Kamervraag 2026Z12993

Het bericht 'Asielzoeker is dure zorgklant; Kosten zijn in vijf jaar tijd ruimschoots verdubbeld: "waarschijnlijk inhaalslag te maken"'

Ingediend 12 juni 2026
Beantwoord 28 augustus 2026 (na 77 dagen)
Indieners Marina Vondeling (PVV), Vicky Maeijer (PVV), Geert Wilders (PVV)
Beantwoord door Bart van den Brink (CDA), Sophie Hermans (VVD)
Onderwerpen immigratie migratie en integratie organisatie en beleid zorg en gezondheid
Bron vraag https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kv-tk-2026Z12993.html
Bron antwoord https://zoek.officielebekendmakingen.nl/ah-tk-20252026-2816.html
1. De Telegraaf, 6 juni 2026, (Asielzoeker is dure zorgklant; Kosten zijn in vijf jaar tijd ruimschoots verdubbeld: «waarschijnlijk inhaalslag te maken»)
  • Vraag 1
    Heeft u kennisgenomen van het bericht «Asielzoeker is dure zorgklant; Kosten zijn in vijf jaar tijd ruimschoots verdubbeld: «waarschijnlijk inhaalslag te maken»»?1

    Ja

  • Vraag 2
    Klopt het dat de medische kosten voor asielzoekers en statushouders op COA-locaties zijn gestegen van € 105 miljoen in 2020 naar € 268 miljoen in 2024? Zo nee, wat zijn de juiste cijfers?

    Het klopt dat de kosten voor de medische zorg aan asielzoekers en statushouders op COA-locaties zijn gestegen van € 105 miljoen in 2020 naar € 268 miljoen in 2024. In het bedrag voor 2024 zijn de kosten voor tbc-screening en de publieke gezondheidszorg nog niet meegenomen. Voor 2024 komt het totaal bedrag daarmee uit op € 294 miljoen. Tegelijkertijd is de bezetting bij het COA gestegen van 27.302 in 2020 naar 68.868 in 2024. De gemiddelde zorgkosten per asielzoeker komen in 2020 daarmee uit op € 3.850 en voor 2024 op € 4.275. De stijging van de kosten voor de medische zorg is in belangrijke mate te verklaren door de stijging van het aantal asielzoekers. Daarnaast zijn ook de kosten voor de medische zorg in Nederland in zijn algemeenheid gestegen. Dat heeft ook effect op de kosten voor de medische zorg voor asielzoekers omdat daarvoor wordt gerekend met dezelfde tarieven en gebruik wordt gemaakt van dezelfde instellingen.

  • Vraag 3
    Hoe legt u aan Nederlanders die een beroep moeten doen op zorg uit dat zij te maken krijgen met een enorme stapeling van zorgkosten door de bezuinigingen van dit kabinet terwijl asielzoekers geen eigen risico en geen eigen bijdrage hoeven te betalen? Bent u bereid onmiddellijk een asielstop in te voeren zodat er geen zorgkosten meer gemaakt worden voor asielzoekers? Zo nee, waarom niet?

    Asielzoekers die inkomen uit werk of vermogen hebben, betalen een eigen bijdrage voor de kosten van de opvang. Hierin is ook een bijdrage voor de kosten van de zorg opgenomen. Zoals al vaker aangegeven is er geen juridische ruimte voor een asielstop. Het kabinet zet in om het beperken van de asielinstroom. Daarmee gaan uiteindelijk ook de totale kosten voor de medische voor asielzoekers omlaag.

  • Vraag 4
    Wat wordt er voor asielzoekers nu aan zorg vergoed zonder dat zij eraan hoeven mee te betalen?

    De kosten die vergoed worden aan asielzoekers staan beschreven in de ziektekostenregeling asielzoekers (Regeling Medische zorg Asielzoekers: RMA). De vergoeding is vergelijkbaar met de basiszorg onder de Zorgverzekeringswet (Zvw), de Wet langdurige zorg en de Wet maatschappelijke ondersteuning. Daarnaast hebben volwassen asielzoekers beperkte toegang tot de mondzorg (alleen bestrijding van ernstige pijn en kauwklachten). Voor de minderjarigen geldt de vergoeding van mondzorg gelijk aan de Zvw-basiszorg.
    De eerste twee maanden na aankomst in de opvang hebben volwassen asielzoekers recht op de medisch noodzakelijke zorg. Welke zorg noodzakelijk is wordt bepaald door de huisarts.
    Daarnaast komen asielzoekers in aanmerking voor publieke gezondheidszorg, waaronder de verplichte tbc-screening voor asielzoekers uit hoog risicolanden, het Rijksvaccinatieprogramma en de bestrijding van de infectieziekten.
    In de onderstaande tabel is de uitgave binnen de ziektekostenregeling gespecificeerd. De declaratie en betaling van de zorgkosten vinden niet in zijn geheel in het zelfde jaar plaats als wanneer de behandeling heeft plaatsgevonden. De opgenomen bedragen in onderstaand overzicht betreffen kosten die betaald zijn tot en met november 2025.
    Buitenland
    13.119
    26.176
    13.322
    76.362
    62.979
    Farmacie – apotheken
    2.130.268
    6.060.115
    8.297.496
    10.756.781
    13.234.412
    Farmacie – ziekenhuizen
    7.205.739
    2.064.482
    1.726.541
    2.894.452
    5.992.205
    Geestelijke gezondheidszorg
    14.409.791
    14.957.262
    11.397.963
    23.050.552
    28.847.203
    Huisarts (passant)
    654.365
    744.468
    754.180
    1.440.200
    1.843.291
    Hulpmiddelen
    1.065.781
    1.197.312
    1.566.155
    2.380.786
    2.585.163
    Jeugdhulp
    92.952
    0
    0
    0
    0
    Kraamzorg
    921.901
    711.574
    860.892
    1.071.433
    1.618.532
    M&I verrichtingen1
    60.676
    73.613
    70.062
    76.999
    93.145
    Maatschappelijk Werk
    193.781
    180.045
    150.995
    158.332
    232.854
    Medisch specialistische zorg
    29.746.589
    26.143.373
    35.243.267
    46.833.177
    70.093.771
    Mondzorg
    6.365.733
    8.324.994
    9.491.862
    14.163.041
    18.476.208
    Overig2
    564.949
    122.523
    164.140
    534.496
    768.987
    Paramedisch
    652.712
    713.922
    859.254
    1.448.913
    1.756.086
    Verloskunde
    1.403.295
    1.110.346
    1.536.234
    1.856.410
    2.040.338
    Vervoer
    3.737.973
    4.088.331
    4.561.059
    7.054.812
    12.016.514
    Wijkverpleging
    1.752.814
    1.858.921
    1.971.289
    3.025.306
    4.720.258
    WLZ
    1.749.884
    3.131.790
    3.400.798
    5.410.990
    4.583.515
    WMO
    1.604.174
    827.288
    859.062
    4.551.130
    10.275.159
    Zorg Zintuiglijk Gehandicapten
    179.132
    337.123
    333.679
    667.125
    980.558
    Bezetting
    27.302
    29.400
    43.420
    55.600
    68.868
    Dit zijn aanvullende vergoedingen voor de huisarts die buiten het abonnementstarief van de huisarts vallen, bijvoorbeeld kleine ingrepen.
    Onder deze post vallen kleinere posten voor o.a. zwangerschapsafbreking, hepatitis vaccinaties, TBC test, tbc-behandeling en consulten van GGD-instellingen en vergoeding van moeder-en-kind huis/ blijf-van-mijn-lijf huis.
    In de post huisartsen (passanten) in bovenstaande tabel zijn niet de kosten opgenomen voor de huisartsenzorg via GZA. De kosten voor huisartsenzorg door GZA, als ook voor GGD-GHOR, uitvoeringskosten van de tbc-screening en de inzet van tolken voor de zorg zijn herleidbaar naar de uitvoerende partij en bevatten daarmee concurrentiegevoelige gegevens. Deze kosten kunnen daarmee niet separaat openbaar worden gemaakt. Ook de kosten voor de tbc-screening en de publieke gezondheidszorg zijn in bovenstaande tabel niet opgenomen.
    De totale bedrag voor medische kosten de jaren 2020 tot en met 2024 bedragen:
    2020: € 105.109.000
    2021: € 122.697.000
    2022: € 169.796.000
    2023: € 239.017.000
    2024: € 294.460.000

  • Vraag 5
    Kunt u de zorguitgaven voor asielzoekers en statushouders uitsplitsen naar huisartsenzorg, ziekenhuiszorg, geestelijke gezondheidszorg, tandheelkundige zorg, geneesmiddelen en tolkdiensten? Zo nee, waarom niet?

    Zie antwoord vraag 4.

  • Vraag 6
    Waarom weigert het COA inzicht te geven in de verschillende onderdelen van deze zorguitgaven?

    Voor het organiseren van de medische zorg voor asielzoekers is het COA verplicht de verschillende onderdelen (curatieve zorg, publieke gezondheidszorg, jeugdgezondheidszorg) aan te besteden. Vanwege contractuele afspraken kan en mag het COA niet alle gegevens delen, omdat deze herleidbaar zijn en daarmee concurrentiegevoelige gegevens bevatten. Het COA geeft inzicht in de uitgaven binnen de ziektekostenregeling, zie het antwoord op vraag 5. De financiële jaarverslagen zijn openbaar.

  • Vraag 7
    Klopt het dat de gemiddelde zorgkosten per asielzoeker circa € 3.900 per jaar bedragen? Hoe verhoudt dit bedrag zich tot de gemiddelde zorgkosten van Nederlanders in dezelfde leeftijdscategorie?

    Als de kosten voor de tbc-screening en publieke gezondheidszorg niet worden meegerekend dan komen de gemiddelde zorgkosten per asielzoeker voor 2024 inderdaad neer op ongeveer € 3.900 per persoon. Inclusief de kosten voor de tbc-screening en publieke gezondheidszorg komen de kosten op ongeveer € 4.275 per persoon.
    De vergelijking met de gemiddelde zorgkosten van Nederlanders is lastig te maken vanwege verschillen in berekeningen, definities en de samenstelling van de populatie (zoals leeftijdsopbouw). Een enigszins vergelijkbaar zorgpakket komt uit op circa € 5.4002 aan zorgkosten per Nederlander3.

  • Vraag 8
    Hoeveel is in 2024 en 2025 uitgegeven aan tolkdiensten binnen de zorg voor asielzoekers en statushouders?

    De kosten van tolken die door de zorgverleners zijn ingezet zijn niet openbaar, omdat deze herleidbaar zijn en daarmee concurrentiegevoelige gegevens bevatten.

  • Vraag 9
    Hoeveel asielzoekers en statushouders maakten in 2024 gebruik van geestelijke gezondheidszorg en wat waren hiervan de totale kosten?

    Voor de totale GGZ-kosten zie het antwoord bij vraag 4 en 5. Het COA heeft geen inzage in de aantallen van asielzoekers die GGZ-zorg ontvangen.

  • Vraag 10
    Welke gevolgen hebben de stijgende zorguitgaven voor asielzoekers en statushouders voor de capaciteit en toegankelijkheid van de Nederlandse gezondheidszorg?

    In 2024 verbleven ongeveer 70.000 personen in de asielopvang en bedroegen de totale kosten circa € 300 miljoen. Ten opzichte van 18 miljoen inwoners en € 120 miljard aan zorgkosten in Nederland is het zorggebruik onder asielzoekers beperkt (circa 0,25% van de zorgkosten). De invloed van het zorggebruik door asielzoekers en de stijging van de zorgkosten hebben derhalve een gering effect op de capaciteit en toegankelijkheid van de Nederlandse gezondheidszorg.


Kamervraag document nummer: kv-tk-2026Z12993
Volledige titel: Het bericht 'Asielzoeker is dure zorgklant; Kosten zijn in vijf jaar tijd ruimschoots verdubbeld: "waarschijnlijk inhaalslag te maken"'
Kamerantwoord document nummer: ah-tk-20252026-2816
Volledige titel: Antwoord op vragen van de leden Maeijer, Vondeling en Wilders over het bericht 'Asielzoeker is dure zorgklant; Kosten zijn in vijf jaar tijd ruimschoots verdubbeld: "waarschijnlijk inhaalslag te maken"'