Vraag 1

Bent u bekend met de conclusies van het rapport «Op zoek naar grip» van de Directie Internationaal Onderzoek en Beleidsevaluatie (IOB)?

Ja.

Vraag 2

Bent u het eens dat de resultaten van het onderzochte beleid ronduit teleurstellend zijn, aangezien al op pagina 1 van het rapport te lezen is dat de bilaterale partnerschappen maar beperkt hebben bijgedragen aan het bereiken van de doelstellingen, en dat van interventies, bedoeld om de keuze van mensen om te migreren te beïnvloeden, zelfs geen enkel effect is vastgesteld?

Zoals ook uiteengezet in de recente Kamerbrief «internationale migratie»1 is het kabinet van mening dat de ervaring met partnerschappen tot nu toe meer dan voldoende aanleiding geeft om de inzet te verdiepen en te verbreden. Zo zijn met verschillende landen stappen gezet in het verbeteren van de terugkeersamenwerking, ook met landen waar dit jaren niet mogelijk was.
Het kabinet merkt daarbij op dat, zoals ook de IOB in het rapport schetst, er geëvalueerd is op onderdelen van het beleid, en dat de conclusies niet generaliseerbaar zijn tot het volledige partnerschapsbeleid. Zo zijn het Nederlandse terugkeerbeleid, de Nederlandse inzet ten aanzien van Europese brede partnerschappen waar migratie onderdeel van is, of de samenhang daartussen bijvoorbeeld geen onderdeel geweest van de evaluatie, evenals de volledigheid aan Nederlandse programmering dat onderdeel is van migratiepartnerschappen. Ook zijn andere relevante ontwikkelingen, zoals de oprichting van de interdepartementale taskforce internationale migratie per januari 2025 om de Rijksbrede inzet te versterken, door de IOB niet meegenomen.
De conclusies van de IOB-evaluatie bieden evenwel waardevolle aanknopingspunten om de Nederlandse inzet te verstevigen. Zo is het kabinet, zoals aangekondigd in bovengenoemde brief, voornemens om de voortgang inzichtelijker te maken.

Vraag 3

Als partnerlanden migratiesamenwerking inzetten als strategisch drukmiddel in de relatie met Nederland en de Europese Unie (EU), wat zouden wij daar als Nederland dan tegenover kunnen stellen?

De IOB adviseert een wederzijdse voordelige samenwerking tussen Nederland en partnerlanden ten behoeve van de effectiviteit van de inzet op het gebied van migratie. Het kabinet onderschrijft dit advies, en zoekt nadrukkelijk verbreding van de inzet naar andere beleidsdomeinen. Hierbij onderstreept het kabinet dat ook partnerlanden een vragende partij zijn, zowel binnen het migratiedomein – waarbij partnerlanden zelf ook grote migratie gerelateerde uitdagingen kennen waar zij ondersteuning voor zoeken – als daarbuiten. Zoals ook uiteengezet in de beleidsbrief voor het buitenlands beleid2 zet het kabinet in op het verbreden en versterken van zowel Europese als bilaterale partnerschappen. Om de verschillende beleidsdoelstellingen van het kabinet, waaronder die op migratieterrein, te behalen, wordt voor deze brede partnerschappen het gehele buitenlandinstrumentarium, waaronder diplomatie, ontwikkelingssamenwerking en handel, samenhangend ingezet. Dit betekent dat Nederland in partnerlanden ook wil inzetten op thema’s die voor hen belangrijk zijn, waar mogelijk en opportuun in samenwerking met het Nederlands bedrijfsleven. Zoals reeds vermeld in de eerdergenoemde brief «internationale migratie», ontwerpt het kabinet tot slot in het kader van arbeidsmigratie een pilot om vakkrachten van buiten Europa aan te trekken. De Kamer zal binnenkort in een separate brief nader worden geïnformeerd over de pilot. Middels de eerdergenoemde interdepartementale taskforce internationale migratie worden mensen en middelen bijeengebracht om deze Rijksbrede samenwerking en inzet te versterken.
Als positieve maatregelen niet tot vooruitgang in de samenwerking leiden, kan gedacht worden aan negatieve maatregelen op EU-niveau – zeker in relatie tot terugkeersamenwerking. In EU-verband stuurt Nederland er daarom op aan dat er waar nodig bij samenwerking op terugkeer die niet naar tevredenheid verloopt, gebruik gemaakt wordt van sancties, door EU-brede visummaatregelen op te leggen aan het betreffende land (artikel 25bis Visumcode) en door tariefpreferenties voorwaardelijk te maken aan terugkeersamenwerking (EU Algemeen Preferentieel Stelsel). Deze maatregelen blijken in de praktijk het meest effectief.

Vraag 4

Waarom is Nederland terughoudend om andere beleidsterreinen (handel, consulair, veiligheid, circulaire migratie) in te zetten als strategisch drukmiddel of tegenprestatie, terwijl partnerlanden daar juist behoefte aan hebben?

Vragen 3 en 4 zijn samen beantwoord.

Vraag 5

Wat is de reden voor de in het rapport beschreven terughoudendheid van Nederland met het verlenen van materiële steun aan partnerlanden, terwijl andere EU-lidstaten dat type steun wel bieden, bijvoorbeeld op het terrein van grensbeheer? En zou het kabinet dit willen heroverwegen of bekijken op basis van welke voorwaarden dit alsnog geboden zou kunnen worden?

Momenteel levert Nederland steun op het gebied van grensmanagement aan derde landen, op het gebied van capaciteitsopbouw, en op incidentele basis is materiële steun hier onderdeel van. Het kabinet onderzoekt de mogelijkheden om, als onderdeel daarvan, op structurelere manier materiële steun te kunnen leveren. Dit gaat om gevoelige projecten, waar bovendien ook al een veelvoud aan donors actief zijn, waaronder de Europese Commissie. Voor het kabinet is het daarom belangrijk dat dergelijke steun geleverd kan worden op het moment dat hier een gedegen monitoring op kan plaatsvinden, door onafhankelijke partijen uitgevoerd, en wanneer de steun van toegevoegde waarde is naast inzet van andere partijen.

Vraag 6

Hoe kijkt u naar de gerealiseerde terugkeer naar Marokko? Ziet het kabinet kans voor de andere onderzochte landen om vergelijkbare onorthodoxe methoden te bedenken om terugkeer te realiseren en waar denkt u dan aan?

Het kabinet acht de terugkeersamenwerking met Marokko als een succesvol voorbeeld van een migratiepartnerschap. Deze samenwerking is op basis van gelijkwaardigheid en met oog voor wederzijds belang tot stand gekomen. De samenwerking laat zien dat, wanneer op politiek, diplomatiek en operationeel niveau gezamenlijk wordt geïnvesteerd in de relatie met een land van herkomst, concrete resultaten kunnen worden geboekt. Een inzet als deze vergt continue aandacht en onderhoud van diplomatieke relaties, en bereidheid om te luisteren en in te kunnen gaan op de belangen van het partnerland.
Het kabinet hanteert dezelfde benadering voor andere landen waar Nederland een aanzienlijk terugkeerbelang heeft. Zie ook de brief «internationale migratie» waarin de aanpak voor migratiepartnerschappen uiteen wordt gezet.

Vraag 7

Wat doet het kabinet om de doorlooptijd van nationaliteitsvaststelling – een kritieke succesfactor voor terugkeer – te versnellen bij met name problematische landen zoals Algerije, Irak, Tunesië en Nigeria?

Het kabinet zet zich zowel bilateraal als in Europees verband in om de identificatie en nationaliteitsvaststelling te versnellen. Daarbij wordt per land gekeken naar de belangrijkste oorzaken van vertraging en naar mogelijkheden om het proces efficiënter in te richten. Zo kan ingezet worden op de gerichte verbetering van het identificatieproces, bijvoorbeeld door afspraken te maken over termijnen, de wijze waarop dossiers worden aangeleverd, de uitwisseling van relevante informatie en de momenten waarop diplomatieke of operationele escalatie plaatsvindt wanneer een zaak blijft liggen. Het kabinet blijft daarbij inzetten op het verhogen van zowel de snelheid van nationaliteitsvaststelling als het aantal daadwerkelijk afgegeven reisdocumenten. Dat laatste is van belang omdat nationaliteitsvaststelling op zichzelf nog niet betekent dat daadwerkelijk vertrek kan worden gerealiseerd.

Vraag 8

Wat zegt het dat, zelfs wanneer landen wel meewerken (snellere identiteitsvaststelling, meer laissez-passers), dit vaak niet doorwerkt in hogere terugkeercijfers? Hoe verklaart het kabinet dit?

Een verbetering in de terugkeersamenwerking met een land van herkomst is een belangrijke voorwaarde voor terugkeer, maar vormt niet de enige bepalende factor. Het terugkeerproces bestaat uit meerdere stappen. Verbetering in één schakel leidt daarom niet automatisch tot een evenredige stijging van het aantal daadwerkelijke vertrekken. Zo moet na identificatie en nationaliteitsvaststelling nog een reisdocument worden afgegeven en moet vervolgens daadwerkelijk vertrek kunnen plaatsvinden. Hierbij spelen factoren aan Nederlandse zijde een rol, zoals de beschikbaarheid van vertrekcapaciteit, lopende juridische procedures, vertrekbereidheid van de vreemdeling en de mogelijkheid om vreemdelingen beschikbaar te houden voor vertrek. Ook kunnen nieuwe procedures of andere geopolitieke omstandigheden het vertrektraject beïnvloeden.
Het kabinet ziet succesvolle terugkeer daarom als een ketenproces, waarbij verbetering nodig is op meerdere onderdelen tegelijk: identiteit & nationaliteitsvaststelling, beschikbaarheid van de vreemdeling, juridische status van de vreemdeling en de mogelijkheid tot feitelijke uitvoering van het vertrek. De inzet op terugkeersamenwerking met landen van herkomst moet dan ook worden bezien als één onderdeel van een bredere aanpak. Daarbij is het bovendien belangrijk om te benadrukken dat «meewerken» door een derde land geen binaire kwalificatie is. Een land kan bijvoorbeeld sneller reageren op identificatieverzoeken, maar vervolgens terughoudend zijn met het afgeven van reisdocumenten omdat het land daarbij aanvullende voorwaarden kent. Het kabinet kijkt daarom naar de verschillende stappen in het proces en zet erop in om het specifieke knelpunt per land weg te nemen.

Vraag 9

In hoeverre wordt terugkeer belemmerd door de eigen Nederlandse rechts- en asielketen (capaciteit vreemdelingenbewaring, juridische procedures, privacywetgeving die informatie-uitwisseling met partnerlanden bemoeilijkt)?

De Nederlandse inrichting van het terugkeerproces kan in specifieke gevallen een reden zijn waarom het terugkeerproces moet worden uitgesteld. De vreemdeling heeft immers het recht om juridische procedures te starten of een eventuele (herhaalde) verblijfsaanvraag in te dienen. Het kabinet heeft het terugkeerproces zodanig ingeregeld dat de terugkeerprocedure zo snel als mogelijk hervat kan worden.
De capaciteit van vreemdelingenbewaring is op dit moment op orde. Het verleden heeft echter laten zien dat er perioden zijn waarin meer vreemdelingen in bewaring kunnen worden gesteld, dan het aantal beschikbare detentieplekken toelaat. Het prognosemodel justitiële ketens (PMJ) helpt bij het bepalen van de benodigde celcapaciteit, waarover vervolgens afspraken worden gemaakt met de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI). In de regel heeft het indienen van beroep tegen een terugkeerbesluit, dat niet gekoppeld is aan een verblijfsaanvraag, geen opschortende werking. Wel heeft de vreemdeling, in lijn met het EVRM en EU-Handvest, altijd de mogelijkheid om een (spoed) voorlopige voorziening aan te vragen. De rechter beoordeelt dan of de uitzetting doorgang kan vinden of dat er redenen zijn om de uitzetting uit te stellen. Daarnaast kan de vreemdeling te allen tijde asiel aanvragen. Wanneer een opvolgende aanvraag wordt ingediend op de vliegtuigtrap, wordt de zogeheten «last minute asylum application»-procedure gevolgd. De IND is dan reeds ingelezen in het dossier en kan bepalen of de vreemdeling nieuwe elementen en omstandigheden aangeeft. Wanneer die niet verder onderzocht hoeven te worden, wijst de IND de aanvraag af en kan de uitzetting voortgezet worden. Aan de gegevensuitwisseling met derde landen zijn inderdaad (privacy)-regels gebonden; het verstrekken van die gegevens mag in zichzelf ook geen refoulementrisico opleveren. Derde landen behoren conform het internationaal recht hun onderdanen terug te nemen. Verzoeken om gegevensuitwisseling mogen daarvoor volgens het kabinet niet voorwaardelijk worden gesteld.
In het begin van oktober 2026 vond de Schengenevaluatie Terugkeer plaats in Nederland. Hierbij beoordeelt een comité bestaande uit de Europese Commissie en andere EU-lidstaten en Schengen geassocieerde staten het terugkeerbeleid en de efficiëntie daarvan. Waar verbeteringen mogelijk zijn, kan het comité aanbevelingen doen aan Nederland.
In de komende periode werkt het kabinet ook aan het in lijn brengen van de nationale wet- en regelgeving met de Terugkeerverordening. Het kabinet grijpt dat moment eveneens aan om onderdelen van het terugkeerbeleid – op basis van de Terugkeerverordening – efficiënter in te richten.

Vraag 10

Wat weerhoudt de Dienst Terugkeer en Vertrek (DTenV) ervan om met concrete streefwaarden voor terugkeer te werken?

De streefwaarde die het kabinet hanteert is dat elke vreemdeling zonder rechtmatig verblijf Nederland en het grondgebied van de EU-lidstaten verlaat. Hoewel de inzet van streefwaarden gebruikt kan worden bij de inrichting van de organisaties van de ketenpartners, ziet het kabinet niet direct een meerwaarde van het gebruik van andere streefwaarden.
Wel ziet het kabinet de meerwaarde van inzichtelijk maken van de voortgang van de partnerschapsinzet. Daarvoor is het kabinet voornemens, zoals ook opgenomen in de brief «internationale migratie», om te werken met een zgn. Theory of Change. Daar zal het kabinet ook over rapporteren.

Vraag 11

Zijn de juridische mogelijkheden voor terugkeer, die van invloed zijn op de uitvoering, door het ingaan van het EU-migratiepact verbeterd? Zo ja, wat is er dan precies verbeterd en zo nee, waarom niet? En biedt de Europese regelgeving (inclusief de terugkeerverordening) mogelijkheden die situatie verder te verbeteren? En als dat het geval is, waarom wordt daar dan nu nog geen gebruik van gemaakt?

Het Asiel- en Migratiepact richt zich in mindere mate op terugkeer. Het Pact raakt dit onderwerp wel – zo is er EU-breed een verplichte terugkeergrensprocedure geïntroduceerd, zoals Nederland die al jaren toepast – maar de wijzigingen zijn verder overwegend technisch van aard. Zo zijn de mogelijkheden op het terrein van vreemdelingenbewaring voor Dublinclaimanten bijvoorbeeld uitgebreid.
In mijn brief van 3 juni jl. heb ik uw Kamer geïnformeerd over de nieuwe instrumenten uit de Terugkeerverordening. Het kabinet ziet inderdaad mogelijkheden om de terugkeerprocedure efficiënter en doeltreffender in te richten met deze verordening. Bijvoorbeeld omdat de terugkeermogelijkheden zijn uitgebreid met de solide juridische basis voor een terugkeerhub. Deze laatste mogelijkheid staat binnenkort open voor de lidstaten, wanneer de Terugkeerverordening in werking treedt. Een ander gedeelte van de verordening zal pas volgend jaar in werking treden.

Vraag 12

Wat gaat u doen om het fundamentele verschil van inzicht tussen de Ministeries van Buitenlandse Zaken en Justitie en Veiligheid over het belang van bescherming, dat blijkt uit de evaluatie, op te heffen?

Zoals het kabinet ook heeft benadrukt in de brief «internationale migratie», is bescherming van migranten een essentieel element binnen het partnerschapsbeleid. In dit kader draagt het bevorderen van bescherming eraan bij dat de rechten, veiligheid en waardigheid van migranten en vluchtelingen in alle fasen van het migratieproces in partnerschapslanden, inclusief terugkeer, beter worden gewaarborgd in lijn met internationale mensenrechtenverdragen en Europees recht. Onder bescherming van migranten verstaat het kabinet het geheel aan maatregelen dat erop is gericht de rechten, veiligheid, waardigheid en het perspectief van migranten in landen van herkomst en langs migratieroutes te waarborgen. Zoals uiteengezet in bovengenoemde Kamerbrief geeft het kabinet hieraan via een breed scala aan activiteiten invulling, op het individuele, gemeenschaps- en structureel niveau. Daarnaast draagt het kabinet via gerichte programma’s voor opvang in de regio duurzaam bij aan de positie – en dus ook bescherming – van vluchtelingen en ontheemden buiten de EU.

Vraag 13

Waarom registreert de DTenV ongeveer de helft van de uitstroom als «zelfstandig vertrek zonder toezicht», zonder vast te stellen of mensen daadwerkelijk zijn vertrokken? En wat betekent dit voor de geloofwaardigheid van terugkeercijfers?

Zelfstandig vertrek zonder toezicht betekent dat een vreemdeling niet meer op het laatst bekende adres is. En dat het ook niet bekend is waar de vreemdeling naar toe is gegaan. De vreemdeling kan: ergens anders in Nederland zijn op een onbekende plek, zijn vertrokken naar een andere lidstaat van de Europese Unie, zijn vertrokken naar een land buiten de Europese Unie, bijvoorbeeld het land van herkomst. De vreemdeling raakt in dit geval buiten het zicht van de migratieketen, waardoor het daadwerkelijke vertrek niet wordt geregistreerd. De migratieketen gaat uit van het vertrek van de vreemdeling, tot het moment dat deze opnieuw wordt aangetroffen in het toezicht of uitreist via een grensdoorlaatpost. Om een geloofwaardig inzicht te geven in de terugkeercijfers maakt het kabinet juist een onderscheid tussen aantoonbaar vertrek (vrijwillig en gedwongen) als vertrek zonder toezicht.

Vraag 14

Ervan uit gaande dat bij «zelfstandig vertrek zonder toezicht» een aantal mensen alsnog in Nederland blijft of naar een ander EU-land uitwijkt, wordt er nagedacht over maatregelen die dit risico verkleinen? En zo ja, aan welke maatregelen denkt het kabinet dan specifiek? En zo nee, waarom niet?

Ja. De nieuwe Terugkeerverordening verplicht de lidstaten om een toezichtsmaatregel op te leggen aan vreemdelingen die buiten de vrijwillige vertrektermijn om niet meewerken aan hun vertrek. Het kabinet onderzoekt op dit moment hoe hier invulling aan kan worden gegeven.

Vraag 15

Kunt u deze vragen beantwoorden voor het Commissiedebat van 9 september met de Minister van BHOS over de beleidsbrief van Buitenlandse Zaken waar het genoemde rapport op de agenda staat?

Op 7 september jl. werd u per brief door de Minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking geïnformeerd dat de beantwoording van uw vragen meer tijd vergde. Dit met het oog op een gedegen inhoudelijke analyse en interdepartementale afstemming.

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Huizen en auto’s beklad van voorstanders azc: «Dit gaat alle perken te buiten»» van het AD d.d. 26 juli 2026?1

Ja.

Vraag 2

Uit de berichtgeving blijkt dat in Engelen en Bokhoven zeker tien woningen en voertuigen zijn beklad met leuzen en scheldwoorden. Daarbij lijkt de aanval zich specifiek te richten op inwoners die zich hebben uitgesproken voor de komst van een asielzoekerscentrum of hebben opgeroepen tot een genuanceerd maatschappelijk debat. Hoe beoordeelt u deze intimiderende, doelgerichte aanval op inwoners die gebruik hebben gemaakt van hun recht op vrije meningsuiting en deelname aan het debat?

Laat voorop staan dat er ruimte mag zijn voor verschillende perspectieven en geluiden. Dat hoort thuis in onze democratische rechtsstaat en daarom zijn demonstreren en de vrijheid van meningsuiting grondrechten in Nederland. Dat betekent ook dat dit geen vrijbrief voor intimidatie, bedreiging, vernieling van eigendommen of (andere) strafbare feiten mag zijn, noch dat deze gedragingen een reactie mogen zijn op de uitoefening van deze rechten. Ik vind het dan ook onacceptabel.

Vraag 3

Deelt u de opvatting dat het doelgericht bekladden van woningen, auto’s en andere eigendommen van inwoners vanwege hun opvatting over asielopvang niet kan worden afgedaan als gewone vernieling, maar tevens moet worden gezien als ernstige intimidatie die raakt aan de persoonlijke veiligheid? Zo nee, waarom niet?

Zoals ik heb toegelicht vind ik het onacceptabel wat er is gebeurd. Het is echter aan het Openbaar Ministerie (OM) en de rechter om te bepalen welk strafrechtelijk gevolg hieraan wordt gegeven.

Vraag 4

Uit de berichtgeving blijkt eveneens dat op gevels, ruiten en schuttingen vrouwonvriendelijke en ontmenselijkende scheldwoorden als «stinkteef», «hoer» en «slet» zijn aangebracht, en dat de burgemeester aangeeft dat de bekladdingen opvallend vaak tegen vrouwen lijken te zijn gericht. Hoe beoordeelt u dit seksistische en vrouwonvriendelijke karakter van de aanvallen?

Vrouwonvriendelijke en seksistische uitingen zijn zorgelijk en onacceptabel. Dergelijke uitingen kunnen de publieke participatie van vrouwen beperken en bijdragen aan het ontstaan en voortduren van geweld tegen vrouwen. Het kabinet veroordeelt iedere vorm van intimidatie, bedreiging, vernieling en haatdragende uitingen, ongeacht tegen wie deze zijn gericht. Wanneer daarbij dergelijke scheldwoorden worden gebruikt is dat volstrekt onaanvaardbaar en zeer verwerpelijk. Dergelijk gedrag heeft geen plaats in onze samenleving.

Vraag 5

Bent u bereid deze zaak te bezien in het licht van de aanpak van geweld tegen vrouwen en femicide? Zo nee, waarom niet?

Het tegengaan van seksisme en bevorderen van gendergelijkheid is onderdeel van de aanpak geweld tegen vrouwen. Het kabinet zet hier met het emancipatiebeleid op in.
Bij elk strafbaar feit beoordelen politie en OM of het wordt begaan met een discriminatoir oogmerk dan wel bestaat uit, wordt voorafgegaan door, vergezeld van of gevolgd door gedragingen die haat tegen of discriminatie van een groep mensen wegens – onder meer – hun geslacht tot uitdrukking brengen. Als dat zo is wordt dit apart aan de dader ten laste gelegd (artikel 44bis Wetboek van Strafrecht). De maximumstraf die normaliter op het feit staat wordt dan met een derde verhoogd. Dit geldt ook in het geval van bekladdingen. Daarnaast is aanzetten tot haat tegen, discriminatie van of gewelddadig optreden tegen personen vanwege – onder meer – hun geslacht strafbaar (artikel 137d Wetboek van Strafrecht). Over de registratie van (alle) discriminatiefeiten wordt jaarlijks door politie en OM gerapporteerd, uitgesplitst naar discriminatiegrond.
Op zichzelf bezien zijn de scheldwoorden, hoewel natuurlijk verwerpelijk, niet strafbaar, nu geslacht geen discriminatiegrond is in het artikel dat ziet op groepsbelediging (artikel 137c Wetboek van Strafrecht). Vanuit de Ministeries van BZK en JenV wordt momenteel gewerkt aan een wetsvoorstel om hier verandering in te brengen.2 Naar verwachting wordt dit najaar de nota naar aanleiding van het verslag aan uw Kamer verzonden.

Vraag 6

In hoeverre wordt daadwerkelijk onderzocht of sprake is van vrouwenhaat, gendergerelateerde intimidatie of seksistische motieven en worden deze motieven geregistreerd en meegewogen bij de beoordeling? Zo nee, waarom niet, gelet op de overduidelijk vrouwonvriendelijke en ontmenselijkende bewoordingen die zijn gebruikt?

Zie antwoord vraag 5.

Vraag 7

Uit de berichtgeving blijkt dat de daders mogelijk gebruik hebben gemaakt van een adressenlijst van inwoners die hebben opgeroepen tot ten minste een normaal dialoog over het asielvraagstuk. Klopt dit en zo ja, wat houdt deze adressenlijst precies in, wie heeft deze opgesteld of verspreid, met welk doel is deze lijst (aanvankelijk) aangemaakt en hoe zijn de daders daaraan gekomen? Is de lijst bijvoorbeeld afkomstig uit gemeentelijke inspraakprocedures, bijeenkomsten, petities, sociale media, buurtgroepen, appgroepen of andere openbare dan wel besloten bronnen?

Uit navraag bij de gemeente blijkt dat zij niet bekend zijn met een dergelijke adressenlijst.

Vraag 8

Welke maatregelen neemt u samen met gemeenten, politie en Openbaar Ministerie, om te voorkomen dat inwoners die deelnemen aan inspraakavonden of lokale debatten over asielopvang vervolgens via adresgegevens of herkenbare persoonsgegevens doelwit worden van intimidatie, bedreiging of vernieling?

De burgemeester is verantwoordelijk voor het handhaven van de openbare orde en het is aan het OM om te beoordelen of er sprake is van strafbare feiten en welk gevolg hieraan wordt gegeven. Het is dan ook aan het lokaal gezag – in samenspraak binnen de driehoek – om te bepalen welke maatregelen passen bij de concrete situatie.

Vraag 9

Deelt u de opvatting dat wanneer inwoners, hun woningen en andere eigendommen doelgericht en zeer persoonlijk worden beklad en aangevallen vanwege hun opvatting over een azc, dit niet enkel als vernieling en bedreiging moet worden onderzocht, maar ook als politieke intimidatie die erop gericht is mensen angst aan te jagen en het democratische debat met ondemocratische middelen te beïnvloeden, en daarmee raakt aan het terroristisch oogmerk zoals vastgelegd in Artikel 83a van het Wetboek van Strafrecht? Zo nee, waarom niet?2 3 4

Zoals ik heb toegelicht vind ik het onacceptabel wat er is gebeurd. Om beïnvloeding van het strafrechtelijk onderzoek te voorkomen kan ik mij hierover niet uitlaten. Het is aan het OM om te bepalen welk strafrechtelijk gevolg hieraan wordt gegeven.

Vraag 10

Indien in dit onderzoek niet wordt uitgegaan van een mogelijk terroristisch oogmerk, welke feiten en omstandigheden zijn volgens u dan nodig om daar wel toe over te gaan bij politiek gemotiveerde intimidatie, bedreiging, vernieling of geweld rond de komst van asielzoekerscentra?

Zie antwoord vraag 9.

Vraag 11

Welke maatregelen neemt u om te voorkomen dat vrouwen, voorstanders van opvang en inwoners uit het zogenoemde stille midden zich terugtrekken uit het lokale democratische debat uit angst voor intimidatie, bekladding, bedreiging of geweld?

Het kabinet deelt deze zorg. Een democratie speelt zich niet alleen af in het parlement, gemeentehuis en stemlokaal, maar is van ons allemaal. Ook in buurten, binnen verenigingen en via het publieke debat geven mensen vorm aan onze democratische samenleving. Als burgers worden bedreigd, geïntimideerd of hun huizen beklad dan komt dit onder druk te staan: mogelijk durven zij zich niet uit te spreken of trekken zij zich terug.
Daarom stimuleert het kabinet het publiek debat onder andere door:
In de brieven «Voortgang over meedoen in democratie en samenleving» en «Inzet weerbare democratische rechtsstaat en de evaluatie van verkiezingen» van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 2 juli jl., wordt hierop verder op in gegaan.
Ook is het voor de democratie van belang dat vrouwen zich verkiesbaar willen stellen. Bedreiging en intimidatie treft vaker vrouwen, en heeft vaker een negatief effect op hun politieke ambities. Dit versterkt de ondervertegenwoordiging van vrouwen in het lokaal bestuur. Daarom neemt het kabinet de volgende maatregelen:
Ook kunnen lokale bestuurders en volksvertegenwoordigers via het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid, een partner van het Netwerk Weerbaar Bestuur, op kosten van mijn ministerie een veiligheidsscan krijgen. Een veiligheidsadviseur geeft concrete adviezen waarmee ze preventief hun veiligheid en weerbaarheid kunnen vergroten.
Daarnaast kunnen gemeenten gebruik maken van het interbestuurlijke ondersteuningsnetwerk maatschappelijk ongenoegen & onrust en van de diensten van het ondersteuningsteam Asiel. Dat laatste is een landelijk en flexibel team dat gemeenten helpt bij complexe vraagstukken en maatschappelijke spanningen rondom asiel opvanglocaties. Door gemeenten en het interbestuurlijke netwerk met elkaar te verbinden, kunnen signalen en zorgen vanuit de samenleving beter worden opgepakt en kan gezamenlijk worden gewerkt aan ruimte voor het democratisch gesprek én voor de minder luid klinkende stemmen.

Vraag 12

Bent u bereid de Kamer zo spoedig mogelijk te informeren over de voortgang van het onderzoek, de herkomst van de mogelijk gebruikte adressenlijst, de strafrechtelijke kwalificatie van de feiten, de beoordeling van een mogelijk terroristisch oogmerk, de rol van vrouwenhaat en de maatregelen ter bescherming en ondersteuning van de slachtoffers?

Het OM is verantwoordelijk voor het strafrechtelijk onderzoek en de vervolging van verdachten en moet dit zelfstandig en in alle vrijheid doen. Tussentijdse verstrekking van onderzoeksinformatie of duiding van feiten kan het onderzoek schaden. Ik kan u wel na afronding van het strafrechtelijke proces informeren.
Zoals in de beantwoording van vraag 8 is opgemerkt is de burgemeester verantwoordelijk voor het handhaven van de openbare orde, het is dan ook aan de burgemeester om te bepalen welke maatregelen passen bij de concrete situatie.

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Armoedefonds ziet kinderen zonder laptop, schooltas of gymspullen»?1

Ja.

Vraag 2

Deelt u de mening dat het onacceptabel is dat kinderen zonder laptop, schooltas of gymspullen naar school moeten?

Ieder kind verdient het om mee te kunnen doen op school. Het kabinet vindt het onwenselijk dat kinderen door de financiële situatie thuis zonder noodzakelijke spullen naar school gaan en zich daarvoor schamen of lessen missen. Via het Nationaal Programma Armoede en Schulden (NPAS) en de ondersteuning van organisaties die kinderen helpen meedoen, werkt het kabinet eraan dat minder kinderen in deze situatie terechtkomen.

Vraag 3

Vindt u het acceptabel dat volgens de recente raming van het Centraal Planbureau (CPB) ook in 2027 72.000 kinderen in armoede zullen opgroeien?

Elk kind dat in armoede opgroeit is er wat het kabinet betreft één te veel. Volgens de meest recente CPB-raming2 gaat het in 2027 naar verwachting om circa 74.000 kinderen (2,3%). Diezelfde raming laat een dalende lijn zien ten opzichte van eerdere jaren. We zetten in om zoveel mogelijk mensen uit de armoede te halen of te voorkomen dat ze erin komen. Kinderarmoede hangt samen met de bredere financiële situatie van het gezin; daarom pakt het kabinet armoede in samenhang aan.

Vraag 4

Verwacht u dat door de aangekondigde kabinetsplannen rond de Werkloosheidswet (WW) en de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) het aantal kinderen dat opgroeit in armoede verder zal toenemen? Zo nee, waarom niet?

In het merendeel van de plannen op het gebied van sociale zekerheid worden lagere inkomens ontzien. De plannen voor de WW en de WIA kunnen echter leiden tot een (kleine) stijging van het aantal kinderen in armoede. Daar staat tegenover dat het kabinet ook plannen heeft die een positief effect hebben op kinderarmoede, bijvoorbeeld het extra geld dat is uitgetrokken voor de nieuwe kindregeling. De analyse van het coalitieakkoord door het Centraal Planbureau van 20 februari 20263 liet dan ook zien dat al het beleid uit het coalitieakkoord per saldo niet leidde tot een hoger kinderarmoedecijfer in 2030. Daarnaast is relevant dat het kabinet voorlopig geen onomkeerbare stappen zet op de WIA en WW. Hiermee wil het kabinet ruimte maken voor een open gesprek over de uitdagingen waar Nederland voor staat en de oplossingen die mogelijk zijn.

Vraag 5

Wat gaat het kabinet doen om het aantal kinderen in armoede te laten afnemen?

Het kabinet wil dat ieder kind dat opgroeit in een gezin met een laag inkomen kan meedoen met leeftijdsgenoten en over de benodigde schoolspullen beschikt. Elk kind verdient een goede start, en elk kind dat opgroeit in armoede is er één te veel. Omdat kinderarmoede samenhangt met de financiële situatie van het gezin, pakt het kabinet armoede in samenhang aan.
Via het NPAS zet het kabinet in op bestaanszekerheid, vereenvoudiging van regelingen, beter bereik en het tegengaan van niet-gebruik. Rijksbreed werkt het kabinet via de interdepartementale Aanpak Gezinnen in een Kwetsbare Positie (SZW, OCW, VWS, JenV en BZK) samen met gemeenten aan meer kansen voor kinderen, sterkere gezinnen en het voorkomen dat gezinnen in een kwetsbare positie terechtkomen.
Het kabinet werkt daarnaast aan een nieuwe kindregeling, waarin de kinderbijslag en het kindgebonden budget worden samengevoegd tot één regeling met een hoger inkomensonafhankelijk en lager inkomensafhankelijk deel. Doel is meer zekerheid en eenvoud voor gezinnen, met minder terugvorderingen en minder niet-gebruik. De uitwerking loopt; de Kamer wordt voor het einde van 2026 over de vervolgstappen geïnformeerd.
Concreet ondersteunt het kabinet organisaties die kinderen in armoede helpen meedoen op school, sport en cultuur (de partners van Sam& voor alle Kinderen). Op de korte termijn ondersteunt het kabinet kwetsbare huishoudens daarnaast via het Noodfonds Energie, dat het kabinet nog dit jaar opent voor huishoudens met een laag inkomen en een relatief hoge energierekening.

Vraag 6

Welke initiatieven ondersteunt het kabinet om kinderen die opgroeien in armoede te ondersteunen met noodzakelijke schoolspullen?

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het geven van invulling en uitvoering aan het lokale armoede- en minimabeleid. Gemeenten ontvangen structurele middelen voor de ondersteuning van kinderen die opgroeien in armoede, bijvoorbeeld via kindpakketten of scholierenvergoedingen. Daarnaast verstrekt het kabinet vanuit het NPAS jaarlijks subsidie aan het samenwerkingsverband Sam& voor alle Kinderen, bestaande uit Stichting Leergeld Nederland, Nationaal Fonds Kinderhulp, Stichting Jarige Job, Jeugdfonds Sport & Cultuur en het Jeugdeducatiefonds. Deze organisaties helpen kinderen in armoede om mee te doen op school, sport en cultuur. Specifiek voor schoolkosten en leermiddelen ligt het voortouw bij OCW. Voor het beleid rond leermiddelen verwijs ik naar de beantwoording van de vragen van de leden Hamstra en Armut.

Vraag 7

Is het kabinet bereid om de financiële middelen voor initiatieven zoals het Armoedefonds verder uit te breiden zodat kinderen die opgroeien in armoede beter kunnen worden ondersteund? Zo nee, waarom niet?

Het kabinet ondersteunt verschillende initiatieven met subsidie en hecht waarde aan het werk van deze organisaties. De subsidies aan de partijen binnen Sam& voor alle Kinderen worden dit jaar geëvalueerd; het evaluatierapport wordt naar verwachting dit najaar aan de Kamer gezonden. Op dit moment krijgen we van gemeenten en organisaties geen signalen dat zij over onvoldoende middelen beschikken om de kinderen die het nodig hebben te kunnen (blijven) ondersteunen.
Het kabinet wil zich de komende jaren inspannen via de maatregelen in het NPAS om de structurele situatie van deze kinderen en de gezinnen waarin zij opgroeien te versterken.

Vraag 8

Kunt u deze vragen één voor één beantwoorden?

Ja.

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Zorgen over longevity-hype: gezond ouder worden begint niet bij een total body scan»?1

Ja, het kabinet heeft kennisgenomen van dit bericht.

Vraag 2

Hoeveel vergunningen op grond van de Wet op het bevolkingsonderzoek zijn op dit moment van kracht voor het verrichten van een total body scan?2

Er zijn nog nooit vergunningen verleend op grond van de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO) voor het verrichten van een total body scan.

Vraag 3

Op welke datum is de meest recente vergunning op grond van Artikel 3, eerste lid, van de Wet op het bevolkingsonderzoek verleend voor een bevolkingsonderzoek dat niet van rijkswege wordt aangeboden?

Dit betreft de vergunning van 22 juli 2026 aan het Erasmus MC voor de ERGO-studie (Erasmus Rotterdam Gezondheid van Ouderen). Hiervan is mededeling gedaan in de Staatscourant 2026, 30847.

Vraag 4

Op welke wijze is de Wet op het bevolkingsonderzoek van toepassing op een in Nederland gedaan aanbod van een total body scan die in het buitenland wordt verricht?

De WBO is van toepassing op het verrichten van gezondheidsonderzoek dat gericht is op het ten behoeve of mede ten behoeve van de te onderzoeken personen opsporen van ziekten van een bepaalde aard of van bepaalde risico-indicatoren in Nederland. Het aanbieden van dergelijk onderzoek, waarbij het onderzoek in het buitenland wordt uitgevoerd, valt niet onder deze wet. Overigens geldt er alleen een vergunningsplicht op grond van de WBO indien bij dit onderzoek gebruik wordt gemaakt van ioniserende straling of wanneer het onderzoek zich richt op het opsporen van kanker of ernstige ziekten of afwijkingen waarvoor geen behandeling of preventie mogelijk is. Een total body scan is een breed gezondheidsonderzoek dat zich meestal (ook) richt op het opsporen van kanker of ernstige ziekten of afwijkingen waarvoor geen behandeling of preventie mogelijk is, of risico-indicatoren daarop, zodat dit gezondheidsonderzoek onder de vergunningsplicht valt.

Vraag 5

In hoeveel gevallen heeft de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) sinds 1 januari 2020 aangifte gedaan of proces-verbaal opgemaakt wegens overtreding van Artikel 3, eerste lid, van de Wet op het bevolkingsonderzoek?

Sinds 1 januari 2020 heeft de IGJ tweemaal aangifte gedaan wegens een mogelijke overtreding van artikel 3, eerste lid, van de WBO. In oktober 2020 heeft de inspectie aangifte gedaan over iGene, DNA-test-aanbieder. Het aanbod van iGene, waarbij niet-behandelbare aandoeningen kunnen worden opgespoord, valt onder de vergunningsplicht van de WBO. De tweede aangifte is recent gedaan in juli 2026. Zolang de behandeling hiervan nog niet is afgerond, kan hierover geen verdere informatie worden gegeven.

Vraag 6

Indien deze gevallen niet als afzonderlijke categorie worden geregistreerd, onder welke categorie worden zij dan wel geregistreerd?

Zie antwoord vraag 5.

Vraag 7

Over welke aanwijzingsbevoegdheid beschikt u ten aanzien van het toezichtprogramma van de IGJ op preventief gezondheidsonderzoek?

De IGJ is een rijksinspectie die onder de verantwoordelijkheid van de Minister van VWS ressorteert. De Minister kan daarom algemene of bijzondere aanwijzingen aan de IGJ geven. Daarbij dient de Minister wel aanwijzing nr. 14 van de Aanwijzingen inzake de rijksinspecties in acht te nemen. Aanwijzing nr. 14 ziet op de aanwijzingsbevoegdheid van een Minister en heeft onder meer tot doel om te borgen dat geen inbreuk kan worden gemaakt op het beginsel dat rijksinspecties op basis van hun deskundigheid op een onpartijdige en onafhankelijke wijze hun toezichtstaken moeten kunnen uitvoeren.

Vraag 8

Klopt het dat het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet op het bevolkingsonderzoek in verband met actuele ontwikkelingen op het terrein van preventief gezondheidsonderzoek op 24 januari 2025 is ingetrokken?3 4

Ja dat klopt.

Vraag 9

Blijft in het vervangende wetsvoorstel de vergunningplicht voor preventief gezondheidsonderzoek naar kanker gehandhaafd?5

Het kabinet beraadt zich op mogelijkheden om de WBO te actualiseren. Daarbij zal ook gekeken of de vergunningsplicht voor preventief gezondheidsonderzoek naar kanker gehandhaafd blijft.

Vraag 10

Op welke wettelijke grondslag kan de IGJ op dit moment optreden tegen een aanbieder die zonder de vereiste vergunning preventief gezondheidsonderzoek verricht?

De primaire grondslag is de WBO. Artikel 3, eerste lid, van de WBO verbiedt het zonder vergunning verrichten van vergunningsplichtig bevolkingsonderzoek. De IGJ houdt daarop toezicht op grond van artikel 10 van de WBO. Overtreding is strafbaar op grond van artikel 13 van de WBO. De Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) kan daarnaast van toepassing zijn als niet wordt voldaan aan eisen van goede zorg.

Vraag 11

Onder welk wettelijk kader valt het toezicht op het aanbieden van intraveneuze vitamine-infusen aan personen zonder medische indicatie?

Op intraveneuze vitamine-infusen zijn onder meer de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (Wet BIG) en de Wkkgz van toepassing. Het inbrengen van een infuus en intraveneus toedienen kunnen voorbehouden handelingen zijn als bedoeld in artikel 36 van de Wet BIG. Daarnaast gelden, afhankelijk van het type aanbieder, de kwaliteitseisen van artikel 2 van de Wkkgz.

Vraag 12

Welke wettelijke eisen gelden op dit moment voor het commercieel aanbieden van een test die op basis van bloedwaarden de biologische leeftijd bepaalt?

Welke eisen gelden, hangt af van het doel en de inhoud van de test. Als de test onderdeel is van zorgverlening, dan geldt de Wkkgz. De WBO kan van toepassing zijn als de test is gericht op bevolkingsonderzoek waarvoor op grond van artikel 2 van de WBO een vergunning is vereist, bijvoorbeeld onderzoek naar kanker. Voor gebruikte diagnostische hulpmiddelen kan daarnaast de Europese In Vitro Diagnostics Regulation (IVDR) gelden.

Vraag 13

Bent u bereid te borgen dat medisch-wetenschappelijk onderzoek dat reeds onder de Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen valt, in het vervangende wetsvoorstel niet aan een aanvullende vergunningplicht wordt onderworpen?

In artikel 1, derde lid, van de Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen (WMO) is bepaald dat de WMO niet van toepassing is op wetenschappelijk onderzoek voor het verrichten waarvan een vergunning is vereist op grond van de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO). Er kan dus wettelijk gezien geen sprake zijn van een situatie waarin medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen zowel onder de WMO valt als onder de vergunningsplicht van de WBO.

Vraag 1

Bent u bekend met signalen van boeren dat hun aanvraag voor groene braak over 2025 is afgewezen, terwijl er volgens hen gedurende de verplichte periode voldoende gewas op het perceel stond?

Vraag 2

Kunt u uiteenzetten hoeveel aanvragen voor groene braak over 2025 in zijn geheel of gedeeltelijk zijn afgewezen? Kunt u daarnaast aangeven bij hoeveel bedrijven dit heeft geleid tot een lagere of vervallen eco-premie en om welke bedragen gaat het?

Vraag 3

Hoe wordt bij groene braak omgegaan met phacelia die na de bloei op natuurlijke wijze afsterft? Kunt u uitleggen onder welke voorwaarden dit gewas nog meetelt voor de vereiste bedekking? Waar konden boeren dit voor het teeltseizoen 2025 vinden?

Vraag 4

Hoe maakt de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) in gevallen onderscheid tussen weinig zichtbaar bladgroen en onvoldoende gewasbedekking wanneer sattelietbeelden bij afgestorven, verdroogd of gemaaid gewas lastig te beoordelen kunnen zijn zoals u aangeeft in uw antwoorden op schriftelijke vragen van het lid Koorevaar (Aanhangsel Handelingen II, vergaderjaar 2025–2026, nr. 2621)? Kunt u toelichten wat de RVO doet als afgestorven gewas of ondergroei niet goed op de beelden te zien is?

Vraag 5

Deelt u de opvatting dat boeren die een toegestaan gewas telen erop moeten kunnen vertrouwen dat RVO bij de beoordeling rekening houdt met de eigenschappen en het groeiverloop van dat specifieke gewas? Bent u bereid na te gaan of dit bij phacelia goed gebeurt en eventuele fouten in eerdere beoordelingen herstellen?

Vraag 6

Welke instructies of beoordelingscriteria zijn veranderd, gezien uw antwoord op vragen van het lid Koorevaar (Aanhangsel Handelingen II, vergaderjaar 2025–2026, nr. 2621) dat de werkwijze bij groene braak is aangepast om beter rekening te houden met onder meer maaien/droogte/klepelen? Sinds wanneer werkt RVO daarmee? Zijn eerdere afwijzingen over 2025 hierop opnieuw bekeken? Zo nee, wilt u dit alsnog laten doen, ook wanneer er geen bezwaar is gemaakt?

Vraag 7

Kunt u de bezwaarcijfers uit uw eerdere antwoorden aan het lid Koorevaar (Aanhangsel Handelingen II, vergaderjaar 2025–2026, nr. 2621) actualiseren en aangeven hoeveel bezwaren gegrond, gedeeltelijk gegrond of ongegrond zijn verklaard? Kunt u toelichten bij hoeveel openstaande bezwaren is de beslistermijn verstreken? Hoe bent u van ervoor te zorgen dat deze boeren snel duidelijkheid krijgen?

Vraag 8

Deelt u de opvatting dat boeren bij twijfel over satellietbeelden de kans moeten hebben om tijdens het teeltseizoen aanvullend bewijs aan te leveren? Bent u bereid te organiseren dat de RVO hen bij twijfel op tijd benadert, zodat zij nog foto’s kunnen maken of een plaatselijke controle kan plaatsvinden voordat het gewas is verdwenen?

Vraag 9

In hoeverre kan een boer tijdens het teeltseizoen zelf een geotagfoto naar RVO sturen, ook als RVO daar niet om heeft gevraagd? Bent u bereid deze mogelijkheid wel te bieden, indien die er niet is? Zo ja, weten boeren dat dit mogelijk is en worden deze foto’s ook daadwerkelijk meegenomen bij de beoordeling?

Vraag 10

Bent u van mening dat RVO bij het afwijzen van een bezwaar moet motiveren waarom gegevens die agrariërs zelf aanleveren, waarvan u heeft aangegeven in antwoord op eerdere vragen van het lid Koorevaar (Aanhangsel Handelingen II, vergaderjaar 2025–2026, nr. 2621) dat zij bij een bezwaar zelf informatie kunnen aanleveren, niet opwegen tegen de satellietbeelden? Gebeurt dit op dit moment in alle gevallen?

Vraag 11

Deelt u de mening dat het onredelijk is als een boer pas na afloop van het teeltseizoen hoort dat RVO twijfelt aan de gewasbedekking, terwijl het gewas niet meer op het perceel staat en aanvullend bewijs daardoor moeilijk te verzamelen is? Kunt u toelichten hoe bij een bezwaar mee wordt gewogen dat de boer niet eerder op die twijfel is gewezen en daardoor niet in staat is gesteld aanvullend bewijs te verzamelen?

Vraag 12

Bent u bereid om voor het nieuwe teeltseizoen duidelijk te maken welke eisen er in 2027 gelden voor groene braak, hoe verschillende gewassen worden beoordeeld en wat boeren kunnen doen als satellietbeelden niet het volledige beeld geven?

Vraag 1

Kunt u concreet onderbouwen welk aandeel van de stikstofbelasting van de Tungelroyse Beek afkomstig is uit het buitenland en welk aandeel daadwerkelijk afkomstig is van Nederlandse landbouw, gezien het feit dat u in uw beantwoording van eerdere Kamervragen (2026Z18645) stelt dat lokale meetgegevens en modelberekeningen niet één-op-één vergelijkbaar zijn, de feitelijke herkomst van de nutriëntenbelasting verandert daardoor echter niet? Kunt u daarbij de specifieke bronverdeling en berekeningen overleggen waarop de opname van deze beek in de lijst van 17 beken met een bufferzone van 250 meter is gebaseerd?

Vraag 2

Hoe is de buitenlandse nutriëntenbelasting, die volgens uw eerdere beantwoording ook stroomafwaarts herkenbaar blijft in de gebruikte bronnenanalyse, concreet verwerkt in de berekeningen voor de Tungelroyse Beek en waarom is deze beek desondanks opgenomen in de lijst van 17 beken waarvoor een bufferzone van 250 meter wordt voorzien?

Vraag 3

Welke concrete gegevens, berekeningen of andere onderbouwing moeten provincies en waterschappen aanleveren om gebruik te kunnen maken van de door u genoemde mogelijkheid om de voorlopige lijst met beken aan te passen? Aan welke criteria moet deze inbreng voldoen en binnen welke termijn moet deze worden aangeleverd?

Vraag 4

Deelt u de mening dat het voor agrarische ondernemers grote onzekerheid met zich meebrengt wanneer hun bedrijf binnen een aangekondigde bufferzone valt, terwijl pas na gerichte Kamervragen duidelijk wordt dat de gepresenteerde lijst met beken nog niet definitief is, en dat deze werkwijze het vertrouwen in een betrouwbare en voorspelbare overheid ondermijnt? Wanneer verwacht u dat de definitieve lijst met beken wordt vastgesteld en kunt u toezeggen dat er vóór die tijd geen onomkeerbare besluiten worden genomen over bufferzones of beperkingen voor agrarische bedrijven?

Vraag 5

Klopt het dat het effect van de 250 meter zone slechts 0,1 milligram per liter is, aangezien de Tungelroyse beek op de kaart rechtsboven in figuur 3.4 op pagina 21 uit het Ex ante rapport van Deltares blauw is gekleurd en dat reductie dus tussen 0,5 en 5 procent ligt?1

Vraag 6

Kunt u een volledig overzicht verstrekken van alle beken waarvoor een buitenlandse bijdrage aan de nutriëntenbelasting is berekend, inclusief het berekende percentage per beek, dus ook wanneer deze bijdrage minder dan 50 procent bedraagt?

Vraag 7

Zijn alle betrokken provincies en waterschappen actief geïnformeerd over de berekende buitenlandse nutriëntenbelasting van de beken in hun gebied, de voorlopige selectie en de mogelijkheid om onderbouwde correcties aan te dragen? Zo ja, wanneer en op welke wijze? Zo nee, waarom niet en bent u bereid dit alsnog te doen?

Vraag 8

Welke concrete gesprekken zijn sinds de toezegging gedaan tijdens het wetgevingsoverleg Water van 2 februari 2026, gevoerd met de bevoegde autoriteiten in België en Duitsland over grensoverschrijdende nutriëntenbelasting, op welk bestuurlijk niveau vonden deze plaats en welke afspraken over vermindering van die belasting zijn daarbij gemaakt?

Vraag 9

Kunt u specifiek ingaan op de Belgische bijdrage aan de belasting van de Tungelroyse Beek en aangeven welke reducties binnen welke termijnen zijn afgesproken met de Belgische verantwoordelijken voor dit dossier, en hoe de uitvoering wordt gevolgd?

Vraag 10

Hoe wordt deze inzet betrokken bij de besluitvorming over de bufferzones langs de 17 geselecteerde beken, gezien het feit dat u in uw brief van 19 juni 2026 over de voortgang van de Kaderrichtlijn Water (Kamerstuk 27 625, nr. 742) schrijft dat buurlanden wordt gevraagd ervoor te zorgen dat het water op de grens aan de Nederlandse kwaliteitseisen voldoet? Kunt u per grensoverschrijdende beek onderbouwen welk deel van de resterende opgave met maatregelen in Nederland kan worden opgelost en welk deel vermindering van de buitenlandse belasting vereist, zodat agrarische ondernemers niet worden aangesproken op een opgave die zij met hun bedrijfsvoering niet kunnen oplossen?

Vraag 11

Bent u bereid deze vragen afzonderlijk en volledig te beantwoorden en de antwoorden ruimschoots voorafgaand aan het wetgevingsoverleg Water van 23 november 2026 aan de Kamer te doen toekomen, zodat de Kamer deze bij de voorbereiding van het overleg kan betrekken?

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van de aanpak in Antwerpen-Noord, waarbij de politie in korte tijd honderden bekende overlastplegers bestuurlijk heeft aangehouden? Hoe beoordeelt u deze aanpak, zowel vanuit het oogpunt van openbare orde als vanuit de juridische uitvoerbaarheid?1

Vraag 2

Kunt u heel concreet op een rij zetten waarin de Antwerpse aanpak verschilt van de Nederlandse, zowel operationeel als juridisch? Welke bevoegdheden worden in Antwerpen benut die Nederlandse burgemeesters en politiefunctionarissen niet hebben, of in de praktijk anders toepassen?

Vraag 3

Hoe verhoudt de Antwerpse aanpak zich tot de Nederlandse mogelijkheden voor gebiedsverboden, groepsverboden en meldplichten op grond van artikel 172a Gemeentewet en bestuurlijke ophouding op grond van artikel 154a Gemeentewet? In hoeverre zouden Nederlandse gemeenten met deze bestaande bevoegdheden een vergelijkbare aanpak kunnen uitvoeren?

Vraag 4

Hoe vaak zijn de bevoegdheden uit de artikelen 172a en 154a Gemeentewet in de afgelopen vijf jaar daadwerkelijk toegepast in gemeenten met grootstedelijke problematiek? Kunt u deze aantallen uitsplitsen naar jaar, gemeente en type maatregel, en afzetten tegen de omvang van de geregistreerde openbare-ordeoverlast?

Vraag 5

In hoeverre verschilt de Nederlandse aanpak van hardnekkige overlastplegers zonder rechtmatig verblijf van die in België, met name wat betreft de samenwerking met de vreemdelingenketen, de mogelijkheden tot vreemdelingenbewaring en daadwerkelijke uitzetting? Welke lessen kan Nederland op dit punt trekken uit de Antwerpse aanpak?

Vraag 6

Welke belemmeringen ervaren gemeenten en politie bij de toepassing van de artikelen 172a en 154a Gemeentewet?

Vraag 7

Welke juridische en praktische mogelijkheden ziet de Minister om de bestuurlijke aanpak van hardnekkige overlastplegers verder te intensiveren?

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht op X van journalist Mick van Wely over oproepen op sociale media om op 31 oktober te gaan rellen?1

Vraag 2

Kunt u toelichten in hoeverre de Nederlandse autoriteiten voorbereid zijn op grootschalige demonstraties/rellen van deze omvang?

Vraag 3

Is hier sprake van het compleet falen van de rechtsstaat ten over staande van winkeliers en schoolpersoneel die met extreem geweld te maken hebben gehad? Zo nee, wanneer is daar volgens u dan wel het geval?

Vraag 4

Is de capaciteit van de politie en Mobiele Eenheid voldoende om gelijktijdige en grootschalige protesten/rellen op meerdere plekken het hoofd te bieden?

Vraag 5

Naar welke aanvullende maatregelen wordt gekeken als reguliere capaciteit ontoereikend blijkt?

Vraag 6

Hoe kijkt u naar het extreme geweld tegen winkeliers en hun personeel, terwijl hun rechten simpelweg worden vertrapt? En wie draait op voor de schade wanneer de overheid er niet in slaagt de openbare orde te handhaven en op te treden tegen betogers die strafbare feiten plegen?

Vraag 7

In hoeverre zijn de Koninklijke Marechaussee of in het uiterste geval defensie voorbereid om binnen de huidige wettelijke kaders, ondersteuning te bieden als er sprake is van protesten/rellen van deze omvang?

Vraag 8

In welke scenario’s acht u het gerechtvaardigd wanneer de Koninklijke Marechaussee of in het uiterste geval defensie optreedt?

Vraag 9

Herkent u ook het beeld dat er bij de protesten/rellen veel personen aanwezig zijn die niets te maken hebben met de oorspronkelijke aanleiding van het protest, maar vooral bezig zijn met geweld en openbare-ordeverstoringen?

Vraag 10

Op welke manier kunt u iets doen om te voorkomen dat demonstraties gekaapt worden door radicale activistische groeperingen die niets met het doel van de demonstratie van doen hebben?

Vraag 11

Doet u onderzoek of er sprake is van financiering of ondersteuning van deze protesten door (internationale) organisaties? Zo nee, waarom niet?

Vraag 12

Is er contact met de Franse, Belgische en Britse autoriteiten over eventuele internationale coördinatie van deze protesten? Zo ja, wat zijn daar de bevindingen van?

Vraag 13

Welke organisaties, actiegroepen of netwerken spelen volgens de u een rol bij de organisatie of ondersteuning van deze protesten?

Vraag 14

Is u bekend dat er ook pro-Palestijnse actiegroepen betrokken zijn? Zo ja, is onderzocht of deze organisaties ook een rol speelde in Frankrijk en België?

Vraag 15

Welke lessen trekt u uit de recente gebeurtenissen in Frankrijk en België en welke maatregelen worden genomen om vergelijkbare escalaties in Nederland te voorkomen?

Vraag 16

Kunt u deze vragen met spoed, voor 31 oktober 2026, beantwoorden?

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Ondanks een recordboete van 37 miljoen euro staat Nederland machteloos tegenover illegale goksites»?1

Vraag 2

Tegen welke problemen loopt de Kansspelautoriteit volgens u aan in het kader van het daadwerkelijk kunnen innen van opgelegde boetes aan illegale goksites?

Vraag 3

Wat kunt u doen om te voorkomen dat het opleggen van boetes een wassen neus is, en illegale goksites zich er helemaal niks van aantrekken?

Vraag 4

Hoe verklaart u dat verschillende goksites van EOD Code SRL, ondanks eerdere handhavingsmaatregelen en een opgelegde boete van ruim 37 miljoen euro, nog altijd toegankelijk zijn voor Nederlandse spelers? Welke aanvullende maatregelen zijn mogelijk om deze websites ontoegankelijk te maken?

Vraag 5

Bent u het eens met de constatering uit het artikel dat de Nederlandse overheid machteloos staat tegenover de illegale gokbranche?

Vraag 6

Wat staat eraan in de weg om illegale goksites zo snel mogelijk op zwart te zetten als zij Nederlanders proberen te bereiken?

Vraag 7

In hoeverre is het blokkeren van betalingsverkeer naar illegale gokaanbieders op dit moment effectief?

Vraag 8

Wat is op dit moment de status van de procedure van de Europese Commissie tegen Malta in het kader van de aangenomen Bil55 waardoor jurisprudentie van Europese landen over illegale gokbedrijven omzeild wordt?

Vraag 9

Wat is de reden dat de Kansspelautoriteit nog geen bevoegdheid heeft om internationale websites uit de lucht te halen?

Vraag 10

Op 3 juli 2026 heeft de Hoge Raad een arrest gewezen over de geldigheid van gokovereenkomsten bij illegale gokaanbieders, waaruit volgt dat dat niet uit de wet blijkt dat zulke overeenkomsten automatisch nietig zijn, gokkers die verlies hebben geleden bij illegale aanbieders kunnen dit niet terug vorderen, hoe kijkt u hiernaar?

Vraag 11

Op welke manier gaat u de aangenomen motie-Van den Brink van 23 september 2026 uitvoeren?2

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel «Overheidsaccountant: Ex-minister Curaçao betaalde slechts 57.000 van ruim miljoen aan belastingaanslagen»?1

Vraag 2

Hoe beoordeelt u de bevindingen van de Stichting Overheidsaccountantsbureau (SOAB) dat het toenmalige hoofd van de Landsontvanger jarenlang persoonlijk betrokken was bij de inning van belastingen en het treffen van bijzondere regelingen?

Vraag 3

Deelt u de mening dat het innen van belastingen een transparant, rechtmatig en controleerbaar proces moet zijn, en dat voor alle belastingplichtigen dezelfde regels zouden moeten gelden? Zo nee, waarom niet?

Vraag 4

Bent u op de hoogte gebracht van de bevindingen van de SOAB over de integriteitskwestie rondom het hoofd van de Landsontvanger van Curaçao, en zo ja, wanneer? Welke acties zijn er daaropvolgend ondernomen door uzelf of door de regering van Curaçao?

Vraag 5

Bent u bekend met de eerdere signalen van het College financieel toezicht (Cft) over de structurele problemen bij de Landsontvanger en het uitblijven van concrete informatie over de voortgang rondom het verbeterplan van de Landsontvanger van april 2025? Zo ja, hoe kijkt u in dat licht naar de bevindingen van de SOAB? Hoe kan het dat er met de signalen tot nu toe niets is gebeurd?

Vraag 6

Heeft u sinds het uitkomen van het SOAB-rapport contact gehad met het Cft en/of met de regering van Curaçao? Indien ja, wat is er uit deze gesprekken naar voren gekomen? Als het antwoord nee is, bent u bereid op korte termijn dit gesprek alsnog aan te gaan?

Vraag 7

Hoe verhoudt deze gebeurtenis zich tot het feit dat u voornemens bent het landspakket met Curaçao te verlengen? Is het niet op zijn minst vreemd dat we geld verstrekken terwijl het bestuur zo omgaat met belastinggeld?

Vraag 8

Welke mogelijkheden ziet u om binnen het bestaande instrumentarium van het landspakket Curaçao de regering van Curaçao te ondersteunen en aan te spreken op haar verantwoordelijkheid?

Vraag 1

Kan u uiteenzetten hoeveel aanvragen voor bedrijfsverplaatsing via de Lvvp zijn ingediend, toegekend, afgewezen en ingetrokken?

Vraag 2

Deelt u de opvatting dat bedrijfsverplaatsing een volwaardige mogelijkheid moet zijn voor boeren die verder willen met hun bedrijf? Vindt u dat de Lvvp daarvoor in de praktijk voldoende zekerheid biedt?

Vraag 3

Klopt het dat ondernemers soms meer dan een jaar op een beschikking wachten, terwijl de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) een termijn van acht weken met een mogelijke verlenging van acht weken communiceert?

Vraag 4

Bent u bekend met signalen van de Producentenorganisatie Varkenshouderij (POV) dat ondernemers bij de Lvvp, naast lange behandeltermijnen, ook tegen aanvullende taxatie-eisen aanlopen dan zij op basis van hun haalbaarheidsonderzoek aanvankelijk hadden verwacht?

Vraag 5

Bent u bereid te onderzoeken of bij aanvragen eisen zijn gesteld die bij indiening onvoldoende kenbaar waren? Zo ja, wilt u de gevolgen daarvan voor deze betrokken ondernemers herstellen? Zo nee, waarom niet? Kunt u uiteenzetten welke aanpassingen sinds de openstelling zijn gedaan in de regeling, de informatie op de RVO-website, de rekentools en de taxatie-instructies? Kunt u per aanpassing aangeven wat is veranderd en wanneer dit is gebeurd? Hoe zijn aanvragers en taxateurs daarover geïnformeerd?

Vraag 6

Kan u uitleggen of RVO sinds de openstelling anders gaat beoordelen welke onderdelen van een stal bij het bouwwerk horen en welke als voorziening gelden? Zo ja, waarom? Zo nee, hoe verklaart u dat ondernemers en taxateurs aangeven dat onderdelen bij de beoordeling alsnog buiten de waarde van het bouwwerk worden gehouden?

Vraag 7

Hoe bepaalt RVO of stalinrichting en installaties onderdeel zijn van het bouwwerk?

Vraag 8

Waarom verwijst de taxatie-instructie voor de Lvvp naar de fiscale publicatie «Beperkt afschrijven op agrarische bedrijfsgebouwen», terwijl deze publicatie is opgesteld voor de fiscale afschrijving van agrarische bedrijfsgebouwen en het onderscheid tussen bouwwerken en voorzieningen daarin is gebaseerd op verschillen in levensduur en slijtage? Op welke juridische en taxatietechnische grondslag wordt deze fiscale indeling toegepast bij de waardebepaling voor de Lvvp? Hoe wordt gehandeld wanneer toepassing daarvan leidt tot een andere waardering dan de definities in de Lvvp of de geldende taxatierichtlijnen voor taxateurs?1

Vraag 9

Bij hoeveel aanvragen is minder subsidie toegekend dan aangevraagd? Hoe groot zijn deze verschillen en waardoor worden zij veroorzaakt?

Vraag 10

Hoe pakt de omrekening naar grootvee-eenheden uit bij verplaatsing van een varkensbedrijf als de verhouding tussen zeugenplaatsen en plaatsen voor gespeende biggen op de nieuwe locatie anders is? Kan hierdoor bij een vergelijkbare bedrijfsvoering een groot deel van de overnamekosten buiten de subsidie vallen? In hoeverre acht u dat wenselijk?

Vraag 11

Wat moet een ondernemer bij zijn aanvraag aantonen over de beschikbaarheid van de nieuwe locatie? Hoe kan hij daaraan voldoen zonder al financiële verplichtingen aan te gaan?

Vraag 12

Hoeveel ondernemers hebben gemeld dat zij door vertraging of een lager subsidiebedrag in financiële problemen komen? Bent u bereid met hen en hun financiers naar een oplossing te zoeken, zodat een verplaatsing niet vastloopt?

Vraag 13

Heeft u ook een idee van het aantal ondernemers dat hun financiële problemen niet meldt bij een zaakbegeleider of andere instantie? Hoe kan u deze ondernemers ook in beeld krijgen en helpen?

Vraag 14

Welke verbeteringen gaat u doorvoeren zodat ondernemers vooraf weten waar zij aan toe zijn en tijdig een besluit krijgen?

Vraag 15

Kunt u deze vragen afzonderlijk en vóór de plenaire behandeling van de begroting van het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur voor 2027 beantwoorden?

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Nationale ombudsman: Sinti, Roma en reizigers worden stelselmatig gediscrimineerd»1?

Vraag 2

Erkent u, net als de Nationale ombudsman dat discriminatie van Sinti, Roma en reizigers vrijwel genormaliseerd is, waardoor zij discriminatie ervaren op vele domeinen van de samenleving? Zo nee, waarom niet?

Vraag 3

Bent u bereid om toe te zeggen dat in de nieuwe Rijksbrede aanpak tegen discriminatie en racisme, er ook expliciet aandacht zal worden gegeven aan het tegengaan van discriminatie van Sinti, Roma en reizigers ofwel antiziganisme? Zo nee, waarom niet?

Vraag 4

Klopt het dat in de afgelopen drie jaar er slechts 99 standplaatsen bij kwamen, terwijl naar schatting 4.000 tot mogelijk 8.000 nieuwe standplaatsen nodig zijn?

Vraag 5

Welke extra verantwoordelijkheid gaat u nemen om ervoor te zorgen dat er voldoende standplaatsen gerealiseerd zullen worden?

Vraag 6

Wat is uw reactie op de constatering van de Nationale ombudsman dat de overheid zich nog te vaak laat leiden door negatieve stereotypen over woonwagenbewoners en de nadruk te veel op controle en beheersing ligt?

Vraag 7

Op welke wijze gaat u stigmatisering en benadeling van Sinti, Roma en reizigers als gevolg van overheidsbeleid tegen?

Vraag 8

Op welke andere manieren gaat u de gelijke behandeling en de gelijkwaardige positie van Roma, Sinti en reizigers bevorderen?

Vraag 1

Waarom heeft u besloten dat jagers vanaf 1 januari 2027 zonder goedkeuring van de overheid axisherten, beverratten, Indische mangoesten, muntjaks, muskusratten, rode neusberen, wasberen, wasbeerhonden, heilige ibissen, nijlganzen, roodbuikbuulbuuls en treurmaina’s mogen gaan afschieten met een geweer (Staatscourant 2026, 38132)?1 Waarom bent u van mening dat voor het afschieten van deze weerloze dieren geen aparte toestemming van het provinciaal gezag wenselijk is?

Vraag 2

Kunt u bevestigen dat hierdoor provincies niet meer vooraf de noodzaak afwegen of deze dieren afgeschoten zouden moeten worden en welke voorwaarden gelden? Waarom acht u dat niet nodig? Wie gaat nu die noodzaak afwegen?

Vraag 3

Klopt het dat jagers nu niet hoeven te motiveren waarom ze één van de hiervoor genoemde dieren af hebben geschoten of willen gaan afschieten op een bepaalde plek in een bepaalde periode, terwijl provincies eerder wel moesten motiveren waarom ze een opdracht aan een jager verleenden voor afschot?

Vraag 4

Klopt het dat daarmee ook de mogelijkheid verdwijnt tot bezwaar en beroep op opdrachten voor afschot van deze dieren? Klopt het dat tegen deze ministeriële regeling geen bezwaar en beroep openstaat bij de rechter?

Vraag 5

Op welke manier kan er dan worden bewaakt dat afschot van deze dieren geschikt, rechtmatig, noodzakelijk, proportioneel, zorgvuldig, gemotiveerd is en onnodig lijden, angst en pijn voorkomt, zoals artikel 19 van EU-verordening 1143/2014 vereist? Kunt u precies per punt uitwerken hoe dat wordt bewaakt, gemonitord en gecontroleerd?

Vraag 6

Kunt u bevestigen dat het risico bestaat en met deze regeling wordt vergroot dat jagers deze dieren verwarren met beschermde soorten? Zoals een wasbeerhond met een das of een vos? Of een muntjak of axishert met een (jonge) ree? Waarom heeft u een aantal soorten van de lijst gehaald vanwege dit risico, maar deze soorten niet?

Vraag 7

Kunt u aantonen met wetenschappelijk onderzoek dat afschot via deze regeling een noodzakelijke, proportionele en rechtmatige aanvulling is op het nemen van gebiedsgerichte maatregelen voor faunabeheer? Kunt u daarbij de wetenschappelijke bronnen en adviezen meesturen?

Vraag 8

Welk effect verwacht u concreet op de populaties van deze diersoorten in aantallen? Hoeveel dieren van elke hiervoor genoemde soort leven nu in Nederland, hoeveel zijn er na vijf jaar volgens u nog en hoeveel van dit verschil is een gevolg van deze regeling?

Vraag 9

Hoeveel jagers mogen vanaf 1 januari 2027 zonder opdracht deze dieren afschieten? Aan welke regels moeten deze jagers zich precies houden en wie houdt toezicht op ze, en op welke manier?

Vraag 10

Hoeveel capaciteit is beschikbaar voor toezicht op jagers voor volgend jaar, en hoeveel was dat afgelopen vijf jaar? Kunt u deze cijfers per jaar inzichtelijk maken?

Vraag 11

Hoe wordt gecontroleerd of jagers ook echt afschot registreren bij de faunabeheereenheid en dat ook eerlijk doen? Bent u bereid deze gegevens jaarlijks openbaar te laten maken en te laten controleren?

Vraag 12

Erkent u dat deze regeling ertoe zal leiden dat er meer afschot zal gaan plaatsvinden en dat daardoor meer verstoring zal plaatsvinden van andere dieren, bijvoorbeeld van broedvogels in het voorjaar?

Vraag 13

Kunt u in kaart brengen wat een significante toename van afschot voor gevolgen heeft voor de verstoring en populatie van andere dieren, in het bijzonder beschermde diersoorten?

Vraag 14

Op welke manier gaat u de gevolgen van deze regeling monitoren, waarbij wordt gekeken naar effecten op dierenwelzijn, natuur en andere diersoorten?

Vraag 15

Hoe heeft u nagedacht over borgining van dierenwelzijn, aangezien het hier gaat om sociale en voelende dieren?

Vraag 16

Deelt u de mening dat het vrij baan geven aan jagers voor afschot van al die dieren extra dierenleed veroorzaakt? Zo nee, op welke wetenschappelijke bronnen baseert u zich dan?

Vraag 17

Welke alternatieve, diervriendelijkere opties heeft u precies onderzocht? Kunt u wetenschappelijk onderbouwen waarom u dan toch koos voor de huidige regeling?

Vraag 18

Hoe voorkomt u dat jonge dieren achterblijven als hun ouders in het voorjaar worden geschoten? Bent u bereid in de regeling een periode op te nemen waarin niet op deze soorten mag worden geschoten, zoals provincies dat in hun opdrachten konden doen?

Vraag 19

Waarom geven provincies tot nu toe nauwelijks opdrachten aan individuele jagers om deze dieren af te schieten? Bent u daar met provincies over in gesprek gegaan? Toont dit niet het gebrek aan noodzaak voor deze regeling aan? Vindt u niet dat provincies hierover zelf een oordeel kunnen vellen, met bijbehorende motivering?

Vraag 20

Kunt u per provincie aangeven hoeveel opdrachten voor doding van de hiervoor genoemde dieren de afgelopen vijf jaar zijn gegeven?

Vraag 21

Kunt u bevestigen dat veruit de beste manier om uitheemse soorten te beheersen, het herstellen van ecosystemen is? Bent u bereid om hier extra maatregelen voor te treffen met betrekking tot deze specifieke dieren? Zo ja, welke maatregelen? Zo nee, waarom niet en op welke wetenschappelijke bronnen baseert u zich?

Vraag 22

Hebben jagers bij u gepleit voor deze regeling en hebben u of uw ambtenaren hierover gesprekken met jagers gevoerd? Wat waren daarvan de uitkomsten?

Vraag 23

Heeft u voordat u deze regeling doorzette eerst gesproken met dierenwelzijnsorganisaties en dierenwelzijnsexperts? Zo ja, wat was hun advies? Zo nee, waarom niet?

Vraag 24

Waarom heeft u besloten deze regeling te treffen terwijl het stelsel van jacht en faunabeheer op dit moment nog wordt geëvalueerd? Doorkruist dit niet die hele evaluatie? Welke gevolgen heeft dit voor de waarnemingen die onderdeel zijn van de evaluatie?

Vraag 25

Bent u bereid om deze plannen uit te stellen totdat deze evaluatie met de Kamer is besproken? Zo nee, waarom niet?

Vraag 26

Kunt u deze vragen één voor één beantwoorden vóór de behandeling van de LVVN-begroting?

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Onder druk van Trump betalen we straks het dubbele voor medicijnen, waarschuwt deze econoom»?1

Vraag 2

Wat zou het betekenen voor de betaalbaarheid van de zorg als Nederland net als het Verenigd Koninkrijk onder druk komt te staan om fors meer uit te geven aan merkgeneesmiddelen?

Vraag 3

Welke signalen heeft u dat de Verenigde Staten, na het Verenigd Koninkrijk en Duitsland, ook andere Europese landen onder druk willen zetten om meer te betalen voor nieuwe geneesmiddelen? Wat betekent het voor de Nederlandse positie als bijvoorbeeld Duitsland een vergelijkbare afspraak maakt?2

Vraag 4

Hoe houdt u bij of fabrikanten nieuwe geneesmiddelen in Nederland later of niet meer op de markt brengen, nu een deel van de lidstaten al vertraagde vergoedingsaanvragen meldt? Welke gerichte maatregelen heeft u inmiddels voorbereid voor het geval dit leidt tot onaanvaardbare gevolgen voor patiënten?3, 4

Vraag 5

Bent u bereid de Kamer direct te informeren zodra de Verenigde Staten Nederland of de Europese Unie onder druk zetten om afspraken over geneesmiddelenprijzen te maken, zodat de Kamer daar tijdig over kan meepraten? Zo nee, waarom niet?

Vraag 6

Hoe werkt u met andere lidstaten aan een gezamenlijke Europese lijn tegenover deze druk, en hoe beoordeelt u inmiddels het Spaanse voorstel om met lidstaten samen te onderhandelen over nieuwe geneesmiddelen? Bent u bereid daar in de EU-Gezondheidsraad op aan te sturen en de Kamer over de uitkomst te informeren?

Vraag 7

Kunt u deze vragen afzonderlijk en voor het commissiedebat EU-Gezondheidsraad van 25 november 2026 beantwoorden?

Vraag 1

Kunt u de werkwijze toelichten wanneer agenten mensen op straat aantreffen in zeer verwarde toestand zoals een acute psychose?

Vraag 2

Hoeveel spoedpoli’s voor de ggz zijn er verdeeld over het land?

Vraag 3

Hoeveel (spoed)plekken voor acute ggz zijn er landelijk beschikbaar?

Vraag 4

Hoe wordt de politie geacht te handelen als er géén bedden op de spoedpoli voor ggz meer beschikbaar zijn?

Vraag 5

Hoe vaak komt het voor dat er geen crisisplekken voor de acute ggz meer beschikbaar zijn?

Vraag 6

Herkent u de druk op de spoedpoli’s van de ggz en bent u voornemens hier gerichte maatregelen voor te nemen? Zo nee, waarom niet?

Vraag 7

Kunt u een overzicht geven van het aantal spoedplekken voor acute ggz-patiënten die in feite naar uitgeprocedeerde asielzoekers gaan? Zo nee, waarom niet?

Vraag 8

Hoeveel uitgeprocedeerde asielzoekers zijn er momenteel aanwezig in ons land en hoeveel maken daarvan gebruik van ggz-voorzieningen?

Vraag 9

Indien dit niet wordt geregistreerd, bent u bereid dit te inventariseren en deze inventarisatie te delen met de Kamer?

Vraag 10

Kunt u cijfers aan de Kamer verstrekken over hoe vaak er meldingen worden gedaan/assistentie wordt gevraagd bij de politie vanuit ggz-instellingen?

Vraag 11

Wat is de gemiddelde verblijfsduur van uitgeprocedeerde asielzoekers op acute ggz-locaties?

Vraag 12

Deelt u de mening dat het zeer onwenselijk is dat spoedplekken voor de ggz ingezet worden voor uitgeprocedeerde asielzoekers? Zo nee, waarom niet?

Vraag 13

Welke maatregelen gaat u nemen om het aantal uitgeprocedeerde asielzoekers die spoedplekken voor de ggz bezet houden, zo klein mogelijk te houden/uit te bannen?

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Europa speelt met vuur: ruzie over uitstel methaanregels splijt lidstaten tot op het bot»?1

Vraag 2

Klopt het dat u zich in de Energieraad aan het blok met Frankrijk en Spanje heeft verbonden dat wilde vasthouden aan het voorstel van de Commissie om bepaalde verplichtingen uit de methaanverordening met één jaar uit te stellen? Waarom?

Vraag 3

Kunt u toelichten waarom u er niet voor heeft gekozen om bij landen als Polen en Tsjechië aan te sluiten die hebben gepleit voor een uitstel van drie jaar?

Vraag 4

Erkent u dat het voor de leveringszekerheid van de Europese energievoorziening beter is als bepaalde verplichtingen uit de methaanverordening langer dan één jaar worden uitgesteld?

Vraag 5

Kunt u kort reflecteren op de positie die het Europees Parlement heeft ingenomen?

Vraag 6

Klopt het dat er in de Raad gewerkt wordt aan een compromisvoorstel van een uitstel van bepaalde verplichtingen van twee jaar? Is het kabinet voornemens dat voorstel te steunen? Waarom wel of niet?

Vraag 7

Wanneer gaat de Raad over haar positie stemmen?

Vraag 8

Kunt u deze vragen beantwoorden voor de begrotingsbehandeling op 4 november?

Vraag 1

Kent u het bericht «Zeehondencentrum Pieterburen nog zeker één week open na steun donateurs»?1

Vraag 2

Ziet u in de overweldigende steun vanuit de samenleving voor het zeehondencentrum ook een signaal dat de samenleving het belangrijk vindt dat de zeehondenopvang in Groningen blijft bestaan?

Vraag 3

Herinnert u zich nog dat u tijdens het commissiedebat Dieren buiten de veehouderij en dierproeven van 15 oktober 2026 heeft gezegd dat u het debat van de week erna in de provinciale staten van Groningen afwacht, maar op korte termijn in gesprek gaat met betrokken partijen over de toekomst van het zeehondencentrum in Lauwersoog?

Vraag 4

Herinnert u zich nog dat u had aangegeven dat u op basis van de gevoerde gesprekken zou beslissen over wat vanuit het Rijk mogelijk is om te helpen? Herinnert u zich nog dat de Kamer u om spoed had gevraagd, omdat het centrum binnen twee weken dreigde om te vallen?

Vraag 5

Deelt u de mening dat voor de dieren in het zeehondencentrum rust en stabiliteit het beste zijn en gesleep met de dieren in dat licht onwenselijk zou zijn?

Vraag 6

Bent u ermee bekend dat het niet heel goed gaat met de gewone zeehond en dat die een belangrijke kraamkamer in het oostelijk deel van de Waddenzee heeft? Bent u het ermee eens dat het voor zieke en gewonde zeehonden in dat gebied belangrijk is dat ze geen reis van vele uren moeten maken, maar dat ze snel kunnen worden geholpen in de buurt en dus in het noorden van het land?

Vraag 7

Bent u het ook in dat licht eens dat voor de langere termijn en toekomstbestendigheid goed moet worden gekeken naar de beste vorm van de zeehondenopvang, maar dat hoe dan ook het belang van de dieren leidend moet zijn en dat er een zeehondenopvang (met bijbehorend wetenschappelijk onderzoek ten behoeve van dieren en natuur) in het noorden van het land moet blijven?

Vraag 8

Bent u zich ervan bewust dat zowel de Kamer als de Raad voor Dieraangelegenheden het Rijk eerder op haar wettelijke zorgplicht voor wilde dieren in nood heeft gewezen en de verantwoordelijkheid om ook financieel bij te dragen daarin? Neemt u dat serieus?

Vraag 9

Voelt u de verantwoordelijkheid om ook een eerlijke bijdrage te doen voor goede opvang van zeehonden in nood in het noorden als gewone burgers hun verantwoordelijkheid hebben genomen voor de dieren door massaal te doneren om de opvang van zeehonden in Groningen te redden?

Vraag 10

Kunt u de Kamer deze week nog met spoed inlichten hoe de gesprekken zijn verlopen en of het Rijk het zeehondencentrum gaat helpen, aangezien we inmiddels twee weken verder zijn en het zeehondencentrum weinig tijd meer heeft? Kunt u dus de bovenstaande vragen één voor één deze week beantwoorden?

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Tienduizenden alarmknoppen voor ouderen werken straks niet meer»?1

Vraag 2

Erkent u dat het zeer onwenselijk is dat tienduizenden ouderen straks een alarmknop hebben die niet meer werkt en zo ja, welke stappen zet u om deze situatie te voorkomen?

Vraag 3

Welke gevolgen kan het verdwijnen van het 2G-netwerk hebben voor andere apparaten dan de alarmknop, zoals medicijndispensers en apparatuur voor zorg op afstand?

Vraag 4

Hoe beoordeelt u deze ontwikkeling in het licht dat ouderen, wanneer zij dit zelf willen en hiertoe voldoende in staat zijn, langer thuis wonen en dat deze hulpmiddelen daarvoor cruciaal zijn?

Vraag 5

Wie draagt volgens u de verantwoordelijkheid over de werking van deze apparaten, het veiligheidsvraagstuk dat ermee gepaard gaat als deze niet of niet langer werkend zijn, en de opgave om ervoor te zorgen dat ouderen tijdig over een werkend alternatief beschikken?

Vraag 6

Is de verkoop van een alarmknop die binnenkort niet meer werkt, zonder dat de koper daarover wordt geïnformeerd, volgens u een oneerlijke handelspraktijk, en is dit onder aandacht van de Autoriteit Consument & Markt (ACM)?

Vraag 7

Kunnen ouderen die een dergelijk apparaat hebben gekocht een beroep doen op hun recht op een deugdelijk product?

Vraag 8

Wat kunt u doen om verdere verkoop van deze producten te voorkomen?

Vraag 9

Bent u bereid deze vragen te beantwoorden voorafgaand aan het commissiedebat Langdurige Zorg op 2 december 2026?

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van de kabinetsreactie op de evaluatie van de Kaderwet zelfstandig bestuursorganen (zbo’s), waarin is aangekondigd het accountantsverslag over de doelmatigheid van beheer en organisatie te schrappen en waarin is toegezegd dat het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en het Ministerie van Financiën het solide beoordelen van doelmatigheid zouden stimuleren, faciliteren en periodiek monitoren?1

Vraag 2

Klopt het dat die verplichting met de wetswijziging van februari 2022 is komen te vervallen?2

Vraag 3

Op welke wijze is sindsdien uitvoering gegeven aan de toezegging tot periodieke monitoring, wanneer heeft die monitoring plaatsgevonden en wat waren de uitkomsten?

Vraag 4

Kunt u de Kamer een overzicht sturen van de zbo’s waarvan de doelmatigheid in de afgelopen vijf jaar is onderzocht, met de datum van het onderzoek en de hoofdconclusie?

Vraag 5

Bij hoeveel zbo’s is de wettelijk verplichte periodieke evaluatie tijdig uitgevoerd, en bij hoeveel van die evaluaties is de doelmatigheid daadwerkelijk beoordeeld in plaats van alleen de taakuitvoering beschreven?

Vraag 6

Bij welke zbo’s ontbreekt op dit moment inzicht in de vraag of de wettelijke taken doelmatig worden uitgevoerd?

Vraag 7

Hoe verhoudt de toezegging uit 2019 zich tot de vaststelling van de Algemene Rekenkamer dat slechts 22 procent van de onderzochte periodieke rapportages voor een aanzienlijk deel van het beleid duidelijk maakt of resultaten tegen zo laag mogelijke kosten zijn bereikt?3

Vraag 8

Klopt het dat het regeerakkoord aankondigt te verkennen of zelfstandige bestuursorganen onder de rechtstreekse verantwoordelijkheid van een Minister kunnen worden gebracht, met het UWV als voorbeeld?4

Vraag 9

Op welke gegevens over de doelmatigheid van die organisaties wordt die verkenning gebaseerd?

Vraag 10

Kunt u aangeven welk jaarlijks budget gemoeid is met zbo’s waarvan de doelmatigheid in de afgelopen vijf jaar niet aantoonbaar is beoordeeld?

Vraag 11

Wie is aanspreekbaar wanneer een vakminister de doelmatigheid van een zbo niet in beeld brengt: de Minister van Financiën vanuit de verantwoordelijkheid voor de doelmatige besteding van publieke middelen, of de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties vanuit de stelselverantwoordelijkheid voor de Kaderwet zbo’s?

Vraag 12

Acht u het verantwoord dat de bekostiging van een zbo ongewijzigd doorloopt zolang niet kan worden vastgesteld of de publieke taak doelmatig wordt uitgevoerd?

Vraag 13

Kunt u deze vragen afzonderlijk van elkaar beantwoorden?

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht dat PHP alleen voor de vier nog ondersteunde versies een reparatie heeft uitgebracht, terwijl naar schatting zestig tot zeventig procent van de PHP-servers op oudere versies draait?1

Vraag 2

Hoe zorgt de Baseline Informatiebeveiliging Overheid 2 (BIO2) ervoor dat software die helemaal geen updates meer krijgt, op tijd wordt vervangen?

Vraag 3

Hebben controles zoals ENSIA, de Auditdienst Rijk of de Algemene Rekenkamer de afgelopen jaren verouderde software bij de overheid aan het licht gebracht? Wat is daar vervolgens mee gedaan?

Vraag 4

Hoeveel systemen van de overheid draaien op dit moment op software die geen beveiligingsupdates meer krijgt, en is dat overzicht volledig?

Vraag 5

Gaan de Inkoopeisen Cybersecurity Overheid en de Algemene Beveiligingseisen voor Rijksoverheidsopdrachten ook over de onderliggende software in een product, zoals PHP, of alleen over het product zelf?

Vraag 6

Hoe vaak is de afgelopen jaren gehandhaafd op deze inkoopeisen, bijvoorbeeld toen een leverancier zijn product niet meer bijwerkte?

Vraag 7

Hoe wordt bij de Cyberbeveiligingswet getoetst of organisaties weten welke verouderde onderdelen er in de software van hun leveranciers zitten?

Vraag 8

Hoe wordt de veiligheid geborgd van systemen die de overheid al jaren gebruikt, nu de eisen uit de Cyber Resilience Act alleen gelden voor producten die vanaf december 2027 op de markt komen?

Vraag 9

Blijft er, ondanks deze Europese regels, een gat over dat Nederland zelf moet dichten? Zo ja, hoe wilt u dat doen en op welke termijn?

Vraag 10

Is de ondersteuning door de Informatiebeveiligingsdienst genoeg voor gemeenten, provincies en waterschappen om verouderde software zelf op te sporen en te vervangen?

Vraag 11

Kunt u deze vragen afzonderlijk van elkaar en voor het commissiedebat Online veiligheid en cybersecurity beantwoorden?

Vraag 1

Klopt het dat Nederland zich op 28 oktober 2026 in de Algemene Vergadering van de VN heeft onthouden van stemming over de jaarlijkse resolutie over het embargo tegen Cuba?

Vraag 2

Klopt het dat Nederland sinds 1996 altijd voor de betreffende resolutie heeft gestemd?

Vraag 3

Klopt het dat de resolutie van dit jaar exact dezelfde tekst bevat als de resolutie van 2025?

Vraag 4

Waarom is Nederland dit jaar afgeweken van de positie die het al drie decennia inneemt?

Vraag 5

Is er druk uitgeoefend vanuit de VS om van het Nederlandse consistente standpunt sinds 1996 nu opeens af te wijken?

Vraag 6

Vindt u het Amerikaanse embargo een legitiem instrument binnen het internationaal recht? Zo ja, waarom?

Vraag 7

Vindt u dat het Amerikaanse embargo een grote bijdrage levert aan de nijpende humanitaire situatie in Cuba? Zo nee, waarom niet?

Vraag 8

Heeft u bezwaren tegen het Amerikaanse embargo, zoals eerder verwoord door uw voorganger?1 Zo nee, waarom niet?

Vraag 9

Bent u nog steeds van mening dat het Nederlandse Cuba-beleid met name vorm krijgt binnen de Europese Unie, zoals verwoord door uw voorganger? Zo ja, bent u het dan eens met het statement van de EU-ambassadeur bij de VN dat het embargo internationale handelsregels overtreedt?2

Vraag 10

Bent u het met de EU-ambassadeur eens dat niet een embargo, maar een diplomatieke oplossing ingebed in internationaal recht de beste manier is om de humanitaire noden in Cuba te verhelpen en de politieke repressie te beëindigen? Zo nee, waarom niet?

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van het «Enquêterapport VFS Global» van de Stichting Nederlanders Buiten Nederland (SNBN), van oktober jl.1, alsmede de artikelen die eerder over VFS Global zijn verschenen in Politico («How a company turned visas to Europe into big business»)2 en LightHouseReports («The Visa Empire: Borders as a Business»)?3

Vraag 2

Wat is uw reactie op de resultaten van de enquête van de SNBN, waaruit onder andere blijkt dat Nederlanders buiten Nederland stelselmatig te maken hebben met onduidelijke regels, lange wachttijden (zowel voor afspraken als voor de uitvoering van de taken die VFS zegt op zich te nemen), onverwachte en onvrijwillige plotse bijbetalingen, vaak niet-werkende websites, ondeskundig personeel, een onveilige omgeving voor wat betreft persoonsgegevens en zelfs corruptie in de zin van onderhandse verkoop van afspraken?

Vraag 3

Welke taken heeft de Nederlandse overheid precies uitbesteed aan VFS Global, per wanneer, waar, onder wat voor soort contract, met wat voor termijn, en onder welke toezichtsvoorwaarden? Waarom is voor deze constructie gekozen?

Vraag 4

Waarom vertrouwt de Nederlandse overheid de persoonsgegevens van haar onderdanen in het buitenland aan een buitenlands bedrijf toe, dat bovendien overduidelijk onzorgvuldig met deze gegevens omgaat?

Vraag 5

Hoe gaat u de gerapporteerde problemen aanpakken, hetzij door een betere aansturing van de bestaande dienstverlener VFS Global, hetzij door de keuze voor een andere aanbieder, hetzij door nog andere veranderingen, om de Nederlanders buiten Nederland nu te ondersteunen?

Vraag 6

Welke concrete maatregelen gaat u nemen om te voorkomen dat deze situatie zich in de toekomst opnieuw voordoet en de diensten voor de Nederlanders buiten Nederland betrouwbaar en voorspelbaar te krijgen?

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Tienduizenden alarmknoppen voor ouderen werken straks niet meer door uitzetten 2G-netwerk: «Kan levensgevaarlijk zijn»»?1

Vraag 2

Hoeveel mensen in Nederland maken gebruik van personenalarmering of andere zorg-gerelateerde apparaten die afhankelijk zijn van 2G of 3G? Als dit niet bekend is, bent u bereid dit nader te onderzoeken samen met aanbieders en zorgpartijen?

Vraag 3

Hoe reflecteert u op het feit dat apparaten die na het uitzetten van het netwerk straks niet meer werken, maar mogelijk wel nog verkocht worden zonder duidelijke waarschuwing? Wordt er gesproken met toezichthouders om de verkoop en productinformatie aan te pakken?

Vraag 4

Bent u bereid om te regelen dat aanbieders en verkopers klanten actief en tijdig informeren wanneer een alarmknop niet meer (betrouwbaar) zal werken, en dat zij daarbij ook uitleggen of alle onderdelen van de verbinding blijven functioneren?

Vraag 5

Wie draagt de verantwoordelijkheid voor het opsporen en vervangen van de alarmknoppen? Hoe gaat u voorkomen dat ouderen en mensen met een beperking zelf moeten opdraaien voor de kosten voor noodzakelijke vervanging?

Vraag 6

Welke afspraken zijn er met relevante partijen om gebruikers te bereiken als zij niet zelf kunnen vaststellen welk netwerk hun apparaat gebruikt?

Vraag 7

Bent u bereid om, zoals gevraagd wordt door ANBO, een landelijke informatiecampagne te starten op korte termijn, met een eenvoudige mogelijkheid voor gebruikers of mantelzorgers om te controleren of hun apparaat na het uitzetten van 2G en 3G blijft werken? Zo nee, waarom niet?

Vraag 8

Wat is de huidige stand van zaken van het plan van aanpak voor langdurige stroomuitval en de inventarisatie naar mensen die afhankelijk zijn van stroom en/of het netwerk voor medische hulpmiddelen?2 Klopt het dat er nog geen concrete, bruikbare noodplannen zijn, ondanks de eerdere vragen van het lid Westerveld?

Vraag 9

Welke concrete afspraken zijn er inmiddels gemaakt over bijvoorbeeld centrale opvanglocaties met noodstroom of de inzet van noodaggregaten of thuisbatterijen?

Vraag 10

Hoe wordt geregeld dat gemeenten, veiligheidsrisico’s, GHOR, zorgaanbieders en leveranciers weten welke hulp er nodig is bij langdurige stroomuitval en wie die levert? Worden deze afspraken ook besproken met patiëntenorganisaties en in de praktijk getest?

Vraag 11

Bent u bereid om concrete afspraken te maken met relevante partijen over het tijdig informeren, bereiken en ondersteunen van mensen die acuut risico lopen bij langdurige stroomuitval? Zo ja, wanneer kunt u de Kamer nader informeren over deze afspraken? Zo nee, waarom niet?

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Staatssecretaris Boswijk over aankoop Israëlische wapensystemen: «We zitten in een overgangsscenario»»?1

Vraag 2

Overwegende dat het kabinet expliciet spreekt over een «overgangsscenario» richting Europese inkoop, heeft u een plan van aanpak uitgewerkt voor het afbouwen van afhankelijkheden van de Israëlische wapenindustrie en het overstappen op Europese alternatieven? Zo ja, kunt u dat plan met de Kamer delen? Zo niet, hoe gaat er dan wel expliciet werk gemaakt worden van de genoemde overgang?

Vraag 3

Overwegende dat er een aangenomen Kamermotie ligt die om het afbouwen van afhankelijkheden van de Israëlische wapenindustrie vraagt en er Europese alternatieven zijn voor het SmartShooter-systeem (zoals het Belgische FN Herstal of het Zweedse AimPoint), wanneer stapt Defensie over op een Europees C-UAS-systeem? (Kamerstuk 22 054, nr. 478)

Vraag 4

Overwegende dat er Europese alternatieven zijn voor het antitankwapen SPIKE (zoals Akeron MP van MBDA Frankrijk), wanneer stapt Defensie over op een Europees alternatief?

Vraag 5

Overwegende dat er Europese alternatieven worden ontwikkeld voor PULS-raketartillerie-systeem (zoals door Safran en MBDA), is Defensie al aangesloten op deze ontwikkelingen?

Vraag 6

Overwegende dat er deze kabinetsperiode 10% van het defensiebudget is aangewezen voor de ontwikkeling van nieuwe technologieën en industriële opschaling, hoeveel budget wordt er vrijgemaakt om onderzoek, ontwikkeling en opschaling van Nederlandse zelfbescherming aan te jagen om een alternatief voor de Israëlische zelfbeschermingsproducten te bewerkstelligen?

Vraag 7

Overwegende dat er meerdere Europese marktpartijen zijn die de Israëlische scherfvesten zouden kunnen vervangen en dat er een strategische samenwerking vormgegeven kan worden waar de Nederlandse supervezels ook in meegenomen worden, welke stappen onderneemt Defensie hier nu voor?

Vraag 8

Op welke manieren is de rijksoverheid betrokken bij de organisatie, financiering of het op een andere manier mogelijk maken van de NIDV Exhibition Defence & Security (NEDS)?

Vraag 9

Hoe legt u uit dat Israëlische bedrijven nog steeds mogen deelnemen aan de defensiebeurs NEDS (19 november aanstaande) die (in)direct mogelijk gemaakt wordt door de rijksoverheid?

Vraag 10

Kunt u de vragen afzonderlijk van elkaar en voor 19 november 2026 beantwoorden?