Het stelselmatig niet openbaar maken van ernstige incidenten met asielzoekers |
|
Marina Vondeling (PVV), Geert Wilders (PVV) |
|
Bart van den Brink (CDA) |
|
|
|
|
Bent u bekend met het bericht «Ernstige incidenten met asielzoekers bij IND en COA al tijden niet openbaar: «We werken aan een inhaalslag»»?1
Ja, hiermee ben ik bekend.
Waarom worden de cijfers over ernstige incidenten met asielzoekers onder de pet gehouden? Wie heeft daartoe besloten?
Er is geen sprake van een besluit om informatie over ernstige incidenten niet langer openbaar te maken. Zoals eerder aangegeven, zijn de kwartaaloverzichten van de piketmeldingen de afgelopen periode niet volgens de gebruikelijke frequentie gepubliceerd. De achterstand is ontstaan door beperkte personele capaciteit en doordat voor de verwerking van reeds geregistreerde meldingen aanvullende handmatige controles nodig waren om de informatie rondom de meldingen uit het systeem volledig te verwerken. De werkwijze is inmiddels aangepast en verbeterd waardoor dit voor nieuwe meldingen niet meer aan de orde is.
Zoals aangegeven wordt momenteel gewerkt aan het wegwerken van de ontstane achterstand. Het streven is de achterstallige meldingen voor het einde van oktober dit jaar te publiceren en vervolgens de kwartaalpublicaties te hervatten.
Deelt u de mening dat het achterhouden van deze informatie pure doofpotpolitiek is en dat de Nederlandse samenleving recht heeft op volledige transparantie over de veiligheidsrisico’s die uitgaan van asielzoekers?
Ik onderschrijf het belang van transparantie over ernstige incidenten binnen de migratieketen. Om die reden worden samenvattingen van de piketmeldingen ook openbaar gemaakt.
De piketmeldingen hebben betrekking op uiteenlopende ernstige incidenten binnen de migratieketen. Het gaat daarbij onder meer om zelfdestructieve acties en agressie-incidenten van asielzoekers, maar ook om agressie-incidenten gericht tegen asielzoekers en (grote) branden of acties tegen opvanglocaties. De meldingen geven daarmee een breder, maar niet alles omvattend beeld van ernstige incidenten binnen de migratieketen.
Via het WODC Incidenten- en misdrijvenoverzicht wordt jaarlijks inzicht gegeven in geregistreerde incidenten en misdrijven onder bewoners van COA- en TGO locaties.
Bent u bereid om alle informatie over ernstige incidenten met asielzoekers bij de IND en het COA binnen 24 uur volledig openbaar te maken of anders direct af te treden?
Het is niet mogelijk om alle informatie binnen 24 uur volledig openbaar te maken. Voor openbaarmaking moeten de meldingen zorgvuldig worden verwerkt en onder meer worden ontdaan van persoonsgegevens ter bescherming van de privacy van alle betrokkenen. Daarnaast vindt afstemming plaats met de betreffende meldende ketenpartner. Deze zorgvuldigheid is noodzakelijk en kan niet binnen de gevraagde termijn worden gewaarborgd.
Zoals aangegeven wordt momenteel gewerkt aan het wegwerken van de ontstane achterstand. Het streven is de achterstallige meldingen voor het einde van oktober dit jaar te publiceren en vervolgens de kwartaalpublicaties te hervatten.
Bent u bereid deze vragen vóór aanstaande dinsdag 29 september, 11.00 uur te beantwoorden?
Dit is helaas niet gelukt.
Het bericht ‘Onderzoeksraad: 7000 kinderen in asielnoodopvang structureel verwaarloosd’ |
|
Robert van Asten (D66), Lisa Westerveld (GroenLinks-PvdA) |
|
Bart van den Brink (CDA) |
|
|
|
|
Bent u bekend met het bericht «Onderzoeksraad: 7000 kinderen in de asielnoodopvang structureel verwaarloosd?»1
Deelt u de mening dat het ontoelaatbaar dat kinderen in Nederland mogelijk permanente schade oplopen door een tekort aan opvangplekken? Zo nee, wat gaat u op korte termijn doen om dit te voorkomen?
Wat vindt u ervan dat Nederland zich niet houdt aan het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind?
Kunt u toelichten binnen welke termijn kinderen uit de noodopvang kunnen worden gehaald en kunnen worden geplaatst in reguliere opvang bestemd voor kinderen? Welk doel stelt u uzelf om dit voor elkaar te krijgen?
Wat is er in de afgelopen twee jaar, sinds voorzitter van het Kinderrechtencollectief Marc Dullaert aan de bel trok, gebeurd om kinderen uit de noodopvang te krijgen?
Hoe staat het met de uitvoering van aangenomen motie Westerveld om geen nieuwe kinderen meer te plaatsen op (crisis)noodopvangplekken (Kamerstuk 19 637, nr. 3513)?
Kunt u toezeggen dat er op korte termijn een overzicht wordt gemaakt van alle onveilige plekken in noodopvanglocaties en deze worden verholpen om de veiligheidssituatie voor kinderen te verbeteren? Zo ja, binnen welke termijn wordt dit opgepakt?
Kunt u toezeggen het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid ook te betrekken bij de gesprekken met gemeenten die onder bestuurlijk toezicht staan om de noodzaak van het realiseren van reguliere opvang voor kinderen te benadrukken en hen expliciet te vragen om opvang voor kinderen en gezinnen te realiseren?
Kunt u aangeven wat de voortgang is van de uitvoering van de motie Podt over psychosociale ondersteuning voor kinderen in de noodopvang (Kamerstuk 19 637, nr. 2486)? Waarom is dit programma nog niet uitgerold en binnen welke termijn verwacht u dit alsnog te kunnen doen?
Kunt u toelichten hoeveel kinderen in de noodopvang op dit moment geen toegang hebben tot onderwijs? Kunt u toezeggen dat deze kinderen alsnog een vorm van (tussentijds) onderwijs krijgen om te voorkomen dat zij een achterstand oplopen?
Kunt u reageren op elk van de aanbevelingen uit het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, waarbij u in ieder geval aangeeft hoe u opvolging geeft aan de aanbevelingen?
Kunt u reflecteren op de constatering van de Onderzoeksraad voor Veiligheid dat er «robuust bestuur» nodig is om de veiligheid in de noodopvang te herstellen? Hoe bent u voornemens hier gehoor aan te geven?
Kunt u deze vragen beantwoorden vóór het volgende debat over vreemdelingen- en asielbeleid?
De toets die de IND uitvoert op de politieke en maatschappelijke activiteiten van tolken bij de afgifte van inpasbaarheidsverklaringen |
|
Diederik Boomsma (CDA) |
|
Bart van den Brink (CDA) |
|
|
|
|
Kunt u uiteenzetten hoe de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) beoordeelt of een beëdigde tolk die in het Register is ingeschreven voor de IND inzetbaar is en een zogeheten inpasbaarheidsverklaring krijgt? Hoe wordt hun geschiktheid beoordeeld? Wie neemt die beslissing, op basis van welke stukken, en worden daarbij ook openbare bronnen zoals sociale media geraadpleegd?
Welke criteria hanteert de IND bij die beoordeling? Zijn deze criteria schriftelijk vastgelegd en openbaar, anders dan de algemeen geformuleerde bepalingen in de Gedragscode tolken en vertalers van de IND? Zo nee, waarom niet?
Klopt het dat de gedragscode van de IND van tolken verlangt dat zij hun werk «politiek neutraal» verrichten en geen functies bekleden of activiteiten verrichten «die tot belangenverstrengeling kunnen leiden», maar dat niet is uitgewerkt welke functies, lidmaatschappen, nevenactiviteiten of uitingen daar concreet onder vallen? Hoe wordt voorkomen dat zulke normen van geval tot geval verschillend worden toegepast?
Deelt u de opvatting dat er een wezenlijk verschil bestaat tussen enerzijds de eis dat een tolk tijdens het gehoor onpartijdig, nauwkeurig en zonder eigen mening vertaalt, en anderzijds het toetsen van de politieke en maatschappelijke opvattingen en activiteiten van een tolk buiten het werk? Hoe verhoudt dat laatste zich tot het verbod op onderscheid op grond van politieke gezindheid in de Algemene wet gelijke behandeling, dat ook geldt voor de toegang tot het vrije beroep?
Is lidmaatschap van- of kandidaatstelling voor een politieke partij een omstandigheid die bij die beoordeling meeweegt? Zo ja, op welke grondslag?
Acht u het aanvaardbaar dat een beëdigde tolk die aan alle kwaliteits- en integriteitseisen van de Wet beëdigde tolken en vertalers voldoet, door de IND wordt geweigerd vanwege lidmaatschap van of kandidatuur voor een politieke partij, medewerking aan een verkiezingsprogramma, of publieke inzet voor mensenrechten of voor een bepaalde bevolkingsgroep? Zo ja, op welke wettelijke grondslag berust dat?
Kunt u aangeven welke soorten nevenactiviteiten, lidmaatschappen en uitingen naar het oordeel van de IND wél en niet verenigbaar zijn met tolkwerk voor de IND? Geldt daarbij dezelfde maatstaf voor bijvoorbeeld vrijwilligerswerk voor VluchtelingenWerk, werkzaamheden voor het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA), betrokkenheid bij een religieuze organisatie of het dragen van religieuze kleding, dat de gedragscode uitdrukkelijk toestaat?
Hoeveel aanvragen voor een inpasbaarheidsverklaring zijn in elk van de jaren 2021 tot en met 2026 (tot heden) ingediend, en hoeveel daarvan zijn toegewezen, afgewezen of later ingetrokken? Kunt u de afwijzingen en intrekkingen uitsplitsen naar reden, bijvoorbeeld taalvaardigheid, Verklaring Omtrent het Gedrag, integriteit, neutraliteit of belangenverstrengeling, en overig?
In hoeveel gevallen was een vermeend gebrek aan (politieke) neutraliteit, dan wel politieke of maatschappelijke activiteit van de tolk, een reden of medereden om een inpasbaarheidsverklaring te weigeren of in te trek ken?
Wat zijn de gevolgen van een weigering door de IND voor de betrokken tolk, gelet op het aandeel van de IND in de vraag naar tolkdiensten in bepaalde talen? Werkt een weigering door de IND, bijvoorbeeld via de bemiddelaars (intermediairs) waarmee de IND werkt, ook door in de inzetbaarheid van de tolk bij andere overheidsorganisaties zoals de politie, de rechtspraak of het COA?
Is in de afgelopen jaren door een rechter, een klachtinstantie of een toezichthouder geoordeeld over de wijze waarop de IND potentiële tolken beoordeelt op neutraliteit? Zo ja, welke conclusies heeft u daaraan verbonden en welke aanpassingen zijn sindsdien in de werkwijze doorgevoerd?
Kunt u deze vragen afzonderlijk beantwoorden?
Twee meisjes die kerkasiel aanvragen en zeggen bang te zijn voor hun vader en de jeugdzorg |
|
Nicole Moinat (PVV) |
|
Mirjam Sterk (CDA) |
|
|
|
|
Bent u bekend met het bericht «Meisjes van 11 en 14 vragen kerkasiel aan «omdat we bang zijn voor onze vader en de jeugdzorg»» van Trouw van 20 september 2026?1
Wat vindt u ervan dat twee meisjes van 11 en 14 jaar weglopen, zeggen bang te zijn voor hun vader én de jeugdzorg, om kerkasiel vragen en vervolgens weer bij hun vader terechtkomen?
Wie heeft in deze zaak vastgesteld dat het voor deze meisjes veilig was om terug te keren naar hun vader en op basis waarvan is dat vastgesteld?
Deelt u de mening dat wanneer kinderen van 11 en 14 jaar weglopen en aangeven bang te zijn voor de ouder bij wie zij verblijven, dit een zeer serieus veiligheidssignaal is dat zorgvuldig moet worden onderzocht voordat zij worden teruggebracht? Zo nee, waarom niet?
Hoe wordt ervoor gezorgd dat kinderen vrijuit hun verhaal kunnen doen wanneer zij aangeven óók bang te zijn voor de jeugdbescherming die bij hun situatie betrokken is? Wie komt er in zo’n situatie onafhankelijk voor deze kinderen op?
Kunt u aangeven in hoeveel gevallen SAVE de afgelopen vijf jaar betrokken is geweest bij situaties waarin een kind bij een ouder verbleef of werd geplaatst terwijl het kind nadrukkelijk aangaf daar niet te willen verblijven of geen contact met die ouder te willen? Indien deze gegevens niet beschikbaar zijn, bent u bereid dit te laten onderzoeken?
Klopt het dat SAVE bij ouder-kindcontactproblemen gebruik heeft gemaakt van kennis of expertise van professionals die werken vanuit ideeën over ouderverstoting? Zo ja, welke rol speelt deze kennis binnen de huidige werkwijze van SAVE en op welke wetenschappelijke onderbouwing is deze werkwijze gebaseerd?
Hoe wordt voorkomen dat signalen van mishandeling, misbruik of andere onveiligheid ten onrechte worden gezien als beïnvloeding door de andere ouder, met het risico dat een kind terechtkomt bij een ouder voor wie het zegt bang te zijn?
Hoe beoordeelt u deze nieuwe signalen in samenhang met de eerdere problemen rond SAVE, waaronder de plaatsingen van Nederlandse kinderen in Spanje waarbij de vereiste procedure niet in alle gevallen is gevolgd? Ziet u aanleiding om, naast het reeds aangekondigde onderzoek naar de buitenlandse plaatsingen, ook breder naar de werkwijze van SAVE te kijken?
Bent u bereid bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) aandacht te vragen voor deze signalen en te bezien of nader toezicht op de werkwijze van SAVE nodig is, in het bijzonder waar het gaat om veiligheidssignalen en het horen van kinderen? Wilt u de Kamer hierover informeren?
Bent u bekend met het bericht «Maandenlange zoektocht van Defensie naar opvanglocatie voor asielzoekers levert nul plaatsen op. «We zijn teleurgesteld»»?1
Kunt u toelichten hoe de zoektocht naar overheidsgrond voor asielopvang sinds deze zomer is verlopen? Welke gebieden zijn hiervoor in kaart gebracht, zowel locaties in bezit van defensie als andere locaties in bezit van het Rijksvastgoedbedrijf?
Klopt het dat locaties zijn afgevallen op basis van «lokaal draagvlak»? Zo ja, bij hoeveel locaties was dit het geval en welke argumenten werden daarbij aangedragen?
Kunt u toelichten waarom locaties die eerder beschikbaar zijn gesteld voor asielopvang nu zijn afgevallen?
Zijn er nog opties in beeld voor een opvanglocatie, die niet in bezit zijn van defensie? Bijvoorbeeld ander grondgebied dat in bezit is van het Rijksvastgoedbedrijf? Zo ja, hoeveel locaties zijn hiervoor nog in beeld?
Kunt u toelichten welke andere opties u nog heeft om op korte termijn een opvanglocatie te vinden om te voorkomen dat personen in Ter Apel buiten moeten slapen?
Kunt u bevestigen dat defensie op dit moment enkel is betrokken bij «overleg» over asielopvang maar geen formeel steunverzoek heeft ontvangen? Wordt een dergelijk steunverzoek alsnog overwogen?
Welke concrete gevolgen heeft het uitblijven van deze opvangplekken voor de beschikbare opvangcapaciteit de komende maanden en het blijvende tekort aan plekken in Ter Apel?
Kunt u toelichten hoeveel plekken er nodig zijn om het aanmeldcentrum in Ter Apel te ontlasten? Kunt u toelichten waarom er vanuit het Rijk niet een (paar) grootschalige noodopvang komt voor deze personen totdat uitvoering van de Spreidingswet deze noodopvang overbodig maakt?
Kunt u deze vragen beantwoorden vóór het eerstvolgende commissiedebat over vreemdelingen- en asielbeleid?
De veiligheid van lhbtiq+-personen en andere minderheden in opvangcentra |
|
Lisa Westerveld (GroenLinks-PvdA) |
|
Bart van den Brink (CDA) |
|
|
|
|
Bent u bekend met het artikel uit de Volkskrant «Lhbti-vluchtelingen leven in angst in de asielopvang van Ter Apel» en de brandbrieven van LGBT Asylum support en andere organisaties die opkomen voor lhbtiq+ asielzoekers?1
Deze signalen zijn niet nieuw, wat heeft u recent gedaan om de veiligheid van lhbtiq+ asielzoekers te verbeteren? Wat heeft u gedaan om zware geweldsincidenten en seksueel geweld tegen lhbtqi+ asielzoekers en andere minderheden op opvanglocaties te verbeteren? Wat kan er nog meer gedaan worden en wat is daarvoor nodig?
Wordt op dit moment nog steeds gebruik gemaakt van de lhbtiq+ units? Kan iedereen die hier behoefte aan heeft hiernaar worden overgeplaatst? Zo nee, hoe gaat u zorgen dat de veiligheid wordt gewaarborgd en niet verder in het geding komt door een tekort aan capaciteit?
Herkent u de oplopende spanningen door de onzekerheid rondom de invoering van het migratiepact die worden beschreven in het artikel in de Volkskrant en die de spanningen in azc’s voeden? Deelt u de mening dat dit niet alleen voor asielzoekers, maar ook het werk van coa-medewerkers en vrijwilligers zwaarder maakt? Zo ja, wat gaat u daaraan doen?
Op hoeveel locaties is er op dit moment geen lhbtiq+ contactpersoon?
Herkent u de signalen over de barrières die asielzoekers ervaren, door nare ervaringen uit het verleden en hen weerhouden om aangifte te doen? Op welke manier kunt u bijdragen aan het vertrouwen in de politie en aangifte stimuleren?
Zijn er stappen genomen om de opvang veiliger te maken voor lhbtiq+ asielzoekers na het overleiden van een minderjarige asielzoeker in april 2025 zoals uw voorganger heeft toegezegd? Zo ja, welke?2
Bent u het eens met de analyse dat het zo lastig is om genoeg veilige plekken voor kwetsbare asielzoekers op te zetten doordat veel gemeenten zich nog altijd niet aan de spreidingswet houden?
Zou dit wat u betreft een reden mogen zijn dat er onvoldoende plekken zijn voor asielzoekers die door hun afkomst, geloof of wie ze zijn in een kwetsbare positie zitten?
Hoe gaat u ervoor zorgen asielzoekers die acuut risico of gevaar lopen per direct een veilige plek krijgen?
Op welke manier steunt u belangenorganisaties die opkomen voor deze groep? Bent u bereid hen financieel of anderszins te steunen, zodat zij gerichte ondersteuning kunnen geven, maar ook voorlichting kunnen geven en activiteiten kunnen organiseren die in het kader staan van acceptatie en ontmoeting?
Het ontslag van een Vlaamse lerares vanwege haar hoofddoek |
|
Doğukan Ergin (DENK) |
|
Letschert |
|
|
|
|
Heeft u kennisgenomen van het ontslag van een Vlaamse lerares van de Kiempunt Campus Assenede, die haar baan heeft verloren omdat zij tijdens haar werk haar hoofddoek niet wil afdoen?1 2 Wat vindt u ervan dat een bevoegde en goed functionerende lerares niet vanwege haar functioneren, maar vanwege haar hoofddoek wordt ontslagen? Keurt u dit af?
Wilt u deze zaak op korte termijn bespreken met uw Vlaamse ambtsgenoot en daarbij ook de positie van moslimvrouwen in Vlaanderen onder de aandacht brengen?
Wilt u deze zaak bespreken tijdens de informele bijeenkomst van Europese onderwijsministers op 15 en 16 oktober 2026 en/of andere relevante samenkomsten met uw Belgische evenknie en de Kamer informeren?
Het spreekexamen Nederlands voor inburgeraars |
|
Wimar Bolhuis (GroenLinks-PvdA) |
|
Thierry Aartsen (VVD) |
|
|
|
|
Bent u ervan op de hoogte dat inburgeraars en hun docenten last ondervinden van de luidruchtige omgeving waarin inburgeraars hun examen Spreken Nederlands moeten afleggen?1
Hoe beoordeelt u de inschatting dat er een verband is tussen het lage slaagpercentage voor het examen Spreken (minder dan 60%) en de luidruchtige omgeving waarin het examen afgelegd moet worden doordat iedereen tegelijk praat?
Bij welk aandeel van de mensen die na de vooropgestelde termijn van drie jaar hun inburgeringstraject nog niet afgerond hebben, is dat toe te schrijven aan het niet slagen voor het examen Spreken? Bij welk aandeel is dat toe te schrijven aan het falen voor meerdere onderdelen, waaronder examen Spreken?
Kunt u een inschatting geven van de schaal van het probleem? Hoeveel testcentra zijn er waar mensen het examen Spreken kunnen afleggen? In hoeveel daarvan dienen inburgeraars met meerdere mensen tegelijk in een open zaal met een koptelefoon tegen een computer te spreken? In hoeveel centra leidt dat tot luidruchtige omgevingen?
Wat is de reden dat het examen Spreken nu op deze manier is georganiseerd met luidruchtige omgevingen tot gevolg? Is de situatie verslechterd?
Zijn er examencentra die het examen Spreken bewust anders organiseren met aandacht voor het creëren van een rustige omgeving? Zo ja, wat is ervoor nodig om die aanpak op te schalen naar alle centra?
Welke opties ziet u om het examen Spreken anders te organiseren zodat er een rustige examenomgeving gecreëerd kan worden? Wat is ervoor nodig om die opties te implementeren?
Zou u deze vragen elk afzonderlijk kunnen beantwoorden?
Verspreide berichten van burgerwachten in verschillende gemeenten |
|
Lisa Westerveld (GroenLinks-PvdA), Barbara Kathmann (GroenLinks-PvdA) |
|
Bart van den Brink (CDA), Aerdts |
|
|
|
|
Hoe gaat u ervoor zorgen dat er landelijk zicht komt op burgerwachten die overgaan tot intimidatie, bedreiging, stalking, laster, bekladding of doxing?1
Wat gaat u eraan doen dat er meerdere groepen door het land heen worden opgericht die overgaan tot bovengenoemde strafbare feiten om opvangbewoners, voorstanders van opvang en vrijwilligers in opvanglocaties te intimideren en online mensen oproepen om hieraan mee te doen?
Hoe gaat u ervoor zorgen dat mensen bij opvanglocaties hun (vrijwilligers)werk kunnen blijven doen, veilig kunnen wonen en zich kunnen en durven uit te spreken voor een opvanglocatie?
Hoe zorgt u ervoor dat mensen die geïntimideerd zijn in hun dorp door anti-azc groeperingen veilig genoeg zijn en zich veilig genoeg voelen om zich wel nog uit te spreken tijdens bijvoorbeeld inspraakavonden?
Hoe zijn inspraakavonden nog een nuttig instrument als een groot deel van de bewoners niet meer durft te komen?
Bent u bereid te monitoren hoe vaak er strafbare feiten worden gepleegd door dit soort burgerwachten zodat u beleid kunt opstellen om deze tegen te gaan?
Bent u van mening dat het eenmalig voeren van een rechten- en plichtengesprek voldoende is om opvangbewoners op de hoogte te brengen van waar zij aangifte kunnen doen nu er op zoveel plekken in het land intimidatie, stalking en soms zelfs brandstichting plaatsvindt? Bent u bereid ervoor te zorgen dat opvangbewoners gericht geïnformeerd worden over wanneer er een strafbaar feit tegen hen wordt gepleegd gezien de huidige situatie? Zo nee, waarom niet?
Worden opvangbewoners ook gewezen op meldmogelijkheden bij de Autoriteit Persoonsgegevens en de Autoriteit Consument & Markt, zodat zij zich kunnen beroepen op hun online- en privacyrechten?
Kunt u afspraken maken met deze autoriteiten om de bestaande meldmogelijkheden toegankelijk te maken voor opvangbewoners?
Bent u bereid om proactief gemeenten aan te bieden een gesprek te voeren wanneer er zulke groepen gevormd zijn om een gezamenlijke aanpak te formuleren? Zo nee, waarom niet?
Wat vindt u van het feit dat raadsleden in Tholen niet naar buiten konden na de raadsvergadering dinsdagavond 1 september j.l. vanwege de veiligheid bij een anti-azc-demonstratie?
Maakt u zich zorgen dat intimidatie van raadsleden en wethouders rondom azc-besluiten kan leiden tot schade aan de veiligheid van deze mensen en aan onze lokale democratie?
Wat gaat u doen om dit soort escalaties in de toekomst te voorkomen en raadsleden en wethouders die een beslissing moeten maken over de komst van een azc te steunen – waartoe zij ook besluiten?
Wat vindt u van het feit dat in de nacht van 10 augustus j.l. 28 asielzoekers in Surhuisterveen werden tegengehouden om naar de nachtopvang te gaan om te slapen?
Zijn er meer van dit soort incidenten bij u bekend? Hoe vaak is dit voorgekomen?
Hoe gaat u ervoor zorgen dat asielzoekers in het vervolg niet worden tegengehouden en geïntimideerd worden als zij onderweg zijn naar hun aangewezen slaapplek?
Bent u bekend met de berichten over «Defend Den Bosch» en de intimidatie van Syrische jongeren op de Kermis in Den Bosch?
Wat vindt u van het feit dat een groep die linken lijkt te hebben met rechts-extremisme jonge Syriërs lastigvalt op de kermis in Den Bosch en online berichten verspreidt die hiertoe oproepen? Hoe gaat u helpen optreden tegen dit soort groepen?
Wordt er toezicht gehouden op de online oproepen die groeperingen zoals «Defend Den Bosch» online verspreiden om met groepen mensen jongeren te belagen op de kermis, of om bijvoorbeeld huizen te bekladden? Op welke manier wordt hiertegen opgetreden? Hoe wordt hierin samengewerkt met de lokale driehoek?
Is bij u bekend of en hoe vaak er melding wordt gemaakt van online oproepen die leiden tot strafbare feiten door groeperingen als «Defend Den Bosch»? Heeft u indicaties dat hier tijdig en effectief tegen wordt opgetreden?
Is bekend of «Defend Den Bosch» ook betrokken was bij de bekladdingen en intimidatie bij gemeente Engelen?
Gaat u zich inzetten om de inspraak over de komst van een azc rustiger te laten verlopen zodat zowel voor- als tegenstanders zonder angst en intimidatie zich kunnen laten horen?
Wat is uw reactie op de brandstichting bij het gebouw in Valkenswaard waar in de toekomst alleenstaande minderjarige vluchtelingen zouden worden opgevangen?
Hoe gaat u ervoor zorgen dat deze intimidatie stopt en niet de reden mag zijn dat er al dan niet een azc komt?
Kunt u nader ingaan op de rol van sociale media in het aanjagen van intimidatie van voor- en tegenstanders van een azc? In hoeveel gevallen zijn intimiderende acties aangesticht via online kanalen?
Bent u van mening dat grote online platforms hier voldoende tegen optreden, gezien u in eerdere beantwoording beschrijft dat er tegen meerdere bedrijven al aanwijzingen zijn gepubliceerd dat zij wet- en regelgeving niet naleven?2
Welke maatregelen kunt u nemen om intimidatie (aangejaagd) via sociale media tegen te gaan, bijvoorbeeld door bestaande wet- en regelgeving strenger te handhaven, met behoud van de vrijheid van meningsuiting?
Kunt u deze vragen binnen de geldende termijn beantwoorden?
De gezinshereniging van een verdachte met 114 politieregistraties |
|
Diederik Boomsma (CDA), Simon Ceulemans (JA21) |
|
Bart van den Brink (CDA), David van Weel (VVD) |
|
|
|
|
Bent u bekend met de berichtgeving over de 18-jarige Syrische verdachte van een gewelddadige woningoverval in Amsterdam-Oost, die sinds zijn komst naar Nederland op veertienjarige leeftijd volgens het Openbaar Ministerie en de berichtgeving 114 politieregistraties heeft opgebouwd, en wiens ouders en broertjes desondanks naar Nederland zouden mogen komen in het kader van gezinshereniging?1
Klopt het dat de rechtbank overwoog dat de «samenleving er beroerd van zou zijn» als de hechtenis van deze persoon zou worden geschorst?
Klopt het dat deze verdachte rechtmatig verblijf in Nederland heeft? Zo ja, op grond van welke verblijfstitel, sinds wanneer beschikt hij daarover en op welke datum is deze verblijfstitel voor het laatst door de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) beoordeeld of verlengd?
Klopt het dat op naam van deze verdachte 114 politieregistraties staan? Zo ja, over welke periode zijn deze opgebouwd, op hoeveel afzonderlijke incidenten hebben deze betrekking, om welke categorieën strafbare feiten gaat het en hoeveel daarvan hebben geleid tot respectievelijk een sepot, strafbeschikking, veroordeling of nog lopende strafzaak?
Op welk moment is de IND voor het eerst geïnformeerd over strafrechtelijke antecedenten of politieregistraties van deze vreemdeling? Hoe vaak heeft sindsdien informatie-uitwisseling tussen politie, Openbaar Ministerie en IND over betrokkene plaatsgevonden?
Is naar aanleiding van deze registraties, vervolgingen of eventuele veroordelingen onderzocht of zijn verblijfsrecht kon worden ingetrokken of niet verlengd wegens gevaar voor de openbare orde? Zo ja, wanneer en met welke uitkomst? Zo nee, waarom niet?
Zijn er volgens u wettelijke, Unierechtelijke of verdragsrechtelijke bepalingen die verhinderen dat bij een vreemdeling die in vier jaar tijd zoveel politieregistraties heeft opgebouwd, eerder wordt beoordeeld of voortzetting van zijn verblijf verenigbaar is met de bescherming van de openbare orde?
Klopt het dat deze verdachte als referent optreedt of heeft opgetreden voor de gezinshereniging van zijn ouders en broertjes? Zo ja, wanneer is deze aanvraag ingediend, wanneer is daarop beslist en op welke juridische grondslag is de gezinshereniging toegestaan?
Was de IND bij de behandeling van die nareisaanvraag op de hoogte van de politieregistraties, strafrechtelijke antecedenten en/of lopende strafzaken van de referent? Zo ja, welke betekenis is daaraan bij de beslissing gegeven? Zo nee, hoe is het mogelijk dat dergelijke informatie de IND niet heeft bereikt?
Klopt het dat bij de openbare-ordetoets in een nareisprocedure in beginsel wordt beoordeeld of de nareizende gezinsleden zelf een gevaar vormen voor de openbare orde, maar dat ernstig of stelselmatig crimineel gedrag van de in Nederland verblijvende referent op dit moment niet zonder meer een grond vormt om de gezinshereniging te weigeren?
Zo ja, acht u het wenselijk dat iemand die in Nederland in korte tijd een zeer groot aantal politieregistraties heeft opgebouwd en wordt verdacht van een ernstig geweldsmisdrijf, desondanks aanspraak kan blijven maken op facilitering door de Nederlandse staat van de overkomst van zijn gezin?
Welke mogelijkheden biedt het huidige nationale, Europese en internationale recht om een aanvraag voor gezinshereniging af te wijzen, aan te houden of opnieuw te beoordelen wanneer de referent een ernstig gevaar voor de openbare orde vormt of wordt verdacht van ernstige strafbare feiten?
Bestaat er op dit moment überhaupt een grens aan het aantal of de ernst van de strafbare feiten dat een referent kan plegen voordat zijn gedrag gevolgen heeft voor een lopende of reeds toegewezen aanvraag voor gezinshereniging? Zo ja, waar ligt die grens precies? Zo nee, acht u dat verdedigbaar?
Deelt u de opvatting dat het maatschappelijk niet uit te leggen is wanneer de Staat enerzijds een vreemdeling wegens een lange reeks strafbare gedragingen als gevaar voor de samenleving beschouwt, maar anderzijds tegelijkertijd actief zijn gezinshereniging faciliteert?
Bent u bereid het beleid en, indien noodzakelijk, de Vreemdelingenwet zodanig aan te passen dat stelselmatig crimineel gedrag van een referent uitdrukkelijk kan worden betrokken bij de beoordeling van een aanvraag voor gezinshereniging? Zo nee, welke concrete bepaling van Europees of internationaal recht verhindert dit?
Hoeveel vreemdelingen met rechtmatig verblijf in Nederland hebben op dit moment respectievelijk meer dan 10, meer dan 50 en meer dan 100 politieregistraties op hun naam staan, en bij hoeveel van hen is naar aanleiding daarvan een verblijfsrechtelijke maatregel onderzocht of genomen?
Kunt u deze vragen afzonderlijk en één voor één beantwoorden?
De gezondheidszorg voor arbeidsmigranten |
|
Jimmy Dijk (SP), Mariëtte Patijn (GroenLinks-PvdA) |
|
Hans Vijlbrief (D66) |
|
|
|
|
Bent u bekend met de problematiek rond de toegang tot gezondheidszorg van arbeidsmigranten, zoals onder andere geschetst door de artsenwerkgroep Arbeidsmigranten Veilig en Gezond?1
Ja
Hoeveel arbeidsmigranten zijn er op dit moment onverzekerd aan het werk in Nederland? Als u dit niet weet, welke stappen gaat u nemen om hier wel achter te komen?
Het exacte aantal onverzekerde werkende (en niet-werkende) arbeidsmigranten in Nederland is niet bekend. Dit aantal kan alleen worden geschat, omdat een deel van de arbeidsmigranten niet goed in de overheidssystemen staat. De IGJ2 heeft eerder ingeschat dat in Nederland circa 100.000 onverzekerde personen verblijven of wonen. Dit aantal bestaat echter ook uit Nederlandse onverzekerde personen en ongedocumenteerde personen.
Klopt het dat veel arbeidsmigranten een zorgverzekering krijgen aangeboden door het uitzendbureau waar ze in dienst zijn, maar dat deze regelmatig stopt zodra ze uit dienst treden? Zo ja, wat gaat u hieraan doen?
Arbeidsmigranten kunnen zich, als de werkgever dit aanbiedt, verzekeren via een werkgeverscollectiviteit van de werkgever. Dit heeft financiële en administratieve voordelen. Echter, als een arbeidsmigrant uit dienst gaat, dan stopt de zorgverzekering via de werkgever. De arbeidsmigrant ontvangt van de zorgverzekeraar een bericht dat deze polis stopt en dat er een nieuwe polis bij deze zorgverzekeraar kan worden afgesloten. Als de arbeidsmigrant niet meer in Nederland aan loonbelasting onderworpen is, dus geen ander werk heeft of recht heeft op een uitkering, dan vervalt de verzekeringsplicht. De arbeidsmigrant is in dat geval weer aangewezen op de sociale zekerheid van het land van herkomst of is dan zelf verantwoordelijk voor eventuele zorgkosten. De inzet van het kabinet is dus vooral gericht op het aanpakken van misstanden en arbeidsmigranten te informeren over hun rechten en plichten waaronder ten aanzien van zorgverzekering.
Klopt het dat dit voor veel problemen zorgt omdat arbeidsmigranten onverzekerd zijn zodra zij ziek uit dienst treden? Zo ja, wat gaat u hieraan doen?
Als arbeidsmigranten ziek uit dienst treden, dan geldt de verzekeringsplicht zolang de arbeidsmigrant recht heeft op de sociale zekerheid (zolang die persoon aan loonbelasting onderworpen is). Als de verzekeringsplicht stopt, dan behoort de migrant weer onder de sociale zekerheid van het land van herkomst te vallen. Daarom zit het meeste perspectief in het helpen van migranten om weer aan het werk te gaan of terugkeer naar het land van herkomst. Als dit niet lukt dan biedt de subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden een vangnet voor zorgaanbieders om de kosten van zorg aan onverzekerde personen te vergoeden.
Overigens mag een werkgever de arbeidsovereenkomst met een zieke werknemer gedurende de eerste twee jaar ziekte niet opzeggen. Een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd eindigt echter op het afgesproken moment, en dus van rechtswege. De werkgever kan besluiten de arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd niet te verlengen; de reden voor het eventueel niet verlengen mag echter niet (uitsluitend) gelegen zijn in de ziekte van de werknemer.
Naast het aanpakken van misstanden door werkgevers (die kunnen leiden tot ziekten) is de inzet om kwetsbare EU-migranten die op straat zijn beland kortdurende op te vangen en vanuit daar te helpen aan nieuw werk of hen te ondersteunen bij het terugkeren naar het land van herkomst. Deze kortdurende opvang is er sinds 2023 en is per 2026 verlengd en uitgebreid naar meer steden tot en met 20283.
Klopt het dat arbeidsmigranten die niet ingeschreven staan in de Basisregistratie Personen (BRP) zich meestal niet kunnen inschrijven bij een huisarts en daardoor zijn overgeleverd aan de spoedeisende hulp? Zo ja, wat gaat u hieraan doen?
Ook als je niet staat ingeschreven bij een huisartsenpraktijk kun je huisartsenzorg ontvangen. In Nederland zijn verschillende (ketens van) huisartsenpraktijken gespecialiseerd in huisartsenzorg aan arbeidsmigranten. De huisarts rekent dan een passantentarief. Het ontvangen van huisartsenzorg verloopt echter wel beter als een persoon is ingeschreven bij een huisartsenpraktijk.
Als arbeidsmigranten niet staan ingeschreven bij de Basisregistratie Personen (BRP), dan bemoeilijkt dit de inschrijving bij de huisarts. Hierbij wordt opgemerkt dat wettelijk een inschrijving in de BRP geen vereiste is. Ook voor het afsluiten van een zorgverzekering is het hebben van een BRP-inschrijving niet noodzakelijk. Een inschrijving in de BRP als ingezetene vergemakkelijkt zaken, waaronder het afsluiten van een zorgverzekering en de inschrijving bij een huisartsenpraktijk. Arbeidsmigranten die langer dan vier maanden in Nederland verblijven moeten zich inschrijven in de BRP als ingezetene. Nog te vaak zien we dat juiste registratie in de BRP ontbreekt. Het kabinet werkt daarom aan een betere registratie van arbeidsmigranten door meerdere maatregelen te nemen. Uw Kamer is daarover geïnformeerd op 9 september 20254.
Daarnaast ervaren veel arbeidsmigranten drempels bij eerstelijnszorg door een taalbarrière en beperkte kennis van het Nederlandse zorgsysteem. Deze drempels zullen in enige mate altijd blijven bestaan. Door te investeren in goede voorlichting kunnen deze drempels wel worden verminderd. Ook dragen samenwerkingsafspraken van zorgverzekeraars, zorgaanbieders en soms ook werkgevers daaraan bij. Zorgverzekeraars die zich richten op arbeidsmigranten maken bijvoorbeeld gerichte afspraken met (digitale) huisartsenpraktijken over de huisartsenzorg voor arbeidsmigranten.
Waarom is er geen opvolging gegeven aan het advies van de commissie Roemer om arbeidsmigranten die uit dienst treden de toegang tot zorg te laten behouden? Wat gaat u doen om dit advies alsnog uit te voeren?
Het Aanjaagteam bescherming arbeidsmigranten o.l.v. Roemer heeft waardevolle aanbevelingen gedaan om de toegang tot zorg voor arbeidsmigranten en arbeidsmigranten die uit diensttreden, te verbeteren. Er is op verschillende manieren opvolging gegeven aan deze aanbevelingen. De Kamer wordt hierover jaarlijks geïnformeerd5. Bijvoorbeeld met betrekking tot het behouden van de toegang tot zorg door de verlengde zorgfaciliteit en de Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden (SOV). De verlengde zorgfaciliteit houdt in dat bij veel werkgeverscollectiviteiten voor arbeidsmigranten dekking blijft vanaf de formele uitschrijfdatum tot het moment waarop de werkgever de arbeidsmigrant daadwerkelijk heeft afgemeld bij de zorgverzekeraar (tot maximaal 40 dagen). Daarna blijft er een vangnet voor zorgkosten. Zorgaanbieders die de kosten van zorg aan arbeidsmigranten niet kunnen verhalen op de arbeidsmigrant of op een zorgverzekering van de arbeidsmigrant, kunnen deze zorgkosten declareren bij het CAK ten laste van de SOV.
Wat doet u, en vraagt u van uitzendbureaus, om arbeidsmigranten zo goed mogelijk te informeren over hun rechten en plichten rond de toegang tot gezondheidszorg?
Het kabinet investeert in goede voorlichting over werken en wonen in Nederland. Daarom werkt het Ministerie van SZW met het project Work in NL (WIN) aan een landelijk netwerk van informatievoorziening, hulp en dienstverlening voor arbeidsmigranten. Het ministerie doet dit samen met publieke en private partijen, sociale partners (waaronder ABU/NBBU) en specialistische organisaties zoals het juridisch loket, Barka en FairWork. Via de website en fysieke informatiepunten kunnen arbeidsmigranten terecht met vragen, ook over zorg en welzijn. Specifiek met betrekking tot de zorg en zorgverzekering wordt momenteel geïnvesteerd in betere communicatie over de zorgverzekering bij de WorkinNL-punten en de verbetering van (meertalige) voorlichtingsproducten (samen met expertisecentrum SKGZ) gericht op zowel onverzekerde personen als op de professionals om hen heen (zorgverleners, sociaal werkers, etc.) en werkgevers. Daarnaast heeft Pharos samen met ABU, NBBU, en Trimbos-instituut een magazine uitgebracht over de belangrijke rol die uitzendorganisaties spelen in de gezondheid en het welzijn van arbeidsmigranten. Ook stellen ABU en de NBBU in hun CAO verplicht om uitzendkrachten te informeren over de verplichting van een ziektekostenverzekering.6
Welke stappen neemt u om het informeren van arbeidsmigranten rond hun toegang tot gezondheidszorg te verbeteren? Wat vraagt u daarbij van uitzendbureaus?
Er zijn en worden meerdere stappen ondernomen om arbeidsmigranten en zorgprofessionals beter te informeren over de toegang tot zorg en de zorgverzekering voor arbeidsmigranten. Er wordt bijvoorbeeld (in samenwerking met het Expertisecentrum SKGZ en Pharos) geïnvesteerd in meer en betere doelgroepgerichte voorlichting over de (aanvullende) zorgverzekeringen en de subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden. Zorgverzekeraars investeren in voorlichtingsmateriaal in meerdere talen en eenvoudigere toegang tot de polis en verzekeringspapieren. En er is een praktische wegwijzer voor professionals ontwikkeld door VNG, met onder meer een onderdeel «Zorg voor (on)verzekerden» dat uitlegt hoe de zorgverzekering werkt, wat een verzekerde kan verwachten en wat is geregeld wanneer iemand geen zorgverzekering heeft.
Daarnaast gaan zorgverzekeraars zorgaanbieders actiever aanspreken op onterechte weigering of behandeling van arbeidsmigranten, toetsen zij de betrouwbaarheid en integriteit van werkgevers voordat zij een collectieve verzekering afsluiten (en periodiek daarna), en zorgen zij voor zorgbemiddeling zodat zorg sneller beschikbaar komt. Concreet voor de praktijk hebben ondernemers die met LTO Arbeidskracht samenwerken toegang tot een digitaal loket met de benodigde informatie, ook in de eigen taal van de arbeidsmigrant.
Bent u het ermee eens dat het onacceptabel is dat arbeidsmigranten de weg naar goede gezondheidszorg in Nederland zo weinig weten te vinden en onderweg zoveel hobbels tegenkomen? Zo nee, waarom niet?
Uiteraard vinden wij goede gezondheidszorg en toegang tot zorg belangrijk.
Het kabinet zet stappen om de drempels tot de gezondheidszorg die arbeidsmigranten hebben of ervaren, waar mogelijk worden weggenomen. Dit wordt gedaan door zorgverzekeraars, in lokale samenwerkingsafspraken tussen zorgverzekeraars, zorgaanbieders en werkgevers en door de overheid. Dit is een continu proces. Op dit moment voert het Ministerie van SZW samen met het Ministerie van VWS gesprekken met stakeholders uit het veld om na te gaan of en welke aanvullende maatregelen passend zijn. In het najaar wordt de Kamer hierover door de Minister van SZW nader geïnformeerd.
Kunt u deze vragen één voor één beantwoorden?
Ja
De middelen voor terugkeer naar Syrië. |
|
Nicole Maes (VVD), Ulysse Ellian (VVD) |
|
Sjoerd Sjoerdsma (D66), Bart van den Brink (CDA) |
|
|
|
|
In de Kamerbrief over de afspraken rondom de begroting Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking 2026 gaf u aan dat 25 miljoen euro wordt vrijgemaakt voor «stabiliteit en wederopbouw ten behoeve van het faciliteren van vrijwillige terugkeer naar Syrië», en dat deze middelen gereserveerd blijven voor de betreffende beleidsdoelen1. Kunt u herbevestigen dat het faciliteren en realiseren van vrijwillige terugkeer het leidende beleidsdoel is voor de inzet van deze 25 miljoen euro?
Zoals toegelicht in de nota van wijziging bij de wijziging van de begrotingsstaat van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp voor het jaar 20261, zal 25 miljoen euro worden ingezet voor een stabiel perspectief voor Syriërs en wederopbouw in Syrië ten behoeve van het faciliteren van vrijwillige terugkeer. Dit beleidsdoel is onveranderd. Gebrek aan veiligheid, stabiliteit, en basisvoorzieningen vormen een belangrijke barrière voor terugkeer, en 58% van de Syriërs in Nederland geeft aan terugkeer te overwegen wanneer de voorwaarden hiervoor verbeteren. Derhalve zullen deze middelen enerzijds bijdragen aan verbetering van de socio-economische omstandigheden in Syrië, met name via wederopbouw en economisch herstel, en anderzijds worden ingezet voor institutionele capaciteitsopbouw van de Syrische overheid, waaronder de Syrische ontmijningsautoriteit. Dat is in het belang van Syrië met wie deze inzet is besproken, en verbetert de condities voor terugkeer. Het Ministerie van Buitenlandse Zaken en het Ministerie van Justitie en Veiligheid werken de nadere invulling van deze middelen in gezamenlijkheid uit. Hiermee wordt een geïntegreerde aanpak geborgd, met aandacht voor de Syrische behoeften en noden, de brede Nederlands-Syrische relatie, en de Nederlandse belangen.
Welke stappen heeft u reeds gezet om dit beleidsdoel te realiseren, en wat voor soort programma's of bestedingsplannen worden momenteel uitgewerkt voor de besteding van die 25 miljoen euro?
Het normaliseren van diplomatieke betrekkingen en het bezoek van de Minister van Buitenlandse Zaken en de Minister van Asiel & Migratie aan Syrië in juni jl. waren de eerste stappen naar een brede relatie, waarbij Nederland in Syrië investeert vanuit een langetermijnperspectief en wederzijdse belangen. Voor stabiliteit en wederopbouw staat de behoefte van de Syrische autoriteiten en bevolking centraal. Tegelijkertijd versterkt onze inzet de mogelijkheden om samen te werken op vraagstukken die voor Nederland van belang zijn, waaronder terugkeer. Deze prioriteiten worden vastgelegd in een memorandum of understanding, dat momenteel voorligt bij de Syrische autoriteiten.
In de aanwending van de aanvullende middelen voor dit jaar werken we langs de volgende lijnen: 1) structurele wederopbouw (scholen, ziekenhuizen, infrastructuur, elektriciteit), 2) creëren van economische perspectieven (onder meer in de landbouw, waar om Nederlandse kennis en kunde is gevraagd) en 3) randvoorwaarden voor duurzame terugkeer van ontheemden.
Daarnaast gelden effectiviteit, complementariteit met bestaande inzet op opvang in de regio, stabiliteit, inclusiviteit, ontmijning en financiële haalbaarheid als belangrijke kaders.
Hoe gaat u borgen dat deze middelen uitsluitend worden toegekend aan projecten die een aanwijsbare en meetbare bijdrage leveren aan het verhogen van het aantal terugkeerders vanuit Nederland, wetende dat de evaluatie «grip op migratie» van de directie Internationaal Onderzoek en Beleidsevaluatie (IOB) heeft uitgewezen dat bepaalde activiteiten nauwelijks of geen effect hebben?
Het Ministerie van Buitenlandse Zaken en het Ministerie van Justitie en Veiligheid werken de nadere invulling van deze middelen in gezamenlijkheid uit. Hierbij wordt ingezet op een effectieve- en efficiënte inzet van de middelen gericht op stabiliteit en wederopbouw, die bijdraagt aan het faciliteren van vrijwillige terugkeer, ook vanuit Nederland.
Later dit najaar wordt de Kamer per brief geïnformeerd over inzet van het Kabinet op het internationale migratiebeleid, waarbij de aanbevelingen van zowel de evaluatie «Op zoek naar Grip» van de directie Internationaal Onderzoek en beleidsevaluatie (IOB) als het advies «Migratie in Partnerschap: sturen op Recht en Resultaat» van de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) en de Adviesraad Migratie (AM) worden meegenomen.
Hoe kijkt u naar de IOB-evaluatie «grip op migratie» die heeft uitgewezen dat bepaalde activiteiten nauwelijks of geen effect hebben op het terugdringen van migratie?
Zie beantwoording vraag 3.
Op welke wijze maakt u voor de Kamer inzichtelijk dat de besteding van de 25 miljoen euro daadwerkelijk bijdraagt aan het faciliteren van vrijwillige terugkeer naar Syrië?
De extra middelen zullen nog in 2026 worden aangewend en ingezet voor de hiervoor vermelde doelen, waarbij moet worden opgemerkt dat de gefinancierde activiteiten doorlopen in 2027. De Kamer zal zodra dit mogelijk is worden geïnformeerd over de resultaten van de ingezette programma's.
Worden de middelen uitgegeven aan projecten in Syrië of zijn deze ook inzetbaar voor maatregelen in Nederland ten behoeve van terugkeer?
De middelen worden uitgegeven vanuit de begroting Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking aan projecten in Syrië die bijdragen aan stabiliteit en wederopbouw ten behoeve van het faciliteren van vrijwillige terugkeer naar Syrië.
Wat verwacht u van de Syrische regering in dit kader en staat in het contact terugkeer centraal?
Terugkeer is een belangrijk onderdeel van de bilaterale gesprekken met de Syrische autoriteiten. Daarbij wordt ook gesproken over de bredere randvoorwaarden voor duurzame terugkeer, zoals ontmijning, wederopbouw, sociaal en economisch herstel, beschikbaarheid van basisvoorzieningen en recht en rekenschap voor misdaden. De Nederlandse inzet op stabiliteit en wederopbouw draagt daar expliciet aan bij. Van de Syrische autoriteiten wordt een constructieve inzet verwacht op deze onderwerpen, om vrijwillige terugkeer daadwerkelijk mogelijk te maken.
Kunt u deze vragen afzonderlijk en uiterlijk 7 september a.s. beantwoorden?
De vragen zijn zo spoedig mogelijk beantwoord.
De verlenging van het AZC in Balk (De Fryske Marren) |
|
Ulysse Ellian (VVD) |
|
Bart van den Brink (CDA) |
|
|
|
|
Klopt het dat het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) schriftelijk aan de gemeente De Fryske Marren heeft medegedeeld dat het asielzoekerscentrum (Azc) te Balk nog drie jaar open moet blijven?
Vanwege de aanhoudende druk op de asielopvang was het COA genoodzaakt om de locatie open te houden. Het ontbreken van alternatieve opvangplekken maakt dat het COA nu niet in staat is de bewoners van het AZC in Balk op een andere locatie onder te brengen. Dit besluit is in een gesprek aan de gemeente medegedeeld en daarna per brief aan de gemeente overgebracht.
Om te voorkomen dat mensen op straat komen te staan, is het besluit genomen de locatie drie jaar langer open te houden. Binnen deze jaren kan worden toegewerkt naar de realisatie een duurzame opvanglocatie.
Waarom is dit besluit genomen ten aanzien van een gemeente die 10 jaar lang haar nek heeft uitgestoken en opvang heeft gerealiseerd?
Zie antwoord vraag 1.
Waarom vindt u het normaal dat het COA terug mag komen op reeds gemaakte bindende afspraken?
Het COA hecht grote waarde aan het zijn van een betrouwbare partner richting gemeenten en aan het nakomen van gemaakte afspraken. Het COA heeft de wettelijke taak asielzoekers op te vangen. Om deze wettelijke taak uit te voeren, werkt het COA samen met gemeenten aan het openen van nieuwe locaties en het verlengen van bestaande locaties. Dit leidt tot het grote dilemma waar het COA voor komt te staan als er niet voldoende opvangplekken beschikbaar zijn.
De spreidingswet is van groot belang in het creëren van rust in het opvanglandschap. Door het realiseren van de wettelijke opgaves voortkomend uit deze wet zal het in de toekomst niet nodig zijn om tot lastige beslissingen over te gaan als het geopend houden van de locatie in Balk.
Welk signaal geeft dit af naar andere gemeenten die uit alle macht proberen opvangplekken te realiseren, maar nu herhaaldelijk zien dat het COA zich niet aan de afspraken houdt?
Zie antwoord vraag 3.
Hoe denkt u dat de houding van het niet-nakomen van afspraken door het COA overkomt op gemeenten, terwijl gelijktijdig door u over dwang gesproken wordt?
Zie antwoord vraag 3.
Kunt u begrijpen dat de gemeente De Fryske Marren zich overvallen voelt en wat vindt u van een dergelijke manier van communiceren met een gemeente over een zeer maatschappelijk gevoel onderwerp?
Er is zowel vanuit het COA als het departement nauw contact met de gemeente De Fryske Marren naar aanleiding van dit besluit. Tegelijkertijd heb ik er begrip voor dat deze mededeling kan zorgen voor onrust en teleurstelling. Derhalve blijven beide partijen in gesprek met de gemeente.
Wat is nu precies uw beleid ten aanzien van het niet-nakomen van bindende afspraken met gemeenten door het COA?
Ik verwijs naar het antwoord op vraag 3.
Kunt u deze vragen afzonderlijk en voorafgaand het eerstvolgende commissiedebat Vreemdelingen & Asielbeleid beantwoorden?
De vragen zijn zo snel als mogelijk beantwoord.
De IOB evaluatie 'Op zoek naar grip' |
|
Ulysse Ellian (VVD), Nicole Maes (VVD) |
|
Sjoerd Sjoerdsma (D66), Bart van den Brink (CDA) |
|
|
|
|
Bent u bekend met de conclusies van het rapport «Op zoek naar grip» van de Directie Internationaal Onderzoek en Beleidsevaluatie (IOB)?
Ja.
Bent u het eens dat de resultaten van het onderzochte beleid ronduit teleurstellend zijn, aangezien al op pagina 1 van het rapport te lezen is dat de bilaterale partnerschappen maar beperkt hebben bijgedragen aan het bereiken van de doelstellingen, en dat van interventies, bedoeld om de keuze van mensen om te migreren te beïnvloeden, zelfs geen enkel effect is vastgesteld?
Zoals ook uiteengezet in de recente Kamerbrief «internationale migratie»1 is het kabinet van mening dat de ervaring met partnerschappen tot nu toe meer dan voldoende aanleiding geeft om de inzet te verdiepen en te verbreden. Zo zijn met verschillende landen stappen gezet in het verbeteren van de terugkeersamenwerking, ook met landen waar dit jaren niet mogelijk was.
Het kabinet merkt daarbij op dat, zoals ook de IOB in het rapport schetst, er geëvalueerd is op onderdelen van het beleid, en dat de conclusies niet generaliseerbaar zijn tot het volledige partnerschapsbeleid. Zo zijn het Nederlandse terugkeerbeleid, de Nederlandse inzet ten aanzien van Europese brede partnerschappen waar migratie onderdeel van is, of de samenhang daartussen bijvoorbeeld geen onderdeel geweest van de evaluatie, evenals de volledigheid aan Nederlandse programmering dat onderdeel is van migratiepartnerschappen. Ook zijn andere relevante ontwikkelingen, zoals de oprichting van de interdepartementale taskforce internationale migratie per januari 2025 om de Rijksbrede inzet te versterken, door de IOB niet meegenomen.
De conclusies van de IOB-evaluatie bieden evenwel waardevolle aanknopingspunten om de Nederlandse inzet te verstevigen. Zo is het kabinet, zoals aangekondigd in bovengenoemde brief, voornemens om de voortgang inzichtelijker te maken.
Als partnerlanden migratiesamenwerking inzetten als strategisch drukmiddel in de relatie met Nederland en de Europese Unie (EU), wat zouden wij daar als Nederland dan tegenover kunnen stellen?
De IOB adviseert een wederzijdse voordelige samenwerking tussen Nederland en partnerlanden ten behoeve van de effectiviteit van de inzet op het gebied van migratie. Het kabinet onderschrijft dit advies, en zoekt nadrukkelijk verbreding van de inzet naar andere beleidsdomeinen. Hierbij onderstreept het kabinet dat ook partnerlanden een vragende partij zijn, zowel binnen het migratiedomein – waarbij partnerlanden zelf ook grote migratie gerelateerde uitdagingen kennen waar zij ondersteuning voor zoeken – als daarbuiten. Zoals ook uiteengezet in de beleidsbrief voor het buitenlands beleid2 zet het kabinet in op het verbreden en versterken van zowel Europese als bilaterale partnerschappen. Om de verschillende beleidsdoelstellingen van het kabinet, waaronder die op migratieterrein, te behalen, wordt voor deze brede partnerschappen het gehele buitenlandinstrumentarium, waaronder diplomatie, ontwikkelingssamenwerking en handel, samenhangend ingezet. Dit betekent dat Nederland in partnerlanden ook wil inzetten op thema’s die voor hen belangrijk zijn, waar mogelijk en opportuun in samenwerking met het Nederlands bedrijfsleven. Zoals reeds vermeld in de eerdergenoemde brief «internationale migratie», ontwerpt het kabinet tot slot in het kader van arbeidsmigratie een pilot om vakkrachten van buiten Europa aan te trekken. De Kamer zal binnenkort in een separate brief nader worden geïnformeerd over de pilot. Middels de eerdergenoemde interdepartementale taskforce internationale migratie worden mensen en middelen bijeengebracht om deze Rijksbrede samenwerking en inzet te versterken.
Als positieve maatregelen niet tot vooruitgang in de samenwerking leiden, kan gedacht worden aan negatieve maatregelen op EU-niveau – zeker in relatie tot terugkeersamenwerking. In EU-verband stuurt Nederland er daarom op aan dat er waar nodig bij samenwerking op terugkeer die niet naar tevredenheid verloopt, gebruik gemaakt wordt van sancties, door EU-brede visummaatregelen op te leggen aan het betreffende land (artikel 25bis Visumcode) en door tariefpreferenties voorwaardelijk te maken aan terugkeersamenwerking (EU Algemeen Preferentieel Stelsel). Deze maatregelen blijken in de praktijk het meest effectief.
Waarom is Nederland terughoudend om andere beleidsterreinen (handel, consulair, veiligheid, circulaire migratie) in te zetten als strategisch drukmiddel of tegenprestatie, terwijl partnerlanden daar juist behoefte aan hebben?
Vragen 3 en 4 zijn samen beantwoord.
Wat is de reden voor de in het rapport beschreven terughoudendheid van Nederland met het verlenen van materiële steun aan partnerlanden, terwijl andere EU-lidstaten dat type steun wel bieden, bijvoorbeeld op het terrein van grensbeheer? En zou het kabinet dit willen heroverwegen of bekijken op basis van welke voorwaarden dit alsnog geboden zou kunnen worden?
Momenteel levert Nederland steun op het gebied van grensmanagement aan derde landen, op het gebied van capaciteitsopbouw, en op incidentele basis is materiële steun hier onderdeel van. Het kabinet onderzoekt de mogelijkheden om, als onderdeel daarvan, op structurelere manier materiële steun te kunnen leveren. Dit gaat om gevoelige projecten, waar bovendien ook al een veelvoud aan donors actief zijn, waaronder de Europese Commissie. Voor het kabinet is het daarom belangrijk dat dergelijke steun geleverd kan worden op het moment dat hier een gedegen monitoring op kan plaatsvinden, door onafhankelijke partijen uitgevoerd, en wanneer de steun van toegevoegde waarde is naast inzet van andere partijen.
Hoe kijkt u naar de gerealiseerde terugkeer naar Marokko? Ziet het kabinet kans voor de andere onderzochte landen om vergelijkbare onorthodoxe methoden te bedenken om terugkeer te realiseren en waar denkt u dan aan?
Het kabinet acht de terugkeersamenwerking met Marokko als een succesvol voorbeeld van een migratiepartnerschap. Deze samenwerking is op basis van gelijkwaardigheid en met oog voor wederzijds belang tot stand gekomen. De samenwerking laat zien dat, wanneer op politiek, diplomatiek en operationeel niveau gezamenlijk wordt geïnvesteerd in de relatie met een land van herkomst, concrete resultaten kunnen worden geboekt. Een inzet als deze vergt continue aandacht en onderhoud van diplomatieke relaties, en bereidheid om te luisteren en in te kunnen gaan op de belangen van het partnerland.
Het kabinet hanteert dezelfde benadering voor andere landen waar Nederland een aanzienlijk terugkeerbelang heeft. Zie ook de brief «internationale migratie» waarin de aanpak voor migratiepartnerschappen uiteen wordt gezet.
Wat doet het kabinet om de doorlooptijd van nationaliteitsvaststelling – een kritieke succesfactor voor terugkeer – te versnellen bij met name problematische landen zoals Algerije, Irak, Tunesië en Nigeria?
Het kabinet zet zich zowel bilateraal als in Europees verband in om de identificatie en nationaliteitsvaststelling te versnellen. Daarbij wordt per land gekeken naar de belangrijkste oorzaken van vertraging en naar mogelijkheden om het proces efficiënter in te richten. Zo kan ingezet worden op de gerichte verbetering van het identificatieproces, bijvoorbeeld door afspraken te maken over termijnen, de wijze waarop dossiers worden aangeleverd, de uitwisseling van relevante informatie en de momenten waarop diplomatieke of operationele escalatie plaatsvindt wanneer een zaak blijft liggen. Het kabinet blijft daarbij inzetten op het verhogen van zowel de snelheid van nationaliteitsvaststelling als het aantal daadwerkelijk afgegeven reisdocumenten. Dat laatste is van belang omdat nationaliteitsvaststelling op zichzelf nog niet betekent dat daadwerkelijk vertrek kan worden gerealiseerd.
Wat zegt het dat, zelfs wanneer landen wel meewerken (snellere identiteitsvaststelling, meer laissez-passers), dit vaak niet doorwerkt in hogere terugkeercijfers? Hoe verklaart het kabinet dit?
Een verbetering in de terugkeersamenwerking met een land van herkomst is een belangrijke voorwaarde voor terugkeer, maar vormt niet de enige bepalende factor. Het terugkeerproces bestaat uit meerdere stappen. Verbetering in één schakel leidt daarom niet automatisch tot een evenredige stijging van het aantal daadwerkelijke vertrekken. Zo moet na identificatie en nationaliteitsvaststelling nog een reisdocument worden afgegeven en moet vervolgens daadwerkelijk vertrek kunnen plaatsvinden. Hierbij spelen factoren aan Nederlandse zijde een rol, zoals de beschikbaarheid van vertrekcapaciteit, lopende juridische procedures, vertrekbereidheid van de vreemdeling en de mogelijkheid om vreemdelingen beschikbaar te houden voor vertrek. Ook kunnen nieuwe procedures of andere geopolitieke omstandigheden het vertrektraject beïnvloeden.
Het kabinet ziet succesvolle terugkeer daarom als een ketenproces, waarbij verbetering nodig is op meerdere onderdelen tegelijk: identiteit & nationaliteitsvaststelling, beschikbaarheid van de vreemdeling, juridische status van de vreemdeling en de mogelijkheid tot feitelijke uitvoering van het vertrek. De inzet op terugkeersamenwerking met landen van herkomst moet dan ook worden bezien als één onderdeel van een bredere aanpak. Daarbij is het bovendien belangrijk om te benadrukken dat «meewerken» door een derde land geen binaire kwalificatie is. Een land kan bijvoorbeeld sneller reageren op identificatieverzoeken, maar vervolgens terughoudend zijn met het afgeven van reisdocumenten omdat het land daarbij aanvullende voorwaarden kent. Het kabinet kijkt daarom naar de verschillende stappen in het proces en zet erop in om het specifieke knelpunt per land weg te nemen.
In hoeverre wordt terugkeer belemmerd door de eigen Nederlandse rechts- en asielketen (capaciteit vreemdelingenbewaring, juridische procedures, privacywetgeving die informatie-uitwisseling met partnerlanden bemoeilijkt)?
De Nederlandse inrichting van het terugkeerproces kan in specifieke gevallen een reden zijn waarom het terugkeerproces moet worden uitgesteld. De vreemdeling heeft immers het recht om juridische procedures te starten of een eventuele (herhaalde) verblijfsaanvraag in te dienen. Het kabinet heeft het terugkeerproces zodanig ingeregeld dat de terugkeerprocedure zo snel als mogelijk hervat kan worden.
De capaciteit van vreemdelingenbewaring is op dit moment op orde. Het verleden heeft echter laten zien dat er perioden zijn waarin meer vreemdelingen in bewaring kunnen worden gesteld, dan het aantal beschikbare detentieplekken toelaat. Het prognosemodel justitiële ketens (PMJ) helpt bij het bepalen van de benodigde celcapaciteit, waarover vervolgens afspraken worden gemaakt met de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI). In de regel heeft het indienen van beroep tegen een terugkeerbesluit, dat niet gekoppeld is aan een verblijfsaanvraag, geen opschortende werking. Wel heeft de vreemdeling, in lijn met het EVRM en EU-Handvest, altijd de mogelijkheid om een (spoed) voorlopige voorziening aan te vragen. De rechter beoordeelt dan of de uitzetting doorgang kan vinden of dat er redenen zijn om de uitzetting uit te stellen. Daarnaast kan de vreemdeling te allen tijde asiel aanvragen. Wanneer een opvolgende aanvraag wordt ingediend op de vliegtuigtrap, wordt de zogeheten «last minute asylum application»-procedure gevolgd. De IND is dan reeds ingelezen in het dossier en kan bepalen of de vreemdeling nieuwe elementen en omstandigheden aangeeft. Wanneer die niet verder onderzocht hoeven te worden, wijst de IND de aanvraag af en kan de uitzetting voortgezet worden. Aan de gegevensuitwisseling met derde landen zijn inderdaad (privacy)-regels gebonden; het verstrekken van die gegevens mag in zichzelf ook geen refoulementrisico opleveren. Derde landen behoren conform het internationaal recht hun onderdanen terug te nemen. Verzoeken om gegevensuitwisseling mogen daarvoor volgens het kabinet niet voorwaardelijk worden gesteld.
In het begin van oktober 2026 vond de Schengenevaluatie Terugkeer plaats in Nederland. Hierbij beoordeelt een comité bestaande uit de Europese Commissie en andere EU-lidstaten en Schengen geassocieerde staten het terugkeerbeleid en de efficiëntie daarvan. Waar verbeteringen mogelijk zijn, kan het comité aanbevelingen doen aan Nederland.
In de komende periode werkt het kabinet ook aan het in lijn brengen van de nationale wet- en regelgeving met de Terugkeerverordening. Het kabinet grijpt dat moment eveneens aan om onderdelen van het terugkeerbeleid – op basis van de Terugkeerverordening – efficiënter in te richten.
Wat weerhoudt de Dienst Terugkeer en Vertrek (DTenV) ervan om met concrete streefwaarden voor terugkeer te werken?
De streefwaarde die het kabinet hanteert is dat elke vreemdeling zonder rechtmatig verblijf Nederland en het grondgebied van de EU-lidstaten verlaat. Hoewel de inzet van streefwaarden gebruikt kan worden bij de inrichting van de organisaties van de ketenpartners, ziet het kabinet niet direct een meerwaarde van het gebruik van andere streefwaarden.
Wel ziet het kabinet de meerwaarde van inzichtelijk maken van de voortgang van de partnerschapsinzet. Daarvoor is het kabinet voornemens, zoals ook opgenomen in de brief «internationale migratie», om te werken met een zgn. Theory of Change. Daar zal het kabinet ook over rapporteren.
Zijn de juridische mogelijkheden voor terugkeer, die van invloed zijn op de uitvoering, door het ingaan van het EU-migratiepact verbeterd? Zo ja, wat is er dan precies verbeterd en zo nee, waarom niet? En biedt de Europese regelgeving (inclusief de terugkeerverordening) mogelijkheden die situatie verder te verbeteren? En als dat het geval is, waarom wordt daar dan nu nog geen gebruik van gemaakt?
Het Asiel- en Migratiepact richt zich in mindere mate op terugkeer. Het Pact raakt dit onderwerp wel – zo is er EU-breed een verplichte terugkeergrensprocedure geïntroduceerd, zoals Nederland die al jaren toepast – maar de wijzigingen zijn verder overwegend technisch van aard. Zo zijn de mogelijkheden op het terrein van vreemdelingenbewaring voor Dublinclaimanten bijvoorbeeld uitgebreid.
In mijn brief van 3 juni jl. heb ik uw Kamer geïnformeerd over de nieuwe instrumenten uit de Terugkeerverordening. Het kabinet ziet inderdaad mogelijkheden om de terugkeerprocedure efficiënter en doeltreffender in te richten met deze verordening. Bijvoorbeeld omdat de terugkeermogelijkheden zijn uitgebreid met de solide juridische basis voor een terugkeerhub. Deze laatste mogelijkheid staat binnenkort open voor de lidstaten, wanneer de Terugkeerverordening in werking treedt. Een ander gedeelte van de verordening zal pas volgend jaar in werking treden.
Wat gaat u doen om het fundamentele verschil van inzicht tussen de Ministeries van Buitenlandse Zaken en Justitie en Veiligheid over het belang van bescherming, dat blijkt uit de evaluatie, op te heffen?
Zoals het kabinet ook heeft benadrukt in de brief «internationale migratie», is bescherming van migranten een essentieel element binnen het partnerschapsbeleid. In dit kader draagt het bevorderen van bescherming eraan bij dat de rechten, veiligheid en waardigheid van migranten en vluchtelingen in alle fasen van het migratieproces in partnerschapslanden, inclusief terugkeer, beter worden gewaarborgd in lijn met internationale mensenrechtenverdragen en Europees recht. Onder bescherming van migranten verstaat het kabinet het geheel aan maatregelen dat erop is gericht de rechten, veiligheid, waardigheid en het perspectief van migranten in landen van herkomst en langs migratieroutes te waarborgen. Zoals uiteengezet in bovengenoemde Kamerbrief geeft het kabinet hieraan via een breed scala aan activiteiten invulling, op het individuele, gemeenschaps- en structureel niveau. Daarnaast draagt het kabinet via gerichte programma’s voor opvang in de regio duurzaam bij aan de positie – en dus ook bescherming – van vluchtelingen en ontheemden buiten de EU.
Waarom registreert de DTenV ongeveer de helft van de uitstroom als «zelfstandig vertrek zonder toezicht», zonder vast te stellen of mensen daadwerkelijk zijn vertrokken? En wat betekent dit voor de geloofwaardigheid van terugkeercijfers?
Zelfstandig vertrek zonder toezicht betekent dat een vreemdeling niet meer op het laatst bekende adres is. En dat het ook niet bekend is waar de vreemdeling naar toe is gegaan. De vreemdeling kan: ergens anders in Nederland zijn op een onbekende plek, zijn vertrokken naar een andere lidstaat van de Europese Unie, zijn vertrokken naar een land buiten de Europese Unie, bijvoorbeeld het land van herkomst. De vreemdeling raakt in dit geval buiten het zicht van de migratieketen, waardoor het daadwerkelijke vertrek niet wordt geregistreerd. De migratieketen gaat uit van het vertrek van de vreemdeling, tot het moment dat deze opnieuw wordt aangetroffen in het toezicht of uitreist via een grensdoorlaatpost. Om een geloofwaardig inzicht te geven in de terugkeercijfers maakt het kabinet juist een onderscheid tussen aantoonbaar vertrek (vrijwillig en gedwongen) als vertrek zonder toezicht.
Ervan uit gaande dat bij «zelfstandig vertrek zonder toezicht» een aantal mensen alsnog in Nederland blijft of naar een ander EU-land uitwijkt, wordt er nagedacht over maatregelen die dit risico verkleinen? En zo ja, aan welke maatregelen denkt het kabinet dan specifiek? En zo nee, waarom niet?
Ja. De nieuwe Terugkeerverordening verplicht de lidstaten om een toezichtsmaatregel op te leggen aan vreemdelingen die buiten de vrijwillige vertrektermijn om niet meewerken aan hun vertrek. Het kabinet onderzoekt op dit moment hoe hier invulling aan kan worden gegeven.
Kunt u deze vragen beantwoorden voor het Commissiedebat van 9 september met de Minister van BHOS over de beleidsbrief van Buitenlandse Zaken waar het genoemde rapport op de agenda staat?
Op 7 september jl. werd u per brief door de Minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking geïnformeerd dat de beantwoording van uw vragen meer tijd vergde. Dit met het oog op een gedegen inhoudelijke analyse en interdepartementale afstemming.
De aankomst van irreguliere migranten in Cartagena, Spanje |
|
Annelotte Lammers (PVV) |
|
Bart van den Brink (CDA) |
|
|
|
|
Bent u bekend met de beelden waarop te zien is dat tientallen illegale migranten op 19 augustus 2026 per boot aankomen bij Cala del Barco in Cartagena, Spanje?1 2
Het kabinet is bekend met dit bericht.
Deelt u de mening dat uit het feit dat de zoveelste boot met tientallen illegale migranten klaarblijkelijk ongehinderd de Spaanse kust bereikt en vervolgens weer kan wegvaren, blijkt dat de Europese buitengrens zo lek als een mandje is en de huidige maatregelen onvoldoende zijn om mensensmokkel te bestrijden? Zo nee, waarom niet?
Er zijn in Europees verband duidelijke afspraken gemaakt over het beheer van de buitengrenzen door Schengenlanden. Deze zijn neergelegd in het Schengen acquis. Alle lidstaten worden regulier geëvalueerd, waarbij wordt getoetst over zij het Schengen acquis afdoende implementeren of dat er tekortkomingen zijn bij de implementatie van het acquis. Lidstaten krijgen op basis van deze evaluatie aanbevelingen die moeten worden geïmplementeerd. Dit wordt nauw gemonitord door de Commissie. Nederland dringt er daarnaast op aan dat er regulier op politiek niveau gesproken wordt over het adresseren van eventuele tekortkomingen. Daarnaast blijft het kabinet onverminderd inzetten op het verder versterken van de buitengrenzen, waaronder door versterkt mandaat voor Frontex op buitengrensbeheer, de ontwikkeling en implementatie van innovatieve grenssystemen en het aanscherpen van de EU toolbox ten aanzien van grootschalige aankomsten en instrumentalisering.
Kunt u uitsluiten dat de illegale migranten die via Cartagena de Europese Unie zijn binnengekomen, doorreizen naar Nederland? Zo nee, welke concrete maatregelen neemt u om dergelijke secundaire migratie naar Nederland te voorkomen?
De Spaanse autoriteiten hebben aangegeven dat deze personen zijn overgedragen aan de nationale autoriteiten en dat de terugkeerprocedures voor deze personen zijn gestart. Indien personen van Spanje onverhoopt toch door zouden reizen naar Nederland, worden deze personen overgedragen aan Spanje conform de afspraken in de Asiel en Migratiebeheer Verordening (AMbV), zodat Nederland geen extra druk op ons asielstelsel krijgt door de situatie in Ceuta. De ervaring van de afgelopen jaren is dat Spanje dergelijke overdrachten altijd in lijn met de AMbV uitvoert.
Deelt u de analyse van de Duitse regering dat grenscontroles een effectief middel zijn om illegale migratie en mensensmokkel te bestrijden, de instroom te beperken en daarmee de binnenlandse veiligheid te beschermen? Zo nee, waarom niet?3
Het is evident de Nederland haar eigen grenzen bewaakt. In Nederland voert daarom de Koninklijke Marechaussee (KMar) ten allen tijde informatie- en risicogestuurde grenscontroles op de luchthavens uit en zijn er politiecontroles bij de binnengrens. Op basis daarvan worden specifieke vluchten met een hoger risico op irreguliere migratie gecontroleerd en wordt er risicogestuurd opgetreden bij de binnengrens. Indien de situatie daartoe aanleiding geeft, kunnen verscherpte controles aan de Nederlandse grens door de Koninklijke Marechaussee worden uitgevoerd. De inzet van deze controles gebeurt op basis van informatie ten aanzien van risico’s op illegale migratie en mensensmokkel. Er is momenteel geen aanleiding om de tijdelijke maatregel van binnengrenscontroles te verlengen.
Indien Duitsland, ondanks het Schengengebied en het vrije verkeer van personen, aanleiding blijft zien om nationale grenscontroles in stand te houden vanwege illegale migratie en de daarmee samenhangende veiligheidsrisico's, ziet u dan, mede naar aanleiding van de recente beelden uit Cartagena, nu wel aanleiding om aanvullende nationale maatregelen te nemen om illegale migratie naar Nederland tegen te gaan? Zo nee, waarom niet?
Zie antwoord vraag 4.
De situatie bij het aanmeldcentrum in Ter Apel. |
|
Lisa Westerveld (GroenLinks-PvdA) |
|
Bart van den Brink (CDA) |
|
|
|
|
Waarom is het pas midden juli mogelijk gebleken om gebruik te maken van het DISA-gebouw, en pas na meldingen over de veiligheid? Is er in een eerder stadium onderzocht of nieuwe aanvragers in het DISA-gebouw konden verblijven, zodat zij niet buiten op het gras hoefden te wachten? Zo ja, waarom is hier destijds niet voor gekozen? Zo nee, waarom niet?
Vanwege de aanhoudende druk op de opvang is COA in mei 2026 overgegaan tot gecontroleerde toegang. Dit betekent dat niet iedereen direct toegang krijgt tot een opvangplek op het azc Ter Apel. Voor kwetsbaren is wel direct toegang. Voor wie nog geen plek is op het azc is er vanaf de start van de gecontroleerde toegang nachtopvang gerealiseerd. Dit had prioriteit en bleek zeker tijdens de opstartfase een intensief proces. De nachtopvang is inmiddels op diverse locaties georganiseerd.
Toen duidelijk werd dat de bestaande situatie, mede gelet op de veiligheid en de omstandigheden waarin mensen overdag op het voorveld verbleven, niet langer houdbaar was, zijn verschillende aanvullende oplossingen onderzocht. Uiteindelijk is besloten het voormalige DISA-kantoor in te zetten als dagopvang. Dit gebouw was tot medio juni nog in gebruik als kantoorpand.
Zowel de dagopvang in het DISA-gebouw als de noodnachtopvang is geen duurzame oplossing. Dit is een noodgreep om te voorkomen dat mensen op straat staan. Wat nodig is, zijn extra opvangplekken waar deze mensen fatsoenlijk opgevangen kunnen worden. In de beantwoording van vragen 3 en 4 wordt hier dieper op ingegaan.
Welke duur van de gecontroleerde toegang werd bij de invoering op 20 mei 2026 voorzien? Op welk moment verwachtte het kabinet dat de maatregel kon worden beëindigd? Welke concrete voorwaarden moesten daarvoor zijn vervuld?
Bij de invoering van gecontroleerde toegang is geen concrete einddatum vastgesteld. De maatregel is ingevoerd vanwege aanhoudende druk op de opvangketen en de daarmee gepaarde risico’s voor veiligheid, leefbaarheid en beheersbaarheid voor medewerkers en bewoners. Er was onvoldoende zekerheid en stabiliteit aanwezig om verantwoord te kunnen voorspellen wanneer de omstandigheden voldoende zouden zijn verbeterd. Dit is ook nu nog het geval. Om de gecontroleerde toegang te beëindigen is het noodzakelijk dat er voldoende opvangplekken gerealiseerd zijn om de veiligheid, leefbaarheid en beheersbaarheid op locaties in het land te waarborgen. Dat is op dit moment nog niet het geval.
Welke concrete maatregelen heeft u sinds 20 mei 2026 genomen om onmiddellijke toegang tot de opvang in Ter Apel zo spoedig mogelijk te kunnen voortzetten? Welke maatregelen zijn inmiddels uitgevoerd, welke zijn nog in uitvoering en welke mogelijkheden zijn er nog die niet worden ingezet?
Gecontroleerde toegang in Ter Apel is een onwenselijke situatie. Dit geldt voor asielzoekers, de gemeente Westerwolde, vrijwilligers van het Rode Kruis en Vluchtelingenwerk (VWN) als ook voor het COA. De afgelopen maanden is door alle betrokken partijen ontzettend hard gewerkt om ervoor te zorgen dat voldoende opvangplekken beschikbaar waren gedurende de zomer. Hiervoor zijn verschillende maatregelen in werking gezet.
Allereerst zet het COA in op het verlengen van overeenkomsten met zoveel mogelijk opvanglocaties in samenwerking met gemeenten. Het COA heeft daarmee meer dan 60% van de locaties die anders zouden sluiten weten te behouden. In enkele gevallen heeft het COA een locatie niet volgens afspraken kunnen sluiten, omdat onvoldoende vervangende opvangcapaciteit beschikbaar was. Daarnaast werkt het COA aan het vervroegen van openingen van toekomstige opvanglocaties waar mogelijk.
Daarnaast wordt samen met het Ministerie van Defensie en het Rijksvastgoedbedrijf gekeken naar het inzetten van Rijksgronden voor opvanglocaties. Het streven is op deze locaties tijdelijke grootschalige opvang te realiseren. Ondanks de grote inzet die hierop is gepleegd, heeft dit tot op heden nog niet geleid tot nieuwe opvangcapaciteit. In de praktijk blijkt een aanzienlijk deel van de onderzochte locaties uiteindelijk niet realiseerbaar, bijvoorbeeld vanwege ecologische, ruimtelijke of operationele beperkingen. Ook blijkt het verkrijgen van bestuurlijk draagvlak voor nieuwe, grootschalige opvanglocaties zeer lastig.
Ook is er aandacht voor de grote groep statushouders die zich in de opvang bevindt. Op peildatum 14 september 2026 zijn dit er ca. 18.360. De oproep van de VNG om statushouders versneld te huisvesten heeft mogelijk aan een lager dan gebruikelijke zomerdip in de uitstroom van statushouders bijgedragen. De uitstroom ligt inmiddels weer onder het gemiddelde.
Daarmee blijft een aanzienlijke groep statushouders langdurig opvangplaatsen bezet houden. Versnelling van de huisvesting door gemeenten is noodzakelijk om de druk op de opvang structureel te verminderen.
De Spreidingswet heeft als doelstelling om het opvanglandschap te stabiliseren en ervoor te zorgen dat door heel Nederland voldoende (duurzame) opvangplekken beschikbaar zijn. Ik voer deze wet en het bijbehorende interbestuurlijk toezicht uit en verwacht van gemeenten dat zij zich aan de wet houden en opvang realiseren. Tegelijkertijd is ook duidelijk dat het interbestuurlijk toezicht er niet op korte termijn voor zal zorgen dat er voldoende opvangplekken beschikbaar zijn.
Tot die tijd staan gemeenten, COA en ik aan de lat om met noodopvang ervoor te zorgen dat iedereen met recht op opvang ook daadwerkelijk opgevangen wordt. Het COA, mijn departement en het ondersteuningsteam van de VNG zijn beschikbaar om gemeenten daarbij te ondersteunen.
Waarom hebben deze, 3 maanden later, nog niet tot het beoogde resultaat geleid?
Zie antwoord vraag 3.
Hoeveel mensen hebben sinds de invoering van de gecontroleerde toegang niet direct toegang gekregen tot het aanmeldcentrum en hoeveel mensen hebben op het gras op voorterrein moeten slapen omdat zij niet tijdig gebruik konden maken van de noodnachtopvang? Kunt u een overzicht van deze aantallen per week sinds het begin van de zomer aan de Kamer verstrekken?
Als op het moment van aanmelding geen opvangplaats beschikbaar is, wordt tijdelijk gebruikgemaakt van de dag- en noodnachtopvang door het Rode Kruis en Vluchtelingenwerk Nederland. Zodra er ruimte beschikbaar komt in Ter Apel, worden deze personen alsnog opgevangen door het COA. Sinds de invoering van de gecontroleerde toegang hebben er in totaal ruim 5.000 overnachtingen plaatsgevonden in de noodnachtopvang. Dit gaat niet om identieke personen maar om het totaal van overnachtingen.
Wat is de prognose aangaande capaciteit en verwachte bezetting van het DISA-gebouw en de noodnachtopvanglocaties? Tot wanneer in 2026 worden deze prognoses voorbereid?
Er worden dagelijks prognoses opgesteld voor de bezetting van de noodnachtopvang dezelfde avond. Deze prognoses kunnen niet lang van tevoren gemaakt worden omdat deze in zeer grote mate afhankelijk zijn van de instroom op de dag zelf. Voor de bezetting van de noodnachtopvang worden derhalve geen prognoses opgesteld die ver in de toekomst kijken.
De noodzaak van de noodnachtopvang is in grote mate verbonden aan de beschikbaarheid van capaciteit elders in het land en de mogelijkheden vanuit Ter Apel door te stromen. Het landelijke beeld laat zien dat de tekorten in de opvang aanhouden. De ontwikkeling van de tekorten wordt dagelijks gemonitord. Begin maart waren tekorten van 7.900 plekken geprognosticeerd voor het einde van de zomer. Deze tekorten zijn gedurende de zomer gedaald door het openen van (tijdelijke) nieuwe noodlocaties naar aanleiding van de oproep aan alle gemeenten eind maart, het verlengen van bestaande locaties en een relatief lage instroom. Gedurende de zomerperiode was er daarnaast meer uitstroom van statushouders naar gemeenten dan in eerdere maanden. Inmiddels is deze uitstroom weer tot onder het gemiddelde gedaald.
Op dit moment zijn de geprognosticeerde tekorten in week 44 ongeveer 3.100 en einde jaar (week 53) ongeveer 7.200 (op basis van een 100% bezettingsgraad). De verwachting is dat een deel van tekorten kan worden opgevangen door het verlengen van bestaande opvanglocaties en het aanhouden van een hogere bezettingsgraad. Hierdoor zijn de verwachte tekorten respectievelijk 2.100 en 5.400 in week 44 en 53.
Alleen als voldoende gemeenten nieuwe opvanglocaties realiseren, kan de gecontroleerde toegang worden beëindigd. Daarnaast wil ik nogmaals benadrukken dat een lagere bezettingsgraad op de langere termijn noodzakelijk is om de opvang beheersbaar, veilig en wendbaar te houden, zowel voor bewoners als voor medewerkers van het COA. COA hanteert hierbij een vastgestelde norm van 91%. De huidige bezettingsgraad bedraagt 102%.
Hoe verhoudt de huidige situatie, waarin asielzoekers niet direct toegang hebben tot opvang, gebruik wordt gemaakt van dagelijkse pendelbussen tussen noodnachtopvang (waar mensen soms maar enkele uren kunnen slapen), de sobere dagopvang en het feit dat sommige mensen buiten moeten slapen, zich tot de nationaal- en Europeesrechtelijke verplichtingen van Nederland om asielzoekers meteen na kenbaar maken van de wens asiel aan te vragen adequate opvang te bieden?
Vanwege de tekorten in de opvang kan niet elke asielzoeker direct toegang krijgen tot de opvang in Ter Apel. Door noodnachtopvang en dagopvang beschikbaar te stellen wordt geprobeerd zoveel mogelijk aan de nationaal- en Europeesrechtelijke verplichtingen te voldoen, zij het in een andere vorm dan wenselijk. Tegelijk ben ik mij ervan bewust dat dit een oplossing is die afwijkt van de opvang die COA normaliter beoogt te bieden. De noodzaak om deze situatie te beëindigen is groot. Zolang sprake is van gecontroleerde toegang, blijft de inzet van noodnachtopvang in omliggende gemeenten van de gemeente Westerwolde noodzakelijk om te voorkomen dat mensen buiten moeten slapen. Dit betekent dat mensen tijdelijk overnachten in noodvoorzieningen, zoals sporthallen. Deze situatie is onwenselijk en maakt dat het COA niet op de wijze die het voorstaat invulling kan geven aan zijn wettelijke verantwoordelijkheid.
Hoe wordt een tijdige signalering van mogelijke kwetsbaarheid gegarandeerd en dus voorkomen dat kwetsbare personen in de dag- en noodnachtopvang terecht komen en/of 's avonds buiten moeten slapen? Hebben er zich situaties voorgedaan waar kwetsbare mensen hier toch terechtkwamen? Is de huidige werkwijze voor de signalering van kwetsbaarheden (inclusief niet evidente kwetsbaarheden) voorbereid op een eventuele stijging in het aantal asielaanvragen?
Op de locatie Ter Apel hebben COA en IND onderling afspraken gemaakt om te zorgen dat kwetsbare groepen toegang krijgen tot de opvang. De IND voert in haar taak als screeningsautoriteit een voorlopige kwetsbaarheidsbeoordeling uit voor elke vreemdeling in het OVA proces. Eventuele signalen die van belang kunnen zijn voor plaatsing in de opvang worden gedeeld met het COA. Het is uiteindelijk het COA dat, in samenwerking met het Rode Kruis, bepaalt welke vreemdelingen toegang moeten krijgen tot de opvang. Dit verloopt goed.
Kwetsbaren worden altijd toegelaten tot de opvang.
Wat wordt er gedaan om de veiligheid van lhbtqia+ vluchtelingen beter te beschermen? Wordt bijgehouden hoeveel incidenten en geweldsituaties er zijn geweest waarbij deze mensen slachtoffer zijn? Zo ja, hoeveel incidenten zijn er geweest? Zo nee, waarom niet?
Er wordt met aandacht voor de specifieke behoeften van lhbtiq+ asielzoekers gekeken naar de leefruimte van bewoners op een locatie. Op locatie Ter Apel worden asielzoekers, indien zij dit wensen, geplaatst in een unit van bewoners die zich identificeren als lhbtiq+ persoon. Door de hoge bezettingsgraad is er helaas niet altijd de mogelijkheid om aan deze behoeften te voldoen. Daarnaast zijn in Ter Apel verschillende contactpersonen lhbtiq+ actief. Deze contactpersonen hebben extra kennis over en affiniteit met het thema en ondersteunen collega’s op de locatie hierbij.
Wegens privacy redenen neemt het COA niet standaard op of een persoon zich identificeert als lhbtiq+ persoon. Hierdoor valt niet automatisch uit de incidentencijfers van het COA te herleiden hoeveel lhbtiq+ asielzoekers slachtoffer zijn van intimatie/agressie en geweld op de locaties.
Welke concrete maatregelen neemt u om ervoor te zorgen dat op zo kort mogelijke termijn geen mensen meer buiten hoeven te slapen bij Ter Apel, de noodnachtopvang kan worden beëindigd en mensen weer toegang krijgen tot opvang in het aanmeldcentrum?
Ik verwijs naar het antwoord op vragen 3 en 4. Als doorstroom vanuit Ter Apel naar locaties in het land hoger is, kan de gecontroleerde toegang worden beëindigd.
Ten aanzien van personen die de nacht op het voorterrein doorbrengen, wil ik nog graag opmerken dat dit in sommige gevallen op vrijwillige basis is. In andere gevallen komen de personen dusdanig laat in Ter Apel dat de bussen naar de noodnachtopvang al zijn vertrokken.
Kunt u de Kamer vanaf heden wekelijks informeren over het aantal personen dat gebruikmaakt van de dag- en noodnachtopvang, het aantal personen dat buiten moet wachten of overnachten, en de prognose voor het beëindigen van de gecontroleerde toegang?
Deze informatie is op weekbasis erg volatiel. Om te Kamer goed te informeren met de juiste nadere duiding bij de cijfers blijf ik uw Kamer periodiek informeren over de stand van zaken in de asielopvang en hierbij ook aandacht geven aan de aantallen personen in de dag- en noodnachtopvang.
Moslimhaat aan de Universiteit van Utrecht. |
|
Doğukan Ergin (DENK) |
|
Letschert |
|
|
|
|
Bent u bekend met het bericht dat een stilteruimte van de Universiteit Utrecht is achtergelaten met bier en Korans onder een tafelpoot?1
Ja.
Wat is u bekend over de toedracht van deze haatactie en heeft u hierover contact gehad met de Universiteit Utrecht?
Naar aanleiding van dit incident heb ik contact opgenomen met de Universiteit Utrecht (hierna: UU). Zij heeft met mij gedeeld dat de stilteruimte respectloos is achtergelaten. Zij geeft aan dit onacceptabel te vinden, ervan geschrokken te zijn en zich te kunnen voorstellen dat studenten hier ook erg van geschrokken zijn.
De UU heeft mij laten weten dat zij van de situatie heeft vernomen via de instagrampost van de Islamitische Studentenvereniging INSAN op de betreffende dinsdagmiddag. Daarop is direct actie ondernomen. Medewerkers van de UU zijn bij de stilteruimte gaan kijken. Daar troffen zij een rommelige ruimte aan met de Korans inmiddels weer opgeborgen in de kast. De UU heeft ervoor gezorgd dat de stilteruimte de ochtend erna weer was opgeruimd zodat de ruimte weer in gebruik kon worden genomen. Voorts heeft de UU contact gezocht met INSAN en een gesprek met hen over deze gebeurtenis wordt op korte termijn ingepland.
Deelt u de mening dat het ontheiligen van religieuze geschriften onacceptabel is?
Ja, dat vind ik verwerpelijk.
Kunt u zich voorstellen dat het plaatsen van Korans onder een tafelpoot en het achterlaten van bier(resten) door islamitische studenten als moslimhaat en intimidatie wordt ervaren?
Ik vind het van groot belang dat we in onze samenleving, en daarmee ook in het onderwijs, respectvol met elkaar omgaan. Hier was dat niet het geval, dit was een onacceptabele en respectloze actie. Dit soort incidenten horen zich niet voor te doen.
Wordt onderzocht of sprake was van een islamofoob motief? Zo nee, bent u bereid hier bij de Universiteit Utrecht op aan te dringen?
De UU heeft mij laten weten dat zij dit incident serieus neemt en bekijkt of zij kan achterhalen wat er precies gebeurd is. Het is tegelijkertijd ook lastig omdat de stilteruimte een vrij toegankelijke ruimte is zonder een reserverings- of boekingssysteem en er geen camera’s in of rondom de stilteruimte zijn (in verband met onder meer de privacy).
De UU doet navraag bij gebruikers van het gebouw of men iets gezien heeft, en vraagt aan gebruikers van het gebouw om alert te zijn op oneigenlijk gebruik van de stilteruimte en te melden wanneer dit gebeurt. Ook vraagt zij haar facilitair medewerkers UU-breed om de stilteruimtes vaker te controleren. Tot slot gaat zij over deze gebeurtenis in gesprek met de Islamitische Studentenvereniging INSAN, die hierover als eerste aan de bel heeft getrokken via sociale media.
Het is goed dat de UU gedegen opvolging geeft aan deze acties.
Welke maatregelen neemt de Universiteit Utrecht om herhaling te voorkomen en de veiligheid van islamitische studenten te waarborgen?
Zie antwoord vraag 5.
Heeft u zicht op de omvang van islamofobie en discriminatie van moslims binnen het hoger onderwijs? Zo ja, kunt u de beschikbare cijfers hierover met de Kamer delen?
Onderzoek laat zien dat er moslimdiscriminatie plaatsvindt in de Nederlandse samenleving.2 Ondanks dat er geen sectorspecifieke monitor is die islamofobie en moslimdiscriminatie uitsluitend binnen het hoger onderwijs meet, geven bredere onderzoeken een beeld van de omvang van islamofobie en moslimdiscriminatie binnen het (hoger) onderwijs.3
Zo rapporteert het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) met betrekking tot alle onderwijsrichtingen dat 45–55% van de moslimstudenten discriminatie ervaart in het onderwijs.4 Uit dit rapport blijkt ook dat 44% van de studenten met een Marokkaanse achtergrond stagediscriminatie ervaart.5 Stagediscriminatie in het hoger onderwijs kan voorkomen tijdens het sollicitatieproces en gedurende de stage zelf. Dit kan expliciet zijn, zoals het afwijzen van moslimstudenten vanwege een hoofddoek of via stereotyperende opmerkingen en micro-agressie.6
Moslimstudenten uit het middelbaar beroeps- en hoger onderwijs geven aan, onder andere op basis van een eigen enquête7, dat (gebrek aan) thuisgevoel in het onderwijs een belangrijk issue voor hen is.
Bent u bereid met universiteiten en hogescholen afspraken te maken over het voorkomen, registreren en aanpakken van moslimhaat?
Moslimhaat is onacceptabel en een probleem dat aangepakt dient te worden. Ik verwacht van instellingen dat zij hier aandacht voor hebben vanuit hun verantwoordelijkheid voor een veilige leer- en werkomgeving. In het kader van de integrale aanpak sociale veiligheid voor alle studenten en medewerkers in het hoger onderwijs voer ik hierover regulier overleg met de sector. In dat gesprek zal ik ook aandacht vragen voor dit type incidenten bij instellingen. Vanuit OCW betrekken we de moslimgemeenschap bij relevante beleidsdossiers om te horen wat er leeft binnen de gemeenschap en om ervoor te zorgen dat alle Islamitisch Nederlandse jongeren zich veilig, gezien en gehoord voelen op de onderwijsinstellingen.8
Bent u bekend met het Woo-verzoek van NRC Handelsblad aangaande het besluit van toenmalig Minister Paul om het besluit van haar voorganger Van Hijum aangaande het afbouwen van de mogelijkheid om 25 procent van het minimumloon in te houden terug te draaien en de timing daarvan?
Ja.
Klopt het dat het besluit van de Minister om deze maatregel terug te draaien reeds op 30 september bekend was, dat op 7 oktober een concept-Kamerbrief aan de Minister is voorgelegd, dat hier vervolgens twee weken overheen gingen en dat op 20 oktober vervolgens intern bekend werd dat een betrokken ambtenaar met de Minister had besloten om de brief pas na de verkiezingen te verzenden, dat daags erop door een andere ambtenaar eveneens werd aangegeven dat de Minister tot na de verkiezingen wilde wachten met communiceren over het niet afbouwen van de inhoudingsmogelijkheid per 1 januari 2026 en dat het communicatiebureau dat nieuwsberichten voor het ministerie verzorgt te horen kreeg dat er «nog even geen momentum is om hier iets over naar buiten te brengen», zoals uit de reconstructie van NRC aan de hand van het Woo-verzoek blijkt1? Zo nee, wat klopt er volgens u niet aan deze reconstructie en hoe is een en ander dan wél verlopen? Graag een concreet antwoord.
Ik zou graag een tijdlijn met u willen delen, die intern is gereconstrueerd:
Voorafgaand aan het voorleggen van de brief aan hun Minister, wil VRO deze eerst ook intern bespreken en afstemmen.
Indien de gereconstrueerde gang van zaken klopt, erkent u dan dat deze niet in lijn is met de verklaring die de Minister tijdens het Kamerdebat op 27 november gaf voor de timing rond het informeren van de Kamer over haar besluit op 30 oktober -daags na de Tweede Kamerverkiezingen? Zo nee, waarom niet?
Nee. Het beeld is niet veranderd zoals de tijdlijn in het antwoord op vraag 2 ook laat zien.
Hoe duidt in het licht van de uitkomsten van het Woo-verzoek dat Minister Paul tijdens dit debat in antwoord op vragen van het lid Ceulemans over deze timing aangaf: «We zijn terughoudend om met beleidsinhoudelijke brieven te komen, dus niet in een reces, niet in een verkiezingsreces. Tegelijkertijd is de praktische kant van de zaak dat de ambtelijke afstemming met VRO pas op 29 oktober afgerond was» en «De suggestie wordt gewekt dat ik gepland en bewust heb gedacht: zo, die drop ik de dag na de verkiezingen. Dat is helemaal niet aan de orde. Dat is oprecht niet aan de orde.2»Vindt u deze verklaringen in lijn met hetgeen uit de Woo-verzoeken is gebleken, namelijk dat expliciet wordt aangegeven dat de Minister pas na de verkiezingen de Kamer wilde informeren en communiceren over het terugdraaien van de inhoudingsmogelijkheid? Zo ja, hoe rijmt u dit?
Ja. In zowel de Kamerbrief die op 20 november aan uw Kamer is aangeboden, als ook in het debat met uw Kamer op 27 november is voornoemde terughoudendheid gemeld. Daarbij is rekening gehouden met de staande parlementaire verhoudingen door terughoudend om te gaan met het sturen van beleidsbrieven tijdens een (verkiezings-)reces wanneer de Kamer deze niet in behandeling kan nemen.
Hoe duidt u in het licht van de uitkomsten van het Woo-onderzoek tevens dat Minister Paul tijdens hetzelfde debat in antwoord op vragen van het lid Patijn (PRO) aangaf: «De suggestie wordt gewekt dat ik de timing heb laten afhangen van de campagne of het feit dat er verkiezingen aankwamen. Daar heeft het werkelijk helemaal niks mee te maken.» en «Nadat ik het besluit had genomen, zijn we aan de slag gegaan om die communicatie voor te bereiden. Ik werk samen met fantastische ambtenaren, maar als ik concepten voorgelegd krijg, vind ik er ook nog wat van. Dat gaat dan heen en weer. Vervolgens vond er ambtelijke afstemming plaats met het Ministerie van VRO. Uiteindelijk waren we er op 29 oktober ambtelijk uit. Toen is er een klap gegeven op die brief en is die uitgestuurd.» Vindt u deze verklaringen in lijn met hetgeen uit het Woo-verzoek is gebleken, namelijk een expliciet besluit om pas na de verkiezingen de Kamer te informeren en over de maatregel te communiceren over het terugdraaien van de inhoudingsmogelijkheid? Zo ja, hoe rijmt u dit?
Ja. Deze weging blijkt ook uit de Kamerbrief die op 20 november aan uw Kamer is aangeboden en waarin melding wordt gemaakt van voornoemde terughoudendheid. Ook in het debat noemt de Minister dat ze terughoudend is met beleidsinhoudelijke brieven tijdens een verkiezingsreces.
De politieke afstemming vond plaats tot en met 29 oktober. Toen was de Minister van VRO akkoord. De ambtelijke afstemming met VRO was op 7 oktober afgerond.
Vindt u alles afwegende dat uw voorganger de Kamer juist en volledig heeft geïnformeerd over de timing van haar besluit om de inhoudingsmogelijkheid terug te draaien? Zo ja, hoe kunt u dit volhouden?
Voor zover ik kan beoordelen is er geen sprake van een afweging op basis van politieke gronden om de brief pas na de verkiezingen te versturen. Zie voorts ook de eerdergenoemde brief van 20 november aan uw Kamer.
Zo nee, deelt de u de indruk dat het er alle schijn van heeft dat de Kamer door de Minister bewust onjuist geïnformeerd is over de besluitvorming rond dit dossier? Zo nee, waarom niet?
Zie antwoord op vraag 6.
Was u bekend met de gang van zaken zoals blijkt uit het Woo-verzoek van NRC aangaande het bewust pas ná de verkiezingen informeren van de Kamer over het terugdraaien van de afbouw van de inhoudingsmogelijkheid? Zo ja, heeft u overwogen om het beeld dat uw voorganger hierover tijdens het Kamerdebat van 27 november schetste richting de Kamer recht te zetten? Zo nee, waarom niet en zo ja, waarom is dit niet alsnog gebeurd?
Ik ben op 6 juli van dit jaar geïnformeerd dat er een Woo-verzoek lag en wanneer de Woo-stukken met de indieners gedeeld zouden worden.
Kunt u aangeven of indien nodig nagaan welke gesprekken uw voorganger heeft gevoerd met welke betrokken partijen en belanghebbenden in aanloop naar haar besluit om het verbod op inhoudingen voor huisvesting terug te draaien? Kunt u de Kamer voorzien van alle beschikbare informatie hieromtrent?
In het Kamerdebat van 27 november 2025 is door mijn ambtsvoorganger aangegeven dat de standpunten van alle stakeholders duidelijk waren door de eerder uitgevoerde verkenning en ook nog eens bevestigd waren in de internetconsultatie. Er was dus geen nieuwe aanleiding om daarover met hen in gesprek te gaan.
Deelt u de conclusie dat het bewust pas ná de verkiezingen informeren van de Kamer over een reeds genomen besluit sterk de suggestie wekt dat dit politiek beter uitkwam? Zo nee, waarom niet en welk andere motieven zijn dan volgens u aannemelijk?
Dit beeld herken ik niet, maar ik begrijp wel dat dit beeld is ontstaan. Hierover is in de Kamer ook het debat gevoerd. De stukken uit het Woo-verzoek bevestigen de uitgangspunten bij het besluit zoals die met uw Kamer zijn gedeeld in het debat en de brief die voorafgaand aan het debat naar de Kamer is verstuurd.
Hoe is het besluit om de Kamer pas na de verkiezingen te informeren tot stand gekomen, welke personen en eventuele organisaties en andere partijen zijn hierbij -al dan niet in adviserende vorm- betrokken geweest?
In het antwoord op vraag 2 is een tijdlijn opgenomen die beschrijft hoe het besluit tot stand is gekomen.
Bent u bereid het verbod op het inhouden van huur op het minimumloon, een maatregel die volgens de Arbeidsinspectie een prikkel vormt om buitenlands in plaats van Nederlands personeel aan te stellen, alsnog snel door te voeren en niet te wachten op het eventuele aannemen van de aangekondigde wet op de huurbescherming, aangezien het nog zeker een jaar zal duren voordat deze wordt ingevoerd? Zo nee, waarom niet?
In het Kamerdebat op 27 november 2025 zijn twee moties ingediend die verzoeken om de inhoudingsmogelijkheid op het minimumloon voor huisvestingskosten alsnog af te schaffen, zo mogelijk gelijktijdig met het wetsvoorstel van VRO over huurbescherming. Tijdens het Commissiedebat Arbeidsmigratie van 3 juni 2026 heb ik toegezegd uw Kamer over mijn standpunt te informeren. Uw Kamer ontvangt hierover zo snel mogelijk een brief van mij. Mijn inzet is om de inhoudingsmogelijkheid voor huisvesting in het minimumloon in lijn met de door de Tweede Kamer aangenomen moties gelijktijdig met de invoering van de huurbeschermingswet af te schaffen.3 4
Het bericht dat Nederland online wordt aangeprezen als een groot asielparadijs. |
|
Marina Vondeling (PVV), Geert Wilders (PVV) |
|
Bart van den Brink (CDA), Rob Jetten (D66) |
|
|
|
|
Bent u bekend met het bericht «Nederland online aangeprezen als een groot asielparadijs: «De deur staat open, neem je hele gezin mee»?1
Ja.
Wat vindt u ervan dat Nederland inmiddels de populairste bestemming is om asiel aan te vragen bij Palestijnen, Soedanezen en Jemenieten?
Welke landen van herkomst in aantal veel voorkomen in de jaarlijkse instroomcijfers kunnen per jaar verschillen. Dit heeft te maken met een veelvoud aan factoren en het asielbeleid dat Nederland voert heeft daar slechts in beperkte mate invloed op.
Denkt u dat deze lieden u zullen helpen met het bestrijden van het islamitisch geweld tegen de lhbti-gemeenschap?
Geweld en intimidatie tegen lhbtiq+-personen zijn volstrekt onacceptabel, door wie dan ook gepleegd. Het kabinet zet zich daarom breed in voor de maatschappelijke acceptatie van de lhbtiq+-gemeenschap en voor het tegen gaan van alle vormen van geweld tegen de lhbtiq+-gemeenschap. Nederland moet en wil bescherming bieden aan mensen die hun land ontvluchten om wie ze zijn. Het kabinet verwacht ook van iedereen die naar Nederland komt dat hij de waarden van onze democratische samenleving omarmt, waaronder godsdienstvrijheid, gelijkheid van man en vrouw en acceptatie van lhbtiq+’ers.
Hoe beoordeelt u de abjecte uitspraken uit het artikel, zoals: «Waar kan ik me melden?», Geweldig nieuws voor Soedanese vluchtelingen», «Je kunt je hele gezin meenemen!», «Het is hier uitstekend. Kom gewoon.»?
Zoals uw Kamer bekend, is het verspreiden van onjuiste of onvolledige informatie via sociale media geen nieuw fenomeen. In deze context kan dit mensensmokkelaars in de kaart spelen, die profiteren van mensen die op zoek zijn naar een veilig heenkomen.
Wanneer heeft u besloten dat Nederland als het gaat om asiel de gestoorde dorpsgek van Europa moet worden?
Het Europese asielbeleid, zoals recent volledig is herijkt via het Asiel- en Migratiepact, is gebaseerd op individuele toetsing en rechtsstatelijke uitgangspunten die in Europese gezamenlijkheid zijn onderstreept. Bij de verwerking naar het Nederlandse toelatingsbeleid is gekozen voor een zo sober mogelijke implementatie.
De Uitvoerings- en implementatiewet van het Asiel- en migratiepact bevat daarnaast ook maatregelen als de invoering van een tweestatusstelsel, de aanscherping van de voorwaarden voor nareis, het verkorten van de geldigheidsduur van de verblijfstitel en het afschaffen van de verblijfsvergunning asiel voor onbepaalde tijd.
Derhalve geeft het kabinet met een breed pakket aan maatregelen, welke vanzelfsprekend verenigbaar zijn met de grondrechten en het Europese en internationale recht en rechtsbeginselen, uitvoering aan maatregelen met als doel de instroom van asielzoekers en nareizigers te verminderen en de asielprocedure efficiënter in te richten.
Kortom, het Nederlandse asielbeleid voldoet aan de minimale Europeesrechtelijke normen en is in lijn met het beleid van andere lidstaten.
Bent u er trots op dat uw opengrenzenbeleid en het aanbieden aan asielzoekers van gratis opvang, zorg, leefgeld, maaltijden, geen eigen risico, geen eigen bijdrage en het met voorrang geven van sociale huurwoningen aan statushouders – de aantrekkingskracht van Nederland als walhalla voor asielprofiteurs heeft gemaximaliseerd?
Asielzoekers verblijven tijdens de behandeling van hun asielaanvraag tijdelijk in een opvangvoorziening. De voorzieningen die zij daar ontvangen, kunnen niet één-op-één worden vergeleken met de financiële positie en vaste lasten van personen die buiten de opvang wonen. De opvang biedt onderdak en andere basisvoorzieningen, maar gaat gepaard met beperkte keuzevrijheid ten aanzien van onder meer de woonlocatie en de inrichting van het dagelijks leven. Asielzoekers met inkomsten uit arbeid en of vermogen betalen daarnaast een eigen bijdrage aan de opvang.
Personen die buiten de opvang wonen hebben eigen lasten voor huisvesting, zorg en levensonderhoud, maar kunnen afhankelijk van hun situatie aanspraak maken op inkomensondersteunende regelingen en beschikken over rechten en zekerheden, zoals een eigen woonruimte en huurbescherming, die de opvang naar haar aard niet biedt.
Het kabinet onderkent dat de druk op de woningmarkt voor veel mensen groot is en dat betaalbare woonruimte voor veel woningzoekenden moeilijk beschikbaar is. Deze problematiek kent echter meerdere oorzaken en kan niet worden teruggebracht tot de huisvesting van statushouders of de voorzieningen die aan asielzoekers in de opvang worden geboden. Het kabinet zet daarom onverminderd in op zowel het vergroten als het beter benutten van de huidige woningvoorraad.
Tot slot maakt dit kabinet zich hard voor meer grip op migratie door uitvoering te geven aan het Europese Asiel- en Migratiepact, met meer uniformiteit in de wetgeving en beleid omtrent asiel in de EU lidstaten, het versterken van de Europese buitengrenzen, het invoeren van effectievere asielprocedures met kortere behandeltermijnen en het invoeren van een zogeheten solidariteitsmechanisme.
Realiseert u zich dat onze eigen mensen helemaal niets gratis, krijgen en zich blauw betalen aan huren en boodschappen en geen huis kunnen vinden of betalen?
Zie antwoord vraag 6.
Deelt u de mening dat dit beleid ongepast en kwaadaardig is? Zo ja, wilt u onmiddellijk aftreden? Zo nee, wilt u ook onmiddellijk aftreden?
Nee.
Hoeveel Nederlanders moeten nog jarenlang op een woning wachten, hoeveel miljarden aan belastinggeld moeten nog worden verspild aan de asielgekte, hoeveel wijken moeten nog verloederen, hoeveel Nederlanders moeten zich nog vreemde in eigen wijk, dorp of stad voelen, hoeveel homo’s moeten er nog in elkaar worden geslagen en hoeveel meisjes en vrouwen nog aangerand en vermoord, voordat u eindelijk bereid bent de Nederlandse grenzen te sluiten voor asielzoekers en hun gezinsleden en een totale asielstop in te voeren?
Dit kabinet kiest voor meer grip op migratie met als inzet de instroom te verlagen en vertrek van uitgeprocedeerde asielzoekers te verhogen. Zoals al vaker aangegeven bestaat er geen juridische ruimte voor een asielstop. Het Asiel- en migratiepact moet ons meer grip op de instroom in de Europese Unie geven. Om effectieve terugkeer en vertrek van niet-rechtmatig verblijvende vreemdelingen te bevorderen is het streven van het kabinet om met de nieuwe Terugkeerverordening de terugkeerprocedure simpeler, efficiënter en doeltreffender te maken en de samenwerking met landen buiten de Europese Unie te versterken, onder andere via migratiepartnerschappen.
Het wetsvoorstel Wet terugkeer en vreemdelingenbewaring en de daarbij horende novelle die thans voorligt bij de Eerste Kamer zorgt eveneens voor een verbetering van het terugkeerbeleid en creëert een bestuursrechtelijk kader voor vreemdelingenbewaring. Met deze wet moet terugkeer beter kunnen worden afgedwongen als vreemdelingen moet vertrekken uit Nederland.
Wilt u deze vragen één voor één en binnen tien dagen beantwoorden?
Ik heb geprobeerd uw vragen zo spoedig mogelijk en waar mogelijk één voor één te beantwoorden.
De situatie in Ceuta |
|
Annelotte Lammers (PVV) |
|
Bart van den Brink (CDA), David van Weel (VVD) |
|
|
|
|
Bent u bekend met de inmiddels verschenen videobeelden waaruit blijkt dat migranten die tijdens de recente massale grensoverschrijding Ceuta zijn binnengekomen, inmiddels het Spaanse vasteland hebben bereikt?1 Zo ja, wat ziet u op de beelden?
Ceuta is een Spaanse exclave bij Marokko. Voor Ceuta, en Melilla, gelden daarom speciale Schengenregels. Er zijn standaardcontroles tussen Ceuta en Melilla en het vasteland van Spanje (en andere Schengenstaten). Doorreizen vanuit Ceuta kan enkel gecontroleerd. Spanje, gesteund door Frontex, heeft meermaals bevestigd dat er niet ongecontroleerd en/of ongeregistreerd is doorgereisd.
Dat betekent niet dat de EU en Spanje de aandacht nu kan laten verslappen. De berichtgeving van de Spaanse autoriteiten over nog overgebleven irreguliere migranten in Ceuta, en de kwetsbaren die overgeplaatst worden naar het Spaanse vasteland, zijn zorgelijk. Het is noodzakelijk dat Spanje haar inzet op terugkeer en de buitengrens continueren. Het is van belang dat de EU-agentschappen dit blijven monitoren. Mochten er in Nederland asielzoekers worden aangetroffen die zijn aangekomen in Ceuta, worden deze personen overgedragen aan Spanje conform de afspraken in de Asiel en Migratiebeheer Verordening (AMbV), zodat Nederland geen extra druk op ons asielstelsel krijgt door de situatie in Ceuta. De ervaring van de afgelopen jaren is dat Spanje dergelijke overdrachten altijd in lijn met de AMbV uitvoert.
Verder is het is evident dat Nederland zijn eigen grenzen bewaakt. In Nederland voert daarom de Koninklijke Marechaussee (KMar) te allen tijde informatie- en risicogestuurde grenscontroles op de luchthavens uit en zijn er controles bij de binnengrens. Op basis daarvan worden specifieke vluchten met een hoger risico op irreguliere migratie gecontroleerd en wordt er risicogestuurd opgetreden bij de binnengrens. Indien de situatie daartoe aanleiding geeft, kunnen verscherpte controles aan de Nederlandse grens door de Koninklijke Marechaussee worden uitgevoerd.
Klopt het dat deze migranten zich daarmee vrij binnen het Schengengebied kunnen verplaatsen? Zo nee, waarom niet?
Zie antwoord vraag 1.
Hoeveel van deze migranten zijn volgens de meest recente informatie inmiddels doorgereisd van Ceuta naar het Spaanse vasteland? Indien dit niet bekend is, bent u dan van mening dat de Europese buitengrenzen onvoldoende gecontroleerd kunnen worden? Zo nee, kunt u uitleggen hoe u er dan voor zorgt dat deze illegaal binnengekomen migranten niet het Nederlandse grondgebied zullen betreden?
Zie antwoord vraag 1.
Herinnert u zich dat u in de beantwoording van de Kamervragen d.d. 31 juli jl. (2026Z16614) het volgende heeft gesteld: «Verder is het, zoals hierboven beschreven, niet zomaar mogelijk om vanuit Ceuta door te reizen in het Schengengebied, iedereen die wil doorreizen wordt gecontroleerd.»? Deelt u de mening dat het, anders dan u stelt, wel mogelijk is om ongecontroleerd door te reizen in het Schengengebied? Zo nee, waarom niet?
Zie antwoord vraag 1.
Bent u bekend met het bericht «Spaanse politie detecteert zeker 10 terrorismeveroordeelden tussen migranten die Ceuta binnendrongen»?2
Ja.
Welke veiligheidscontroles worden uitgevoerd op personen die de Europese Unie via Ceuta of andere buitengrenzen binnenkomen, en acht u deze controles afdoende? Zo nee, waarom niet? Zo ja, waarom wel?
Zie de beantwoording van bovenstaande antwoorden. Verder zijn lidstaten ingevolge de Screeningsverordening gehouden een screening uit te voeren ten aanzien van vreemdelingen die de Europese buitengrens irregulier hebben overschreden. Dit proces bestaat onder meer uit identificatie, een gezondheids- en kwetsbaarheidsscreening en een veiligheidscontrole. Ook wordt bij een screeningsprocedure een openbare orde toets uitgevoerd middels een check in de nationale en Europese databanken.
Het kabinet benadrukt dat effectief buitengrensbeheer, inclusief screening, door de volledige en consequente toepassing en naleving van de Schengengrenscode, voor de EU noodzakelijk is om te kunnen controleren en besluiten wie er de EU binnenkomt. In dat kader is een stevige Schengengovernance, met een duidelijke toezichthoudende rol voor de Europese Commissie als hoedster van de Verdragen onmisbaar. Via Schengenevaluaties wordt getoetst of lidstaten voldoen aan het Schengen acquis. Op basis van deze evaluaties worden aanbevelingen geformuleerd die lidstaten moeten uitvoeren. Daarnaast rapporteert de Commissie over de integriteit van het Schengengebied via de Schengen barometer en het Staat van Schengenrapport. Het is, meer dan voorheen, extra van belang dat lidstaten de aanbevelingen uit de Schengenvaluaties opvolgen om adequate toepassing en naleving van de Schengenregels te waarborgen. Het kabinet pleit er daarom voor dat tekortkomingen in de toepassing voor alle lidstaten inzichtelijk worden en politiek besproken worden tijdens de Schengenraad. Dit draagt bij eraan bij dat lidstaten spoedig verbeterslagen maken en biedt de mogelijkheid voor lidstaten om waar nodig elkaar te kunnen ondersteunen.
Deelt u de opvatting dat veroordeelde terroristen geen toegang behoren te krijgen tot het grondgebied van de Europese Unie en dat zij, als zij zich eenmaal toegang hebben verschaft, direct uitgezet moeten worden?
Zie bovenstaand antwoord.
Het kabinet zet er maximaal op in om te voorkomen dat personen die voor terrorisme zijn veroordeeld toegang krijgen tot het Schengengebied. Dat doen we door signalering en informatie-uitwisseling binnen de EU, het opleggen en handhaven van inreisverboden en ongewenstverklaringen, en door aan de buitengrens toegang te weigeren wanneer sprake is van een gevaar voor de openbare orde of nationale veiligheid.
Voor personen die voor terrorisme zijn veroordeeld en onrechtmatig in Nederland verblijven, zet het kabinet er voortvarend op in om hun vertrek te realiseren naar het land van herkomst, of – indien van toepassing – het land van de overige nationaliteit. Waar mogelijk worden verblijfsrechten ingetrokken, terugkeerbesluiten met inreisverbod opgelegd en, indien nodig, vreemdelingenbewaring toegepast om de terugkeer te effectueren. Dit alles gebeurt steeds na een individuele beoordeling en met inachtneming van (inter)nationale rechtswaarborgen, waaronder het verbod op refoulement.
Welke gevolgen hebben deze nieuwe ontwikkelingen volgens u voor uw eerdere beoordeling dat de controles op doorreis vanuit Ceuta afdoende functioneren? Indien dit geen gevolgen heeft, waarom niet?
Zie beantwoording van vraag 1, 2, 3 en 4.
Bent u naar aanleiding van deze nieuwe ontwikkelingen bereid aanvullende maatregelen te treffen migratie naar Nederland te voorkomen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, welke concrete maatregelen?
Zie antwoord vraag 8.