De veiligheid van kinderen bij Veilig Thuis West-Brabant |
|
Nicole Moinat (PVV) |
|
Mirjam Sterk (CDA) |
|
|
|
|
Bent u bekend met het bericht dat Veilig Thuis West-Brabant kampt met ernstige financiële en organisatorische problemen en dat meldingen van huiselijk geweld en kindermishandeling langer blijven liggen dan wettelijk is toegestaan?
Ja, ik ben bekend met dit bericht.
Hoeveel meldingen waarbij minderjarigen betrokken zijn overschrijden momenteel de wettelijke termijnen bij Veilig Thuis West-Brabant? Hoeveel kinderen betreft dit en hoe lang wachten zij inmiddels?
Veilig Thuis West-Brabant heeft laten weten dat op 13 augustus 2026 de totale werkvoorraad uit 580 meldingen bestond die nog niet aan een medewerker waren toegewezen. Deze cijfers hebben betrekking op de totale werkvoorraad en niet uitsluitend op meldingen waarbij minderjarigen betrokken zijn. De langste wachttijd van een melding was 103 dagen. Bij al deze meldingen is wel bij ontvangst van de melding een check op acute onveiligheid uitgevoerd.
Kunt u garanderen dat de kinderen achter deze meldingen op dit moment veilig zijn? Zo nee, deelt u de mening dat onmiddellijk moet worden vastgesteld of zich onder deze kinderen slachtoffers bevinden die momenteel worden mishandeld, verwaarloosd of anderszins in een onveilige situatie verkeren, en hoe gaat u hiervoor zorgen?
Veilig Thuis beoordeelt iedere binnenkomende melding direct op signalen van acute onveiligheid. Bij een vermoeden van acute onveiligheid wordt de melding binnen 24 uur opgepakt en direct gehandeld.
Een eerste beoordeling op acute onveiligheid is niet hetzelfde als de volledige veiligheidsbeoordeling die na iedere melding moet plaatsvinden. Meldingen waarbij bij binnenkomst geen acute onveiligheid wordt vastgesteld, kunnen door de huidige werkvoorraad langer wachten op een volledige veiligheidsbeoordeling. Dat vraagt aandacht, omdat ook in deze situaties sprake kan zijn van een zorgelijke situatie en omdat omstandigheden gedurende de wachttijd kunnen veranderen. Daarom blijft het belangrijk dat meldingen zo snel mogelijk volledig worden beoordeeld en opgepakt.
Zolang een melding nog niet volledig is beoordeeld en overgedragen, blijft Veilig Thuis West-Brabant verantwoordelijk voor het zicht op veiligheid. Veilig Thuis West-Brabant werkt daarom met wachtlijstbeheer: de medewerkers die het wachtlijstbeheer uitvoeren houden zicht op nieuwe informatie en signalen die aanleiding kunnen geven om een melding opnieuw te beoordelen of met voorrang op te pakken. Afhankelijk van de context en situatie kan er gedurende de wachttijd ook een lokale hulpverlenende organisatie of andere ketenpartner zicht houden op het gezin, dit hangt vaak af van of er al aanwezige betrokkenheid van een hulpverlenende instantie is.
Wie houdt gedurende een termijnoverschrijding zicht op de veiligheid van deze kinderen en wie grijpt in wanneer hun situatie verslechtert?
Zie antwoord vraag 3.
Hoe is het mogelijk dat twee jaar later opnieuw wettelijke termijnen worden overschreden, aangezien de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) in 2024 bij Veilig Thuis West-Brabant al ernstige termijnoverschrijdingen constateerde, waarbij een veiligheidsbeoordeling soms viereneenhalve maand duurde en het starten van een onderzoek of de dienst Voorwaarden & Vervolg in een casus elf maanden op zich liet wachten?
Veilig Thuis West-Brabant heeft al langer te maken met wachtlijsten. Sinds de eerdere constateringen van de IGJ heeft Veilig Thuis West-Brabant zich ingezet om de werkvoorraad terug te dringen en de uitvoering van de wettelijke taken te verbeteren. Daarbij is aanvullende capaciteit ingezet en zijn maatregelen genomen om de organisatie te versterken, waaronder verbeteringen in de aansturing, ondersteuning van medewerkers en het beheersen van de werkvoorraad. Ook is geïnvesteerd in het terugdringen van achterstanden en het vergroten van de uitvoeringskracht van de organisatie.
De aanvullende personele inzet heeft er gedurende een periode toe geleid dat de achterstanden aanzienlijk konden worden teruggedrongen.Tegelijkertijd is het aantal meldingen en adviesvragen in de afgelopen jaren fors toegenomen en heeft dit de druk opnieuw vergroot. In 2025 groeide het aantal meldingen en adviesvragen sterker dan eerder was voorzien. Ook neemt de complexiteit van situaties toe. In 2025 was in West-Brabant 15,8% van de meldingen acuut, tegenover 7,6% landelijk. Daarnaast had in West-Brabant 58,4% van de casussen betrekking op multiproblematiek. Deze verhoogde druk heeft ook geleid tot een hoog verzuim en daarmee minder beschikbaarheid van personeel.
De stijging in meldingen en adviesvragen zien we ook landelijk. Het is niet de bedoeling dat de werklast van de Veilig Thuis organisaties zodanig toeneemt dat Veilig Thuis haar wettelijke taken niet kan uitvoeren. Maar tegelijkertijd zien we de stijging in het aantal meldingen en vooral in het aantal adviesvragen ook als iets positiefs: mensen lijken eerder en vaker naar Veilig Thuis te gaan voor advies en ondersteuning én voor meldingen. Het is goed om te zien dat signalen beter worden herkend en dat vaker gehandeld wordt.
Welke verbetermaatregelen zijn sinds het IGJ-onderzoek uit 2024 daadwerkelijk uitgevoerd en waarom hebben deze niet kunnen voorkomen dat opnieuw een situatie is ontstaan waarin meldingen te lang blijven liggen?
Zie antwoord vraag 5.
Erkent u dat u als stelselverantwoordelijke niet kunt volstaan met de constatering dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor de organisatie en financiering van Veilig Thuis wanneer binnen dat stelsel wettelijke termijnen structureel worden overschreden en mogelijk de veiligheid van kinderen in het geding is? Zo nee, waarom niet?
Ja en nee.
Nee, omdat in eerste aanleg, waar het gaat om het functioneren van Veilig Thuis in de regio, de gemeente de eerstverantwoordelijk is voor het functioneren van Veilig Thuis organisatie. Voor de specifieke problemen in de regio, zijn dus gemeenten met de Veilig Thuis-organisatie verantwoordelijk om daar actie op te ondernemen.
Maar tegelijkertijd voel ik zeker een verantwoordelijkheid als stelselverantwoordelijke. Mij is bekend dat in meerdere regio’s dezelfde problemen spelen. Het signaal van de Veilig Thuis organisaties op 13 oktober was ook helder.
Daarom dring ik bij het Landelijk Netwerk Veilig Thuis (LNVT) aan op het doorvoeren van verbeteringen, zoals het terugdringen van wachtlijsten en het inrichten van efficiëntere werkprocessen. Ook werk ik samen met het LNVT aan structurele verbeteringen via de werkagenda, waarover we later dit jaar de Tweede Kamer informeren. Met die werkagenda wordt naast de ontwikkelingen op de lange termijn, gekeken naar wat er nu direct extra nodig is om te zorgen dat Veilig Thuis haar taken goed kan blijven uitvoeren. Daarbij is het nodig dat er ruimte komt om de noodzakelijke transformatie van de enorme focus op het afhandelen van meldingen om te bouwen naar vroegtijdig ondersteunen met expertise.
Daarnaast werk ik samen met onder andere JenV en de VNG aan het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming voor duurzame oplossingen in het wegnemen van onveiligheid bij kinderen, gezinnen en huishoudens.
Op welk moment acht u vanuit uw stelselverantwoordelijkheid ingrijpen noodzakelijk wanneer een Veilig Thuis-organisatie niet langer in staat blijkt haar wettelijke taken tijdig uit te voeren, en is dat moment bij Veilig Thuis West-Brabant wat u betreft inmiddels bereikt? Zo nee, wat moet er dan nog gebeuren voordat u ingrijpt?
Het is belangrijk dat deze situatie bij Veilig Thuis West-Brabant zo spoedig mogelijk wordt opgelost. De betrokken gemeenten en Veilig Thuis-organisatie dragen hiervoor primair de verantwoordelijkheid en zijn ook met elkaar in gesprek om te kijken wat daarvoor regionaal nodig is. Voor wat betreft de regionale situatie houd ik nauwlettend in de gaten hoe dit verloopt en welke rol daarin voor mij past. Naar aanleiding van het landelijke signaal van Veilig Thuis-organisaties van 13 oktober jl. ga ik op korte termijn in gesprek met wethouders, VNG en bestuurders van de Veilig Thuis organisaties. Mijn inzet is daarbij in ieder geval gericht op het uniformeren van de werkwijze en positie van Veilig Thuis. Daarmee focussen we ons op de uitvoering van de wettelijke taken van Veilig Thuis en het aanspreken van partners op hun rol in het beter functioneren van de keten. We moeten goed kijken waar het knelt en wat beter georganiseerd kan worden.
Op langere termijn zijn we bezig met een herziening van het stelsel vanuit het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming en de rol en positie van Veilig Thuis hierbinnen. Ook hebben we de afgelopen jaren veel ingezet om de advies- en ondersteuningsfunctie van Veilig Thuis te versterken, om eerder situaties in beeld te krijgen en excessen te kunnen voorkomen, onder andere door de ontwikkeling van het digitaal platform en de start van de landelijke 24/7 chatfunctie.
Er is meer nodig. Dit bericht van Veilig Thuis West-Brabant, maar ook de berichten van oktober 2026 sterken mij in de overtuiging dat we de korte termijn inzet moeten versnellen. Samen moeten we zorgen dat Veilig Thuis haar primaire taken kan uitvoeren. De wachtlijsten moeten worden aangepakt en de werkwijze en positie van Veilig Thuis hebben meer uniformiteit nodig, om ervoor te zorgen dat Veilig Thuis haar primaire, belangrijke taak goed kan uitvoeren in het hier en nu, maar ook kan meebewegen richting de veranderingen in het stelsel die hard nodig zijn.
Welke concrete maatregelen neemt u nu vanuit uw stelselverantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat alle kinderen achter de wachtende meldingen bij Veilig Thuis West-Brabant zo snel mogelijk in beeld zijn, hun veiligheid wordt beoordeeld en waar noodzakelijk direct wordt ingegrepen?
Zie antwoord vraag 8.
Kunt u uitsluiten dat bij andere Veilig Thuis-organisaties vergelijkbare problemen bestaan? Zo nee, bent u bereid op korte termijn landelijk inzichtelijk te maken hoeveel meldingen de wettelijke termijnen overschrijden, hoeveel minderjarigen daarbij betrokken zijn en welke maatregelen u vanuit uw stelselverantwoordelijkheid neemt om deze achterstanden terug te dringen?
Zie antwoord vraag 8.
De overname van jeugdgezondheidszorg aan kinderen van asielzoekers door een commerciële zorgaanbieder. |
|
Julian Bushoff (PvdA), Lisa Westerveld (GL) |
|
Sophie Hermans (VVD), Mirjam Sterk (CDA) |
|
|
|
|
Bent u bekend met het bericht in Medisch Contact over het verlies van de jeugdgezondheidszorg voor asielzoekerskinderen door GGD’en aan een commerciële zorgpartij en herkent u de daarin geuite zorgen over de continuïteit van zorg?1
Ik herken de geuite zorgen over de continuïteit van zorg. De jeugdgezondheidszorg (JGZ) voor de asielzoekerskinderen moet te allen tijde gecontinueerd blijven. Om die reden is er de afgelopen periode door alle betrokken partijen gewerkt aan een oplossing. Zoals ook gemeld in de Kamerbrief van 26 augustus jl.2 zal COA een overbruggingsovereenkomst sluiten met GGD GHOR Nederland voor de continuering van de JGZ voor deze doelgroep voor een periode van drie jaar.
Hoe rechtvaardigt u dat via aanbestedingen publieke gezondheidszorgtaken bij marktpartijen worden belegd, terwijl het uitgangspunt van het Nederlandse publieke gezondheidsstelsel juist is dat deze taken publiek, samenhangend en preventief worden georganiseerd, en hoe voorkomt u dat dit in de praktijk leidt tot uitholling van het publieke gezondheidsstelsel?
Voor de jeugdgezondheidszorg in algemene zin geldt dat deze zorg door colleges van burgemeester en wethouders bij een andere partij dan de gemeentelijke gezondheidsdiensten (GGD’en) mag worden neergelegd. Bij het neerleggen van de reguliere jeugdgezondheidszorg bij een andere partij dan de GGD is ook in dat geval in principe een aanbestedingsplicht aan de orde. Deze mogelijkheid is in de Wet publieke gezondheid voor de jeugdgezondheidszorg bewust gecreëerd om hierin keuzevrijheid te bieden aan de colleges. Dit laat onverlet dat in alle gevallen geldt dat colleges daarbij zorg dienen te dragen voor een goede uitvoering door de partij door wie de jeugdgezondheidszorg wordt uitgevoerd. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) houdt toezicht op de kwaliteit en veiligheid van de geboden zorg.
Op grond van de Wet COA is het COA verantwoordelijk voor de materiële en immateriële opvang van asielzoekers, waaronder het regelen van toegang tot de gezondheidszorg voor asielzoekers. Hieronder valt ook de jeugdgezondheidszorg voor asielzoekerskinderen.
Is de gunning van de aanbesteding voor de jeugdgezondheidszorg aan asielzoekerskinderen inmiddels definitief en, zo ja, welke concrete randvoorwaarden zijn gesteld om te waarborgen dat de overgang van de huidige naar de nieuwe situatie zorgvuldig verloopt, in het bijzonder in de periode tussen het einde van de huidige uitvoering en de start van het nieuwe contract?
De aanbesteding voor de jeugdgezondheidszorg aan asielzoekerskinderen is gegund. In de aanbesteding zijn zaken zoals één landelijk dossiersysteem, migratie van de dossiers en voldoende gekwalificeerd personeel zowel in het programma van eisen als in de offertebeoordeling geadresseerd. In het aanbestedingstraject is echter onvoldoende oog geweest voor de complexiteit van een overdracht naar een nieuwe uitvoerder, zoals de impact die dit heeft op de werkprocessen van het RIVM, en de benodigde overbruggingstermijn tussen de verschillende contractanten. Dat betreur ik ten zeerste. COA en GGD GHOR Nederland hebben inmiddels een intentieovereenkomst ondertekend over de continuering van de JGZ voor deze doelgroep voor een periode van drie jaar. Op basis daarvan werken partijen momenteel de afspraken voor de overbruggingsovereenkomst verder uit.
Op welke wijze is voorafgaand aan de gunning geverifieerd dat de nieuwe aanbieder daadwerkelijk kan voldoen aan de gestelde eisen ten aanzien van kwaliteit, personele capaciteit, landelijke dekking en continuïteit van zorg, en kunt u toelichten hoe dit wordt beoordeeld? Hoe beoordeelt u de zorgen van de GGD en experts, mede gezien de eerdere ervaringen met dit bedrijf?2
Al voorafgaand aan de aanbesteding zijn er gesprekken gevoerd met de geïnteresseerde partijen, zodat zij goed geïnformeerd werden over de opdracht. De partijen konden zich aan het COA voorstellen. De partijen zijn in de aanbestedingsprocedure getoetst op de geschiktheidseisen (zowel financieel als op technische bekwaamheid en beroepsbekwaamheid). Het Samenwerkingsverband Arts en Zorg-GZA aan wie de opdracht is gegund heeft daarbij de maximale kwaliteitsscore behaald. Omwille van de continuïteit van de JGZ, zoals beschreven in antwoord 3, wordt een overbruggingscontract uitgewerkt met GGD GHOR Nederland.
Klopt het dat de Arts en Zorg Groep de aanbesteding vooral won vanwege het «forse prijsverschil»? Hoe kan het dat de prijs die het bedrijf op de zorg plakt, ongeveer een kwart lager zijn dan die van de GGD. Waarin zit precies dit prijsverschil?
Bij een aanbesteding wordt gekeken naar zowel kwaliteit als naar de prijs. Op grond van het geoffreerde worden punten toegekend. Tijdens de beoordeling wordt eerst naar de inhoudelijk-/kwaliteitskant van de offerte gekeken. Op dat onderdeel heeft het Samenwerkingsverband Arts en Zorg-GZA de maximale score gehaald. Daarnaast was er binnen de aanbesteding sprake van de financiële bandbreedte waarbinnen verplicht moest worden geoffreerd. Het Samenwerkingsverband Arts en Zorg-GZA heeft zich ingeschreven binnen deze bandbreedte. Zij hebben een lagere prijs geoffreerd dan GGD GHOR Nederland.
Welke maatregelen worden genomen om het behoud van ervaren en deskundig personeel voor de jeugdgezondheidszorg aan asielzoekerskinderen te waarborgen, gelet op de krapte op de arbeidsmarkt in de (jeugdgezondheid)zorg, en hoe voorkomt u dat verlies van personeel leidt tot discontinuïteit en kwaliteitsverlies van zorg, zowel voor asielzoekerskinderen als in de jeugdgezondheidszorg in bredere zin, en dat dit doorwerkt in de continuïteit en kwaliteit van het publieke gezondheidsstelsel als geheel?
Zoals ook gemeld in de Kamerbrief van 26 augustus jl. is er een oplossing gevonden die zorgt dat de JGZ aan minderjarigen in de asielopvang gecontinueerd blijft. In lijn met het verzoek van GGD GHOR Nederland hebben COA en GGD GHOR Nederland inmiddels een intentieovereenkomst ondertekend over de continuering van de JGZ voor deze doelgroep voor een periode van drie jaar. Op basis daarvan werken partijen momenteel de afspraken voor de overbruggingsovereenkomst verder uit.
Hoe waarborgt u dat de kwaliteit, toegankelijkheid en continuïteit van zorg voor asielzoekerskinderen niet alleen gedurende de overgang, maar ook structureel na implementatie op peil blijven, mede gelet op het feit dat het gaat om kinderen met een vluchtachtergrond die te maken hebben gehad met oorlog, geweld, vervolging of ontwrichting en vaak kampen met trauma’s en complexe gezondheidsproblematiek? Hoe wordt gewaarborgd dat de zorg in de periode tussen 1 oktober 2026 (waarin het contract met de GGD stopt) en juni 2027 (waarin het contract met de Arts en Zorg Groep aanvangt) geleverd blijft worden en van kwalitatief goed niveau is?
Zie antwoord vraag 6.
Hoe wordt toezicht gehouden op de kwaliteit van de geleverde zorg en welke concrete interventiemogelijkheden heeft u indien blijkt dat de zorg niet aan de gestelde eisen voldoet, en hoe voorkomt u dat tekortkomingen in deze zorg doorwerken in de continuïteit en kwaliteit van het publieke gezondheidsstelsel als geheel?
Het toezicht op de kwaliteit van zorg ligt bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) die regelmatig COA-locaties bezoekt. In geval van tekortkomingen in de kwaliteit of veiligheid van de zorg vaststellen, is het aan de zorgaanbieder om deze weg te nemen. De IGJ kan hiervoor verbetermaatregelen opleggen en ziet toe op de uitvoering daarvan.
De zorgaanbieder die JGZ-zorg levert moet voldoen aan de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz). Het toezicht op de kwaliteit en veiligheid van zorg ligt bij de IGJ. Onderdeel van het toezicht zijn gesprekken met ketenpartners en bezoeken aan GZA op COA-locaties. Als er tekortkomingen geïdentificeerd worden, kan IGJ op grond van de Wkkgz interventies uitvoeren zoals het opleggen van verbetermaatregelen.
Hoe reflecteert u op het feit dat de aanbesteding wordt gegund aan een partij, waarbij eerder op één van hun locaties is vastgesteld dat kinderen kampten met ondergewicht, angstklachten en gebrek aan privacy?
Zoals ook aangegeven in voorgaande antwoorden is in de aanbesteding nadrukkelijk aandacht besteed aan de kwaliteit en de uitvoerbaarheid van de JGZ. Uit deze aanbesteding is vervolgens het Samenwerkingsverband Arts en Zorg-GZA gekomen. Verder geldt dat het Samenwerkingsverband als zorgverlener niet verantwoordelijk is voor de algehele omstandigheden en situatie in deze opvanglocatie, enkel voor het zorgaanbod op deze locatie. De artsen van de huidige partij voor de huisartsenzorg spannen zich maximaal in voor de gezondheid van kinderen. We herkennen en delen het beeld dat de situatie op sommige opvanglocaties zeer tekortschiet en niet geschikt is voor het opvangen van kinderen. Het COA probeert dan ook, binnen de huidige nijpende opvangsituatie, het aantal kinderen dat in noodopvanglocaties wordt opgevangen te beperken. Hierover is de Kamer recentelijk nader geïnformeerd in de Kamerbrief van 2 juni jl. over de situatie van kinderen in de asielopvang.4
Hoe wordt er toezicht gehouden op (de kwaliteit van) de zorg die geleverd zal worden, zeker gelet op het feit dat de zorg verleend wordt aan kinderen die niet altijd de Nederlandse taal machtig zijn, evenals hun ouders? Kunt u beschrijven hoe het toezicht er in de praktijk uitziet? Wie is hiervoor verantwoordelijk? Wat wordt er gedaan als blijkt dat deze zorg (ernstig) tekortschiet?
Indien nodig kunnen zorgverleners gebruik maken van een tolk om zo de benodigde zorg te kunnen verlenen. Het toezicht wordt gehouden door de IGJ. Dit toezicht is niet anders dan toen de zorg verleend werd door de GGD. Zoals aangegeven in het antwoord op vraag 8 kan de IGJ verbetermaatregelen opleggen die door de betrokken zorgpartij opgevolgd dienen te worden. Ook daar ziet de IGJ op toe.
De aanhoudende problemen bij Jeugd Lelystad |
|
Nicole Moinat (PVV) |
|
Mirjam Sterk (CDA) |
|
|
|
|
Bent u bekend met het bericht «Vakbond kaart situatie jeugdzorg Lelystad aan bij Arbeidsinspectie»?1
Ja.
Hoe beoordeelt u de in het artikel beschreven aanhoudende onrust bij Jeugd Lelystad en de vraagtekens die worden geplaatst bij het onderzoek naar de inmiddels ontslagen bestuurder?
Het is niet in het belang van de jeugdigen en inwoners van de gemeente Lelystad dat het al langere tijd onrustig is rondom de toegang en beschikbaarheid van de jeugdzorg in de gemeente Lelystad. Met het aantreden van een nieuw college in de gemeente Lelystad én de inzet die de afgelopen maanden is gepleegd voor de toegang en de beschikbaarheid van jeugdzorg is mijn beeld dat de situatie in Lelystad de afgelopen maanden is verbeterd.
Was u bij de beantwoording van eerdere schriftelijke vragen op 11 augustus 2026 op de hoogte van het feit dat FNV Jeugdzorg de situatie bij Jeugd Lelystad reeds in april had gemeld bij de Nederlandse Arbeidsinspectie en de Autoriteit Persoonsgegevens? Zo ja, waarom zijn deze meldingen en de daaraan ten grondslag liggende zorgen niet betrokken bij uw beantwoording?
Nee, ik was hier niet van op de hoogte.
Hoe beoordeelt u de samenloop van de door FNV gemelde ernstige personele problemen en de door de Nederlandse Zorgautoriteit gesignaleerde risico’s voor de beschikbaarheid en toegankelijkheid van jeugdhulp in Lelystad?
De eerder dit jaar geconstateerde problemen op het terrein van de toegang zijn van invloed geweest op het personeel werkzaam bij de toegang. De gemeente Lelystad heeft echter in maart jl. hard gewerkt om de toegang voor jeugdzorg op orde te brengen en er zijn vanuit de NZa op dit moment geen zorgen over de beschikbaarheid en toegankelijkheid. Dit neemt niet weg dat er uiteraard intern personele problemen kunnen spelen. Het is aan de werkgever om hier verder afspraken over te maken. De NZa heeft hierin verder geen rol.
Kunt u aangeven wat sinds uw beantwoording van 11 augustus 2026 concreet is verbeterd aan de beschikbaarheid, toegankelijkheid en tijdigheid van de jeugdhulp in Lelystad? Kunt u daarbij aangeven hoeveel kinderen momenteel wachten op een besluit over of de daadwerkelijke inzet van passende jeugdhulp?
Sinds april jl. is er geen achterstand in de toegang, zowel bij de verwijzingen via de gemeentelijke toegang (Jeugd Lelystad B.V.) als bij de toewijzingen via bepalingen via de GI. Aanvragen worden volgens de termijnen behandeld. Wel heeft Lelystad, net als veel gemeenten in Nederland, te maken met wachtlijsten bij aanbieders. Dit heeft echter geen relatie met de gemeentelijke toegangsorganisatie, maar met o.a. de krappe arbeidsmarkt.
Deelt u de mening dat ernstige personele uitval en langdurige bestuurlijke onrust binnen een organisatie die verantwoordelijk is voor de toegang tot jeugdhulp gevolgen kunnen hebben voor de continuïteit en tijdigheid van die toegang? Zo nee, waarom niet?
Als de genoemde personele uitval en bestuurlijke onrust gevolgen heeft voor de termijnen waarin de aanvragen worden behandeld, dan kan dit uiteraard gevolgen hebben voor de continuïteit en tijdigheid van de toegang.
Heeft u inmiddels vastgesteld of kinderen en gezinnen door de bestuurlijke en personele problemen bij Jeugd Lelystad langer hebben moeten wachten op jeugdhulp of anderszins nadeel hebben ondervonden? Zo ja, wat zijn de uitkomsten? Zo nee, waarom is dit nog niet vastgesteld?
Sinds april jl. is er geen achterstand in de toegang bij de gemeente Lelystad. De NZa voert vanuit haar vroegsignaleringstaak maandelijks gesprekken met de gemeente Lelystad om de situatie in Lelystad nauwgezet te volgen en er zijn vanuit de NZa op dit moment geen zorgen over de beschikbaarheid en toegankelijkheid.
Gemeenten zijn daarbij in eerste instantie zelf verantwoordelijk voor de uitvoering van jeugdhulp en de gemeenteraad is verantwoordelijk om het college hierop aan te spreken. Het college informeert de raad periodiek over de stand van zaken jeugdzorg. De gemeente Lelystad heeft laten weten dat de dienstverlening van Jeugd Lelystad op dit moment wordt onderzocht.
U antwoordde op 11 augustus 2026 op de vraag welke aanvullende maatregelen u bereid bent te nemen om te voorkomen dat interne bestuurlijke problemen of tekortschietende gemeentelijke uitvoering ten koste gaan van kwetsbare kinderen uitsluitend met: «Geen.» Bent u, gelet op de aanhoudende problemen en de meldingen bij toezichthouders, nog steeds van mening dat geen aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn?
De afgelopen jaren is er gewerkt aan de Wet verbetering beschikbaarheid Jeugdzorg om een aantal knelpunten in het jeugdstelsel op te lossen. Zo heeft bijvoorbeeld de NZa nieuwe taken gekregen, waaronder de vroegsignaleringstaak en is voor sommige zorgvormen vastgelegd dat gemeenten verplicht regionaal moeten samenwerken in Jeugdregio’s. Dit zijn allemaal zaken die bijdragen aan een beter werkend jeugdhulpstelsel. In die beleidsontwikkeling wordt ook casuïstiek betrokken. Deze wet is per 1 januari 2026 in werking getreden en wordt ook nog geëvalueerd. Hierbij zullen ook ervaringen van casuïstiek worden betrokken.
Tegelijkertijd zien we ook dat er in het huidige stelsel bepaalde knelpunten zitten, zoals het tekort aan regionaal en landelijk inzicht in het zorglandschap voor (hoog)specialistische jeugdhulp én gebrek aan sturing op de beschikbaarheid van deze hulp. Ook is er een gebrek aan samenwerking tussen zorgdomeinen en expertises om tot integraal zorgaanbod te komen én gebrek aan randvoorwaarden om dit goed te kunnen doen.
Er loopt er op dit moment intensief overleg met het veld om te komen tot een diepergaande analyse van de knelpunten in het stelsel, ieders rol hierin en welke aanvullende afspraken nodig zijn om het stelsel beter te laten functioneren.
Zo ja, wat moet er volgens u nog gebeuren voordat u als stelselverantwoordelijke wel aanleiding ziet aanvullende maatregelen te nemen?
Zie antwoord vraag 8.
U gaf in uw eerdere beantwoording aan dat bij mogelijke taakverwaarlozing eerst signalering en factfinding plaatsvinden en dat het Rijk vervolgens via interbestuurlijk toezicht kan optreden. Is naar aanleiding van de situatie in Lelystad inmiddels sprake van signalering of factfinding in het kader van interbestuurlijk toezicht? Zo nee, waarom niet?
De NZa houdt vanuit haar vroegsignaleringstaak zicht op de situatie in de gemeente Lelystad en de NZa zal indien nodig het Ministerie van VWS informeren. Gegeven de huidige situatie is er vanuit het Ministerie van VWS op dit moment geen aanleiding om zelf verdere signalering en factfinding te doen.
Bent u bereid de Kamer te informeren over de uitkomsten van de onderzoeken of meldingen bij de Nederlandse Arbeidsinspectie en andere betrokken toezichthouders, voor zover deze relevant zijn voor de beschikbaarheid, toegankelijkheid, continuïteit en kwaliteit van de jeugdhulp in Lelystad?
Het college is in eerste instantie zelf verantwoordelijk voor de uitvoering van jeugdhulp en de gemeenteraad is verantwoordelijk om het college hierop aan te spreken. Het is aan de gemeente om zo nodig signalen van andere toezichthouders, zoals de Nederlandse Arbeidsinspectie, hierin te betrekken. Overigens heeft de Arbeidsinspectie het onderzoek naar aanleiding van de melding van de vakbond nog niet afgerond. In de situatie van de gemeente Lelystad is het onderzoek van de NZa waar u naar verwijst niet openbaar gemaakt en kan ik u deze informatie niet verstrekken.
Het bericht 'Kinderrechter haalt met spoed kinderen uit gezinshuis in Friesland: twee gezinsleden verdacht van zedendelicten' |
|
Ráchel van Meetelen (PVV) |
|
Mirjam Sterk (CDA) |
|
|
|
|
Bent u bekend met de berichtgeving over het gezinshuis van zorgboerderij Buitengewoon, thans Hineni Zorg, in Feankleaster?1
Ja.
Welke formele positie had de gezinshuisvader binnen de zorgorganisatie na zijn aanhouding op verdenking van seksueel misbruik van zijn minderjarige dochter en na zijn veroordeling daarvoor?
Na zijn aanhouding had de vader geen zorgtaken meer en was ook uitgeschreven als bestuurder van de zorgonderneming.
Is na de verdenking, aanhouding en/of veroordeling opnieuw beoordeeld of de gezinshuisvader nog voldeed aan de eisen voor een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) en zo ja, wanneer en met welke uitkomst?
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) heeft gesteld dat de gezinshuisvader na zijn detentie ook niet meer op het terrein mocht en geen contact mocht hebben met de jeugdigen.
Kon de gezinshuisvader na zijn aanhouding en veroordeling nog in contact komen met in het gezinshuis geplaatste minderjarigen en zo ja, hoe acht u dat verenigbaar met de vereiste veiligheid binnen een gezinshuis?
Nee, zie mijn antwoord onder 2 en 3.
Waarom zijn de veiligheid en geschiktheid van het gezinshuis na de aanhouding en vervolgens de veroordeling van de gezinshuisvader niet onmiddellijk integraal opnieuw beoordeeld en zijn de geplaatste kinderen niet direct elders ondergebracht?
De IGJ heeft na de melding van deze casus meegekeken met de jeugdhulpaanbieder en beoordeeld dat de aanbieder de situatie voldoende heeft laten onderzoeken en dat de continuïteit van de zorg voldoende is geborgd. Daarbij heeft de IGJ gesteld dat de gezinshuisvader geen contact mag hebben met cliënten en niet op het terrein aanwezig mag zijn. Er waren destijds geen andere signalen bekend bij de IGJ, anders dan de verdenking van de gezinshuisvader.
Hoe beoordeelt u in het licht van deze zaak de constatering van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd dat meldingen en signalen bij gezinshuizen relatief vaak betrekking hebben op seksueel grensoverschrijdend gedrag, en acht u aanvullende maatregelen noodzakelijk?
De IGJ constateert dat meldingen over gezinshuizen vaker gaan over seksueel grensoverschrijdend gedrag (SGOG) ten opzichte van de meldingen over andere type jeugdhulp. Hierbij is de (vermoedelijke) pleger in meer dan de helft van de gevallen een jeugdige en in ongeveer een kwart van de gevallen een hulpverlener. De IGJ doet hiertoe ook gerichte aanbevelingen, zoals het nemen van preventieve maatregelen in de organisatie door scholing en duidelijke richtlijnen2, en het inzetten van interventies3 om passend te handelen bij grensoverschrijdend gedrag.
Acht u het wenselijk dat landelijk wordt vastgelegd dat bij een verdenking of veroordeling wegens een zedendelict van een gezinshuisouder onmiddellijk een onafhankelijke veiligheidsbeoordeling plaatsvindt van alle in het gezinshuis verblijvende minderjarigen?
Nee. Als bij betrokkenen bekend wordt dat een gezinshuisouder verdacht wordt of veroordeeld is voor een zedendelict, dient er een veiligheidsbeoordeling plaats te vinden van alle in het gezinshuis verblijvende minderjarigen. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij de plaatsende instantie, vaak een gecertificeerde instelling (GI), en de aanbieder of hoofdaannemer als zorgverantwoordelijke.
Deelt u de mening dat deze zaak opnieuw de noodzaak onderstreept van frequente, bij voorkeur onaangekondigde inspectiebezoeken aan gezinshuizen en zorgboerderijen waar minderjarigen verblijven, en bent u bereid dit toezicht te intensiveren?
Deze zaak onderstreept de noodzaak om waarborgen in te bouwen voor de kwaliteit van gezinshuizen. In de Jeugdwet worden kwaliteitseisen gesteld aan aanbieders van jeugdhulp. Elke jeugdhulpaanbieder moet hieraan voldoen, dus ook (zelfstandige) gezinshuizen. De sector is verantwoordelijk voor de uitwerking van deze kwaliteitseisen. Gemeenten hebben verantwoordelijkheid voor de kwaliteit bij inkoop en plaatsing/verwijzing. Ik herken het signaal dat het van gemeenten veel vraagt om de kwaliteit van de geboden zorg goed in de gaten te houden, zeker waar het zelfstandige gezinshuizen betreft. Het is aan gemeenten om hier eisen in de inkoop aan te stellen. Ik ben met gemeenten en de gezinshuissector in gesprek over de wijze waarop we de kwaliteit en veiligheid van gezinshuizen verder kunnen verbeteren, ook/juist bij de zelfstandigen. Hierin is een belangrijke rol voor gemeenten weggelegd, bijvoorbeeld door sturing via contracten. Daarnaast heeft ook de IGJ als taak om toe te zien op de kwaliteit van jeugdhulpaanbieders. De IGJ gaat over haar eigen inzet. Daarbij wil ik opmerken dat toezicht fungeert als een sluitstuk op de rest van het stelsel.
Het bericht ‘Jeugdzorg hield opnieuw kinderen vast op een geheime locatie zonder toestemming van ouders of rechter’ |
|
Ráchel van Meetelen (PVV) |
|
Mirjam Sterk (CDA) |
|
|
|
|
Bent u bekend met bericht «Jeugdzorg hield opnieuw kinderen vast op een geheime locatie zonder toestemming van ouders of rechter» en deelt u de mening dat het handelen van Veilig Thuis overeenkomt met de definitie van ontvoering?1
Aangezien de rechter het handelen «zeer zorgelijk en onacceptabel» noemt en spreekt over mogelijke onttrekking aan het ouderlijk gezag, acht u het belangrijk dat wordt onderzocht of strafbare feiten zijn gepleegd en wie daarvoor verantwoordelijk zijn? Zo nee, waarom niet?
Vindt u het ook ronduit schandalig dat een moeder onder druk werd gezet om alsnog toestemming te geven, terwijl haar kinderen al op een geheime plek zaten? Welke concrete gevolgen krijgt dit voor de verantwoordelijken en hoe zorgt u dat ouders die «nee» zeggen ook werkelijk worden gehoord?
Begrijpt u dat het geheimhouden en zonder toestemming vasthouden van kinderen bij ouders de afschuwelijke associatie met mensenhandel oproept? Laat u uitzoeken wie voor deze plaatsing geld ontving, hoeveel en waarvoor?
Wat is uw reactie op de vernietigende woorden van voormalig Kinderombudsman Marc Dullaert, die Veilig Thuis vorige week in de Kamer een «failliet systeem» en zelfs «onveilig thuis» noemde?
Gaat u landelijk laten uitzoeken hoeveel kinderen zonder geldige toestemming van ouders of een rechter buiten huis verblijven, deze situaties onmiddellijk laten beoordelen en de Kamer nog voor het geplande Wetgevingsoverleg begrotingsonderdeel Jeugd op 30 november a.s. informeren over de uitkomsten en maatregelen?
Wajong |
|
Mariëtte Patijn (GroenLinks-PvdA) |
|
Thierry Aartsen (VVD) |
|
|
|
|
Mensen met een Wajong-uitkering die vijf jaar zelfstandig werken voor minimaal 75% van het minimumloon gewerkt hebben verliezen vanaf 1 januari hun recht op een uitkering; kunt u aangeven welk probleem de u oplost door dit besluit te nemen en met welk doel hij dit besluit neemt?
Op welke termijn verwacht u dat het UWV de gehele groep die wellicht geen recht meer heeft op de Wajong is beoordeeld (de groep van 11.500 mensen)?
Wat zijn tot op heden de kosten die gemaakt zijn met deze herbeoordelingsoperatie en welke kosten zijn in de toekomst te verwachten?
Klopt het dat het UWV maandelijks gaat beoordelen of mensen die wel hun Wajong-recht behouden dat aan of dat recht nog steeds bestaat? Wat zijn de uitvoeringskosten van het UWV om maandelijks bij te houden of mensen die nu nog wel recht hebben op de Wajong dat nog steeds hebben? Hoeveel mensen, uit de groep die maandelijks gekeurd moet worden, zullen naar verwachting alsnog hun recht op Wajong verliezen?
Wat zijn de kosten die het UWV maakt om iedereen die uit de Wajong stroomt nog (naar verwachting) een jaar een vaste casemanager toe te wijzen om hen te helpen bij financiële onzekerheid?
Wat zijn de uitvoeringskosten en de te verwachten hoogte van de totale aanvullende regelingen bij andere instanties (waaronder gemeenten, Dienst Toeslagen, Belastingdienst, Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB), Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) en CAK waar nu aanvullende regelingen aangevraagd worden door de groep die recht op de Wajong verliest?
Hoeveel zou het extra kosten om de Wajong voor de groep die naar verwachting geen uitkering krijgt (een klein deel van de 11.500 mensen die beoordeeld worden) gewoon door te laten lopen?
Hoeveel zou het kosten om de Wajong voor de groep die nu geen nul-uitkering krijgt (een deel van de 6.700 mensen), volledig door te laten lopen?
Is er op dit moment enig zicht hoeveel mensen, uit de groep dit mogelijk recht heeft op een maatmanwissel (3.700 mensen), dit ook daadwerkelijk zo zal zijn? Als dit voor de hele groep geldt, hoeveel mensen houden dan het recht op hun Wajong-uitkering?
Wat zijn de kosten die het UWV maakt als het gaat om de maatmanwissel? Hoe lang duurt het gemiddeld om één persoon (uit de groep van 3.700 mensen) te beoordelen op de mogelijkheid tot een maatmanwissel?
Wat zijn de verwachte gevolgen van de uitstroom uit de Wajong voor de instroom in de WIA? En wat zijn de verwachte gevolgen voor instroom in de Participatiewet?
Van hoeveel mensen wordt, vanaf volgend jaar, jaarlijks verwacht dat zij uit de Wajong zullen stromen doordat ze vijf jaar onafgebroken hebben gewerkt voor minimaal 75% van het maatmaninkomen?
De situatie bij Jeugdbescherming Noord |
|
Shanna Schilder (PVV), Nicole Moinat (PVV) |
|
van Bruggen , Mirjam Sterk (CDA) |
|
|
|
|
Bent u bekend met het bericht «Herstel van JB Noord blijkt niet uit eigen cijfers. «Slechte jeugdbescherming kan schade juist vergroten»» en met de voortgangsrapportage van Jeugdbescherming Noord van september 2026?1, 2
Hoe beoordeelt u dat op 8 september 2026 nog 115 van de 929 maatregelen werden uitgevoerd zonder vaste jeugdbeschermer, terwijl Jeugdbescherming Noord zelf aangeeft dat in een normale situatie slechts 40 tot 60 maatregelen tijdelijk zonder vaste jeugdbeschermer zouden worden beheerd? Wanneer moet dit aantal zijn teruggebracht tot ten minste het door Jeugdbescherming Noord zelf genoemde normale niveau?
Hoe beoordeelt u dat de ongecorrigeerde tijdigheid van het eerste face-to-facecontact volgens de eigen monitor is teruggelopen van 83 procent in februari naar 60 procent in augustus 2026 en de ongecorrigeerde tijdigheid van het eerste Plan van Aanpak in dezelfde periode van 88 procent naar 50 procent, terwijl voor beiden een norm van 80 procent wordt gehanteerd?
Kunt u voor juni, juli en augustus 2026 aangeven welk percentage van de niet tijdig uitgevoerde eerste face-to-facecontacten en Plannen van Aanpak na individuele beoordeling als een gegronde afwijking is aangemerkt en welk percentage ook na deze correctie niet aan de norm voldeed?
Hoe beoordeelt u dat de werkvoorraad bij de risicotaxaties volgens dezelfde rapportage is opgelopen van 47 in mei naar 68 in juni, 93 in juli en 109 in augustus 2026, terwijl in de tabel een norm van 48 wordt vermeld? Kunt u garanderen dat desondanks bij ieder kind onder verantwoordelijkheid van Jeugdbescherming Noord actueel zicht bestaat op de veiligheid? Zo ja, waarop baseert u dat? Zo nee, welke maatregelen neemt u om dit onmiddellijk te waarborgen?
Hoe beoordeelt u de personele kwetsbaarheid bij Jeugdbescherming Noord, nu het ziekteverzuim onder SKJ-geregistreerde jeugdbeschermers in augustus opnieuw 15 procent bedroeg, 50 procent van de bezetting aan jeugdbeschermers en jeugdreclasseerders pas na 2023 in dienst is gekomen, het moeilijk blijkt ervaren jeugdbeschermers aan te trekken en tegelijkertijd sprake is van onderbezetting bij de gedragswetenschappers? Welke concrete maatregelen worden genomen en wanneer moet de personele bezetting structureel op orde zijn?
Hoe beoordeelt u dat Jeugdbescherming Noord zelf waarschuwt dat de onderbezetting bij gedragswetenschappers gevolgen kan hebben voor het behalen van de tijdigheidsnormen, terwijl deze professionals een belangrijke rol vervullen bij inhoudelijke beslissingen in dossiers?
Hoe beoordeelt u dat het programma voor verbetering van betekenisvol cliëntcontact volgens de voortgangsrapportage pas in november 2026 ter besluitvorming aan het management wordt voorgelegd en de daadwerkelijke verbeterslagen vervolgens in de komende jaren moeten plaatsvinden, terwijl tekortkomingen in het zien, horen en betrekken van kinderen en gezinnen eerder al door de inspecties zijn vastgesteld?
Hoe beoordeelt u de huidige cijfers tegen de achtergrond van het beëindigen van het verscherpte toezicht van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en de Inspectie Justitie en Veiligheid, terwijl zij constateerden dat nog niet alle kinderen, jongeren en ouders tijdig de bescherming, begeleiding en hulp kregen die zij nodig hadden, de kwaliteit van de uitvoering deels onvoldoende bleef en het vertrouwen in de verbeterkracht van Jeugdbescherming Noord kwetsbaar bleef? Acht u het verantwoord het toezicht ongewijzigd voort te zetten?
Welke concrete en meetbare criteria hanteren de inspecties om te bepalen wanneer de situatie bij Jeugdbescherming Noord aanleiding geeft tot intensivering van het toezicht of een nieuwe toezichtmaatregel, en zijn deze criteria volgens u inmiddels bereikt of in zicht?
Hebben de cijfers uit de voortgangsrapportage van september 2026 aanleiding gegeven tot aanvullende toezichtactiviteiten? Zo ja, welke en met welke bevindingen? Zo nee, waarom niet? Bent u bereid de inspecties te verzoeken op korte termijn te beoordelen of de huidige ontwikkelingen aanleiding geven tot intensivering van het toezicht en de Kamer daarover te informeren?
Kunt u, mede in het licht van de recente ernstige gebeurtenissen rond een 15-jarig meisje dat onder toezicht stond van Jeugdbescherming Noord en waarover afzonderlijke schriftelijke vragen zijn gesteld, aangeven hoe wordt gewaarborgd dat signalen van acute of toenemende onveiligheid bij kinderen onder een maatregel onmiddellijk leiden tot een actuele risico-inschatting en, indien noodzakelijk, aanvullende bescherming?
Buitenlandplaatsingen in de jeugdhulp naar aanleiding van X-post van de minister |
|
Nicole Moinat (PVV) |
|
Mirjam Sterk (CDA) |
|
|
|
|
Deelt u de mening dat u als Minister stelselverantwoordelijk bent voor een goed functionerend jeugdstelsel en daarmee verantwoordelijkheid draagt voor de kwaliteit, veiligheid en rechtsbescherming van jeugdhulp aan Nederlandse jeugdigen, ook wanneer gemeenten deze hulp inkopen en jeugdigen in het buitenland worden geplaatst? Zo nee, kunt u nauwkeurig uiteenzetten waar uw verantwoordelijkheid eindigt en die van gemeenten begint?1
Deelt u de mening dat gemeenten die jeugdhulp in het buitenland inkopen verantwoordelijk zijn voor het vooraf controleren en gedurende de plaatsing bewaken van de kwaliteit, veiligheid en rechtsbescherming, waaronder de vergunningen, het gekwalificeerd personeel, het toezicht, de klachtenprocedures, de vrijheidsbeperkende maatregelen en de feitelijke veiligheid van de locatie? Zo nee, waarom niet?
Welke concrete controles moeten gemeenten uitvoeren voordat zij een jeugdige bij een buitenlandse jeugdhulpaanbieder plaatsen en gedurende de plaatsing blijven uitvoeren?
Hoe zijn volgens u in het gedwongen kader de verantwoordelijkheden voor de plaatsing, de kwaliteit, de veiligheid, de rechtsbescherming en het toezicht precies verdeeld tussen de gemeente, de gecertificeerde instelling (GI), de jeugdhulpaanbieder en een eventuele plaatsingscoördinator? Acht u deze verantwoordelijkheidsverdeling op dit moment voldoende duidelijk en is voor iedere plaatsing ondubbelzinnig vastgelegd wie waarvoor verantwoordelijk en aanspreekbaar is? Zo nee, welke maatregelen gaat u nemen om deze verantwoordelijkheden te verduidelijken?
Welke instantie controleert of gemeenten deze verantwoordelijkheid daadwerkelijk nakomen en welke instantie kan ingrijpen wanneer dit onvoldoende gebeurt? Welke verantwoordelijkheid heeft u als stelselverantwoordelijk Minister wanneer blijkt dat deze controle tekortschiet?
Acht u het aanvaardbaar dat Nederlandse jeugdigen in het buitenland worden geplaatst wanneer niet kan worden gegarandeerd dat daar voldoende toezicht bestaat op de kwaliteit van zorg, veiligheid en rechtsbescherming? Zo ja, waarom?
Kunt u garanderen dat voor iedere Nederlandse jeugdige die momenteel in het buitenland verblijft in het kader van jeugdhulp aantoonbaar is vastgesteld dat de betreffende instelling aan de geldende kwaliteits- en veiligheidseisen voldoet en dat duidelijk is welke instantie daadwerkelijk toezicht houdt? Zo nee, hoeveel jeugdigen verblijven momenteel op locaties waarvoor dit niet aantoonbaar kan worden gegarandeerd?
Hoe kan een gemeente naar uw oordeel verantwoord besluiten een jeugdige in het buitenland te plaatsen wanneer Nederlandse toezichthouders daar niet dezelfde toezichtsmogelijkheden hebben als bij jeugdhulp in Nederland? Deelt u de opvatting dat onvoldoende zicht op de kwaliteit, veiligheid en rechtsbescherming een onaanvaardbaar risico vormt? Zo nee, waarom niet?
Kunt u aangeven hoeveel Nederlandse jeugdigen momenteel voor jeugdhulp in het buitenland verblijven, uitgesplitst naar land, gemeente, jeugdhulpaanbieder en type jeugdhulp? Kunt u daarbij per plaatsing aangeven op welke wijze vooraf is gecontroleerd of de aanbieder over de vereiste vergunningen beschikt, aan de geldende kwaliteits- en veiligheidseisen voldoet en onder welk toezicht deze plaatsing valt?
Welke maatregelen neemt u ten aanzien van Nederlandse jeugdigen die momenteel in het buitenland verblijven wanneer niet aantoonbaar kan worden vastgesteld dat hun veiligheid, rechtsbescherming en de kwaliteit van de geboden jeugdhulp voldoende zijn geborgd?
Bent u bereid te stoppen met nieuwe plaatsingen van Nederlandse jeugdigen voor jeugdhulp in het buitenland en ervoor te zorgen dat passende jeugdhulp voor deze jeugdigen in Nederland beschikbaar is? Zo nee, waarom niet?
Welke concrete juridische belemmeringen bestaan er volgens u om nieuwe buitenlandplaatsingen volledig te beëindigen? Kunt u per belemmering aangeven uit welke nationale of internationale wettelijke of verdragsrechtelijke bepaling deze voortvloeit?
Welke bepalingen uit het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK) zouden er volgens u aan in de weg kunnen staan dat Nederland als uitgangspunt hanteert dat Nederlandse jeugdigen jeugdhulp in Nederland ontvangen? Kunt u dit per bepaling juridisch onderbouwen?
Indien u van mening bent dat het IVRK of andere internationale verplichtingen vereisen dat in uitzonderlijke gevallen plaatsing in het buitenland mogelijk moet blijven, kunt u dan aangeven in welke concrete situaties daarvan sprake kan zijn en waarom de benodigde passende hulp in die situaties niet in Nederland georganiseerd kan worden?
Deelt u de mening dat het feit dat bepaalde specialistische jeugdhulp momenteel mogelijk onvoldoende beschikbaar is in Nederland geen reden mag zijn om Nederlandse jeugdigen naar het buitenland te plaatsen, maar aanleiding moet zijn om de noodzakelijke capaciteit in Nederland te organiseren? Zo nee, waarom niet?
Welke maatregelen gaat u nemen om te voorkomen dat opnieuw Nederlandse jeugdigen worden geplaatst bij buitenlandse instellingen waarvan vergunningen, toezicht, kwaliteit of veiligheid onvoldoende zijn geborgd?
Bent u bereid vanuit uw stelselverantwoordelijkheid de regie te nemen om te waarborgen dat Nederlandse jeugdigen de noodzakelijke jeugdhulp in Nederland kunnen ontvangen en dat gemeenten niet langer genoodzaakt zijn hiervoor uit te wijken naar buitenlandse aanbieders? Zo nee, waarom niet?
Het overlijden van een 15-jarig meisje dat onder toezicht stond van Jeugdbescherming Noord |
|
Nicole Moinat (PVV) |
|
Mirjam Sterk (CDA) |
|
|
|
|
Bent u bekend met het bericht «Wanhopige moeder overleden 15-jarig meisje sloeg weken geleden al alarm: «Ik wil voorkomen dat er iets ernstigs gebeurt»»?1
Wat is uw reactie op het overlijden van een 15-jarig meisje dat onder toezicht stond van Jeugdbescherming Noord en verbleef bij jeugdhulpverlener La Hacienda in Groningen?
Klopt het dat de moeder op 13 september 2026 haar ernstige zorgen over de veiligheid van haar dochter schriftelijk kenbaar heeft gemaakt aan onder meer betrokken hulpverleners, instanties en toezichthouders en daarbij expliciet waarschuwde dat zij wilde voorkomen dat er eerst iets ernstigs moest gebeuren voordat daadwerkelijk werd ingegrepen?
Welke bij de jeugdbescherming en jeugdhulp betrokken organisaties hebben deze waarschuwing ontvangen en hoe is deze beoordeeld? Welke concrete acties zijn er vervolgens ondernomen?
Is naar aanleiding van de waarschuwingen van de moeder een nieuwe of aanvullende veiligheids- en risico-inschatting gemaakt? Zo ja, wanneer, door wie, met welke uitkomst en welke maatregelen zijn daarop genomen? Zo nee, waarom niet?
Klopt het dat de moeder stelt dat de situatie van haar dochter al ongeveer een half jaar verslechterde, waarbij onder meer sprake was van weglopen, nachten wegblijven, alcohol- en drugsgebruik en schoolverzuim, en dat Jeugdbescherming Noord hiervan al langere tijd op de hoogte was? Hoe is op deze signalen gereageerd?
Wie had binnen de jeugdbeschermings- en jeugdhulpketen de regie over de hulp en de veiligheid van dit meisje? Op welke momenten is overwogen de hulp of bescherming op te schalen?
Klopt het dat het meisje op de avond voorafgaand aan haar overlijden betrokken was bij een ernstig en gewelddadig incident en vervolgens door medewerkers van La Hacienda is opgehaald?
Welke professionele richtlijnen en protocollen gelden voor een jeugdhulpaanbieder wanneer een minderjarige na een ernstig geweldsincident terugkeert naar een jeugdhulplocatie? En is in deze casus overeenkomstig deze richtlijnen en protocollen gehandeld?
Is na terugkomst bij La Hacienda beoordeeld of het meisje medische zorg, aanvullende begeleiding of extra toezicht nodig had? Zo ja, welke beoordeling is gemaakt en welke maatregelen zijn vervolgens genomen?
Klopt het dat Jeugdbescherming Noord sinds juli 2025 onder verscherpt toezicht stond vanwege grote tekortkomingen in onder meer de continuïteit, kwaliteit en veiligheid van de uitvoering van jeugdbeschermingsmaatregelen en dat dit verscherpte toezicht op 21 mei 2026 is beëindigd? Op basis van welke concrete verbeteringen is tot beëindiging besloten?
Hoe beoordeelt u, in het licht van deze casus, het feit dat bij beëindiging van het verscherpte toezicht nog niet alle kinderen, jongeren en ouders tijdig de bescherming, begeleiding en hulp kregen die zij nodig hadden, de kwaliteit van de uitvoering deels onvoldoende was en het vertrouwen van de inspecties in de verbeterkracht van Jeugdbescherming Noord kwetsbaar bleef?
Geeft deze casus u aanleiding om met de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) in gesprek te gaan over de vraag of intensivering van het toezicht op Jeugdbescherming Noord noodzakelijk is?
Is het overlijden bij de IGJ gemeld? Zo ja, wanneer en door welke betrokken organisatie(s)? Zo nee, waarom niet?
Bent u bereid ervoor zorg te dragen dat onafhankelijk onderzoek wordt verricht naar het handelen van de betrokken jeugdbeschermings- en jeugdhulporganisaties voorafgaand aan het overlijden, waarbij in ieder geval wordt onderzocht wat met de waarschuwingen van de moeder is gedaan, of tijdig is opgeschaald en of capaciteit, caseload of de beschikbaarheid van passende jeugdhulp daarbij een rol hebben gespeeld?
Deelt u de mening dat wanneer een ouder expliciet en herhaaldelijk waarschuwt voor de veiligheid van een kind dat onder toezicht staat, aantoonbaar moet worden beoordeeld of onmiddellijk ingrijpen of opschaling noodzakelijk is? Hoe wordt gewaarborgd dat dergelijke ernstige signalen niet tussen verschillende organisaties blijven liggen?
Kunt u deze vragen, gezien de ernst van de zaak en het feit dat het een overleden minderjarige betreft, met spoed beantwoorden?
Het bericht 'Jongerenwerk Amsterdam verdacht van betrokkenheid bij grote witwasconstructie: gemeente stak miljoenen subsidie in stichting' |
|
Bart Bikkers (VVD) |
|
David van Weel (VVD) |
|
|
|
|
Bent u bekend met het bericht «Jongerenwerk Amsterdam verdacht van betrokkenheid bij grote witwasconstructie: gemeente stak miljoenen subsidie in stichting»?1
Wat vindt u ervan dat middelen van Preventie met Gezag (PmG) terechtkomt bij een organisatie die betrokken is bij witwaspraktijken?
Hoeveel middelen vanuit PmG via de gemeente Amsterdam zijn terechtgekomen bij de alliantie ONE Jongerenwerk en de daarin deelnemende stichtingen? Zo ja, om welke bedragen gaat het?
Welke eisen stelt het Rijk aan gemeenten die PmG-middelen doorverstrekken aan stichtingen en andere uitvoeringsorganisaties, als het gaat om de integriteit van de ontvanger? Is een integriteitstoets, zoals een Bibob-toets, daarbij een voorwaarde? Zo nee, waarom niet?
Hoe beoordeelt u het feit dat bijna alle gemeenten subsidies in hun Bibob-beleid hebben opgenomen, maar dat het instrument bij subsidies in de praktijk weinig wordt ingezet en dat vooralsnog geen enkele verleende subsidie naar aanleiding van een Bibob-onderzoek is ingetrokken?
Bent u bereid om, samen met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), te bevorderen dat gemeenten bij meerjarige subsidies boven een bepaald drempelbedrag aan organisaties die werken met kwetsbare of risicojongeren standaard een Bibob-toets uitvoeren? Bent u bereid dit als voorwaarde te verbinden aan de besteding van PmG-middelen?
Op welk detailniveau ontvangt u verantwoordingsinformatie over PmG: alleen op programmaniveau, of ook per interventie en per uitvoerende organisatie en bent u van mening dat u voldoende zicht heeft op de rechtmatigheid en doelmatigheid van de middelen die worden besteed via PmG?
Welke mogelijkheden heeft het Rijk om PmG-middelen terug te vorderen of te korten wanneer blijkt dat deze onrechtmatig, in strijd met de doelstellingen zijn besteed of waarvan de doelmatigheid niet kan worden vastgesteld?
In hoeverre voldoen de interventies die de gemeente Amsterdam met PmG-middelen financiert aan het Landelijk kwaliteitskader effectieve jeugdinterventies voor preventie van jeugdcriminaliteit?
Welke maatregelen bent u voornemens te treffen om te voorkomen dat PmG-middelen worden ingezet bij witwasconstructies?
Kunt u deze vragen afzonderlijk en vóór het tweeminutendebat Jeugdcriminaliteit beantwoorden?
Herindicaties en de continuïteit van medische kindzorg |
|
Eveline Tijmstra (CDA), Marijke Synhaeve (D66), Lisa Westerveld (GroenLinks-PvdA) |
|
Mirjam Sterk (CDA) |
|
|
|
|
Ontvangt u ook signalen dat zorgverzekeraars bij kinderen die intensieve verpleegkundige zorg ontvangen vanuit de Zorgverzekeringswet (Zvw) aandringen op een aanvraag voor de Wet langdurige zorg (Wlz), ook wanneer het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) eerder geen Wlz-indicatie heeft afgegeven?
Deelt u de mening dat ouders van ernstig zieke kinderen hun tijd en energie moeten kunnen besteden aan hun kind, in plaats van telkens te moeten bewijzen dat noodzakelijke zorg nog steeds nodig is of vast te lopen door gedoe met instanties over wie deze zorg betaalt? Zo ja, welke concrete maatregelen wilt u nemen?
Deelt u de mening dat het voor ouders die laaggeletterd zijn, een licht verstandelijke beperking hebben of de Nederlandse taal minder goed beheersen, niet te doen is om alle regels en instanties te kennen? Hoe zorgt u ervoor dat de kinderen van deze ouders ook de zorg krijgen die nodig is?
Welke verantwoordelijkheid heeft een zorgverzekeraar wanneer deze van mening is dat een kind onder de Wlz zou moeten vallen, terwijl het CIZ geen Wlz-indicatie heeft afgegeven? Kan uitsluitend dit verschil van inzicht aanleiding zijn om noodzakelijke Zvw-zorg te weigeren, te verminderen of niet te verlengen? Kunt u de juridische grondslag van uw antwoord toelichten?
Onder welke omstandigheden mag een zorgverzekeraar na een eerdere afwijzing door het CIZ opnieuw aandringen op een Wlz-aanvraag? Welke nieuwe feiten of veranderingen in de zorgbehoefte moeten daarvoor aanwezig zijn en wie beoordeelt dit?
Hoe wordt bij deze beoordeling onderscheid gemaakt tussen een intensieve verpleegkundige zorgbehoefte in een geneeskundige context en een zorgbehoefte die toegang geeft tot de Wlz? Hoe worden de ouders, indicerend kinderverpleegkundige en hoofdbehandelaar hierbij betrokken?
Hoe wordt voorkomen dat onduidelijkheden over het toepasselijke wettelijke kader, beoordeling of geschillen over een Wlz-aanvraag, leiden tot een onderbreking van de zorg? Wie is verantwoordelijk voor het voorkomen van een onderbreking?
Hoeveel signalen over dergelijke geschillen zijn de afgelopen twee jaar ontvangen door uw ministerie, Het Juiste Loket en de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa)? Hoe vaak ging dit gepaard met vertraging, vermindering of onderbreking van zorg? Bent u bereid dit uit te zoeken wanneer deze gegevens ontbreken?
Hoe geeft u voor kinderen met een chronische ziekte of blijvende beperking uitvoering aan door ons eerder ingediende moties en de afspraak uit het coalitieakkoord dat zij hun aandoening niet telkens opnieuw hoeven aan te tonen? Welke maatregelen gelden daarbij voor medische kindzorg vanuit de Zvw, zowel bij zorg in natura als bij een persoonsgebonden budget (pgb)?
Deelt u de mening dat het evalueren van de ontwikkeling en actuele zorgbehoefte van een kind iets anders is dan het opnieuw moeten aantonen dat een aandoening blijvend is? Hoe wordt dit onderscheid in het herindicatieproces toegepast?
Hoe verhoudt het slechts bij uitzondering toestaan van tweejarige indicaties en toekenningen zich tot de aangenomen motie-Mohandis/Werner1 en motie-Beckerman c.s.2 die vragen om indicaties van minstens twee jaar als standaard en de aangenomen motie-Westerveld/Krul3 die vraagt om het uitgangspunt dat in alle zorgwetten langjarige indicaties worden afgegeven. Bent u bereid de uitvoering hiervan opnieuw te bezien in het licht van het coalitieakkoord? Bent u bereid een vereenvoudigde verlenging mogelijk te maken wanneer de indicerend kinderverpleegkundige en het gezin vaststellen dat de zorgbehoefte niet wezenlijk is veranderd?
Hoeveel kinderen hebben sinds de landelijke afspraak uit juli 2025 een tweejarige Zvw-pgb-toekenning gekregen, uitgesplitst naar zorgverzekeraar? Hoe wordt gecontroleerd of alle verzekeraars deze mogelijkheid daadwerkelijk toepassen en ouders hierover informeren?
Wat is de stand van zaken van de aangekondigde opname van deze afspraak in de Bestuurlijke afspraken Zvw-pgb en van de evaluatie van de Handreiking Indicatieproces Kindzorg en de Toolbox? Welke verbeteringen zijn doorgevoerd in de betrokkenheid van de hoofdbehandelaar?
Hoe wordt nagegaan of bij herindicaties bestaande informatie wordt hergebruikt en medische documentatie door de indicerend verpleegkundige wordt opgevraagd, zoals eerder afgesproken? Hoe voorkomt u dat ouders alsnog telkens dezelfde stukken moeten verzamelen en aanleveren?
Welke eisen gelden voor de zorginhoudelijke onderbouwing wanneer een zorgverzekeraar afwijkt van de verpleegkundige indicatie of een lager budget toekent? Hoe wordt gezorgd dat ouders een schriftelijke uitleg ontvangen in begrijpelijke taal? Hoe wordt gezorgd dat er overleg is met de indicerend kinderverpleegkundige voordat noodzakelijke zorg wordt verminderd?
Welke laagdrempelige, onafhankelijke ondersteuning krijgen gezinnen bij een geschil over een herindicatie of de afbakening tussen de Zvw en Wlz? Wie neemt de regie wanneer bestaande ondersteuningsroutes geen tijdige oplossing bieden en de zorgcontinuïteit in gevaar komt?
Hoe voorkomt u dat vertraging of vermindering van professionele zorg ertoe leidt dat ouders noodgedwongen extra verpleegkundige zorg overnemen, minder gaan werken of overbelast raken? Hoe wordt bij herindicaties rekening gehouden met de draagkracht van het gehele gezin, waaronder eventuele broers en zussen?
Bent u bereid de knelpunten bij herindicaties en de afbakening tussen Zvw en Wlz expliciet mee te nemen in de toekomstvisie op integrale medische kindzorg waarom de aangenomen motie-Westerveld c.s. vraagt?4 Wanneer ontvangt de Kamer deze visie en welke concrete verbeteringen kunnen gezinnen al eerder verwachten?
Het bericht 'Kinderen moeten lang wachten voor ze op zwemles kunnen. ‘Als van uitstel maar geen afstel komt’' |
|
Mohammed Mohandis (PRO) |
|
Mirjam Sterk (CDA) |
|
|
|
|
Bent u bekend met het bericht «Kinderen moeten lang wachten voor ze op zwemles kunnen. «Als van uitstel maar geen afstel komt»» en wat is uw reactie daarop?1
Deelt u de mening dat zeven maanden wachttijd voor zwemles te lang is? Zo ja, wat is volgens u een acceptabele wachttijd? Zo nee, waarom niet?
Hoe kijkt u aan tegen de vrees van de Nationale Raad Zwemveiligheid dat de diploma-ongelijkheid verder toeneemt?
Hoe gaat u voorkomen dat de portemonnee van de ouders van de kinderen gaat bepalen hoe lang deze kinderen moeten wachten voordat ze op zwemles kunnen?
Kunt u een overzicht geven van alle zwembaden die de afgelopen vijf jaar zijn gesloten?
Kunt u een overzicht geven van alle zwembaden die de afgelopen vijf jaar zijn geopend?
Hoe kijkt u aan tegen de dalende trend in het aantal vierkante meters zwembad met het oog op deze lange wachttijden?
Bent u van mening dat de Aanpak wachtlijsten zwemles en landelijk dekkend aanbod2 heeft gewerkt, gezien het feit dat er nog steeds zulke lange wachttijden zijn?
Kunnen deze vragen worden beantwoord voordat het wetgevingsoverleg Begrotingsonderdeel Sport op 2 november 2026 plaatsvindt?
De stijging van verplichte zorg in de ggz |
|
Nicole Moinat (PVV) |
|
Sophie Hermans (VVD) |
|
|
|
|
Bent u bekend met het bericht «Cijfers dwang in de ggz opnieuw gestegen» en de onderliggende cijfers van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ)?1
Hoe beoordeelt u het feit dat het geregistreerde aantal ggz-cliënten dat te maken kreeg met verplichte zorg is gestegen van 13.022 in 2024 naar 13.722 in 2025, een stijging van ongeveer 5 procent?2, 3
In hoeverre kan deze stijging volgens u worden verklaard door een daadwerkelijke toename van verplichte zorg en in hoeverre door betere registratie? Kunt u dit zo veel mogelijk kwantificeren?
Kunt u een overzicht geven van de ontwikkeling van het aantal cliënten dat sinds de inwerkingtreding van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) met verplichte zorg te maken heeft gekregen, uitgesplitst per jaar en naar vorm van verplichte zorg?
Hoe beoordeelt u dat zorgprofessionals tegenover de IGJ aangeven dat personeelstekorten, instabiele teams en hoge werkdruk kunnen leiden tot gevoelens van onveiligheid bij zorgverleners, waardoor sneller tot insluiting kan worden overgegaan?
Welke maatregelen neemt u om te voorkomen dat personeelsproblemen ertoe leiden dat patiënten eerder of vaker worden ingesloten?
Klopt het dat een landelijke registratie van het feitelijke aantal separeerverblijven en Extra Beveiligde Kamers (EBK’s) ontbreekt? Waarom bestaat deze landelijke registratie nog steeds niet?
Hoe kunt u beoordelen of het beleid om separeerverblijven en insluitingen in EBK’s af te bouwen daadwerkelijk succesvol is als niet landelijk bekend is hoeveel van deze ruimtes er zijn?
Kunt u verklaren waarom het aantal geregistreerde toepassingen van een EBK is gestegen van 2.529 in 2024 naar 2.893 in 2025, terwijl wordt ingezet op het terugdringen van insluiting?
Kunt u aangeven hoeveel van de 12.111 geregistreerde toepassingen van insluiting in 2025 daadwerkelijk eenzame opsluiting betroffen? Zo nee, waarom wordt dit niet geregistreerd?
Wanneer wordt de aangekondigde nulmeting naar het aantal klassieke separeercellen uitgevoerd en wanneer ontvangt de Kamer de resultaten?
Welke concrete en meetbare doelstellingen hanteert u voor het verminderen van insluiting en andere vormen van verplichte zorg in de ggz en op welke termijn moeten deze worden bereikt?
Hoeveel middelen heeft de rijksoverheid de afgelopen vijf jaar beschikbaar gesteld voor het terugdringen van dwang en insluiting in de ggz en welke aantoonbare resultaten zijn daarmee bereikt?
De IGJ geeft aan dat de gepubliceerde trendanalyse niet alle zorgaanbieders omvat, bent u bereid ervoor te zorgen dat er een volledig en landelijk vergelijkbaar beeld komt van de toepassing van verplichte zorg, insluiting, separatie en het gebruik van EBK’s?
Bent u bereid de Kamer jaarlijks te informeren over de ontwikkeling van verplichte zorg in de ggz, uitgesplitst naar de verschillende vormen daarvan, waaronder afzonderlijk insluiting in een separeerverblijf en een EBK?
Mishandeling van kinderen in sanatoria en het ontbreken van erkenning voor hun leed |
|
Lisa Westerveld (GroenLinks-PvdA) |
|
Mirjam Sterk (CDA) |
|
|
|
|
Bent u bekend met het bericht uit De Gelderlander «Eigen braaksel eten, urenlang onder wollen dekens in de brandende zon: leed sanatoriumkinderen blijkt onbekend»?1 over de duizenden kinderen die met onder meer tuberculose die in sanatoria zijn ondergebracht?
Kunt u zich voorstellen dat kinderen die deze ervaringen hebben, daar de rest van hun leven onder hebben geleden? Is bekend hoeveel kinderen, die inmiddels volwassen zijn of niet meer leven, vernederende straffen en ander leed hebben doorgemaakt in sanatoria?
Deelt u de mening dat deze verhalen en het boek Sanatoriumkind van Inge Mutsaers vragen om erkenning en nader onderzoek? Zo nee, waarom niet?
Welke informatie is bij de overheid bekend over lichamelijk, psychisch en seksueel geweld en emotionele verwaarlozing van kinderen in Nederlandse sanatoria? Zijn hierover eerder meldingen ontvangen of onderzoeken verricht? Zo ja, wat is daarmee gedaan? Is de behandeling van deze kinderen ooit eerder onderwerp geweest in Kamerdebatten, of in het publieke debat?
Welke verantwoordelijkheid hadden de overheid en de toenmalige inspectiediensten voor de veiligheid van kinderen in sanatoria? Welke informatie is nog beschikbaar over het toezicht, eventuele klachten en het optreden naar aanleiding daarvan?
In hoeverre zijn ervaringen van voormalige sanatoriumkinderen betrokken bij eerdere onderzoeken naar geweld en misbruik in instellingen, waaronder de onderzoeken van de commissies-Deetman, -Samson en -De Winter? Kunt u per onderzoek toelichten of deze kinderen binnen de onderzoeksopdracht vielen en of hun ervaringen daadwerkelijk zijn onderzocht?
Deelt u de mening dat de aard van de instelling waarin een kind verbleef niet mag bepalen of vergelijkbare ervaringen van geweld en vernedering worden onderzocht en erkend? Hoe voorkomt u dat voormalige sanatoriumkinderen tussen de afbakeningen van eerdere onderzoeken en erkenningsregelingen blijven vallen?
Bent u bereid op korte termijn in gesprek te gaan met voormalige sanatoriumkinderen, hun vertegenwoordigers en onderzoekers om hun ervaringen en behoeften in kaart te brengen? Hoe zorgt u ervoor dat ook mensen worden bereikt die hun ervaringen tot nu toe niet hebben durven delen of nooit die gelegenheid hebben gehad?
Bent u bereid onafhankelijk onderzoek mogelijk te maken naar geweld, misbruik en verwaarlozing van kinderen in sanatoria, met aandacht voor de rol van instellingen, religieuze organisaties en de overheid? Zo ja, op welke termijn? Zo nee, waarom niet?
Hoe voorkomt u dat getuigenissen en archiefmateriaal verloren gaan, gezien de hoge leeftijd van veel betrokkenen? Bent u bereid vooruitlopend op eventueel onderzoek te bevorderen dat getuigenissen zorgvuldig worden vastgelegd en relevante archieven worden veiliggesteld?
Welke mogelijkheden hebben voormalige sanatoriumkinderen om hun eigen dossiers en relevante instellingsarchieven terug te vinden en in te zien? Welke ondersteuning kunt u bieden wanneer een instelling is opgeheven, dossiers ontbreken of onduidelijk is wie de archieven beheert?
Kunnen voormalige sanatoriumkinderen aanspraak maken op eerdere regelingen voor erkenning of financiële tegemoetkoming voor slachtoffers van geweld en misbruik in instellingen? Zo ja, onder welke voorwaarden? Zo nee, bent u bereid te onderzoeken welke vorm van erkenning en tegemoetkoming voor deze groep passend is?
Bent u ervan op de hoogte dat uw ambtsvoorganger eerder in antwoord op schriftelijke vragen over de mishandeling van een jongere in een jeugdzorginstelling benadrukte dat de erkenningsmaatregelen naar aanleiding van de commissie-De Winter ook bedoeld zijn voor slachtoffers van wie de individuele zaak inmiddels is verjaard?2 Deelt u deze mening? Zo ja, deelt u de mening dat dit ook consequenties heeft voor de overheid als het gaat over kinderen die zijn mishandeld, maar niet onder de onderzoeksopdracht vielen van commissies Samson, Deetman of De Winter?
Welke lessen uit de evaluatie van de erkenningsmaatregelen naar aanleiding van de commissie-De Winter zijn relevant voor voormalige sanatoriumkinderen, in het bijzonder waar het gaat om mensen die door de afbakening buiten een regeling vallen? Hoe betrekt u daarbij de aangenomen motie-Westerveld over het meenemen van de lessen uit het traject-De Winter en de mening van ervaringsdeskundigen en nabestaanden in het plan voor erkenning en herstel?3
Waar kunnen voormalige sanatoriumkinderen op dit moment terecht voor lotgenotencontact, ondersteuning en zo nodig gespecialiseerde psychologische hulp? Bent u bereid om samen met hen de behoeften in kaart te brengen?
Bent u bereid de betrokkenen te vragen of en zo ja, aan welke vormen van publieke erkenning zij behoefte hebben en passend zijn, zoals excuses of het zichtbaar maken van deze geschiedenis? Kunt u daarbij zorgen dat hun wensen daarbij leidend zijn en dat erkenning ook wordt verbonden aan concrete ondersteuning?
De sluiting van Huize Soria in Spanje en de veiligheid van Nederlandse kinderen |
|
Nicole Moinat (PVV) |
|
Mirjam Sterk (CDA) |
|
|
|
|
Bent u bekend met het bericht dat de Valenciaanse overheid Huize Soria in Aspe heeft bevolen de activiteiten onmiddellijk te beëindigen omdat de instelling zonder de vereiste vergunning opereerde?1
Bent u bekend met het project Adios Holanda en de relatie met Huize Soria? Kunt u de geschiedenis van beide namen, de betrokken rechtspersonen en bestuurders en eventuele wijzigingen daarin uiteenzetten, in ieder geval vanaf 2016 en waar relevant ook daarvoor?2
Hoeveel Nederlandse kinderen verbleven bij Huize Soria toen dit besluit werd genomen? Waar bevinden zij zich nu en wie controleert ter plaatse of zij veilig zijn?
Bent u bereid deze kinderen met spoed naar Nederland terug te halen en voor ieder kind passende opvang en aansluitende hulp te organiseren? Zo ja, op welke termijn? Zo nee, waarom niet?
Welke Nederlandse gemeenten, jeugdhulpaanbieders en gecertificeerde instellingen hebben kinderen bij Huize Soria geplaatst? Wie had vóór plaatsing moeten controleren of de vereiste vergunning aanwezig was en waarom is dit niet gebeurd?
Wanneer ontvingen uw ministerie, de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en de betrokken plaatsende instanties de eerste signalen over mogelijke misstanden bij Huize Soria of het project Adios Holanda? Welke concrete maatregelen zijn vervolgens genomen?
Zijn na deze eerste signalen nog kinderen bij Huize Soria geplaatst of bestaande plaatsingen verlengd? Zo ja, door wie en op welke gronden?
Beschikt u over het onderzoeksrapport waarin volgens het bericht signalen staan over voedselbeperkingen, fysieke fixatie, bestraffing en beperkingen van privécontact met familie of voogden? Bent u bereid dit rapport, zo nodig geanonimiseerd, aan de Kamer te verstrekken?
Hoe zorgt u ervoor dat huidige en voormalige bewoners onafhankelijk worden gehoord, zonder aanwezigheid van medewerkers van Huize Soria, en zo nodig medische zorg, traumabehandeling en ondersteuning bij het doen van aangifte krijgen?
Hoeveel Nederlands publiek geld is aan plaatsingen bij Huize Soria en het project Adios Holanda besteed, uitgesplitst per jaar en betalende instantie? Bent u bereid te laten onderzoeken of betalingen kunnen worden stopgezet en middelen kunnen worden teruggevorderd?
Bent u bereid onafhankelijk te laten onderzoeken wie verantwoordelijk is voor het plaatsen en laten verblijven van kinderen bij een instelling zonder de vereiste vergunning, en welke gevolgen hieraan moeten worden verbonden? Neemt u daarbij ook de volledige voorgeschiedenis onder de naam Adios Holanda en eventuele andere handelsnamen of rechtspersonen mee?
Bent u bereid onmiddellijk te controleren of andere buitenlandse instellingen waar Nederlandse kinderen verblijven over de vereiste vergunningen beschikken en daadwerkelijk onder toezicht staan? Wat doet u wanneer de veiligheid van kinderen daar onvoldoende kan worden gegarandeerd?
Wilt u bij de beantwoording over eerdere plaatsingen, signalen, toezicht, financiering en nazorg expliciet ook het project Adios Holanda betrekken, in ieder geval vanaf 2016 en waar relevant ook daarvoor, en uw onderzoek niet beperken tot de huidige naam Huize Soria?
Kunt u de vragen over de huidige verblijfplaats, veiligheid en terugkeer van de kinderen binnen 48 uur beantwoorden en de overige vragen afzonderlijk zo spoedig mogelijk?
De bescherming van minderjarigen tegen plegers van seksuele misdrijven |
|
Mohammed Mohandis (PRO), Songül Mutluer (GroenLinks-PvdA) |
|
Mirjam Sterk (CDA), Letschert , David van Weel (VVD) |
|
|
|
|
Bent u bekend met de berichtgeving waaruit blijkt dat iemand die is veroordeeld wegens seksueel misbruik van minderjarigen, ondanks een opgelegd beroepsverbod, gedurende het hoger beroep beroepsmatig met minderjarigen kan blijven werken?1
Deelt u de zorgen dat deze casus een bredere kwetsbaarheid blootlegt, namelijk de bescherming van minderjarigen, omdat iemand na een veroordeling wegens een seksueel misdrijf tegen minderjarigen nog steeds beroepsmatig toegang tot hen kan houden zolang de veroordeling niet onherroepelijk is?
Welke wettelijke mogelijkheden heeft een rechter op dit moment om na een veroordeling in eerste aanleg onmiddellijk te voorkomen dat iemand die is veroordeeld wegens een seksueel misdrijf tegen een minderjarige, in afwachting van hoger beroep beroepsmatig met minderjarigen blijft werken?
Ziet u hierin een leemte in de huidige wetgeving, waaronder de Wet seksuele misdrijven en de regels rond beroepsverboden? Zo ja, bent u bereid te onderzoeken of een beroepsverbod ter bescherming van minderjarigen onder strikte voorwaarden direct uitvoerbaar moet kunnen worden verklaard, met behoud van de nodige rechtsbescherming?
Klopt het dat voor dansdocenten geen wettelijke VOG-plicht geldt en zij ook niet onder een systeem van continue screening vallen? Vindt u deze situatie verantwoord voor een beroep waarin volwassenen intensief en soms één-op-één met minderjarigen werken? Zo nee, waarom niet?
Bent u bereid te onderzoeken voor welke beroepen en sectoren waarin volwassenen structureel met minderjarigen werken geen VOG-plicht of continue screening geldt, en of aanvullende wettelijke waarborgen voor deze beroepen noodzakelijk zijn?
Klopt het dat de Opvolgingscommissie Dansen in januari 2026 in hun rapport concludeerde dat voor 28 van de 33 aanbevelingen uit Schaduwdansen (2023) nog aanvullende maatregelen nodig waren? Zo ja, hoe beoordeelt u dan tegen die achtergrond de voortgang bij het structureel veiliger maken van de danssector?
Hoeveel publiek geld is sinds de verschijning van Schaduwdansen besteed aan de Alliantie Dans Veilig en andere maatregelen gericht op sociale veiligheid in de danssector en welke concrete en meetbare verbeteringen als het gaat om de bescherming van (minderjarige) dansers zijn met deze middelen gerealiseerd? Kunt u dit uitgebreid beantwoorden?
Kunt u specifiek aangeven hoeveel dansaanbieders inmiddels aantoonbaar werken met concrete veiligheidswaarborgen, zoals een VOG, gedragscode, onafhankelijk meldpunt en adequate opvolging van signalen en welk aandeel dit vormt van de totale danssector? Zo nee, waarom niet?
Hoe verklaart u dat, ondanks jarenlange aandacht, rapporten en publieke financiering, structurele waarborgen zoals een algemene VOG-plicht, continue screening en een sluitend systeem om personen die een risico vormen voor minderjarigen uit de sector te weren nog altijd ontbreken?
Welke concrete wettelijke en andere maatregelen gaat u nemen om ervoor te zorgen dat de overheid en de sector zelf preventief en structureel bescherming organiseren?
De continuïteit van de jeugdbescherming in Brabant |
|
Nicole Moinat (PVV) |
|
Mirjam Sterk (CDA) |
|
|
|
|
Bent u bekend met het bericht «Kinderbescherming in Brabant onder hoogspanning door ruzie over geld: onzeker hoe het na de jaarwisseling verder moet»?1
Klopt het dat de onderhandelingen tussen de vijf Brabantse jeugdhulpregio’s en Jeugdbescherming Brabant, de William Schrikker Stichting en het Leger des Heils Jeugdbescherming & Reclassering over de contractering vanaf 1 januari 2027 zijn vastgelopen?
Sinds wanneer bent u op de hoogte van deze situatie en wanneer is uw ministerie hierover voor het eerst geïnformeerd?
Hoeveel kinderen in Brabant ontvangen momenteel jeugdbescherming via deze gecertificeerde instellingen en voor hoeveel van deze kinderen loopt de hulp na 1 januari 2027 door?
Kunt u garanderen dat geen enkel kind vanaf 1 januari 2027 zonder noodzakelijke jeugdbescherming of begeleiding komt te zitten als gevolg van het vastlopen van deze onderhandelingen? Zo ja, hoe garandeert u dit concreet?
Welke risico’s voor de beschikbaarheid en continuïteit van de jeugdbescherming zijn inmiddels bij de Nederlandse Zorgautoriteit gemeld? Hoe beoordeelt de NZa deze risico’s en welke acties zijn naar aanleiding daarvan ondernomen?
Waarop zijn de onderhandelingen financieel vastgelopen en hoe groot is het verschil tussen het aanbod van de gemeenten en het bedrag dat volgens de gecertificeerde instellingen noodzakelijk is om hun werkzaamheden verantwoord te kunnen uitvoeren?
Acht u de door de gemeenten aangeboden tarieven toereikend om kwalitatief goede en veilige jeugdbescherming te kunnen blijven leveren? Zo ja, waarop baseert u dit?
Hoe verklaart u dat, ondanks eerdere maatregelen om de financiële positie en tarieven van gecertificeerde instellingen te verbeteren, opnieuw een situatie ontstaat waarin de continuïteit van de jeugdbescherming voor kwetsbare kinderen onder druk staat?
Heeft u inmiddels gesproken met de betrokken Brabantse jeugdhulpregio’s en de drie gecertificeerde instellingen om tot een oplossing te komen? Zo ja, wat is daarvan de uitkomst? Zo nee, waarom niet?
Welk concreet noodscenario ligt klaar indien partijen niet tijdig tot overeenstemming komen, en welke maatregelen bent u vanuit uw verantwoordelijkheid voor het jeugdstelsel bereid te nemen om te voorkomen dat kinderen vanaf 1 januari 2027 zonder noodzakelijke jeugdbescherming komen te zitten?
Kunt u deze vragen, gezien de mogelijke gevolgen voor kwetsbare kinderen en de naderende jaarwisseling, met spoed beantwoorden?
Het bericht ‘Onderzoeksraad: 7000 kinderen in asielnoodopvang structureel verwaarloosd’ |
|
Lisa Westerveld (GroenLinks-PvdA), Robert van Asten (D66) |
|
Bart van den Brink (CDA) |
|
|
|
|
Bent u bekend met het bericht «Onderzoeksraad: 7000 kinderen in de asielnoodopvang structureel verwaarloosd?»1
Deelt u de mening dat het ontoelaatbaar dat kinderen in Nederland mogelijk permanente schade oplopen door een tekort aan opvangplekken? Zo nee, wat gaat u op korte termijn doen om dit te voorkomen?
Wat vindt u ervan dat Nederland zich niet houdt aan het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind?
Kunt u toelichten binnen welke termijn kinderen uit de noodopvang kunnen worden gehaald en kunnen worden geplaatst in reguliere opvang bestemd voor kinderen? Welk doel stelt u uzelf om dit voor elkaar te krijgen?
Wat is er in de afgelopen twee jaar, sinds voorzitter van het Kinderrechtencollectief Marc Dullaert aan de bel trok, gebeurd om kinderen uit de noodopvang te krijgen?
Hoe staat het met de uitvoering van aangenomen motie Westerveld om geen nieuwe kinderen meer te plaatsen op (crisis)noodopvangplekken (Kamerstuk 19 637, nr. 3513)?
Kunt u toezeggen dat er op korte termijn een overzicht wordt gemaakt van alle onveilige plekken in noodopvanglocaties en deze worden verholpen om de veiligheidssituatie voor kinderen te verbeteren? Zo ja, binnen welke termijn wordt dit opgepakt?
Kunt u toezeggen het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid ook te betrekken bij de gesprekken met gemeenten die onder bestuurlijk toezicht staan om de noodzaak van het realiseren van reguliere opvang voor kinderen te benadrukken en hen expliciet te vragen om opvang voor kinderen en gezinnen te realiseren?
Kunt u aangeven wat de voortgang is van de uitvoering van de motie Podt over psychosociale ondersteuning voor kinderen in de noodopvang (Kamerstuk 19 637, nr. 2486)? Waarom is dit programma nog niet uitgerold en binnen welke termijn verwacht u dit alsnog te kunnen doen?
Kunt u toelichten hoeveel kinderen in de noodopvang op dit moment geen toegang hebben tot onderwijs? Kunt u toezeggen dat deze kinderen alsnog een vorm van (tussentijds) onderwijs krijgen om te voorkomen dat zij een achterstand oplopen?
Kunt u reageren op elk van de aanbevelingen uit het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, waarbij u in ieder geval aangeeft hoe u opvolging geeft aan de aanbevelingen?
Kunt u reflecteren op de constatering van de Onderzoeksraad voor Veiligheid dat er «robuust bestuur» nodig is om de veiligheid in de noodopvang te herstellen? Hoe bent u voornemens hier gehoor aan te geven?
Kunt u deze vragen beantwoorden vóór het volgende debat over vreemdelingen- en asielbeleid?
Twee meisjes die kerkasiel aanvragen en zeggen bang te zijn voor hun vader en de jeugdzorg |
|
Nicole Moinat (PVV) |
|
Mirjam Sterk (CDA) |
|
|
|
|
Bent u bekend met het bericht «Meisjes van 11 en 14 vragen kerkasiel aan «omdat we bang zijn voor onze vader en de jeugdzorg»» van Trouw van 20 september 2026?1
Wat vindt u ervan dat twee meisjes van 11 en 14 jaar weglopen, zeggen bang te zijn voor hun vader én de jeugdzorg, om kerkasiel vragen en vervolgens weer bij hun vader terechtkomen?
Wie heeft in deze zaak vastgesteld dat het voor deze meisjes veilig was om terug te keren naar hun vader en op basis waarvan is dat vastgesteld?
Deelt u de mening dat wanneer kinderen van 11 en 14 jaar weglopen en aangeven bang te zijn voor de ouder bij wie zij verblijven, dit een zeer serieus veiligheidssignaal is dat zorgvuldig moet worden onderzocht voordat zij worden teruggebracht? Zo nee, waarom niet?
Hoe wordt ervoor gezorgd dat kinderen vrijuit hun verhaal kunnen doen wanneer zij aangeven óók bang te zijn voor de jeugdbescherming die bij hun situatie betrokken is? Wie komt er in zo’n situatie onafhankelijk voor deze kinderen op?
Kunt u aangeven in hoeveel gevallen SAVE de afgelopen vijf jaar betrokken is geweest bij situaties waarin een kind bij een ouder verbleef of werd geplaatst terwijl het kind nadrukkelijk aangaf daar niet te willen verblijven of geen contact met die ouder te willen? Indien deze gegevens niet beschikbaar zijn, bent u bereid dit te laten onderzoeken?
Klopt het dat SAVE bij ouder-kindcontactproblemen gebruik heeft gemaakt van kennis of expertise van professionals die werken vanuit ideeën over ouderverstoting? Zo ja, welke rol speelt deze kennis binnen de huidige werkwijze van SAVE en op welke wetenschappelijke onderbouwing is deze werkwijze gebaseerd?
Hoe wordt voorkomen dat signalen van mishandeling, misbruik of andere onveiligheid ten onrechte worden gezien als beïnvloeding door de andere ouder, met het risico dat een kind terechtkomt bij een ouder voor wie het zegt bang te zijn?
Hoe beoordeelt u deze nieuwe signalen in samenhang met de eerdere problemen rond SAVE, waaronder de plaatsingen van Nederlandse kinderen in Spanje waarbij de vereiste procedure niet in alle gevallen is gevolgd? Ziet u aanleiding om, naast het reeds aangekondigde onderzoek naar de buitenlandse plaatsingen, ook breder naar de werkwijze van SAVE te kijken?
Bent u bereid bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) aandacht te vragen voor deze signalen en te bezien of nader toezicht op de werkwijze van SAVE nodig is, in het bijzonder waar het gaat om veiligheidssignalen en het horen van kinderen? Wilt u de Kamer hierover informeren?
Nederlandse jongeren in buitenlandse jeugdhulp |
|
Nicole Moinat (PVV) |
|
Mirjam Sterk (CDA) |
|
|
|
|
Bent u bekend met het bericht van Nieuwsuur/NOS van 16 september 2026 over Nederlandse jongeren die in buitenlandse jeugdzorginstellingen verblijven en met de daarin beschreven signalen over onder meer vrijheidsbeperking, fixatie, het ontbreken van onderwijs en het verrichten van zwaar en onbetaald werk?1
Hoeveel Nederlandse jeugdigen verblijven op dit moment in het buitenland in het kader van jeugdhulp? Kunt u dit uitsplitsen naar land, aanbieder, duur van de plaatsing en vrijwillig of gedwongen kader? Indien u deze aantallen niet kunt geven, hoe kan de Nederlandse overheid dan controleren of deze kinderen veilig zijn en passende jeugdhulp ontvangen?2 3
Hoe verklaart u dat volgens Nieuwsuur de laatste telling van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) uit 2007 dateert, toen 330 jongeren in het buitenland verbleven, en er bijna twintig jaar later geen actueel totaaloverzicht bestaat van Nederlandse jeugdigen die voor jeugdhulp in het buitenland verblijven?4 5
Klopt het dat de IGJ al in 2009 intern waarschuwde voor risico’s van jeugdhulp in het buitenland en in 2019 alle gemeenten hiervoor heeft gewaarschuwd? Wanneer is uw ministerie voor het eerst over deze problematiek op de hoogte gebracht en waarom is de Kamer hierover destijds niet geïnformeerd?6 7 8
Hoe verklaart u dat de IGJ aangeeft dat de situatie sinds deze waarschuwingen niet wezenlijk is veranderd? Welke concrete maatregelen zijn tussen 2009 en heden genomen naar aanleiding van deze waarschuwingen en waarom hebben deze kennelijk onvoldoende resultaat gehad?9 10
Hoeveel meldingen of signalen heeft de IGJ de afgelopen tien jaar ontvangen over Nederlandse jeugdigen in buitenlandse jeugdhulp waarbij sprake was van vrijheidsbeperking, fixatie, het ontbreken van onderwijs, onbetaald of zwaar werk, geweld, verwaarlozing of andere mogelijke onveilige situaties? Kunt u aangeven wat met deze meldingen is gedaan?11
Klopt het dat vrijheidsbeperkende maatregelen zoals het fixeren van jongeren en het niet mogen verlaten van een terrein in deze vormen van jeugdhulp niet zijn toegestaan? Zo ja, welke actie wordt ondernomen zodra aanwijzingen bestaan dat een Nederlands kind in het buitenland aan dergelijke maatregelen wordt onderworpen?12
Hoe wordt bij een melding over mogelijke onveiligheid vastgesteld dat een jeugdige daadwerkelijk veilig is wanneer de IGJ zelf geen toezicht kan uitoefenen op een buitenlandse locatie? Wie gaat fysiek naar het kind toe en wie draagt uiteindelijk de verantwoordelijkheid wanneer niemand dat doet?13 14
Hoe beoordeelt u dat toezicht op Nederlandse jeugdigen in het buitenland volgens Nieuwsuur in de praktijk mede via beeldbellen plaatsvindt? Hoe kan worden gegarandeerd dat een jeugdige tijdens zo’n gesprek vrijuit kan spreken en dat buiten beeld geen medewerker van de aanbieder aanwezig is of invloed uitoefent?15 16
Hoeveel Nederlandse jeugdigen verblijven momenteel voor jeugdhulp in Marokko? Welke Nederlandse of Marokkaanse instantie houdt daar daadwerkelijk toezicht op de kwaliteit van de hulp en de veiligheid van de jeugdige, en hoe vaak vindt fysiek toezicht op locatie plaats?17 18
Hoe beoordeelt u de in het artikel beschreven werkwijze waarbij het feit dat jongeren de taal niet spreken en het land niet kennen als onderdeel of meerwaarde van het traject wordt gezien? Hoe wordt voorkomen dat een jeugdige hierdoor volledig afhankelijk wordt van de aanbieder en feitelijk geïsoleerd raakt?19 20
Herinnert u zich de op 10 februari 2026 unaniem aangenomen motie-Moinat c.s. (Kamerstuk 36 800-XVI, nr. 56), waarin de regering wordt verzocht jeugdigen in beginsel in Nederland te plaatsen en buitenlandse plaatsing alleen toe te staan wanneer deze in het belang van het kind is, geen passend alternatief in Nederland beschikbaar is en de plaatsingsprocedure via de regels van de Centrale autoriteit Internationale Kinderaangelegenheden en het Afsprakenkader Buitenlands Zorgaanbod Jeugd verloopt?21
Hoeveel jeugdigen zijn sinds de aanneming van deze motie op 10 februari 2026 nieuw in het buitenland geplaatst? Kunt u per plaatsing aangeven in welk land dit was, waarom geen passend alternatief in Nederland beschikbaar was, hoe is vastgesteld dat de buitenlandse plaatsing in het belang van het kind was en of de voorgeschreven plaatsingsprocedure volledig is gevolgd?22 23 24
Kunt u garanderen dat alle buitenlandplaatsingen sinds 10 februari 2026 voldoen aan alle voorwaarden uit de aangenomen motie-Moinat c.s.? Zo nee, hoeveel plaatsingen voldeden daar niet aan en welke actie is daarop ondernomen?25
U heeft de Kamer recent laten weten dat het kabinet nog met betrokken partijen in overleg is om afspraken te maken over de uitvoering van de motie-Moinat c.s. en dat de Kamer hierover pas eind dit jaar nader wordt geïnformeerd. Waarom is ruim zeven maanden na de unanieme aanneming van deze motie nog steeds overleg nodig om ervoor te zorgen dat jeugdigen in beginsel in Nederland worden geplaatst?26 27
Bent u, gezien de ernst van de bevindingen van Nieuwsuur, bereid niet tot het einde van het jaar te wachten, maar de Kamer op korte termijn te informeren over de concrete uitvoering van de motie-Moinat c.s. en daarbij in ieder geval de aantallen en landen van alle buitenlandplaatsingen sinds 10 februari 2026 te verstrekken?28 29
Bent u bereid per direct een landelijke inventarisatie van alle Nederlandse jeugdigen in buitenlandse jeugdhulp uit te voeren en per jeugdige vast te stellen waar deze verblijft, op welke juridische grondslag, wie verantwoordelijk is voor de plaatsing, of de voorgeschreven procedure is gevolgd, of passend onderwijs wordt ontvangen en hoe de veiligheid en kwaliteit van de zorg daadwerkelijk worden gecontroleerd?30 31 32
Bent u bereid alle bestaande buitenlandplaatsingen waarbij de rechtmatigheid, veiligheid, het onderwijs, de kwaliteit van de jeugdhulp of het daadwerkelijke toezicht niet aantoonbaar kan worden gegarandeerd met spoed opnieuw te laten beoordelen en de Kamer over de uitkomsten daarvan te informeren?33 34 35
Deelt u de opvatting dat zolang Nederland niet weet hoeveel Nederlandse jeugdigen in buitenlandse jeugdhulp verblijven en de IGJ daar zelf geen toezicht kan uitoefenen, niet kan worden gegarandeerd dat ieder van deze kinderen veilig is? Zo nee, waarop baseert u die garantie?36 37 38
De spoeduithuisplaatsing van kinderen in een gezinshuis |
|
Lisa Westerveld (GroenLinks-PvdA) |
|
Mirjam Sterk (CDA) |
|
|
|
|
Hoe gaat het met de kinderen uit zowel het gezinshuis als het woonhuis die nu via een spoeduithuisplaatsing elders verblijven? Op welke manier zijn de kinderen zelf betrokken in de besluiten die over hen worden genomen? Wordt hun mening meegenomen?1
Het is voorstelbaar dat u wilt weten hoe het met de kinderen gaat en hoe zij betrokken zijn in de besluitvorming, maar het is niet aan mij om daar in de beantwoording van Kamervragen informatie over te verstrekken vanwege privacy. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) heeft toezicht op de continuïteit van zorg. Over de inhoud van lopend toezicht kan ik daarom geen informatie verstrekken.
Is in de overwegingen die hebben geleid tot de spoeduithuisplaatsing ook met de kinderen afzonderlijk gesproken en zo ja, door wie? Is er in alle gevallen een machtiging uithuisplaatsing afgegeven? Zitten er tussen de kinderen ook broertjes en zusjes en zo ja, zijn zij samengeplaatst?
Zie antwoord vraag 1.
Kunt u schetsen wanneer en wie is ingelicht over het seksueel misbruik van de biologische dochter door de vader, toen dit in het najaar van 2025 naar buiten kwam? Welke instanties en/of overheden waren betrokken bij dit gezinshuis in het najaar van 2025 tot nu? En wat was hun rol en invulling daarvan? Hoe hebben zij hulp geleverd aan het gezin en de bewoners en personeel van het gezinshuis? Wanneer waren de Inspectie gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en de voogden van de gezinshuiskinderen op de hoogte en hoe hebben zij gehandeld?
U vraagt naar casus-specifieke informatie, daar kan ik niet op ingaan. De IGJ heeft na de melding van deze casus meegekeken met de jeugdhulpaanbieder en beoordeeld dat de aanbieder de situatie voldoende heeft laten onderzoeken en dat de continuïteit van de zorg voldoende is geborgd. Daarbij heeft de IGJ gesteld dat de gezinshuisvader geen contact mag hebben met cliënten en niet op het terrein aanwezig mag zijn.
Is er in het najaar van 2025 of de periode daarna hulp en ondersteuning geboden door een van deze instanties of gezamenlijk met het team van het gezinshuis en de kinderen een plan van aanpak gemaakt om de veiligheid en het welzijn en de continuïteit van hulp te borgen? Zo nee, waarom is dit niet gedaan en wat vindt u daarvan?
De IGJ heeft continuïteit beoordeeld en als voldoende beoordeeld. Deze bevindingen zijn besproken met het gezinshuis. U vraagt verder naar casus-specifieke informatie, daar kan ik niet op ingaan.
Hoe vaak is er in de maanden na de melding van seksueel misbruik contact opgenomen met de eigenaar en het personeel van het gezinshuis door toezichthoudende instanties om vinger aan de pols te houden over de kwaliteit van de geleverde zorg en het pedagogisch klimaat? En wat was de aard van dit contact?
Gedurende het onderzoek van de melding door de IGJ is er een aantal keer contact geweest door de IGJ met het gezinshuis. U vraagt verder naar casus-specifieke informatie, daar kan ik niet op ingaan.
Hebben de kinderen ook toegang gehad tot een onafhankelijke vertrouwenspersoon? Hoe vaak en door wie is in deze periode door een gespecialiseerde gedragswetenschapper, een toezichthoudende instantie, de IGJ of andere specialist contact opgenomen met zowel de biologische kinderen als de gezinshuiskinderen, gezien het feit dat er een juridisch proces liep wat een behoorlijke impact moet hebben gehad op alle personen in en rondom het gezinshuis?
Jeugdstem was standaard betrokken bij dit gezinshuis. U vraagt verder naar casus-specifieke informatie, daar kan ik niet op ingaan.
Kunt u aangeven wat de overwegingen waren om de kinderen aanvankelijk in het gezinshuis te laten wonen, ook toen bekend werd dat een van de (voormalig) eigenaren schuldig was bevonden aan seksueel misbruik? Wat is hierin veranderd, waardoor de Kinderrechter, maanden nadat het misbruik bekend was, tot een andere conclusie komt en tot een spoeduithuisplaatsing wordt besloten, iets dat alleen bij acute onveiligheid of ernstig gevaar mag worden ingezet en per definitie traumatiserend is voor kinderen?
Naar het oordeel van betrokkenen begin dit jaar konden de kinderen nog veilig in het gezinshuis verblijven, bij de gezinshuismoeder. Nieuwe informatie – de verdenking van een ander meerderjarig gezinslid – was aanleiding om een verzoek tot overplaatsing te doen, waar de rechter in meeging. Dit is een besluit van de rechter, niet aan de IGJ of aan mij als bewindspersoon. Er waren destijds geen andere signalen bekend bij de IGJ, anders dan de verdenking van de gezinshuisvader.
Had volgens u in het voortraject ook anders gehandeld kunnen worden waardoor een spoeduithuisplaatsing niet nodig was?
Dat kan ik vanuit mijn positie niet beoordelen, onder andere omdat het casus-specifieke informatie betreft. Er waren destijds geen andere signalen bekend bij de IGJ, anders dan de verdenking van de gezinshuisvader.
De veiligheid van kinderen bij Veilig Thuis West-Brabant |
|
Nicole Moinat (PVV) |
|
Mirjam Sterk (CDA) |
|
|
|
|
Bent u bekend met het bericht dat Veilig Thuis West-Brabant kampt met ernstige financiële en organisatorische problemen en dat meldingen van huiselijk geweld en kindermishandeling langer blijven liggen dan wettelijk is toegestaan?
Ja, ik ben bekend met dit bericht.
Hoeveel meldingen waarbij minderjarigen betrokken zijn overschrijden momenteel de wettelijke termijnen bij Veilig Thuis West-Brabant? Hoeveel kinderen betreft dit en hoe lang wachten zij inmiddels?
Veilig Thuis West-Brabant heeft laten weten dat op 13 augustus 2026 de totale werkvoorraad uit 580 meldingen bestond die nog niet aan een medewerker waren toegewezen. Deze cijfers hebben betrekking op de totale werkvoorraad en niet uitsluitend op meldingen waarbij minderjarigen betrokken zijn. De langste wachttijd van een melding was 103 dagen. Bij al deze meldingen is wel bij ontvangst van de melding een check op acute onveiligheid uitgevoerd.
Kunt u garanderen dat de kinderen achter deze meldingen op dit moment veilig zijn? Zo nee, deelt u de mening dat onmiddellijk moet worden vastgesteld of zich onder deze kinderen slachtoffers bevinden die momenteel worden mishandeld, verwaarloosd of anderszins in een onveilige situatie verkeren, en hoe gaat u hiervoor zorgen?
Veilig Thuis beoordeelt iedere binnenkomende melding direct op signalen van acute onveiligheid. Bij een vermoeden van acute onveiligheid wordt de melding binnen 24 uur opgepakt en direct gehandeld.
Een eerste beoordeling op acute onveiligheid is niet hetzelfde als de volledige veiligheidsbeoordeling die na iedere melding moet plaatsvinden. Meldingen waarbij bij binnenkomst geen acute onveiligheid wordt vastgesteld, kunnen door de huidige werkvoorraad langer wachten op een volledige veiligheidsbeoordeling. Dat vraagt aandacht, omdat ook in deze situaties sprake kan zijn van een zorgelijke situatie en omdat omstandigheden gedurende de wachttijd kunnen veranderen. Daarom blijft het belangrijk dat meldingen zo snel mogelijk volledig worden beoordeeld en opgepakt.
Zolang een melding nog niet volledig is beoordeeld en overgedragen, blijft Veilig Thuis West-Brabant verantwoordelijk voor het zicht op veiligheid. Veilig Thuis West-Brabant werkt daarom met wachtlijstbeheer: de medewerkers die het wachtlijstbeheer uitvoeren houden zicht op nieuwe informatie en signalen die aanleiding kunnen geven om een melding opnieuw te beoordelen of met voorrang op te pakken. Afhankelijk van de context en situatie kan er gedurende de wachttijd ook een lokale hulpverlenende organisatie of andere ketenpartner zicht houden op het gezin, dit hangt vaak af van of er al aanwezige betrokkenheid van een hulpverlenende instantie is.
Wie houdt gedurende een termijnoverschrijding zicht op de veiligheid van deze kinderen en wie grijpt in wanneer hun situatie verslechtert?
Zie antwoord vraag 3.
Hoe is het mogelijk dat twee jaar later opnieuw wettelijke termijnen worden overschreden, aangezien de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) in 2024 bij Veilig Thuis West-Brabant al ernstige termijnoverschrijdingen constateerde, waarbij een veiligheidsbeoordeling soms viereneenhalve maand duurde en het starten van een onderzoek of de dienst Voorwaarden & Vervolg in een casus elf maanden op zich liet wachten?
Veilig Thuis West-Brabant heeft al langer te maken met wachtlijsten. Sinds de eerdere constateringen van de IGJ heeft Veilig Thuis West-Brabant zich ingezet om de werkvoorraad terug te dringen en de uitvoering van de wettelijke taken te verbeteren. Daarbij is aanvullende capaciteit ingezet en zijn maatregelen genomen om de organisatie te versterken, waaronder verbeteringen in de aansturing, ondersteuning van medewerkers en het beheersen van de werkvoorraad. Ook is geïnvesteerd in het terugdringen van achterstanden en het vergroten van de uitvoeringskracht van de organisatie.
De aanvullende personele inzet heeft er gedurende een periode toe geleid dat de achterstanden aanzienlijk konden worden teruggedrongen.Tegelijkertijd is het aantal meldingen en adviesvragen in de afgelopen jaren fors toegenomen en heeft dit de druk opnieuw vergroot. In 2025 groeide het aantal meldingen en adviesvragen sterker dan eerder was voorzien. Ook neemt de complexiteit van situaties toe. In 2025 was in West-Brabant 15,8% van de meldingen acuut, tegenover 7,6% landelijk. Daarnaast had in West-Brabant 58,4% van de casussen betrekking op multiproblematiek. Deze verhoogde druk heeft ook geleid tot een hoog verzuim en daarmee minder beschikbaarheid van personeel.
De stijging in meldingen en adviesvragen zien we ook landelijk. Het is niet de bedoeling dat de werklast van de Veilig Thuis organisaties zodanig toeneemt dat Veilig Thuis haar wettelijke taken niet kan uitvoeren. Maar tegelijkertijd zien we de stijging in het aantal meldingen en vooral in het aantal adviesvragen ook als iets positiefs: mensen lijken eerder en vaker naar Veilig Thuis te gaan voor advies en ondersteuning én voor meldingen. Het is goed om te zien dat signalen beter worden herkend en dat vaker gehandeld wordt.
Welke verbetermaatregelen zijn sinds het IGJ-onderzoek uit 2024 daadwerkelijk uitgevoerd en waarom hebben deze niet kunnen voorkomen dat opnieuw een situatie is ontstaan waarin meldingen te lang blijven liggen?
Zie antwoord vraag 5.
Erkent u dat u als stelselverantwoordelijke niet kunt volstaan met de constatering dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor de organisatie en financiering van Veilig Thuis wanneer binnen dat stelsel wettelijke termijnen structureel worden overschreden en mogelijk de veiligheid van kinderen in het geding is? Zo nee, waarom niet?
Ja en nee.
Nee, omdat in eerste aanleg, waar het gaat om het functioneren van Veilig Thuis in de regio, de gemeente de eerstverantwoordelijk is voor het functioneren van Veilig Thuis organisatie. Voor de specifieke problemen in de regio, zijn dus gemeenten met de Veilig Thuis-organisatie verantwoordelijk om daar actie op te ondernemen.
Maar tegelijkertijd voel ik zeker een verantwoordelijkheid als stelselverantwoordelijke. Mij is bekend dat in meerdere regio’s dezelfde problemen spelen. Het signaal van de Veilig Thuis organisaties op 13 oktober was ook helder.
Daarom dring ik bij het Landelijk Netwerk Veilig Thuis (LNVT) aan op het doorvoeren van verbeteringen, zoals het terugdringen van wachtlijsten en het inrichten van efficiëntere werkprocessen. Ook werk ik samen met het LNVT aan structurele verbeteringen via de werkagenda, waarover we later dit jaar de Tweede Kamer informeren. Met die werkagenda wordt naast de ontwikkelingen op de lange termijn, gekeken naar wat er nu direct extra nodig is om te zorgen dat Veilig Thuis haar taken goed kan blijven uitvoeren. Daarbij is het nodig dat er ruimte komt om de noodzakelijke transformatie van de enorme focus op het afhandelen van meldingen om te bouwen naar vroegtijdig ondersteunen met expertise.
Daarnaast werk ik samen met onder andere JenV en de VNG aan het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming voor duurzame oplossingen in het wegnemen van onveiligheid bij kinderen, gezinnen en huishoudens.
Op welk moment acht u vanuit uw stelselverantwoordelijkheid ingrijpen noodzakelijk wanneer een Veilig Thuis-organisatie niet langer in staat blijkt haar wettelijke taken tijdig uit te voeren, en is dat moment bij Veilig Thuis West-Brabant wat u betreft inmiddels bereikt? Zo nee, wat moet er dan nog gebeuren voordat u ingrijpt?
Het is belangrijk dat deze situatie bij Veilig Thuis West-Brabant zo spoedig mogelijk wordt opgelost. De betrokken gemeenten en Veilig Thuis-organisatie dragen hiervoor primair de verantwoordelijkheid en zijn ook met elkaar in gesprek om te kijken wat daarvoor regionaal nodig is. Voor wat betreft de regionale situatie houd ik nauwlettend in de gaten hoe dit verloopt en welke rol daarin voor mij past. Naar aanleiding van het landelijke signaal van Veilig Thuis-organisaties van 13 oktober jl. ga ik op korte termijn in gesprek met wethouders, VNG en bestuurders van de Veilig Thuis organisaties. Mijn inzet is daarbij in ieder geval gericht op het uniformeren van de werkwijze en positie van Veilig Thuis. Daarmee focussen we ons op de uitvoering van de wettelijke taken van Veilig Thuis en het aanspreken van partners op hun rol in het beter functioneren van de keten. We moeten goed kijken waar het knelt en wat beter georganiseerd kan worden.
Op langere termijn zijn we bezig met een herziening van het stelsel vanuit het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming en de rol en positie van Veilig Thuis hierbinnen. Ook hebben we de afgelopen jaren veel ingezet om de advies- en ondersteuningsfunctie van Veilig Thuis te versterken, om eerder situaties in beeld te krijgen en excessen te kunnen voorkomen, onder andere door de ontwikkeling van het digitaal platform en de start van de landelijke 24/7 chatfunctie.
Er is meer nodig. Dit bericht van Veilig Thuis West-Brabant, maar ook de berichten van oktober 2026 sterken mij in de overtuiging dat we de korte termijn inzet moeten versnellen. Samen moeten we zorgen dat Veilig Thuis haar primaire taken kan uitvoeren. De wachtlijsten moeten worden aangepakt en de werkwijze en positie van Veilig Thuis hebben meer uniformiteit nodig, om ervoor te zorgen dat Veilig Thuis haar primaire, belangrijke taak goed kan uitvoeren in het hier en nu, maar ook kan meebewegen richting de veranderingen in het stelsel die hard nodig zijn.
Welke concrete maatregelen neemt u nu vanuit uw stelselverantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat alle kinderen achter de wachtende meldingen bij Veilig Thuis West-Brabant zo snel mogelijk in beeld zijn, hun veiligheid wordt beoordeeld en waar noodzakelijk direct wordt ingegrepen?
Zie antwoord vraag 8.
Kunt u uitsluiten dat bij andere Veilig Thuis-organisaties vergelijkbare problemen bestaan? Zo nee, bent u bereid op korte termijn landelijk inzichtelijk te maken hoeveel meldingen de wettelijke termijnen overschrijden, hoeveel minderjarigen daarbij betrokken zijn en welke maatregelen u vanuit uw stelselverantwoordelijkheid neemt om deze achterstanden terug te dringen?
Zie antwoord vraag 8.
Het bericht 'Kinderrechter haalt met spoed kinderen uit gezinshuis in Friesland: twee gezinsleden verdacht van zedendelicten' |
|
Ráchel van Meetelen (PVV) |
|
Mirjam Sterk (CDA) |
|
|
|
|
Bent u bekend met de berichtgeving over het gezinshuis van zorgboerderij Buitengewoon, thans Hineni Zorg, in Feankleaster?1
Ja.
Welke formele positie had de gezinshuisvader binnen de zorgorganisatie na zijn aanhouding op verdenking van seksueel misbruik van zijn minderjarige dochter en na zijn veroordeling daarvoor?
Na zijn aanhouding had de vader geen zorgtaken meer en was ook uitgeschreven als bestuurder van de zorgonderneming.
Is na de verdenking, aanhouding en/of veroordeling opnieuw beoordeeld of de gezinshuisvader nog voldeed aan de eisen voor een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) en zo ja, wanneer en met welke uitkomst?
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) heeft gesteld dat de gezinshuisvader na zijn detentie ook niet meer op het terrein mocht en geen contact mocht hebben met de jeugdigen.
Kon de gezinshuisvader na zijn aanhouding en veroordeling nog in contact komen met in het gezinshuis geplaatste minderjarigen en zo ja, hoe acht u dat verenigbaar met de vereiste veiligheid binnen een gezinshuis?
Nee, zie mijn antwoord onder 2 en 3.
Waarom zijn de veiligheid en geschiktheid van het gezinshuis na de aanhouding en vervolgens de veroordeling van de gezinshuisvader niet onmiddellijk integraal opnieuw beoordeeld en zijn de geplaatste kinderen niet direct elders ondergebracht?
De IGJ heeft na de melding van deze casus meegekeken met de jeugdhulpaanbieder en beoordeeld dat de aanbieder de situatie voldoende heeft laten onderzoeken en dat de continuïteit van de zorg voldoende is geborgd. Daarbij heeft de IGJ gesteld dat de gezinshuisvader geen contact mag hebben met cliënten en niet op het terrein aanwezig mag zijn. Er waren destijds geen andere signalen bekend bij de IGJ, anders dan de verdenking van de gezinshuisvader.
Hoe beoordeelt u in het licht van deze zaak de constatering van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd dat meldingen en signalen bij gezinshuizen relatief vaak betrekking hebben op seksueel grensoverschrijdend gedrag, en acht u aanvullende maatregelen noodzakelijk?
De IGJ constateert dat meldingen over gezinshuizen vaker gaan over seksueel grensoverschrijdend gedrag (SGOG) ten opzichte van de meldingen over andere type jeugdhulp. Hierbij is de (vermoedelijke) pleger in meer dan de helft van de gevallen een jeugdige en in ongeveer een kwart van de gevallen een hulpverlener. De IGJ doet hiertoe ook gerichte aanbevelingen, zoals het nemen van preventieve maatregelen in de organisatie door scholing en duidelijke richtlijnen2, en het inzetten van interventies3 om passend te handelen bij grensoverschrijdend gedrag.
Acht u het wenselijk dat landelijk wordt vastgelegd dat bij een verdenking of veroordeling wegens een zedendelict van een gezinshuisouder onmiddellijk een onafhankelijke veiligheidsbeoordeling plaatsvindt van alle in het gezinshuis verblijvende minderjarigen?
Nee. Als bij betrokkenen bekend wordt dat een gezinshuisouder verdacht wordt of veroordeeld is voor een zedendelict, dient er een veiligheidsbeoordeling plaats te vinden van alle in het gezinshuis verblijvende minderjarigen. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij de plaatsende instantie, vaak een gecertificeerde instelling (GI), en de aanbieder of hoofdaannemer als zorgverantwoordelijke.
Deelt u de mening dat deze zaak opnieuw de noodzaak onderstreept van frequente, bij voorkeur onaangekondigde inspectiebezoeken aan gezinshuizen en zorgboerderijen waar minderjarigen verblijven, en bent u bereid dit toezicht te intensiveren?
Deze zaak onderstreept de noodzaak om waarborgen in te bouwen voor de kwaliteit van gezinshuizen. In de Jeugdwet worden kwaliteitseisen gesteld aan aanbieders van jeugdhulp. Elke jeugdhulpaanbieder moet hieraan voldoen, dus ook (zelfstandige) gezinshuizen. De sector is verantwoordelijk voor de uitwerking van deze kwaliteitseisen. Gemeenten hebben verantwoordelijkheid voor de kwaliteit bij inkoop en plaatsing/verwijzing. Ik herken het signaal dat het van gemeenten veel vraagt om de kwaliteit van de geboden zorg goed in de gaten te houden, zeker waar het zelfstandige gezinshuizen betreft. Het is aan gemeenten om hier eisen in de inkoop aan te stellen. Ik ben met gemeenten en de gezinshuissector in gesprek over de wijze waarop we de kwaliteit en veiligheid van gezinshuizen verder kunnen verbeteren, ook/juist bij de zelfstandigen. Hierin is een belangrijke rol voor gemeenten weggelegd, bijvoorbeeld door sturing via contracten. Daarnaast heeft ook de IGJ als taak om toe te zien op de kwaliteit van jeugdhulpaanbieders. De IGJ gaat over haar eigen inzet. Daarbij wil ik opmerken dat toezicht fungeert als een sluitstuk op de rest van het stelsel.
De bezuinigingen op de Luisterlijn vanaf 2027 |
|
Lisa Westerveld (GroenLinks-PvdA) |
|
Mirjam Sterk (CDA) |
|
|
|
|
Bent u bekend met het bericht «De bezuinigingen op de Luisterlijn geven een jammerlijk signaal af»?1
Ja.
Klopt het dat per 2027 structureel 10 procent van het jaarbudget, oftewel € 700.000, bezuinigd zal worden op de Luisterlijn? Zo nee, om welk bedrag gaat het dan? Zo ja, kunt u nader toelichten waarom gekozen is voor deze bezuiniging?
De bezuinigingen van kabinet Schoof vertalen zich in dat er vanaf 2027 minder middelen beschikbaar zijn voor subsidies. Dit heeft gevolgen voor veel organisaties, waaronder de Luisterlijn. Voor de Luisterlijn gaat het om ongeveer € 700.000, circa 10 procent van de huidige subsidie. De Luisterlijn is hierover in 2025 geïnformeerd. Het ministerie is met de Luisterlijn in gesprek over de wijze waarop zij invulling kan geven aan hun dienstverlening in combinatie met de lagere subsidie.
Hoe verhoudt deze geplande bezuiniging zich tot het feit dat de Luisterlijn in 2025 een recordaantal van 331.861 gesprekken voerde, oftewel ruim 900 gesprekken per dag? Deelt u de mening dat een stijgende vraag naar een laagdrempelig luisterend oor juist aanleiding zou moeten zijn om de voorziening, waar nodig, te versterken in plaats van te verzwakken?
De Luisterlijn voert al jarenlang een groot aantal gesprekken en vervult daarmee een belangrijke taak voor mensen die behoefte hebben aan een laagdrempelig luisterend oor. Deze taak is wettelijk geborgd in de Wmo2015. Tegelijkertijd heeft ook VWS te maken met een bezuinigingsopgave. Wij zijn in gesprek met de Luisterlijn om te kijken hoe de organisatie haar belangrijke werk zo goed mogelijk kan blijven doen en tegelijk ook invulling kan geven aan deze bezuiniging.
Herkent u de constatering dat deze geplande bezuiniging zal leiden tot het sluiten van verschillende trainings- en werklocaties en mogelijk zelfs dat een deel van de vrijwilligers zal stoppen? Zo nee, waarom niet?
De getrainde vrijwilligers zijn het hart van de Luisterlijn en maken het verschil voor mensen die bellen. Ik begrijp daarom goed dat onzekerheid over de toekomst en mogelijke veranderingen zorgen kunnen oproepen bij vrijwilligers. Hoe de Luisterlijn de bezuiniging opvangt is in de eerste plaats aan de organisatie zelf. Ik wil niet vooruitlopen op de precieze keuzes die de Luisterlijn daarin maakt.
Daarbij vind ik het belangrijk dat de dienstverlening zoveel mogelijk doorloopt en ook oog is voor de vrijwilligers die dit werk iedere dag doen. Het gesprek over hoe dit met een beperkter budget kan loopt.
Kunt u aangeven welke gevolgen u verwacht als gevolg van de subsidiekorting voor de bereikbaarheid, toegankelijkheid en kwaliteit van de Luisterlijn?
De Luisterlijn ontvangt subsidie met het doel dat mensen ieder moment van de dag anoniem en kosteloos een telefonisch of elektronisch gesprek kunnen voeren. De bezuiniging heeft gevolgen. Daarom werkt de Luisterlijn aan een plan om hun belangrijke functie te blijven vervullen. Over de invulling van dit plan lopen de gesprekken met de Luisterlijn.
Bent u bekend met het feit dat het kabinet-Rutte IV in 2022 naar aanleiding van een marktverkenning al concludeerde dat er geen (andere) marktpartij is die het bieden van een luisterend oor aan (jong)volwassenen en kinderen zonder overheidssubsidie kan uitvoeren? Zo ja, hoe rijmt u dit met de geplande bezuiniging?
Ja, daarmee ben ik bekend. Uit de marktverkenning in 2022 bleek dat voor het bieden van een laagdrempelig luisterend oor overheidssubsidie nodig is. Daarom blijft VWS deze functie ook in 2027 subsidiëren. En wordt er tegelijkertijd voor 2027 opnieuw beoordeeld welke keuzes gemaakt moeten worden binnen het beschikbare budget. Hiervoor wordt ook gekeken hoe verschillende hulplijnen elkaar kunnen versterken.
Op basis waarvan is geconcludeerd dat de Luisterlijn deze bezuiniging kan opvangen zonder dat dit ten koste gaat van de dienstverlening? Bent u bereid eventuele nieuwe marktverkenningen, evaluaties of doelmatigheidsanalyses te delen met de Kamer?
Het is niet bekend wat deze bezuiniging exact voor de dienstverlening betekent. Hiervoor wordt door de Luisterlijn een plan uitgewerkt. De korting die is opgelegd aan de Luisterlijn komt voort uit de rijksbrede bezuinigingen. Hierbij is tot op heden geen aanvullende evaluatie uitgezet.
Hoe rijmt deze bezuiniging met de wettelijke taak, die voortvloeit uit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2015, om te voorzien in een anonieme, kosteloze mogelijkheid om te spreken over persoonlijke situaties en advies te vragen? Hoe rijmt deze bezuiniging met de aanpak Een tegen Eenzaamheid?
De wettelijke taak uit de Wmo 2015 om te voorzien in een anonieme en kosteloze mogelijkheid om te spreken over persoonlijke situaties zijn we niet voornemens aan te passen. Het is aan de Luisterlijn om haar werkzaamheden voor 2027 binnen het beschikbare budget te organiseren. Uiteraard begrijpen wij dat dit voor moeilijke keuzes zorgt. Met de aanpak Eén tegen eenzaamheid zal ook blijvend ingezet worden om eenzaamheid te voorkomen en verminderen. Dat doen we gelukkig met de inzet van veel andere partijen in een brede coalitie.
Deelt u de mening dat een voorziening als de Luisterlijn juist erg belangrijk is voor mensen die wel behoefte hebben aan contact of ondersteuning, maar niet direct een beroep doen of kunnen doen op formele zorg? Zo ja, hoe rijmt dat met de geplande bezuiniging?
Het werk van de Luisterlijn met alle vrijwilligers die 24 uur per dag, 7 dagen in de week klaar staan en een luisterend oor bieden is van groot belang. In hoe dit wordt georganiseerd en gefaciliteerd zijn keuzes te maken. Daarover zijn we nu in gesprek.
Deelt u de mening dat de laagdrempelige hulp van de Luisterlijn bijdraagt aan preventie en kan voorkomen dat mensen een beroep doen op de ggz of andere vormen van psychosociale hulp? Is berekend hoeveel extra kosten uiteindelijk bespaard worden door de Luisterlijn?
De Luisterlijn kan bijdragen in het verminderen en voorkomen van eenzaamheid en draagt daarmee bij aan preventie van zwaardere klachten en gepaarde zorgkosten. Uit onderzoek is bekend dat eenzaamheid in Nederland leidt tot ruim € 2 miljard aan extra zorgkosten per jaar.2 De specifieke besparing hierop door inzet van de Luisterlijn is niet bekend. In onderzoek is geconcludeerd dat de maatschappelijke betekenis van de Luisterlijn vooral is dat mensen bereikt worden die met hun zorgen, verdriet of mentale probleem niet of in onvoldoende mate terecht kunnen bij de formele zorgverlening en/of hun sociale omgeving, of hun omgeving daarmee niet willen belasten.3 Daarnaast wordt o.a. ingezet via de MIND hulplijn op laagdrempelige psychologische hulp. Deze hulplijn is ook gratis en anoniem bereikbaar en wordt bemand door professionele hulpverleners zoals psychologen en maatschappelijk werkers.
Welke concrete maatregelen gaat u inzetten om te voorkomen dat deze bezuiniging ertoe gaat leiden dat mensen zich pas melden wanneer hun problemen zijn geëscaleerd en daardoor uiteindelijk een beroep doen op zwaardere en vaak duurdere zorg?
Het voorkomen dat problemen escaleren en mensen zwaardere zorg nodig hebben, is een belangrijk uitgangspunt van het kabinetsbeleid. Daarvoor zet VWS breder in op preventie en laagdrempelige ondersteuning en signalering, zoals met afspraken in het AZWA en de aanpak Eén tegen eenzaamheid.