Kamervraag 2020Z22582

De mensenrechtensituatie in West-Papua

Ingediend 24 november 2020
Beantwoord 12 januari 2021 (na 49 dagen)
Indieners Bram van Ojik (GL), Joël Voordewind (CU), Martijn van Helvert (CDA), Lammert van Raan (PvdD), Sadet Karabulut (SP), Lilianne Ploumen (PvdA), Kees van der Staaij (SGP)
Beantwoord door Stef Blok (minister buitenlandse zaken) (VVD)
Onderwerpen criminaliteit internationaal internationale samenwerking openbare orde en veiligheid
Bron vraag https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kv-tk-2020Z22582.html
Bron antwoord https://zoek.officielebekendmakingen.nl/ah-tk-20202021-1301.html
  • Vraag 1
    Kunt u een overzicht geven van Nederlandse wapenleveranties aan Indonesië over de afgelopen vijf jaar, uitgesplitst naar product en hoeveelheid? Deelt u de mening dat er geen wapens, munitie of materieel aan Indonesië geleverd zouden mogen worden die op een of andere manier ingezet zouden kunnen worden bij de onderdrukking van de bevolking van West-Papua? Hoe vergewist u zich ervan dat dit ook niet gebeurt?

    Product
    Prijs
    Datum
    Deel voor F-16 gevechtsvliegtuig
    45.768
    04-11-2015
    Communicatiesystemen
    1.973.000
    24-12-2015
    Delen en gereedschappen voor radar- en C3 systemen
    500.000
    12-01-2016
    Delen voor radar- en C3-systemen
    1.500.000
    15-01-2016
    Delen voor gevechtsvliegtuigen
    120.000
    25-02-2016
    Programmatuur voor radar- en C3-systemen
    10.000
    16-03-2016
    Delen voor radar- en C3-systemen
    1.448.391
    20-05-2016
    Banden voor een militaire transporthelikopter
    4.275
    30-06-2016
    Deel voor radar- en C3-systeem
    17.000
    01-07-2016
    Delen van fregatten
    50.000.000
    02-08-2016
    Reservedelen voor marineschepen
    22.500.000
    22-08-2016
    Nachtzichtkijkers
    7.500
    25-08-2016
    Delen voor C-130 transportvliegtuigen
    17.000
    25-10-2016
    Delen voor rondzoekradarsystemen
    1.511.515
    08-12-2016
    Delen voor rondzoekradarsystemen
    40.000
    08-12-2016
    Banden voor Super Puma helikopters
    18.355
    23-12-2016
    Radar en C3 systemen met toebehoren
    196.425.000
    27-12-2016
    Delen voor radar- en C3-systemen
    2.000.000
    17-01-2017
    Delen voor radar- en C3-systemen
    2.000.000
    18-01-2017
    Thermische camera's
    358.560
    24-01-2017
    Delen voor Alligator amfibievoertuigen
    150.000
    22-03-2017
    Delen voor Alligator amfibievoertuigen
    45.750
    06-04-2017
    Technologie en programmatuur voor radarsystemen
    100
    12-04-2017
    Delen voor F-16 gevechtsvliegtuigen
    28.000
    04-05-2017
    Delen voor Alligator amfibievoertuigen
    48.000
    04-05-2017
    Decompressiekamer
    415.035
    07-06-2017
    Diverse delen voor marine schepen
    22.500.000
    13-07-2017
    Delen voor communicatiesystemen
    25.000
    01-09-2017
    Decompressiekamer
    464.935
    08-09-2017
    Delen voor vliegsimulatiesystemen
    45.810
    19-10-2017
    Delen voor radar en C3 systemen
    196.419.100
    20-10-2017
    Delen voor marineschepen
    1.000.000
    08-11-2017
    Training voor gebruik decompressiekamer
    19.860
    23-11-2017
    Delen voor radar- en C3-systemen
    1.703.483
    22-01-2018
    Delen voor radar- en C3-systemen
    1.905.000
    22-01-2018
    Delen voor F-16 gevechtsvliegtuigen
    22.000
    30-03-2018
    Technologie en software voor radarsystemen
    100
    01-05-2018
    Bevoorradingssysteem
    2.275.000
    13-07-2018
    Diverse delen voor marine schepen
    1.6560.270
    24-07-2018
    Communicatiesystemen
    25.000
    20-08-2018
    Brandstofvulinstallatie voor op zee
    45.000
    21-08-2018
    Delen voor fregatten
    100.000
    26-10-2018
    Technologie voor scheepsontwikkelingen
    83.500
    08-11-2018
    Delen voor vaartuigen
    194.948.272
    07-12-2018
    Delen voor radar- en C3-systemen
    1.558.483
    14-02-2019
    Delen voor radar- en C3-systemen
    1.748.000
    14-02-2019
    Programmatuur voor een geweervuurlokalisatiesysteem
    100.000
    27-02-2019
    Akoestische sensoren
    200.000
    27-02-2019
    Warmtebeeldcamera's
    735.185
    11-04-2019
    Warmtebeeldcamera's
    737.185
    12-04-2019
    Deel voor F-16 gevechtsvliegtuigen
    114.900
    26-04-2019
    Deel voor een Hawk simulatiesysteem
    44.300
    29-05-2019
    Delen voor fregatten
    2.630.840
    21-08-2019
    Bevoorradingssysteem incl. technologie en toebehoren.
    2.275.000
    02-09-2019
    Vliegtuigbanden voor Puma helikopters
    8.565
    11-11-2019
    Technologie voor radar- en C3-systemen
    250.000
    18-11-2019
    Delen voor fregatten
    12.8056.792
    31-12-2019
    Delen, software, technologie voor radar- en C3-systemen
    1.558.483
    07-02-2020
    Delen, software, technologie voor radar- en C3-systemen
    1.558.483
    07-02-2020
    Delen, software, technologie voor radar- en C3-systemen
    1.458.000
    21-02-2020
    Delen, software, technologie voor radar- en C3-systemen
    1.458.000
    21-04-2020
    Delen, software, technologie voor radar- en C3-systemen
    1.558.483
    01-05-2020
    Technologie voor scheepsontwikkeling
    4.500.000
    28-05-2020
    Radar en C3-systemen en technologie
    34.200.000
    02-06-2020
    Delen en technologie voor simulatiesystemen
    7.701
    16-06-2020
    Delen voor F-16 gevechtsvliegtuigen
    177.884
    02-09-2020
    Alle vergunningaanvragen voor uitvoer van militaire goederen worden case-by-case op basis van de aard van de goederen en het eindgebruik getoetst aan de acht criteria van het EU Gemeenschappelijk Standpunt Inzake Wapenexport. Dit geldt ook voor de aanvragen voor uitvoer naar Indonesië. Daarbij wordt de situatie in Papua en West-Papua (hierna: Papua) meegewogen, onder meer ten aanzien van criterium 2 (eerbiediging van mensenrechten en naleving van het internationaal humanitair recht) en criterium 3 (interne conflicten).
    Exportcontrole beoogt te voorkomen dat goederen/technologie op ongewenste wijze worden ingezet. Als er een risico bestaat dat het materieel onrechtmatig gebruikt wordt tegen de eigen bevolking, bijvoorbeeld in de situatie van Papua, dan zal er geen vergunning worden verleend. De zeer zorgvuldige risico-inschatting wordt voorafgaand aan de uitvoer gemaakt. Nederland kan goederen/technologie, nadat deze uitgevoerd zijn en van eigendom veranderd, niet blijven monitoren. We hebben niet de rechtsmacht in landen om dat te doen, noch de capaciteit om eenmaal uitgevoerde goederen te blijven volgen. Ook wanneer er zorgen zijn over mensenrechten of een intern conflict in het ontvangende land, kan het voorkomen dat vergunningaanvragen naar dat land positief worden beoordeeld. In die gevallen blijkt dan uit de toetsing dat de goederen in kwestie niet, of niet op negatieve wijze, van invloed zijn op die mensenrechtensituatie en/of het interne conflict.

  • Vraag 2
    Is de externe financiering van het Community Policing Programme inmiddels uitgefaseerd? Bent u van mening dat dit programma nu succesvol voortgezet wordt door politie en gemeenschappen zelf? Waar blijkt dit volgens u uit? Zijn er door Nederland getrainde politiemensen betrokken geweest bij geweld tegen de lokale bevolking? Hoe treedt de politie op in het conflict tussen de Papua-bevolking en de Indonesische overheid?

    De Nederlandse bijdrage aan het Community Policing Programme liep tot juli 2019. Gemeenschappen in Papua en de Molukken zetten het programma nu met eigen middelen voort. Een belangrijke indicatie hiervoor is bijvoorbeeld dat op het eind van de Nederlandse ondersteuning reeds 78% van de financiering door lokale overheid, politie en andere lokale financiering geschiedde. Ook is de door het project ontwikkelde en uitgerolde aanpak voor community policing in 80 andere gemeenschappen succesvol gerepliceerd (naast 22 gemeenschappen waarin de fora opgezet werden als onderdeel van het door Nederland gesteunde project met IOM).
    De community policing officers die met het programma ondersteund zijn, zijn ongewapende wijkagenten die in de gemeenschap aanwezig zijn. Deze agenten spelen een rol bij bemiddeling van lokale conflicten die burgers onderling hebben en bij lokale veiligheidskwesties, niet bij ordehandhaving. De Community Policing Forums (CPF’s) hebben in de afgelopen jaren o.m. een rol gespeeld in het adresseren van zaken van lokale veiligheid, huiselijk geweld, en landconflicten.

  • Vraag 3
    Bent u geïnformeerd over dePapua People's Petition (PRP) tegen de verlenging van de Special Autonomy, die gesteund wordt door 90 maatschappelijke organisaties? Zo niet, bent u bereid dit na te vragen bij de Indonesische autoriteiten? Deelt u de bezwaren en zorgen van deze organisaties tegen deze Special Autonomy?

    Ik ben bekend met de petitie waarin diverse organisaties zich uitspreken tegen de verlenging van de speciale autonomie in Papua. De Nederlandse regering dringt bij de Indonesische autoriteiten aan op een constructieve dialoog met de bevolking in Papua, ook over de toekomst van de speciale autonomie status voor de beide provincies.

  • Vraag 4
    Heeft de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN West-Papua al bezocht? Bent u bereid om bij de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN na te vragen of zij uitgenodigd is om het gebied te bezoeken? Bent u bereid bij de Indonesische autoriteiten en in de VN-Mensenrechtenraad aan te dringen op een bezoek van de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN? Zo nee, waarom niet?

    De Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN heeft Papua nog niet bezocht, mede omdat een bezoek door de coronacrisis tijdelijk vrijwel onmogelijk is geworden. Wel heeft zij een staande uitnodiging voor een bezoek aan Indonesië. De Nederlandse Permanente Vertegenwoordiging bij de VN heeft hierover op 3 december jl. met het kabinet van de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten gesproken. Hierbij heeft Nederland aangegeven dat zij een bezoek door de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten aan Papua belangrijk acht. Nederland zal ook bij de eerstvolgende gelegenheid nogmaals bij de Indonesische autoriteiten aangeven dat het belangrijk is dat een dergelijk bezoek zo spoedig mogelijk plaatsvindt.

  • Vraag 5
    Hebben journalisten inmiddels vrij toegang tot West-Papua? Zo nee, bent u bereid bij de Indonesische autoriteiten na te vragen waarom die toegang niet vrij is en er bovendien op aan te dringen dat journalisten wel toegang krijgen tot het gebied?

    De mensenrechtensituatie in Papua kent diverse zorgpunten, waaronder geweldsincidenten tegen burgers, maar ook de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van vereniging en de positie van mensenrechtenverdedigers en (lokale) journalisten. Het ministerie en de Nederlandse ambassade in Jakarta hebben regelmatig contact met maatschappelijke organisaties die deze situatie monitoren. Desondanks beschik ik niet over een totaaloverzicht van de door maatschappelijke organisaties en media gedocumenteerde mensenrechtenschendingen in West-Papua.
    De situatie in Papua, inclusief de mensenrechten, is een vast onderdeel van de bilaterale dialoog tussen Nederland en Indonesië. Zo heb ik de mensenrechtensituatie in de twee provincies bij de Indonesische coördinerende Minister van Politieke, Juridische en Veiligheidszaken aangekaart tijdens het staatsbezoek in maart jl. Bij deze gelegenheid heb ik ook het belang van vrije toegang voor journalisten benadrukt. Het is voor journalisten nog steeds moeilijk om naar Papua te reizen. Ook op hoogambtelijk niveau wordt de zorg over de mensenrechtensituatie in Papua regelmatig aan de Indonesische autoriteiten overgebracht. De moord op Yeremia Zanambani is besproken tijdens recent hoogambtelijk overleg met Indonesië in november jl. Nederland zal tijdens de Universal Periodic Review (UPR) van Indonesië in 2021 aandacht vragen voor een goede afsluiting van het onderzoek naar de daders van deze moord.

  • Vraag 6
    Bent u bereid de moord op de christelijke voorganger Yeremia Zanambani bilateraal en ook in de VN-Mensenrechtenraad aan te kaarten? Zo nee, waarom niet?

    Zie antwoord vraag 5.

  • Vraag 7
    Kunt u de huidige mensenrechtensituatie van de bevolking van Papua beschrijven? Kunt u een overzicht geven van de door maatschappelijke organisaties en media gedocumenteerde mensenrechtenschendingen in West-Papua?

    Zie antwoord vraag 5.

  • Vraag 8
    Kunt u een overzicht geven van de door maatschappelijke organisaties en media gedocumenteerde schade aan milieu, leefomgeving en klimaat die door internationale mijnbouwbedrijven, de olie- en gasindustrie en door boskap aangericht wordt in West-Papua? En kunt u aangeven of en op welke manier Nederlandse bedrijven betrokken zijn bij deze activiteiten? Zo niet, bent u bereid hierover opheldering te vragen bij de Indonesische autoriteiten en deze aan te spreken op deze schade?

    Nederland volgt de situatie op het gebied van mensenrechten en het bedrijfsleven en milieu in Papua, en breder in Indonesië nauwgezet. Ik beschik echter niet over een totaaloverzicht van alle gedocumenteerde schade aan milieu, leefomgeving en klimaat in Papua.
    Ambassades hebben, zoals omschreven in de IMVO-richtlijnen voor het Nederlandse postennet, vijf kerntaken op IMVO gebied: expertise opbouwen, bewustwording creëren, bedrijfsleven ondersteunen, nagaan of verlenen van steun aan bedrijven gepast is, en agendering van IMVO bij lokale overheden. De ambassade in Jakarta spreekt zodoende regelmatig met Nederlandse bedrijven over het belang van IMVO. Voor zover mij bekend zijn er geen Nederlandse bedrijven betrokken bij de door u genoemde activiteiten. Van Nederlandse bedrijven verwacht het kabinet dat zij zorgvuldigheid toepassen in lijn met de OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen en de UN Guiding Principles on Business and Human Rights. Het is de verantwoordelijkheid van bedrijven zelf om eventuele negatieve impact op mens en milieu te voorkomen en aan te pakken.
    Maatschappelijk verantwoord ondernemen (en impact op het milieu als belangrijk onderdeel daarvan) is onderdeel van de dialoog die Nederland met de Indonesische autoriteiten heeft over mensenrechten en duurzaamheid. Zo heeft Minister Kaag begin december met haar Indonesische collega Luhut Binsar Pandjaitan gesproken over de nieuwe Omnibuswet, die heeft geleid tot zorgen onder ngo’s en buitenlandse investeerders. Tijdens het gesprek heeft zij de zorgen op het gebied van milieu en arbeidswetgeving gedeeld en aangedrongen op een dialoog met het maatschappelijk middenveld. Daarnaast ondersteunt Nederland in Indonesië versterking van het maatschappelijk middenveld, waaronder ook op het gebied van bedrijfsleven en mensenrechten, duurzaamheid en milieu.

  • Vraag 9
    Hoe kan Nederland er volgens u aan bijdragen dat Indonesië mensenrechten, milieu en leefomgeving van de bevolking van West-Papua meer respecteert?

    Zie antwoord vraag 8.


Kamervraag document nummer: kv-tk-2020Z22582
Volledige titel: De mensenrechtensituatie in West-Papua
Kamerantwoord document nummer: ah-tk-20202021-1301
Volledige titel: Antwoord op vragen van de leden Voordewind, Karabulut, Ploumen, Van Raan, Van Ojik, Van Helvert en Van der Staaij over de mensenrechtensituatie in West-Papua