leerpunten zijn ontstaan uit dit ongeval, en welke concrete maatregelen hebben ProRail en de betrokken aannemers inmiddels genomen ter voorkoming van zulke dodelijke ongevallen?
Het weren van Atlantische makreel door supermarkten op basis van advies van de VISwijzer. |
|
Caroline van der Plas (BBB) |
|
Silvio Erkens (VVD) |
|
|
|
|
Bent u bekend met het bericht «ICES adviseert forse verhoging vangstadvies makreel voor 2027» en de reactie van Good Fish «Nieuw ICES-advies verandert oordeel niet: Atlantische makreel blijft rood op VISwijzer»?1, 2
Kunt u bevestigen dat de International Council for the Exploration of the Sea (ICES) het vangstadvies voor Atlantische makreel voor 2027 heeft vastgesteld op 352.938 ton, een stijging van ruim 102 procent ten opzichte van het advies voor 2026? Welke nieuwe gegevens en gewijzigde inzichten verklaren deze forse bijstelling?3
Wat betekent het nieuwe ICES-advies voor de beoordeling van de actuele bestandstoestand en de mogelijkheden om verantwoord op Atlantische makreel te vissen?
Hoe beoordeelt u dat Good Fish de rode beoordeling handhaaft, terwijl het wetenschappelijke vangstadvies ruim verdubbelt? Kunt u laten verduidelijken welke onderdelen van deze beoordeling rechtstreeks voortvloeien uit wetenschappelijke gegevens en welke uit aanvullende keuzes binnen de VISwijzer-methodiek?
Bent u bereid te laten beoordelen of de onderbouwing voor het weren van Atlantische makreel uit supermarkten in 2025 en 2026, in het licht van de nieuwste wetenschappelijke inzichten, nog volledig standhoudt?
Is onderzocht of het schrappen van Atlantische makreel uit Nederlandse supermarkten daadwerkelijk leidt tot minder totale vangst, of vooral tot verschuiving van afzet naar andere landen? Zo nee, bent u bereid dit met de sector en supermarkten in kaart te brengen?
Hoe beoordeelt u de invloed van een particuliere adviesorganisatie op de markttoegang van legaal gevangen vis? Welke mogelijkheden hebben vissers en leveranciers om de onderliggende beoordelingen te controleren, feitelijke onjuistheden te laten herstellen en een onafhankelijke herbeoordeling te verkrijgen?
Bent u bekend met de door Good Fish vermelde samenwerking met Fish Tales en met de verkoop en promotie door Fish Tales van Chileense horsmakreel als alternatief voor Atlantische makreel?4, 5
Bent u bereid bij Good Fish na te vragen welke financiële, organisatorische en personele relaties bestaan of hebben bestaan met Fish Tales en de daaraan verbonden personen en organisaties?
Welke waarborgen hanteert Good Fish om te voorkomen dat commerciële partners invloed uitoefenen op beoordelingen of aanbevelingen voor alternatieve producten? Zijn financiering, nevenfuncties en mogelijke belangenconflicten voldoende openbaar en onafhankelijk controleerbaar?
Deelt u de opvatting dat transparantie over mogelijke commerciële belangen noodzakelijk is wanneer een organisatie een vissoort afraadt en tegelijkertijd alternatieven aanbeveelt die door een commerciële partner worden verkocht? Bent u bereid Good Fish hierop aan te spreken?
Wordt bij het aanbevelen van geïmporteerde alternatieven ook gekeken naar de volledige milieubelasting van vangst, verwerking, koeling en transport? Hoe wordt voorkomen dat consumenten een duurzaamheidsadvies opvatten als een volledige vergelijking, terwijl bepaalde milieueffecten buiten de beoordeling vallen?
Hoe verhoudt het verdwijnen van Atlantische makreel uit supermarkten zich tot de inzet op gezonde voeding en de beschikbaarheid van betaalbare vette vis?
Bent u bereid op korte termijn met supermarkten, het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel, de visserijsector en onafhankelijke wetenschappers in gesprek te gaan over een actuele en controleerbare beoordeling van Atlantische makreel, met als doel verantwoord gevangen makreel beschikbaar te houden of opnieuw beschikbaar te maken?
Ontvangt of ontving Good Fish publieke financiering voor de VISwijzer, duurzaamheidsadvies of bijbehorende communicatie? Zo ja, welke bedragen en voorwaarden betreft dit, en welke eisen worden daarbij gesteld aan onafhankelijkheid, transparantie en wetenschappelijke kwaliteitsborging?
Klopt het dat de VISwijzer bij de beoordeling van Atlantische makreel aanvullende criteria en wegingen hanteert ten opzichte van de wetenschappelijke beoordelingsmethode van ICES? Zo ja, welke zijn dit, hoe zijn deze wetenschappelijk onderbouwd en hoe verklaren zij dat makreel op rood blijft staan terwijl ICES het vangstadvies voor 2027 ruim heeft verdubbeld?
Hoe beoordeelt u het gebruik van de kwalificatie «vooralsnog niet onder de kritische grens» voor het makreelbestand? Is het woord «vooralsnog» gebaseerd op een concrete wetenschappelijke prognose, of betreft dit een interpretatie van Good Fish? Deelt u de opvatting dat duidelijk onderscheid moet worden gemaakt tussen de wetenschappelijk vastgestelde bestandstoestand en verwachtingen over toekomstige ontwikkelingen?
De gevolgen van de wachtlijsten voor de specialistische (jeugd-)GGZ en vragen over suïcide |
|
Lisa Westerveld (GroenLinks-PvdA) |
|
Sophie Hermans (VVD), Mirjam Sterk (CDA) |
|
|
|
|
Bent u bekend met de in oktober 20181 gegeven antwoorden van uw ambtsvoorganger op vragen over het aantal van 26 suïcides van jongeren die in de jeugdzorg verbleven, en uw recente antwoorden waaruit blijkt dat het aantal meldingen van suïcides onder jeugdigen in 2025 dat bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) is binnengekomen 32 jongeren betreft en de eerste 4 maanden van dit jaar al 9 jongeren door suïcide zijn overleden? Klopt het beeld dat er een stijgende trend is te zien?2
Wat bedoelt u precies met deze zin uit het antwoord op vraag 1 «Het is belangrijk om te benadrukken dat deze meldingen geen weergave zijn van het daadwerkelijke aantal suïcides in de zorg; het gaat alleen om wat gemeld is,» want alle suïcides van een minderjarige die jeugdhulp met verblijf ontvangt, dienen toch gemeld te worden? Gebeurt dat in alle situaties?
Is u bekend dat in 2018 de IGJ zeer kritisch was op het gebrek aan passende jeugdhulp, bij het onderzoek naar de suïcides, waarop uw ambtsvoorganger verbeteringen beloofde? Deelt u de mening dat de inspanningen die zijn verricht tot op heden onvoldoende zijn om passende hulp te leveren aan jongeren met multiproblematiek?
Deelt u demening dat het niet of niet tijdig bereikbaar zijn van passende hulp niet alleen kan leiden tot een verergering van psychische klachten of van suïcidale gedachten, zoals u in uw antwoord op vraag 6 schrijft, maar ook tot daadwerkelijke suïcide?
Bent u bereid om met vertegenwoordigers van jongeren uit de jeugdzorg, hulpverleners en 113 zelfmoordpreventie te bespreken wat er moet verbeteren om het aantal suïcides van jongeren in de jeugdhulp terug te dringen?
Deelt u de mening dat de Bovenregionale Expertisenetwerken weliswaar voorzien in een belangrijke behoefte, maar het aanbod aan gespecialiseerde hulp voor kinderen, jongeren en jongvolwassenen, evident te kort schiet?
Op welke manier gaat u het aanbod aan gespecialiseerde (jeugd)GGZ verbeteren? Welke doelen heeft u voor ogen en wanneer moeten die bereikt zijn?
Bent u gezien de ontwikkelingen die laten zien dat er een tekort is aan gespecialiseerde hulp, onderzoek en kennis, bereid alsnog te investeren in expertisecentra, zoals het eerdere amendement Klaver-Westerveld vraagt en waar destijds de BEN’s door zijn opgericht?
Klopt het dat het onderzoeksprogramma GGZ bij ZonMW in 2026 afloopt en onderzoek bij jeugd wordt uitgesloten in het nieuwe programma? Kunt u navragen waarom dit zo is en wat de uitleg erbij is? Wat vindt u hiervan?
Deelt u de mening dat onderzoek naar jeugd, juist onderdeel zou moeten zijn van alle programma’s ggz? Zo nee, waarom niet?
Bent u bekend met de Aanmoedigingsprijs Fleur3, een initiatief dat is opgezet om jonge onderzoekers te stimuleren om zich te verdiepen in jongeren met complexe psychiatrische aandoeningen? Deelt u de mening dat dergelijke initiatieven enorm kunnen helpen aan het verbeteren van kennis, diagnose en behandeling? Zo ja, bent u bereid om met de initiatiefnemers en onderzoekers in gesprek te gaan over het stimuleren van (vervolg)onderzoek en de toepassingen van de resultaten van onderzoek in de praktijk?
Herkent u de toename van (jonge) mensen die op basis van psychisch lijden kiezen voor bewust stoppen met eten en drinken (BSTED) en hoe reflecteert u hierop?
Deelt u de mening dat het van belang is dat er een evaluatie van de handreiking BSTED plaatsvindt met daarbij betrokkenheid van psychiaters, de NVvP en ervaringskennis van mensen met psychische klachten en hun naasten? Zo ja, op welke termijn gaat deze evaluatie plaatsvinden? Zo nee, waarom niet?
Bent u bereid om BSTED mee te nemen in de aangekondigde onderzoeken naar de relatie tussen toegankelijkheid en kwaliteit van zorg en euthanasie, en het vervolgonderzoek naar doodswensen en hulpbehoeften bij mensen met een euthanasieverzoek op grond van psychisch lijden? Zo ja, bent u tevens bereid om daarin expliciet aandacht te hebben voor de samenhang met niet-passende zorg en iatrogene schade, en te kijken naar de aard en omvang van deze groep? Zo nee, waarom niet?
Bent u bereid om de NVvP-richtlijn «Levensbeëindiging op verzoek» leidend te maken bij euthanasie op grond van psychisch leiden? Zo nee, waarom niet?
Bent u ook bereid om met 113 zelfmoordpreventie, deskundigen en organisaties die opkomen voor patiënten en naasten, te bespreken wat er nog meer gedaan kan worden om gespecialiseerde hulp te verbeteren en toegankelijker te maken en suïcide te voorkomen?
Buitenlandse jeugdhulpplaatsingen, toezicht en geheimhouding richting gemeenteraden. |
|
Nicole Moinat (PVV) |
|
Mirjam Sterk (CDA) |
|
|
|
|
Bent u bekend met het bericht dat ook een jongere uit de gemeente Laarbeek via een jeugdbeschermingsorganisatie in Huize Soria in Spanje is geplaatst1 en met het persstatement van de gemeente Laarbeek van 5 november 2026?2
Hoe beoordeelt u dat de gemeente Laarbeek stelt dat buitenlandse jeugdhulpplaatsingen zorgvuldig worden voorbereid en voortdurend worden gemonitord, terwijl bij Huize Soria sprake zou zijn geweest van ernstige mishandeling, intimidatie en andere grensoverschrijdende behandelingen? Kunt u aangeven wie bij deze plaatsing verantwoordelijk was voor het toezicht op de veiligheid van de jongere?
Kunt u aangeven welke jeugdbeschermingsorganisatie verantwoordelijk was voor de plaatsing van de jongere uit Laarbeek, welke instantie de plaatsing heeft goedgekeurd en wie heeft gecontroleerd of Huize Soria daadwerkelijk veilige en verantwoorde jeugdhulp leverde/aanbood?
Bent u bekend met het feit dat het college van burgemeester en wethouders van Laarbeek geheimhouding heeft opgelegd aan de gemeenteraad over de kwestie Huize Soria? Op welke wettelijke grondslag is deze geheimhouding gebaseerd en hoe verhoudt deze zich tot het controlerecht van gemeenteraadsleden?
Deelt u de opvatting dat de privacy van een jongere beschermd moet worden, maar dat dit niet mag betekenen dat gemeenteraadsleden geen vragen meer kunnen stellen over de verantwoordelijkheid van het gemeentebestuur, de rechtmatigheid van een plaatsing en het toezicht op de veiligheid van kinderen? Hoe wordt die democratische controle volgens u gewaarborgd?
Bent u bereid na te gaan welke informatie in Laarbeek precies geheim is verklaard, waarom die geheimhouding noodzakelijk werd geacht en of de gemeenteraad voldoende mogelijkheden heeft om het college ter verantwoording te roepen, zonder dat persoonsgegevens van de betrokken jongere openbaar worden?
Hoe voorkomt u dat gemeenten zich bij ernstige misstanden in de jeugdzorg achter privacyregels of geheimhouding verschuilen, waardoor niet duidelijk wordt wie verantwoordelijk was voor de plaatsing en waarom signalen van onveiligheid niet tot ingrijpen hebben geleid?
Bent u ermee bekend dat op grond van artikel 89, vierde lid, van de Gemeentewet de gemeenteraad zelf bevoegd is om de geheimhouding op aan hem verstrekte informatie op te heffen?3 Bent u bereid om, vanuit uw stelselverantwoordelijkheid voor de jeugdzorg, de gemeente Laarbeek hierop te wijzen en erop aan te dringen dat de gemeenteraad zijn controlerende taak volledig kan uitoefenen, zonder dat de privacy van de betrokken jongere wordt geschonden?
Hoe beoordeelt u dat de gemeente Laarbeek niet duidelijk maakt of zij definitief stopt met buitenlandse jeugdhulpplaatsingen, ondanks de ernstige signalen over Huize Soria? Waarom blijft het bij een oproep tot uiterste terughoudendheid en wanneer komt er een daadwerkelijk verbod op nieuwe buitenlandse plaatsingen?
Het FNV-rapport 'Onderzoek PTSS in Zorg en Welzijn' |
|
Mariëtte Patijn (GroenLinks-PvdA), Stephan Neijenhuis (D66) |
|
Sophie Hermans (VVD), Hans Vijlbrief (D66) |
|
|
|
|
Bent u bekend met het FNV-rapport «Onderzoek PTSS in Zorg en Welzijn»?1
Hoe reflecteert u op het in het rapport aangekaarte gebrek aan nazorg bij traumatische ervaringen? Herkent u dit signaal? Welke mogelijkheden ziet u om nazorg te verbeteren?
Deelt u de opvatting dat het niet mag afhangen van de specifieke werkgever of branche in welke mate werknemers professioneel worden ondersteund na traumatische ervaringen?
Herkent u dat uit internationaal onderzoek blijkt dat verpleegkundigen op de werkvloer veel vaker te maken krijgen met posttraumatische stressstoornis (PTSS)? Welke signalen heeft u dat werknemers in de sector zorg en welzijn bovengemiddeld bloot zijn gesteld aan PTSS?2
Welke acties worden door u of de sector genomen om gevaarlijke of traumatische situaties te voorkomen? In hoeverre is er bijvoorbeeld aandacht in het arbeidsomstandighedenbeleid voor het alleen draaien van nachtdiensten waardoor collegiale ondersteuning bij calamiteiten ontbreekt?
Deelt u de opvatting dat binnen het stelsel van ziekte en arbeidsongeschiktheid er meer aandacht zou moeten komen voor preventie? Welke taak ziet u voor het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport weggelegd om vanuit een stelselverantwoordelijkheid om meer in te zetten op preventie? Hoe gaat u dit monitoren en evalueren?
Hoe kijkt u aan tegen de oproep van FNV om PTSS, opgelopen als gevolg van werk, te erkennen als beroepsziekte binnen Zorg en Welzijn?
Bent u bereid om vanuit het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport met werknemers- en werkgeversorganisaties in overleg te treden over betere begeleiding bij traumatische ervaringen in de zorg?
Het artikel 'Staatsgeheime besluiten liggen al jaren te lang bij het Kabinet van de Koning' |
|
Pepijn van Houwelingen (FVD) |
|
Rob Jetten (D66) |
|
|
|
|
Bent u bekend met het artikel «Staatsgeheime besluiten liggen al jaren te lang bij het Kabinet van de Koning»?1
Klopt het dat het Kabinet van de Koning zijn geheime archief uit de periode 1976–1988 nog altijd onder zich houdt, terwijl de jongste stukken daaruit uiterlijk in 2008 naar het Nationaal Archief overgebracht hadden moeten zijn? Klopt het voorts dat uit het archief 1989–2000, dat dit jaar formeel is overgebracht, «een serie staatsgeheime besluiten» is gelicht die nog altijd bij het Kabinet van de Koning ligt?2
Erkent u dat de Archiefwet volgens de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed «geen mogelijkheid» biedt om geheime stukken na de termijn van twintig jaar achter te houden en dat het Kabinet van de Koning geen machtiging heeft om de overbrenging op te schorten? Op welke wettelijke grondslag houdt het Kabinet van de Koning deze stukken dan onder zich? Waarom zijn deze stukken niet binnen de wettelijke termijn overgebracht?
Bent u van plan de stukken die al naar het Nationaal Archief overgebracht hadden moeten zijn, alsnog zo snel mogelijk over te brengen en openbaar te maken? Zo ja, wanneer uiterlijk? Zo nee, welke stukken wilt u geheim houden, op welke grond en tot wanneer?
Klopt het dat volgens de inventaris van het Nationaal Archief aan «de verantwoordelijke Minister» is gevraagd welke van de staatsgeheime besluiten uit 1989–2000 openbaar kunnen worden en tot wanneer de overige geheim moeten blijven?3 Welke Minister is dat en wanneer is dat verzoek gedaan? Heeft die Minister hierover al een besluit genomen en zo nee, waarom niet?
Bent u ermee bekend dat het Kabinet van de Koning in de monitor 2023/2024 van de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed zelf een achterstand van 55 meter archief uit de periode 1975–1995 heeft opgegeven? Hoe is die achterstand ontstaan en wanneer is zij volledig weggewerkt?
Erkent u dat het Kabinet van de Koning nooit is meegenomen in de reguliere inspecties van de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed en dat het laatste inspectiebezoek dateert van 23 februari 2009, toen bleek dat het Kabinet niet beschikte over een wettelijk verplicht overzicht van zijn eigen archief? Waarom is het Kabinet van de Koning sindsdien niet meer geïnspecteerd? Kan de Inspectie staatsgeheime stukken bij het Kabinet van de Koning überhaupt inzien? Bent u bereid de Kamer te informeren over wat het aangekondigde Inspectie-onderzoek naar achterstanden in de overbrenging van archieven betekent voor het Kabinet van de Koning?
Bevestigt u dat de Koningin na 1988 nog geheime koninklijke besluiten heeft ondertekend, onder meer over «hinderwetvergunningen en geheime uitgaven van ministeries» en dat sinds 2013 geen geheime besluiten meer zijn ondertekend? Hoeveel geheime koninklijke besluiten zijn er in totaal ondertekend en over welke onderwerpen? Op welke grondslag konden zulke besluiten geheim blijven, gelet op de mededeling van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) dat geen wet toestaat dat een besluit dat gepubliceerd moet worden, vanwege geheimhouding buiten het Staatsblad of de Staatscourant blijft? Hadden deze besluiten rechtsgevolgen voor burgers en bedrijven die er niet van wisten?
Is de Kamer ooit, al dan niet vertrouwelijk, geïnformeerd over het bestaan van geheime koninklijke besluiten? Zo nee, waarom bestaat daarvoor geen waarborg, terwijl geheime verdragen wel vertrouwelijk aan de Kamers moeten worden gemeld?4
Welke Minister is in het parlement aanspreekbaar op de naleving van de Archiefwet door het Kabinet van de Koning? Waarom is het Kabinet van de Koning, een ambtelijke dienst, in de Archiefwet 2026 uitgezonderd van een last onder bestuursdwang en een bestuurlijke boete (artikel 3, vijfde lid)?5
Klopt het dat voor inzage in stukken jonger dan 75 jaar uit het geheime archief 1946–1975, dat al bij het Nationaal Archief ligt, schriftelijke toestemming van de directeur van het Kabinet van de Koning nodig is?6 Op welke wettelijke grondslag beslist de directeur daarover? Kan tegen een weigering bezwaar en beroep worden ingesteld, nu het Kabinet van de Koning geen bestuursorgaan is?
Bent u ermee bekend dat het initiatiefvoorstel voor de Wet open overheid van juli 2012 in artikel 2.3 regelde dat de Minister van Algemene Zaken (AZ) informatieverzoeken bij het Kabinet van de Koning zou behandelen en dat die bepaling zonder toelichting ontbrak in het gewijzigde voorstel van 12 december 2013, dat volgens de indieners mede op basis van gesprekken met vertegenwoordigers van het Ministerie van BZK was aangepast?7, 8 Hoe valt de mededeling van dat ministerie dat «de precieze gang van zaken» «niet meer te reconstrueren» is, te rijmen met zijn mededeling dat «is overwogen» het Kabinet van de Koning onder de Wet open overheid (Woo) te brengen, «maar is er uiteindelijk voor gekozen dit niet te doen»? Wie heeft die keuze gemaakt en op welke gronden? Hebben ambtenaren van BZK, AZ of het Kabinet van de Koning aangedrongen op het schrappen van de bepaling? Bent u bereid alle stukken hierover aan de Kamer te sturen?
Waarom ziet het kabinet «geen aanleiding» om het Kabinet van de Koning alsnog onder de Woo te brengen, nu juist die dienst als enige een volledig overzicht heeft van alle koninklijke besluiten? Bent u bereid dat alsnog te doen, bijvoorbeeld door informatieverzoeken over het Kabinet van de Koning door de Minister van AZ te laten behandelen, zoals het oorspronkelijke voorstel regelde? Zo nee, waarom niet?
Erkent u dat het Ministerie van BZK naar eigen zeggen «geen zicht» heeft «op de aard en inhoud van alle koninklijke besluiten die de Koning ondertekent»? Hoeveel van de ruim 2.400 koninklijke besluiten die de Koning in 2024 ondertekende, zijn in het Staatsblad of de Staatscourant bekendgemaakt? Welke Minister staat ervoor in dat het overzicht bij het Kabinet van de Koning volledig is, en hoe kan het parlement dat controleren? Vallen ook de benoemingen van burgemeesters en rechters onder de Woo-uitzondering voor besluiten «betreffende de rechtspositie van een ambtenaar», waarop het ministerie zich beroept om benoemingsbesluiten niet te publiceren? Zo nee, op welke grond hoeven die besluiten dan niet gepubliceerd te worden?