Nr. 2 MEMORIE VAN TOELICHTING

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL

Wetsartikelen 1 tot en met 3

De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2026 wijzigingen aan te brengen in:

de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid;

De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).

De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, J.A. Vijlbrief

De Minister van Werk en Participatie, A.A. Aartsen

1 Begrotingsstaat premiegefinancierd (voorjaarsnota)

Tabel 1 Wijziging begrotingsstaat premiegefinancierd van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2026 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Art.	Omschrijving	Vastgestelde begroting			Mutaties 1e suppletoire begroting
		Verplichtingen	Uitgaven	Ontvangsten	Verplichtingen	Uitgaven	Ontvangsten
	Totaal	93.330.920	93.330.920	290.609	547.775	547.775	5.677

	Beleidsartikelen
1	Arbeidsmarkt	601.110	601.110	0	– 4.759	– 4.759	0
3	Arbeidsongeschiktheid	19.349.266	19.349.266	0	– 51.720	– 51.720	0
5	Werkloosheid	5.252.725	5.252.725	290.609	211.222	211.222	5.677
6	Ziekte en verlofregelingen	6.620.327	6.620.327	0	486.403	486.403	0
8	Oudedagsvoorziening	58.431.096	58.431.096	0	– 18.170	– 18.170	0
9	Nabestaanden	367.233	367.233	0	– 3.204	– 3.204	0
11	Uitvoeringskosten	2.709.163	2.709.163	0	– 71.997	– 71.997	0

B. BEGROTINGSTOELICHTING

1 Leeswijzer

In deze eerste suppletoire begroting van SZW zijn de effecten van besluiten van het kabinet over de Voorjaarsnota verwerkt. Deze suppletoire wet moet dan ook in samenhang worden bezien met de Voorjaarsnota.

De memorie van toelichting bestaat uit een algemeen deel en een artikelsgewijs deel. Het algemeen deel bevat de belangrijkste suppletoire mutaties op de SZW-begroting (paragraaf 2.1). Vervolgens wordt per beleidsartikel een overzicht van de wijzigingen gegeven, inclusief toelichting. Daarbij worden mutaties groter of gelijk aan onderstaande staffel toegelicht:

Tabel 2 Ondergrenzen conform RBV
Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen	Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen)	Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)
< 50	1	2
=> 50 en < 200	2	4
=> 200 < 1000	5	10
=> 1000	10	20

In aansluiting op de ontwerpbegrotingen en de Voorjaarsnota worden ook de mutaties voor het jaar t+5 (2031) opgenomen in de tabel budgettaire gevolgen van beleid van de 1ste suppletoire begrotingen. Dit betreft de extrapolatie van de begroting (het toevoegen van het jaar t+5) en vervolgens de mutaties van t+5 die met de 1e suppletoire begroting zijn verwerkt. De kolom mutaties 2031 van de budgettaire tabellen toont dus het totale beschikbare budget in 2031 en niet enkel de mutaties die met de 1ste suppletoire begroting in 2031 zijn doorgevoerd.

2 Beleid

2.1 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties

Tabel 3 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2026 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
		Artikelnummer	2026	2027	2028	2029	2030	2031
	Stand begroting 2026		65.707.199	67.739.081	69.575.055	72.818.393	75.210.529	–

Nr.	Mutaties coalitieakkoord
	Maatregel 47 Aftrek specifieke zorgkosten Kindgebonden budget	10	–	–	– 4.000	– 4.000	– 4.000	– 4.000
	Maatregel 54 IVA afschaffen effect TW	2	–	–	–	–	7.000	23.000
	Maatregel 57 WW-maatregelen	2	–	–	–	78.000	159.000	212.000
	Maatregel 61 Efficiencytaakstelling	96	–	– 19.494	– 38.388	– 60.396	– 82.074	– 82.074
	Maatregel 62 Vernieuwing rijksdienst	96	–	–	–	– 78.431	– 197.761	– 197.761
	Maatregel 63 Subsidietaakstelling	1, 2	–	– 1.878	– 1.878	– 1.878	– 1.878	– 1.878

	Belangrijkste suppletoire mutaties
	Besparingsverlies banenafspraak	2	68.919
	Compensatie Sociaal Ontwikkelbedrijven	2	– 24.465	– 23.759	– 23.063	–	–	–
	Uitstel Participatiewet in balans	2	– 14.603	–	–	–	–	–
	Versoberen proactieve dienstverlening	4	– 3.320	–10.074	–17.166	–24.527	–28.430	–28.431
	Uitstel afschaffen AO tegemoetkoming	4	–	80.518	–	–	–	–
	Afschaffen AKW en WKB bij studiefinanciering	10, 11			–500	–46.700	–52.900	–52.900
	Afromen tijdelijke middelen IBO schulden	99	–5.107	–37.542	–99.342
	Afromen extra middelen taaleis	99	–	–3.710	–10.565	–17.420	–21.990	–21.990
	Ramingsbijstellingen uitkeringslasten	div	– 379.965	– 281.728	– 176.813	– 153.170	– 210.097	– 213.619
	Bijstelling rijksbijdrage	12	51.233	461.498	– 51.028	– 18.599	– 195.120	2.349.951
	Desalderingen	2, 96	596	30.149	30.513	30.513	30.267	30.267
	Kasschuiven	div	– 11.936	– 127.725	– 10.092	44.851	35.549	69.353
	Overboekingen van AP	div	503	5.174	–	–	–	–
	Overboekingen naar andere departementen	div	– 111.050	– 33.230	– 36.192	– 31.807	– 36.135	– 40.855
	Herschikkingen met H40	div	264.584	271.265	– 6.444	– 2.787	– 6.785	– 5.919
	LPO	99	74.785	68.218	57.535	52.260	51.151	50.045
	Overige mutaties en extrapolatie	div	– 22.082	5.325	6.195	–1.054	8.542	75.374.824

	Stand 1^e suppletoire begroting 2026		65.595.291	68.122.088	69.193.827	72.583.248	74.664.868	77.460.013

Toelichting

In de toelichting wordt de relevante informatie opgenomen. Voorop staat de zelfstandige leesbaarheid voor Kamerleden van begrotingsstukken, zeker waar het omvangrijke en/of anderszins belangrijke begrotingsmutaties betreft. Bij beleidsmatige intensiveringen met een budgettaire mutatie van € 20 miljoen of meer in enig jaar wordt verwezen of vooruitgewezen naar een stuk met daarin de door de Kamer te ontvangen informatie conform de werkwijze Beleidskeuzes uitgelegd (CW3.1).

Mutaties coalitieakkoord

Maatregel 47 Aftrek specifieke zorgkosten Kindgebonden budget

De aftrek specifieke zorgkosten en de tegemoetkoming specifieke zorgkosten worden per 2028 volledig afgeschaft. Dit betreft de doorwerking van deze maatregel naar het kindgebonden budget.

Maatregel 54 IVA afschaffen (incl. taakherschikking UWV) effect Toeslagenwet (TW)

Om de wachtlijsten, complexiteit en uitvoeringsproblemen bij het UWV te verminderen wordt het duurzaamheidscriterium in de WIA afgeschaft, waardoor de Inkomensvoorziening voor volledig en duurzaam arbeidsongeschikten (IVA-uitkering) vervalt voor nieuwe IVA-aanvragen per 2030. Bestaande IVA-gerechtigden op het moment van invoering houden dus recht op hun IVA-uitkering. Mensen die zonder deze wijziging aanspraak hadden gemaakt op een IVA-uitkering zullen sneller aanspraak maken voor een toeslag bovenop hun WIA-uitkering vanuit de Toeslagenwet (TW). De uitgaven aan de TW nemen hierdoor toe.

Maatregel 57 WW-maatregelen

De maximale WW-duur wordt per 1 januari 2028 beperkt tot één jaar. Dit vervangt het huidige voornemen om de maximale WW-duur van 24 naar 18 maanden te verkorten. Op 1 januari 2030 wordt de WW-uitkering in de eerste twee maanden verhoogd naar 80% van het oude loon. Tegelijkertijd wordt de referte-eis verscherpt naar 42 van de 52 weken gewerkt en gaat de opbouw van WW-rechten naar een halve maand per gewerkt jaar. Door de doorwerking van de WW naar de WIA heeft deze maatregel ook gevolgen voor de loongerelateerde WGA-uitkering (Regeling Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten). Het kabinet gaat met sociale partners in gesprek over de invulling en uitwerking van deze maatregelen over WW, transitievergoeding en van werk naar werk binnen de financiële kaders. De bedragen in tabel 3 betreffen de verwachte hogere uitgaven aan bijstand en besparing op de Toeslagenwet.

Maatregel 61 Efficiencytaakstelling

Een efficiencytaakstelling op de Rijksoverheid wordt doorgevoerd naar rato van de apparaatsuitgaven per departement en uitvoering, met als doel de apparaatsuitgaven structureel te verminderen. Deze taakstelling loopt voor SZW op tot € 82 miljoen vanaf 2030.

Maatregel 62 Vernieuwing rijksdienst

Aanvullend op de efficiencytaakstelling op de Rijksoverheid wordt een taakstelling doorgevoerd in het kader van de vernieuwing van de rijksdienst en een slagvaardige overheid. Deze taakstelling loopt voor SZW op tot structureel € 198 miljoen vanaf 2030.

Maatregel 63 Subsidietaakstelling

De subsidiebudgetten bij de departementen worden structureel verlaagd. De helft van de verlaging wordt voorlopig gedekt uit de subsidieregeling SLIM (Stimuleringsregeling leren en ontwikkelen in mkb-ondernemingen) en de andere helft uit de subsidiebudgetten van artikel 2. Op een later moment zal worden bezien hoe de subsidietaakstelling definitief ingevuld gaat worden.

Belangrijkste suppletoire mutaties

Besparingsverlies banenafspraak

Door het niet halen van de banenafspraak treedt er in 2026 een besparingsverlies op de bijstandsuitkeringen op en wordt het macrobudget naar boven bijgesteld. Het doel van de banenafspraak is dat mensen met een ziekte of beperking vaker een gewone baan krijgen bij een werkgever. Zo kunnen zij meedoen op de arbeidsmarkt en zelfstandiger werken. Door het niet halen van de banenafspraak treedt er in 2026 een besparingsverlies op de bijstandsuitkeringen op en wordt het macrobudget naar boven bijgesteld.

Compensatie Sociaal Ontwikkelbedrijven

In de SZW-begroting 2026 was aangekondigd dat medewerkers van Sociaal Ontwikkelbedrijven (SO-bedrijven) in 2026 t/m 2028 compensatie krijgen voor de financieel nadelige effecten van het Belastingplan 2025. Echter is binnen het Belastingplan 2026 tot een oplossing voor het financiële nadeel gekomen. Daarom is compensatie niet meer nodig.

Uitstel Participatiewet in balans

De Participatiewet (Pwet) in balans maatregelen bufferbudget en niet-rechthebbende partner kunnen niet halverwege het jaar ingevoerd worden en zijn daarom uitgesteld van 1 juli 2026 naar 1 januari 2027.

Versoberen proactieve dienstverlening

Het wetsvoorstel proactieve dienstverlening SZW versterkt de mogelijkheden van UWV, de SVB en gemeenten om persoonsgegevens in te zetten voor betere bereikbaarheid van mensen met financiële problemen of opeenstapelende problematiek. In het daarbij horende conceptbesluit proactieve dienstverlening SZW wordt de samenwerking tussen de dienstverleners en de gegevensuitwisseling die nodig is voor proactieve dienstverlening uitgewerkt. Voor het wetsvoorstel proactieve dienstverlening SZW heeft de aanpassing van de financiering geen gevolgen. Voor het conceptbesluit geldt dat het onderdeel over gegevensuitwisseling voor de Participatiewet nu niet meer in werking treedt totdat er voldoende middelen beschikbaar zijn. Gemeenten ontvangen tot dat moment geen gegevens om mensen met mogelijk recht op algemene bijstand proactief te benaderen.

Uitstel afschaffen AO-tegemoetkoming

Het afschaffen van de tegemoetkoming voor arbeidsongeschikten (AO-tegemoetkoming) wordt uitgesteld van 2027 naar 2028. Dit resulteert in hogere uitkeringslasten in 2027 voor onder andere de Wajong (Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten).

Afschaffen AKW en WKB bij studiefinanciering

Het kabinet heeft besloten om per 1 januari 2029 het recht op kinderbijslag (AKW) en de daaraan gekoppelde aanspraak op het kindgebonden budget (WKB) af te schaffen voor 16- en 17-jarigen die reeds recht hebben op studiefinanciering. Met deze maatregel wordt beoogd om de samenloop van regelingen te beperken en aan te sluiten bij de situatie van vóór 2020. Tot 2020 bestond er al geen recht op AKW (en daarmee ook WKB) wanneer een 16- of 17-jarig kind recht had op studiefinanciering. Deze uitzondering is destijds geschrapt vanwege de invoering van het leenstelsel. Nu studenten weer recht hebben op een basisbeurs, wordt herinvoering van deze uitzondering passend geacht. Dit beperkt de stapeling van inkomensondersteuning. De middelen worden ingezet ter dekking van de uitvoeringstegenvaller op de SZW-begroting. Structureel levert de maatregel circa € 53 miljoen op. De vormgeving van deze maatregel wordt betrokken bij de verdere uitwerking van de nieuwe kindregeling.

Afromen tijdelijke middelen IBO schulden

Op de begroting waren middelen beschikbaar voor de uitwerking van tijdelijke maatregelen voor de preventie van schulden. Deze middelen worden afgeroomd omdat er in het coalitieakkoord een nieuwe envelop met structurele middelen voor armoede en schulden beschikbaar is. In 2026 worden tijdelijke maatregelen voortgezet. De maatregelen vanaf 2027 zijn onderdeel van de uitwerking van de envelop armoede en schulden uit het coalitieakkoord.

Afromen extra middelen taaleis

De extra middelen voor taalaanbod aan bijstandsgerechtigden worden ingezet als onderdeel van de dekking van de budgettaire problematiek bij meerdere uitkeringsregelingen en herstelacties. De middelen waren bedoeld voor gemeenten, door extra taalaanbod konden alle bijstandsgerechtigden die dit nodig hadden, een taalaanbod krijgen. Dit was beoogd als maatregel naast het handhaven van de taaleis in de bijstand.

Ramingsbijstellingen uitkeringslasten

De uitkeringslasten op de SZW-begroting zijn van een actualisatie voorzien op basis van uitvoeringsinformatie van onder andere het UWV, SVB, gemeenten en Toeslagen. Daarnaast zijn de ramingen geactualiseerd naar aanleiding van de laatste macro-economische raming van het CPB. Dit leidt tot een per saldo neerwaartse bijstelling van de uitgaven op Hoofdstuk 15 (Begrotingsgefinancierd). Dit komt voornamelijk doordat de verwachte uitgaven aan Kinderopvangtoeslag, Bijstand, Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten (Wajong) en Loonkostensubsidie (LKS) neerwaarts zijn bijgesteld.

Bijstelling rijksbijdrage

De rijksbijdragen voor de rijksbijdragen voor de AOW, het Ouderdomsfonds, de Regeling Zelfstandig En Zwanger (ZEZ) en de AO-tegemoetkoming zijn bijgewerkt op basis van CEP. De rijksbijdragen volgen de uitgaven van respectievelijk de fondsen en regelingen.

Desalderingen

Met een desaldering worden gelijktijdig de niet-belastingontvangsten en uitgaven verhoogd, waarmee de middelen beschikbaar komen voor de SZW-begroting. Op een rekening buiten begrotingsverband zijn renteopbrengsten met betrekking tot het Just Transition Fund (JTF) toegekend. Deze worden ingezet om kosten van de Audit Dienst Rijk (ADR) voor het JTF te financieren. Er is een desaldering voor de fictieve renteopbrengsten van het Stimuleringstegemoetkoming Energieprestatie (STEP)-voorschot.

Kasschuiven

Er zijn meerdere kasschuiven waarvan de grootste zijn:

– De resterende middelen voor de Maatwerkregeling Duurzame Inzetbaarheid en Eerder Uittreden (MDIEU) worden ingezet voor de Duurzame inzetbaarheidsagenda. Door middel van een kasschuif van 2026 en 2027 naar latere jaren, worden de middelen voor de Duurzame inzetbaarheidsagenda in het juiste ritme gezet.
– De ingangsdatum van het wetsvoorstel verbreding doelgroep banenafspraak is uitgesteld van 2028 naar 2029. Daarom worden de middelen voor Loonkostensubsidie (LKS) in de Wajong doorgeschoven.
– De realisatie van het interdepartementale programma Beter Samenwerken vertraagt. De implementatie verschuift naar 2028.
– De expeditieregeling wordt gewijzigd in 2026. Hierdoor ontstaat er vertraging in de uitvoering en kunnen subsidies naar verwachting in 2027 voor het eerst worden beschikt en betaald. Door middel van een kasschuif van 2026 naar 2027 wordt het budget in het juiste ritme gezet.
– Er is een kasschuif van de middelen voor de kwijtschelding van schulden (KvD en SKD) van 2027 en 2028 naar de jaren 2029 tot en met 2031.
– Daarnaast is er een kasschuif om de middelen voor inburgering in het juiste kasritme te plaatsen van latere jaren naar 2026 en 2027.

Overboekingen van Aanvullende Post bij Financiën

De reservering op de Aanvullende Post bij Financiën voor Caribisch-Nederland wordt in 2027 ingezet om het tijdelijke koopkrachtpakket van 2025 en 2026 te verlengen. Daarvoor wordt in totaal € 5 miljoen overgeboekt naar SZW voor de energietoelage en aanpak van kinderarmoede. Daarnaast wordt het resterende deel van de envelop Arbeidsmarkt, armoede en schulden van kabinet-Rutte IV overgeboekt naar SZW voor uitvoeringskosten van de EU-richtlijn platformwerk.

Interdepartementale overboekingen

Er zijn in totaal 88 overboekingen met andere departementen. De grootste vier zijn overboekingen naar het gemeentefonds: voor Alleenverdienersproblematiek (€ 27,5 miljoen), Vroegsignalering (€ 21,3 miljoen), Aanvullende ondersteuning lokale energiehulp (€ 19,7 miljoen) en Re-integratiedienstverlening aan afgewezen wajongers (€ 12,5 miljoen).

Herschikkingen met Hoofdstuk 40

– Er is een budgetneutrale schuif tussen het premie- en begrotingsgefinancierde budget voor de uitvoeringskosten van UWV. Dit komt door de jaarlijkse prijsherijking van de uitvoeringskosten.
– De vergoedingen die verstrekt worden op basis van de vergoedingsregeling WIA (herstel)acties zijn begrotingsgefinancierd. Dit betreft de herstelacties WIA-dagloon en WIA-indexatie en de actie loonloze tijdvakken. De gereserveerde middelen zijn daarom overgeboekt naar het begrotingsgefinancierde begrotingshoofdstuk. Het kabinet is voornemens om de regeling in werking te laten treden in september 2026 met een doorlooptijd van 2 jaar. Om aan te sluiten bij het baten- en lastenstelsel van UWV worden de middelen in 2026 en 2027 aan het UWV bevoorschot.

Eindejaarsmarge

Voor diverse onderdelen is de uitputting van het budget vertraagd tot 2026. De grootste posten hiervan (groter dan € 1 miljoen) zijn:

– Nationaal Groeifonds (NGF) programma Meer Uren Werkt!: over budgetten van groeifondsprojecten is de afspraak met de fondsbeheerder dat deze bij onderuitputting niet vrijvallen, maar doorgeschoven worden als eindejaarsmarge.
– De SOWIS-regeling is een subsidieregeling voor werkgevers voor het ondersteunen en faciliteren van statushouders. Het is niet gelukt om alle subsidieaanvragen tijdig te beoordelen in 2025. Het restant van de beoordeling vindt in januari en februari plaats, waardoor de middelen niet in 2025 maar in 2026 nodig zijn.

Overige mutaties en extrapolatie

Er zijn diverse kleinere mutaties.

Tabel 4 Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2026 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
	Artikelnummer	2026	2027	2028	2029	2030	2031
Stand begroting 2026		2.630.327	2.647.827	2.643.839	2.610.926	2.514.520	–

Belangrijkste suppletoire mutaties
Ramingsbijstellingen uitkeringslasten	div	– 443	– 74.026	– 87.405	– 86.195	– 73.048	– 61.790
Desalderingen	2, 96	596	30.149	30.513	30.513	30.267	30.267
Overige mutaties en extrapolatie		– 290	7.304	306	408	408	2.416.061

Stand 1^e suppletoire begroting 2026		2.630.190	2.611.254	2.587.253	2.555.652	2.472.147	2.384.538

Toelichting

Belangrijkste suppletoire mutaties

Ramingsbijstellingen uitkeringslasten

De uitkeringslasten op de SZW-begroting zijn van een actualisatie voorzien op basis van uitvoeringsinformatie van onder andere het UWV, SVB, gemeenten en Toeslagen. Daarnaast zijn de ramingen geactualiseerd naar aanleiding van de laatste macro-economische raming van het CPB. Dit leidt tot een per saldo neerwaartse bijstelling van de ontvangsten op Hoofdstuk 15. Dit komt voornamelijk doordat de terugontvangsten voor de Kinderopvangtoeslag en het Kindgebonden Budget omlaag zijn bijgesteld.

Desalderingen

Tabel 5 Belangrijkste suppletoire premiegefinancierde uitgavenmutaties 2026 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
		Artikelnummer	2026	2027	2028	2029	2030	2031
	Stand begroting 2026		93.330.920	98.497.703	103.485.445	109.075.623	114.253.110	–

Nr.	Mutaties coalitieakkoord
	Maatregel 54 IVA afschaffen	3, 11	6.000	12.000	13.000	17.000	– 60.000	– 222.700
	Maatregel 55 Afschaffen CRTV	1, 11	–	2.000	– 141.000	– 216.000	– 222.000	– 229.000
	Maatregel 56 verlagen max dagloon	div	–	–	10.000	– 644.000	– 658.000	– 676.000
	Maatregel 57 WW-maatregelen	div	–	–	5.000	– 604.000	– 1.150.000	– 1.526.000
	Maatregel 58 Re-integratiemiddelen	3	–	–	– 100.000	– 100.000	– 100.000	– 100.000

	Belangrijkste suppletoire mutaties
	WW-uitkering beëindigen op eigen initiatief		–	–	– 23.319	– 41.318	– 36.253	– 33.346
	Gebruikerskosten Basisregistratie Personen		7.747	7.747	7.747	7.747	7.747	7.747
	Uitvoeringskosten UWV		– 89.000	–	–	–	–	–
	Herijking WIA-herstelactie		103.870	82.846	75.002	83.742	85.355	87.708

	Uitstel afschaffen AO tegemoetkoming		–	211.639	–	–	–	–
	Ramingsbijstellingen uitkeringslasten		737.398	1.049.710	1.169.668	1.009.787	834.602	851.050
	Bijstelling nominale ontwikkeling		– 33.455	– 427.978	– 783.124	– 1.242.202	– 1.673.083	– 1.977.808
	Premies betaald over uitkeringen		84.095	294.962	282.781	254.063	84.803	27.359
	Kasschuiven	11	– 4.455	– 130.385	7.000	2.055	70.785	55.000
	Overboekingen naar andere departementen	1	– 124
	Herschikkingen met H15	div	– 264.584	– 271.265	6.444	2.787	6.785	5.919
	Overige mutaties en extrapolatie	div	283	10.527	7.651	9.913	8.369	119.907.737

	Stand 1^e suppletoire begroting 2026		93.878.695	99.339.506	104.022.295	107.615.197	111.452.220	116.177.666

Mutaties coalitieakkoord

Maatregel 54 IVA afschaffen (incl. taakherschikking UWV)

Om de wachtlijsten, complexiteit en uitvoeringsproblemen bij het UWV te verminderen wordt het duurzaamheidscriterium in de WIA afgeschaft, waardoor de Inkomensvoorziening voor volledig en duurzaam arbeidsongeschikten (IVA-uitkering) vervalt voor nieuwe IVA-aanvragen per 2030. Bestaande IVA-gerechtigden op het moment van invoering houden dus recht op hun IVA-uitkering. Ook maakt het kabinet werk van taakherschikking bij sociaal-medische beoordelingen van het UWV en worden er scherpere voorwaarden gesteld bij het aanvragen van herbeoordelingen.

Maatregel 55 Vervallen Compensatie Regeling Transitievergoeding (CRTV)

In het coalitieakkoord is het volgende opgenomen over de transitievergoeding: «De transitievergoeding wordt momenteel te vaak niet ingezet waar deze voor bedoeld is, namelijk de transitie van werk naar werk. De compensatie voor werkgevers bij ontslag wegens langdurige arbeidsongeschiktheid vervalt voor alle werkgevers met ingang van 2028. Dit hangt samen met het anders vormgeven van de transitievergoeding.» Door uitwerking van deze maatregel wordt de raming van de CRTV bijgesteld.

Maatregel 56 verlagen max dagloon

Met deze maatregel wordt per 2029 het maximum dagloon voor alle relevante uitkeringsregelingen (IVA, WGA, WAO, WW, ZW, WAZO, WIEG en WBO) verlaagd met 20%. Dit betekent dat de hoogste inkomens een lagere uitkering krijgen. De koppeling met het maximum premieloon blijft behouden, wat resulteert in minder premie-inkomsten voor de overheid. Om te zorgen voor een verbetering van het EMU-saldo zal hier tegenover een lastenverzwaring komen te staan. Het kabinet gaat met sociale partners in gesprek over de invulling en uitwerking van deze maatregelen gericht op hervorming van het stelsel van loondoorbetaling bij ziekte en arbeidsongeschiktheid, binnen de financiële kaders.

Maatregel 57 WW-maatregelen

De maximale WW-duur wordt per 1 januari 2028 beperkt tot één jaar. Dit vervangt het huidige voornemen om de maximale WW-duur van 24 naar 18 maanden te verkorten. Op 1 januari 2030 wordt de WW-uitkering in de eerste twee maanden verhoogd naar 80% van het oude loon. Tegelijkertijd wordt de referte-eis verscherpt naar 42 van de 52 weken gewerkt en gaat de opbouw van WW-rechten naar een halve maand per gewerkt jaar. Door de doorwerking van de WW naar de WIA heeft deze maatregel ook gevolgen voor de loongerelateerde WGA-uitkering. Het kabinet gaat met sociale partners in gesprek over de invulling en uitwerking van deze maatregelen over WW, transitievergoeding en van werk naar werk binnen de financiële kaders. De bedragen in tabel 5 hebben betrekking op de besparingen op de WW-uitkering, de WGA-uitkering en de uitvoeringskosten van UWV.

Maatregel 58 Re-integratiemiddelen

Dit betreft een voorlopige reservering van de ombuiging op de re-integratiemiddelen vanaf 2028 van het Coalitieakkoord op dit begrotingsartikel. De komende maanden wordt deze maatregel nader ingevuld. Tegenover deze ombuiging staat een verhoging van het budget voor Leven Lang Ontwikkelen (LLO). Deze verhoging staat gereserveerd op de Aanvullende Post.

Belangrijkste suppletoire mutaties

WW-uitkering beëindigen op eigen initiatief

Met deze maatregel wordt het voor WW-gerechtigden altijd mogelijk gemaakt om op eigen verzoek de WW-uitkering te laten beëindigen. De geldende voorwaarden voor het zelf stopzetten van een WW-uitkering komen te vervallen. Dit heeft een verlagend effect op de uitkeringslasten van de WW. Deze werkwijze wordt momenteel al gedoogd, in verband met het vrijmaken van uitvoeringscapaciteit bij UWV voor de WIA-herstelactie. De verwachting is dat per 2028 de wet hierop is aangepast.

Gebruikerskosten Basisregistratie Personen

Het UWV, SVB, BIDN (Bureau Informatie Diensten Nederland), BKWI (Bureau Keteninformatisering Werk en Inkomen) en NLA maken gebruik van de Basisregistratiepersoonsgegevens (BRP). De kosten voor de BRP stijgen al een aantal jaar, waardoor deze verwerkt worden in de prijs. Dit resulteert in hogere kosten.

Meevallers UWV

Doordat er incidentele meevallers zijn binnen het UWV wordt het toegekende uitvoeringsbudget beleidsmatig naar beneden bijgesteld voor het jaar 2026. De meevallers komen voornamelijk door een pensioenmeevaller, en onderuitputting bij een aantal onderdelen van het UWV.

Herijking WIA-herstelactie

De ramingen met betrekking tot de WIA-herstelactie zijn in het voorjaar 2026 herijkt. Dit betreft de herstelacties WIA-dagloon en WIA-indexatie en de actie loonloze tijdvakken. Sinds de voorjaarsbesluitvorming 2025 is er vanuit het UWV nieuwe informatie beschikbaar gekomen over het aantal uitkeringen waarbij het dagloon aangepast dient te worden en hoe groot deze aanpassing is. Voor de herstelacties WIA-dagloon en WIA-indexatie leidt dit tot beperkte budgettaire bijstellingen. Bij de actie loonloze tijdvakken nemen de totale uitgaven in 2026 naar verwachting toe met ongeveer € 155 miljoen in 2031. Tot slot zijn er minder middelen nodig voor de uitvoering van de herstelactie dan eerder verwacht.

Uitvoeringsinformatie WIA

De uitgaven aan de WIA worden opwaarts bijgesteld met € 285 miljoen in 2026, oplopend naar € 1.065 miljoen in 2031. Dit betreft een samengesteld effect van een meevaller op de Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten (IVA) en een grotere tegenvaller op de Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsongeschikten (WGA). Het grootste deel van de stijgende WIA-uitgaven wordt veroorzaakt door de stijging van het aantal aanvragen, onder andere door een toename van het aantal mensen met psychische aandoeningen op basis van recente realisaties. Naast de stijgende instroom leiden langere wachttijden voor WIA-beoordelingen tot hogere uitgaven. Een deel van de bijstelling van het budget wordt voor de jaren vanaf 2029 gereserveerd op de Aanvullende Post (€ 152 miljoen in 2029, oplopend naar € 506 miljoen in 2031). In de komende maanden beraadt het kabinet zich op manieren om de instroom in de WIA te beheersen, mede in overleg met sociale partners.

Uitstel afschaffen AO-tegemoetkoming

Eerder is besloten de arbeidsongeschiktheidstegemoetkoming af te schaffen. Het afschaffen wordt een jaar uitgesteld. Hierdoor ontstaat er een besparingsverlies.

Ramingsbijstellingen uitkeringslasten

De uitkeringslasten op de SZW-begroting zijn van een actualisatie voorzien op basis van uitvoeringsinformatie van onder andere het UWV, SVB, gemeenten en Toeslagen. Daarnaast zijn de ramingen geactualiseerd naar aanleiding van de laatste macro-economische raming van het CPB. Dit leidt tot een per saldo opwaartse bijstelling van de uitgaven op Hoofdstuk 40. Dit komt voornamelijk door een hoger dan eerder verwachte instroom in de arbeidsongeschiktheidsregelingen en tegenvallers in de Ziektewet en verlofregelingen.

Bijstelling nominale ontwikkeling

Dit betreft de bijstelling van de reserveringen om uitkeringen in de toekomst te indexeren. Deze reserveringen zijn bijgesteld naar aanleiding van mutaties in de uitkeringslasten van de betreffende regelingen (grondslag) en als gevolg van aanpassing van de indexatiepercentages van lonen en prijzen op basis van de laatste macro-economische raming van het CPB.

Premies betaald over uitkeringen

Dit betreft de bijstelling van de werkgeverspremies betaald over uitkeringen naar aanleiding van mutaties in de uitkeringslasten van de betreffende regelingen (grondslag) en wijzigingen in de premietarieven.

Diverse kasschuiven

– Door vertraging bij het wetsvoorstel vereenvoudiging verlofstelsel schuiven de implementatiekosten bij UWV op.
– Er is een kasschuif voor de uitvoeringskosten UWV van 2027 naar 2030 en 2031 ter ontlasting van het beeld in 2027.
– De ingangsdatum van het wetsvoorstel verbreding doelgroep banenafspraak is uitgesteld van 2028 naar 2029. Daarom worden de implementatiekosten voor Loonkostensubsidie (LKS) aan de WIA doelgroep doorgeschoven.
– Er is een kasschuif voor het uitvoeren van het wetsvoorstel SKD (Regeling specifieke uitkering kwijtschelding schulden).

Overboekingen naar andere departementen

Er is een interdepartementale overboeking naar VWS voor de compensatie transitievergoeding van € 0,1 miljoen.

Herschikkingen met Hoofdstuk 15

– Er is een budgetneutrale schuif tussen het premie- en begrotingsgefinancierde budget voor de uitvoeringskosten van UWV. Dit komt door de jaarlijkse prijsherijking van de uitvoeringskosten.
– De vergoedingen die verstrekt worden op basis van de vergoedingsregeling WIA (herstel)acties zijn begrotingsgefinancierd. Dit betreft de herstelacties WIA-dagloon en WIA-indexatie en de actie loonloze tijdvakken. De gereserveerde middelen zijn daarom overgeboekt naar het begrotingsgefinancierde begrotingshoofdstuk. Het kabinet is voornemens om de regeling in werking te laten treden in september 2026 met een doorlooptijd van 2 jaar. Om aan te sluiten bij het baten- en lastenstelsel van UWV worden de middelen in 2026 en 2027 aan het UWV bevoorschot.

Overige mutaties en extrapolatie

Er zijn diverse kleinere mutaties.

Tabel 6 Belangrijkste suppletoire premiegefinancierde ontvangstenmutaties 2026 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
		Artikelnummer	2026	2027	2028	2029	2030	2031
	Stand begroting 2026		290.609	302.556	345.858	364.261	363.231	–

Nr.	Mutaties coalitieakkoord

	Belangrijkste suppletoire mutaties
	Ramingsbijstellingen uitkeringslasten	5	5.972	3.173	14.067	34.933	2.099	1.490
	Bijstelling nominale ontwikkeling	5	– 295	– 626	880	4.083	– 1.674	– 2.296
	Overige mutaties en extrapolatie	5						378.019

	Stand 1^e suppletoire begroting 2026		296.286	305.103	360.805	403.277	363.656	377.213

Belangrijkste suppletoire mutaties

Ramingsbijstellingen uitkeringslasten

Op basis van voorlopige realisaties van UWV wordt het verhaal van WW-lasten bij overheidswerkgevers (UFO-ontvangsten) meerjarig bijgesteld. De UFO-ontvangsten vallen hoger uit dan eerder verwacht, wat leidt tot een meevaller op de WW-uitgaven.

Bijstelling nominale ontwikkeling

Dit betreft de bijstelling van de reservering om de UFO-ontvangsten in de toekomst te indexeren. Deze reservering is bijgesteld naar aanleiding van de mutatie in de ontvangsten (grondslag) en als gevolg van aanpassing van de indexatiepercentages van lonen en prijzen op basis van de laatste macro-economische raming van het CPB.

Overige mutaties en extrapolatie

Dit betreft de extrapolatie van de ontvangsten in 2031.

Mutaties coalitieakkoord SZW

Tabel 7 Alle mutaties Coalitieakkoord SZW
Maatregel x € 1 mln.	Begrotingshoofdstuk	2026	2027	2028	2029	2030	2031	Struc.
CA 47. Aftrek specifieke zorgkosten	H15	–	–	– 4	– 4	– 4	– 4	– 4
CA 50. Versterking van gezinnen	H861	–	300	600	600	600	600	600
CA 51. Leven lang ontwikkelen	H861	–	–	100	100	100	100	100
CA 52. Aanpak armoede en problematische schulden	H861	–	125	150	150	150	150	150
CA 53. Commissie sociaal minimum BES	H861	–	30	30	30	30	30	30
CA 54. WIA: IVA afschaffen (incl. taakherschikking UWV)	H15, H40	6	12	13	17	– 53	– 179	– 1.151
CA 55. Vervallen Compensatie Regeling Transitievergoeding	H40	–	2	– 141	– 216	– 222	– 229	– 262
CA 56. Verlagen maximumdagloon met 20% per 2029	H15, H40	–	–	10	– 644	– 658	– 697	– 813
CA 57. Hervorming WW	H15, H40	–	–	5	– 526	– 991	– 1.314	– 1.320
CA 58. Re-integratiemiddelen	H40	–	–	– 100	– 100	– 100	– 100	– 100
CA 60. 1 op 1 koppeling AOW-leeftijd aan levensverwachting per 1-1-2033	H40	–	–	–	–	–	–	– 2.772
CA 61. Efficiencytaakstelling	H15	–	– 19	– 38	– 60	– 82	– 82	– 82
CA 62. Vernieuwing rijksdienst / slagvaardige overheid	H15	–	–	–	– 78	– 198	– 198	– 198
CA 63. Subsidietaakstelling	H15	–	– 2	– 2	– 2	– 2	– 2	– 2
Totaal		6	448	623	– 734	– 1.430	– 1.924	– 5.824

X Noot

deze is op de aanvullende post ingeboekt

Toelichting

Maatregel 47 Aftrek specifieke zorgkosten

De aftrek specifieke zorgkosten en de tegemoetkoming specifieke zorgkosten worden per 2028 volledig afgeschaft.

Maatregel 50 Versterking van gezinnen

Het kindgebonden budget en de kinderbijslag worden samengevoegd in één regeling en uitgevoerd door SVB. Om meer zekerheid voor ouders te creëren wordt het vaste bedrag euro verhoogd en het variabele bedrag verlaagd, zodat alle gezinnen erop vooruitgaan. De kindbedragen worden maandelijks uitgekeerd. Voor meer eenvoud en zekerheid wordt structureel 600 miljoen gereserveerd.

Maatregel 51 Leven lang ontwikkelen

Voor Leven lang ontwikkelen komt structureel geld beschikbaar. Hiertoe worden in overleg met sociale partners gerichte maatregelen uitgewerkt.

Maatregel 52 Aanpak armoede en problematische schulden

Het kabinet werkt toe naar meer harmonisering van inkomensondersteunende (lokale) overheidsregelingen, zodat deze begrijpelijker worden en minder verschillen tussen gemeenten. Het kabinet stelt een envelop beschikbaar voor versterking van de bestrijding van armoede en het verder brengen van een effectieve aanpak en preventie van problematische schulden. Voor deze aanpak van armoede en problematische schulden is € 150 miljoen structureel gereserveerd.

Maatregel 53 Commissie sociaal minimum BES

Er wordt € 30 miljoen structureel beschikbaar gesteld voor armoedeproblematiek in Caribisch Nederland en de verdere implementatie van de aanbevelingen van de Commissie Sociaal Minimum Caribisch Nederland.

Maatregel 54 IVA afschaffen effect TW

Om de wachtlijsten, complexiteit en uitvoeringsproblemen bij het UWV te verminderen wordt het duurzaamheidscriterium in de WIA afgeschaft, waardoor de Inkomensvoorziening voor volledig en duurzaam arbeidsongeschikten (IVA-uitkering) vervalt voor nieuwe aanvragers. Deze maatregel gaat in per 2030. Bestaande IVA-gerechtigden op het moment van invoering houden dus recht op hun IVA-uitkering. Ook maakt het kabinet werk van taakherschikking bij sociaal-medische beoordelingen van het UWV en worden er scherpere voorwaarden gesteld bij het aanvragen van herbeoordelingen.

Maatregel 55 Vervallen Compensatie Regeling Transitievergoeding

De transitievergoeding wordt momenteel te vaak niet ingezet waar deze voor bedoeld is, namelijk de transitie van werk naar werk. De compensatie voor werkgevers bij ontslag wegens langdurige arbeidsongeschiktheid vervalt voor alle werkgevers met ingang van 2028. Dit hangt samen met het anders vormgeven van de transitievergoeding.

Maatregel 56 Verlagen maximum dagloon met 20% per 2029

Met deze maatregel wordt per 2029 het maximum dagloon voor alle relevante uitkeringsregelingen verlaagd met 20%. Dit betekent dat de hoogste inkomens een lagere uitkering krijgen. De koppeling met het maximum premieloon blijft behouden, wat resulteert in minder premie-inkomsten voor de overheid. Om te zorgen voor een verbetering van het EMU-saldo zal hier tegenover een lastenverzwaring komen te staan. Het kabinet gaat met sociale partners in gesprek over de invulling en uitwerking van deze maatregelen gericht op hervorming van het stelsel van loondoorbetaling bij ziekte en arbeidsongeschiktheid, binnen de financiële kaders.

Maatregel 57 Hervorming WW

De maximale WW-duur wordt per 1 januari 2028 beperkt tot één jaar. Dit vervangt het huidige voornemen om de maximale WW-duur van 24 naar 18 maanden te verkorten. Op 1 januari 2030 wordt de WW-uitkering in de eerste twee maanden verhoogd naar 80% van het oude loon. Tegelijkertijd wordt de referte-eis verscherpt naar 42 van de 52 weken gewerkt en gaat de opbouw van WW-rechten naar een halve maand per gewerkt jaar. Door de doorwerking van de WW naar de WIA heeft deze maatregel ook gevolgen voor de loongerelateerde WGA-uitkering. Het kabinet gaat met sociale partners in gesprek over de invulling en uitwerking van deze maatregelen over WW, transitievergoeding en van werk naar werk binnen de financiële kaders. De bedragen in tabel 7 betreffen de verwachte hogere uitgaven aan bijstand en besparing op de Toeslagenwet.

Maatregel 58 Re-integratiemiddelen

In het licht van het bevorderen van leven lang ontwikkelen en van werk naar werk en het verstevigen van de stimulansen in het stelsel, verlaagt het kabinet de re-integratiebudgetten met € 100 miljoen. Dit bedrag wordt beschikbaar gesteld voor een Leven lang ontwikkelen.

Maatregel 59 Bevriezen aftoppingsgrens voor 6 jaar

Het maximum pensioengevend loon wordt per 2027 voor een periode van zes jaar niet geïndexeerd. Hierdoor blijft het maximum tot en met 2032 bevroren op € 137.800. Dit is het niveau van 2026. Dit betekent dat de subsidiëring van de pensioenopbouw van de hoogste inkomens beperkt wordt.

Maatregel 60 1-op-1 koppeling AOW-leeftijd aan levensverwachting per 1-1-2033

Het kabinet gaat in 2033 over naar een 1-op-1 koppeling van de AOW aan de levensverwachting. Momenteel is de AOW-leeftijd voor twee-derde gekoppeld aan de levensverwachting. Door deze maatregel stijgt de AOW-leeftijd weer 100 procent mee met de verdere levensverwachting. De hoogte van de AOW-uitkering blijft ongewijzigd en groeit mee met de welvaartsontwikkeling.

Maatregel 61 Efficiencytaakstelling

Een efficiencytaakstelling op de Rijksoverheid wordt doorgevoerd naar rato van de apparaatsuitgaven per departement en uitvoering, met als doel de apparaatsuitgaven structureel te verminderen.

Maatregel 62 Vernieuwing rijksdienst

Aanvullend op de efficiencytaakstelling op de Rijksoverheid wordt een taakstelling doorgevoerd in het kader van de vernieuwing van de rijksdienst en een slagvaardige overheid.

Maatregel 63 Subsidietaakstelling

De subsidiebudgetten bij de departementen worden structureel verlaagd.

3 Beleidsartikelen

3.1 Artikel 1 Arbeidsmarkt

Budgettaire gevolgen van beleid, begrotingsgefinancierd

Tabel 8 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsgefinancierd artikel 1 (bedragen x € 1.000)
		Ontwerpbegroting t (1)	Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)	Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)	Mutaties 1e suppletoire begroting (4)	Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)	Mutatie 2027	Mutatie 2028	Mutatie 2029	Mutatie 2030	Mutatie 2031
Art.	Verplichtingen	259.545	0	259.545	17.201	276.746	– 205.869	– 1.714	959	1.923	336.683

	Uitgaven	587.419	0	587.419	– 5.323	582.096	– 131.425	– 6.341	43.175	38.933	386.639

1.0	Arbeidsmarkt	587.419	0	587.419	– 5.323	582.096	– 131.425	– 6.341	43.175	38.933	386.639
	Inkomensoverdrachten	112.245	0	112.245	– 19.916	92.329	– 2.111	– 154	713	1.940	218.140
	Loonkostenvoordelen	112.245	0	112.245	– 19.916	92.329	– 2.111	– 154	713	1.940	218.140
	Subsidies (regelingen)	414.110	0	414.110	19.814	433.924	– 134.232	– 12.609	39.039	31.102	97.640
	Overige subsidies algemeen	6.314	0	6.314	3.435	9.749	4.148	2.331	4.078	41	3.390
	Duurzame inzetbaarheid en leven lang ontwikkelen	14.065	0	14.065	– 4.108	9.957	6.559	3.999	2.000	3.000	16.674
	Stimuleringsregeling LLO in MKB	71.900	0	71.900	– 12.000	59.900	– 939	– 939	– 939	– 939	39.976
	Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid	0	0	0	29.499	29.499	0	0	0	0	0
	Maatwerkregeling Duurzame Inzetbaarheid en Eerder Uittreden	317.128	0	317.128	640	317.768	– 160.000	– 40.000	0	0	0
	Subsidie meer uren werkt	4.703	0	4.703	1.848	6.551	0	0	0	0	0
	Subsidieregeling duurzame inzetbaarheid	0	0	0	500	500	16.000	22.000	33.900	29.000	37.600
	Opdrachten	50.560	0	50.560	– 1.617	48.943	4.368	6.172	3.423	5.891	52.955
	Opdrachten	50.560	0	50.560	– 1.617	48.943	4.368	6.172	3.423	5.891	52.955
	Bekostiging	100	0	100	550	650	550	250	0	0	100
	Bekostiging	100	0	100	550	650	550	250	0	0	100
	Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken	4.131	0	4.131	– 3.946	185	0	0	0	0	4.781
	Ministerie van VWS	56	0	56	0	56	0	0	0	0	706
	Ministerie van EZ en LVVN	4.075	0	4.075	– 3.946	129	0	0	0	0	4.075
	Bijdrage aan agentschappen	4.973	0	4.973	0	4.973	0	0	0	0	4.973
	Agentschap RIVM	4.875	0	4.875	0	4.875	0	0	0	0	4.875
	Agentschap CJIB	98	0	98	0	98	0	0	0	0	98
	Bijdrage aan medeoverheden	1.300	0	1.300	– 208	1.092	0	0	0	0	8.050
	DU Work in NL	1.300	0	1.300	– 208	1.092	0	0	0	0	8.050

	Ontvangsten	17.680	0	17.680	– 3.100	14.580	– 3.100	– 3.100	– 3.100	– 3.100	14.580

Geschatte budgetflexibiliteit

Tabel 9 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 1
	2026
juridisch verplicht	92,0%
bestuurlijk gebonden	8,0%
beleidsmatig gereserveerd	0,0%
nog niet ingevuld / vrij te besteden	0,0%

Toelichting

Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt – € 5,3 miljoen bij de uitgaven en € 17,2 miljoen bij de verplichtingen. De mutatie bij de ontvangsten is – € 3,1 miljoen. De uitgaven op artikel 1 Arbeidsmarkt zijn voor 92% juridisch verplicht en voor 8% bestuurlijk gebonden voor het jaar 2026. Per financieel instrument wordt dit onderstaand toegelicht.

Verplichtingen artikel 1

– De expeditieregeling wordt gewijzigd in 2026. Hierdoor ontstaat vertraging in de uitvoering en kunnen subsidies naar verwachting voor het eerst in 2027 worden beschikt en uitbetaald. Daarom vindt er een verplichtingenschuif van 2026 naar 2027 plaats van € 19,0 miljoen.
– De budgetten van 2026 en 2027 voor collectieve aanvragen voor de SLIM-Scholingssubsidie worden samengevoegd en in 2026 beschikbaar gesteld. Daarom wordt een deel van de verplichtingenruimte (€ 16,8 miljoen) verplaatst van 2027 naar 2026.
– Bij de Maatwerkregeling Duurzame Inzetbaarheid en Eerder Uittreden (MDIEU) vindt een verplichtingenschuif plaats om aan te sluiten bij de verwachte kasuitgaven van de MDIEU. Het verplichtingen- en kasritme zijn niet hetzelfde, omdat verplichtingen aangegaan worden als een subsidie wordt afgegeven, terwijl kasuitgaven zich over aantal jaar uitspreiden. Cumulatief sluit het verplichtingenbudget aan op het kasbudget.

Uitgaven

Inkomensoverdrachten

De inkomensoverdrachten zijn gebaseerd op wet- en regelgeving en derhalve voor 100% juridisch verplicht. Het betreft de uitgaven aan de regeling Loonkostenvoordelen (LKV’s). Het LKV wordt in het jaar t+1 uitbetaald. Op basis van de voorlopige realisaties over 2025 is de raming vanaf 2026 naar beneden bijgesteld. Met name de LKV voor de doelgroep banenafspraak (– € 14,4 miljoen) en de LKV ouderen (– € 5,2 miljoen) vallen lager uit dan verwacht.

Subsidies

Stimuleringsregeling LLO in MKB (SLIM)

Van het programmabudget van SLIM is 67% juridisch verplicht. De Slim-Scholingssubsidie heeft voor 2026 een budget van € 35 miljoen voor collectieve aanvragen. Dit budget wordt naar rato van het aantal werkenden verdeeld over de sectoren Onderwijs, Kinderopvang, Techniek, Groen en Zorg en Welzijn. Het deel voor Zorg en Welzijn is € 12 miljoen. De Slim-Scholingssubsidie kent dezelfde beleidsdoelen en doelgroep als een soortgelijke regeling van VWS: Strategisch Opleiden voor Zorg en Welzijn. De subsidies zijn gericht op werkgevers en hebben beiden tot doel om instroom en doorstroom te bevorderen. Om onnodige concurrentie tussen deze subsidies en versnippering tegen te gaan wordt het deel van het budget dat bestemd is voor de sector Zorg en Welzijn overgemaakt naar VWS om bij het budget voor de genoemde subsidieregeling te voegen.

Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW)

In 2026 loopt het vaststellingsproces voor de verschillende NOW-tranches door. SZW rekent met UWV kosten voor de NOW af als bedrijven achteraf meer of minder recht blijken te hebben op de subsidie. De afrekening in 2026 met UWV bedraagt naar verwachting € 29,5 miljoen. Dit volgt onder andere uit kosten voor het afhandelen van bezwaar en beroep en openstaande vorderingen die oninbaar zijn geworden.

Maatwerkregeling Duurzame Inzetbaarheid en Eerder Uittreden (MDIEU)

De resterende MDIEU-middelen worden ingezet voor de uitwerking van de Duurzame inzetbaarheidsagenda, die het kabinet en sociale partners zijn overeengekomen als onderdeel van het akkoord «Gezond naar het pensioen» van oktober 2024. Met een kasschuif wordt een deel van het kasbudget van MDIEU voor 2027 en 2028 naar 2026 en 2029 tot en met 2031 geschoven. Deze middelen worden ingezet voor de Duurzame inzetbaarheidsagenda.

Subsidieregeling Duurzame Inzetbaarheid

In oktober 2024 is het kabinet met de sociale partners tot een «Gezond naar het pensioen» akkoord gekomen. Een van de afspraken uit dit akkoord is het uitwerken van een gerichte en doeltreffende duurzame inzetbaarheidsagenda: de DI-agenda. De agenda heeft als doel om de langdurige blootstelling aan zwaar werk te verminderen via verbetering van arbeidsomstandigheden zodat zwaar werk minder zwaar wordt en stimulering van een tijdige overgang van zwaar naar lichter werk met bijzondere ondersteuning voor het mkb. Een van de beleidsinstrumenten is de nieuwe subsidieregeling «Duurzame Inzetbaarheid».

Opdrachten

Van het opdrachtenbudget op artikel 1 is naar schatting 35% juridisch verplicht en 62% bestuurlijk gebonden. Deze inschatting is gemaakt op basis van de openstaande verplichtingen en bestedingsplannen in 2026. Dit budget wordt divers ingezet voor het stimuleren van gezond en veilig werken, evenwichtige arbeidsverhoudingen en handhaving.

Bekostiging

De jaarlijkse bijdrage aan de SER Commissie Klachtenbehandeling Aanstellingskeuringen is 100% juridisch verplicht.

Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken

De bijdragen aan andere begrotingen zijn voor 100% juridisch verplicht. Dit betreft de jaarlijkse bijdrage aan de Gezondheidsraad en aan «Registration, Evaluation, Authorisation and restriction of Chemicals and Classification, Labelling and Packaging» (REACH CLP) van VWS. Verder betreft dit een bijdrage aan het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) van LVVN en aan EZ ten behoeve van TNO/MAPA.

Bijdrage aan agentschappen

De bijdragen aan agentschappen zijn voor 100% juridisch verplicht. Dit is de jaarlijkse kennisvraag aan het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en de bijdrage aan het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB).

Bijdrage aan medeoverheden

De bijdrages aan medeoverheden betreffen reserveringen voor de verlenging van decentrale uitkeringen ten behoeve van het programma Work in NL. Dit budget is 100% bestuurlijk gebonden.

Budgettaire gevolgen van beleid, premiegefinancierd

Tabel 10 Budgettaire gevolgen van beleid premiegefinancierd artikel 1 (bedragen x € 1.000)
		Ontwerpbegroting t (1)	Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)	Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)	Mutaties 1e suppletoire begroting (4)	Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)	Mutatie 2027	Mutatie 2028	Mutatie 2029	Mutatie 2030	Mutatie 2031
Art.	Verplichtingen	601.110	0	601.110	– 4.759	596.351	– 63.635	– 174.244	– 242.368	– 256.640	2

	Uitgaven	601.110	0	601.110	– 4.759	596.351	– 63.635	– 174.244	– 242.368	– 256.640	2

1.0	Arbeidsmarkt	601.110	0	601.110	– 4.759	596.351	– 63.635	– 174.244	– 242.368	– 256.640	2
	Inkomensoverdrachten	601.110	0	601.110	– 4.759	596.351	– 63.635	– 174.244	– 242.368	– 256.640	2
	Compensatieregeling transitievergoeding na langdurige AO	564.735	0	564.735	– 3.775	560.960	– 57.997	– 147.875	– 198.298	– 203.705	0
	Compensatieregeling transitievergoeding bij pensionering of overlijden	10.700	0	10.700	– 263	10.437	– 263	– 7.220	– 10.698	– 10.698	2
	Transitievergoeding na 2 jaar ziekte nominaal	25.198	0	25.198	– 700	24.498	– 5.317	– 18.253	– 31.664	– 40.129	0
	Compensatieregeling Transitievergoeding MKB nominaal	477	0	477	– 21	456	– 58	– 896	– 1.708	– 2.108	0

	Ontvangsten	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0

Toelichting

Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt – € 4,8 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen.

Uitgaven

Inkomensoverdrachten

Compensatieregeling transitievergoeding na 2 jaar ziekte (CRTV LAO)

Op basis van uitvoeringsinformatie van UWV is de raming van de CRTV LAO neerwaarts bijgesteld. De neerwaartse bijstelling is circa € 3,8 miljoen in 2026 en loopt op tot circa € 203,7 miljoen in 2030. In 2026 en 2027 is dit het per saldo effect van een neerwaartse bijstelling van de gemiddelde hoogte van de CRTV LAO een opwaartse bijstelling van het verwachtte aantal toekenningen. Vanaf 2028 heeft de neerwaartse bijstelling te maken met het afschaffen van de Compensatieregeling per 1 januari 2028.

Compensatieregeling transitievergoeding bij pensionering of overlijden van de werkgever (CRTV BE)

Op basis van uitvoeringsinformatie van UWV is de raming van de CRTV BE neerwaarts bijgesteld. De neerwaartse bijstelling is circa € 0,3 miljoen in 2026 en loopt op tot circa € 10,7 miljoen in 2030. In 2026 en 2027 is dit het per saldo effect van een neerwaartse bijstelling van de gemiddelde hoogte van de CRTV BE en een opwaartse bijstelling van het verwachtte aantal toekenningen. Vanaf 2028 wordt de regeling neerwaarts bijgesteld, omdat rekening gehouden wordt met het afschaffen van de Compensatieregeling per 1 januari 2028.

3.2 Artikel 2 Bijstand, Participatiewet en Toeslagenwet

Budgettaire gevolgen van beleid, begrotingsgefinancierd

Tabel 11 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsgefinancierd artikel 2 (bedragen x € 1.000)
		Ontwerpbegroting t (1)	Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)	Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)	Mutaties 1e suppletoire begroting (4)	Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)	Mutatie 2027	Mutatie 2028	Mutatie 2029	Mutatie 2030	Mutatie 2031
Art.	Verplichtingen	9.248.579	3.000	9.251.579	– 60.290	9.191.289	4.809	– 3.344	25.733	23.917	10.093.481

	Uitgaven	9.256.442	3.000	9.259.442	– 60.290	9.199.152	4.809	– 3.344	25.733	23.917	10.102.131

2.0	Bijstand, Participatiewet en toeslagenwet	9.256.442	3.000	9.259.442	– 60.290	9.199.152	4.809	– 3.344	25.733	23.917	10.102.131
	Inkomensoverdrachten	8.999.432	0	8.999.432	3.076	9.002.508	6.298	7.250	16.533	21.868	9.997.524
	Macrobudget participatiewetuitkering en intertemporele tegemoetkoming	7.945.994	0	7.945.994	– 20.166	7.925.828	– 28.109	2.021	10.003	9.111	8.778.231
	Tozo en Bijstand zelfstandigen bedrijfskrediet (Bbz 2004)	6.306	0	6.306	529	6.835	139	139	139	139	6.656
	Aanvullende Inkomensvoorziening Ouderen (AIO)	532.172	0	532.172	5.343	537.515	8.836	12.385	16.924	22.023	645.184
	Toeslagenwet (TW)	502.417	0	502.417	17.071	519.488	24.936	– 8.001	– 11.383	– 10.376	553.599
	Bijstand overig	795	0	795	– 9	786	– 17	– 8	7	11	614
	Onderstand (Caribisch Nederland)	11.748	0	11.748	308	12.056	513	714	843	960	13.240
	Subsidies (regelingen)	143.838	3.000	146.838	– 21.659	125.179	5.073	2.337	429	556	43.627
	Stichting Beheer Collectieve Middelen (SBCM)	2.800	0	2.800	0	2.800	0	0	0	0	2.800
	NIBUD	693	0	693	116	809	0	0	0	0	693
	Overige subsidies algemeen	32.803	3.000	35.803	2.761	38.564	1.101	1.101	– 939	– 939	12.507
	Alle kinderen doen mee	15.332	0	15.332	0	15.332	0	0	0	0	16.362
	Energiefonds	60.000	0	60.000	– 20.000	40.000	0	0	0	0	0
	Geldzorgen Armoede en Schulden (Gas)	10.000	0	10.000	– 510	9.490	– 446	– 289	– 157	– 30	0
	Subsidies Arbeidsmarktinfrastructuur	22.210	0	22.210	– 4.026	18.184	4.418	1.525	1.525	1.525	11.265
	Opdrachten	36.129	0	36.129	11.422	47.551	17.159	4.796	3.389	2.003	42.962
	Opdrachten algemeen	29.016	0	29.016	12.120	41.136	16.660	3.697	2.135	2.087	42.295
	Opdrachten Arbeidsmarktinfrastructuur	7.113	0	7.113	– 698	6.415	499	1.099	1.254	– 84	667
	Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken	2.200	0	2.200	350	2.550	0	0	0	0	2.200
	Financiën	2.200	0	2.200	350	2.550	0	0	0	0	2.200
	Bijdrage aan sociale fondsen	10.000	0	10.000	0	10.000	0	0	0	0	10.000
	Pensioenfonds Wsw	10.000	0	10.000	0	10.000	0	0	0	0	10.000
	Bijdrage aan agentschappen	510	0	510	– 210	300	– 510	– 510	– 510	– 510	0
	Rijksdienst voor Ondernemend Nederland	510	0	510	– 510	0	– 510	– 510	– 510	– 510	0
	DUO	0	0	0	300	300	0	0	0	0	0
	Bijdrage aan medeoverheden	64.324	0	64.324	– 53.493	10.831	– 23.211	– 17.217	5.892	0	5.809
	Tijdelijke regeling alleenverdienersproblematiek	28.918	0	28.918	– 28.918	0	– 4.452	5.846	5.892	0	0
	Bijzondere uitkeringen	9.272	0	9.272	0	9.272	5.000	0	0	0	4.250
	Sociaal ontwikkelbedrijven	24.575	0	24.575	– 24.575	0	– 23.759	– 23.063	0	0	0
	SPUK Grensinformatiepunten	1.559	0	1.559	0	1.559	0	0	0	0	1.559
	Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties	9	0	9	0	9	0	0	0	0	9
	Contributie Administratief Centrum voor de sociale zekerheid van de Rijnvarenden (CASS)	9	0	9	0	9	0	0	0	0	9

	Ontvangsten	55.357	0	55.357	8.400	63.757	7.251	– 31	176	217	9.209

Tabel 12 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 2
	2026
juridisch verplicht	98,9%
bestuurlijk gebonden	0,7%
beleidsmatig gereserveerd	0,4%
nog niet ingevuld / vrij te besteden	0,0%

Toelichting

Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt – € 60,3 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen. De mutatie bij de ontvangsten is € 8,4 miljoen. De uitgaven op artikel 2 Bijstand, Participatiewet en Toeslagenwet zijn voor 98,9% juridisch verplicht voor het jaar 2026. Per financieel instrument wordt dit onderstaand toegelicht.

Uitgaven

Inkomensoverdrachten

De inkomensoverdrachten zijn voor 100% juridisch verplicht. In algemene zin geldt dat inkomensoverdrachten die gebaseerd zijn op wet- en regelgeving voor 100% juridisch verplicht zijn. De inkomensoverdrachten worden gefinancierd door rijksbijdragen aan uitvoerende instellingen, zoals gemeenten (Macrobudget participatiewetuitkeringen, dat vóór oktober 2025 wordt toegekend/verplicht en betrekking heeft op 2026), UWV (Toeslagenwet € 519,5 miljoen) en de SVB (AIO € 538,1 miljoen).

Macrobudget participatiewetuitkering en intertemporele tegemoetkoming

– Het budget voor het macrobudget Participatiewetuitkering is naar beneden bijgesteld met € 20,2 miljoen in 2026. Dit wordt onder andere veroorzaakt door de verwerking van de conjunctuur en de voorlopige realisaties van 2025 in de raming van de bijstandsuitgaven. Doordat het CPB een hogere werkloze beroepsbevolking verwacht in de komende jaren, worden de bijstandsuitgaven opwaarts bijgesteld met € 23,3 miljoen in 2026, € 86,4 miljoen in 2027, € 112,1 miljoen in 2028, € 56,4 miljoen in 2029. Voor 2030 verwacht het CPB een lagere werkloze beroepsbevolking waardoor de bijstandsuitgaven in 2030 met € 26,1 miljoen naar beneden worden bijgesteld. De verwerking van de voorlopige realisaties van 2025 zorgt voor een neerwaartse bijstelling van € 59,4 miljoen in 2026, € 59,7 miljoen in 2027, € 60,2 miljoen in 2028, € 60,6 miljoen in 2029 en € 61,0 miljoen in 2030.
– De raming voor de Inkomensvoorziening Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte werkloze Werknemers (IOAW-raming) is aangepast als gevolg van de bijstelling van het doorstroompercentage (doorstroom uit de WW) en de nieuwe WW-uitstroomcijfers. De verwachte uitstroom vanuit de WW daalt in 2025 waardoor ook de doorstroom van de WW naar de IOAW daalt. In 2026 leidt dit tot een neerwaartse bijstelling van de IOAW-raming van € 2,2 miljoen. Dit loopt op tot een neerwaartse bijstelling van € 5,2 miljoen in 2030.
– In 2026 wordt de banenafspraak (wederom) niet gehaald waardoor er een besparingsverlies op de bijstand ontstaat. In totaal bedraagt dit geraamde besparingsverlies € 68,9 miljoen in 2026, waarvan € 33,6 miljoen wordt veroorzaakt door de markt en € 35,3 miljoen door het Rijk.
– De Participatiewet in balans maatregelen bufferbudget en niet-rechthebbende partner kunnen niet halverwege het jaar ingevoerd worden en zijn daarom uitgesteld van 1 juli 2026 naar 1 januari 2027. Dit is in de raming verwerkt en zorgt ervoor dat het macrobudget in 2026 met € 14,0 miljoen naar beneden wordt bijgesteld.
– De maximale WW-duur wordt per 1 januari 2028 beperkt tot één jaar. Op 1 januari 2030 wordt ook de WW-uitkering in de eerste twee maanden verhoogd naar 80% van het oude loon. Tegelijkertijd wordt de referte-eis verscherpt naar 42 uit 52 gewerkte weken en gaat de opbouw van WW-rechten naar een halve maand per gewerkt jaar. Deze maatregelen op de WW-uitkering leiden naar verwachting tot hogere uitgaven aan de bijstand. De hogere uitgaven aan bijstand bedragen naar verwachting ongeveer € 81,0 miljoen in 2029, € 171,0 miljoen in 2030 en € 228,0 miljoen in 2031.
– Het kabinet heeft besloten om de reservering van middelen voor vereenvoudiging van de Toeslagenwet structureel vrij te laten vallen. Deze middelen zijn ingezet ter dekking van de uitvoeringstegenvaller op de SZW-begroting. Daarbij is voor 2029 t/m 2031 ook een schuif van circa € 17,2 miljoen per jaar van de Toeslagenwet naar de bijstand ingeboekt.
– Verder zijn ook de middelen voor de bijstand in het kader van het wetsvoorstel Proactieve dienstverlening ingezet ter dekking van de uitvoeringstegenvaller op de SZW-begroting. Het gaat om € 3,3 miljoen in 2026 oplopend tot € 28,4 miljoen in 2031.

Tabel 13 Uitsplitsing macrobudget participatiewetuitkeringen (x € 1.000)
	Mutatie 2026	Mutatie 2027	Mutatie 2028	Mutatie 2029	Mutatie 2030	Mutatie 2031
Macrobudget Participatiewetuitkeringen en intertemporele tegemoetkoming	– 20.166	– 28.109	2.021	10.003	9.111	8.778.231

Algemene bijstand	16.030	18.038	50.825	62.073	64.631	7.874.170
Loonkostensubsidie	– 37.144	– 39.197	– 41.065	– 42.889	– 44.713	836.372
IOAW	– 2.647	– 6.245	– 7.142	– 8.642	– 10.327	26.934
IOAZ	– 3.206	– 3.157	– 3.073	– 3.015	– 2.957	2.403
Bbz levensonderhoud	2.426	2.453	2.476	2.476	2.476	38.351
Overig	4.375

Aanvullende Inkomensvoorziening Ouderen (AIO)

Op basis van uitvoeringsinformatie van SVB worden de uitgaven aan de AIO vanaf 2026 opwaarts bijgesteld met circa € 5,3 miljoen in 2026 oplopend tot € 22,0 miljoen in 2030. De voornaamste reden hiervoor is dat de volumeprognose naar boven wordt bijgesteld.

Toeslagenwet (TW)

– Op basis van uitvoeringsinformatie van UWV en de meest recente economische raming van het CPB is de raming van de TW-uitgaven bijgesteld. Dit resulteert in een opwaartse bijstelling van circa € 6,5 miljoen van de TW-uitgaven in 2026 ten opzichte van de stand van de begroting 2026. De opwaartse bijstelling is het per saldo effect van een hoger aantal TW-aanvullingen en een lagere gemiddelde hoogte van de TW-aanvullingen dan eerder verwacht.
– De maatregel afschaffen IVA in het coalitieakkoord leidt naar verwachting tot hogere TW-uitgaven. De TW-raming is daarom opwaarts bijgesteld met circa € 7,0 miljoen in 2030 en circa € 21,0 miljoen in 2031. De maatregel WW-duurverkorting naar 12 maanden zorgt naar verwachting voor lagere TW-uitgaven. De TW-raming is daarom neerwaarts bijgesteld met circa € 3,0 miljoen in 2029, circa € 12,0 miljoen in 2030 en circa € 16,0 miljoen in 2031.
– Het kabinet heeft besloten om de reservering van middelen voor vereenvoudiging van de Toeslagenwet structureel vrij te laten vallen. Deze middelen zijn ingezet ter dekking van de uitvoeringstegenvaller op de SZW-begroting. Het gaat om een reservering van circa € 4,4 miljoen per jaar binnen de begrotingshorizon. Daarbij is ook een schuif van circa € 17,2 miljoen per jaar van de Toeslagenwet naar de bijstand ingeboekt. Verder is besloten om bij de vergoedingsregeling van de WIA-herstelacties keteneffecten te voorkomen. Dit leidt tot hogere TW-uitgaven van circa € 10,6 miljoen in 2026 en € 11,9 miljoen in 2027.

Subsidies

De subsidies zijn voor 52,8% juridisch verplicht en voor 47,2% bestuurlijk gebonden.

Er wordt € 19,7 miljoen overgeboekt naar het Gemeentefonds voor aanvullende ondersteuning van de lokale energiehulp. Het beoogde doel van deze decentrale uitkering is dat gemeenten de mogelijkheid hebben om de lokale hulp voor huishoudens met een hoge energierekening te intensiveren. Met de middelen uit de bestaande Specifieke Uitkering Energiearmoede hebben veel gemeenten bovendien een lokale aanpak op energiearmoede opgezet.

Opdrachten

De opdrachten zijn voor 31,4% juridisch verplicht. Het gaat om circa € 14,9 miljoen. Daarnaast is er 1,1% bestuurlijk gebonden. Verder zijn er budgetten voor volgende jaren als beleidsmatig gereserveerd aangemerkt, zoals bijvoorbeeld voor het wetsvoorstel Stroomlijning Keten voor Derdenbeslag.

Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken

De bijdrage aan het Ministerie van Financiën is 100% juridisch verplicht en vormt een compensatie voor de auditwerkzaamheden in het kader van de uitvoering van het Europees Sociaal Fonds (ESF).

Bijdrage aan sociale fondsen

De bijdrage aan sociale fondsen is 100% juridisch verplicht en vormt compensatie van gestegen werkgeverslasten, onder de voorwaarde dat de werkgevers (de gemeenten) en werknemers die verantwoordelijk zijn voor de pensioenen van de Wsw een akkoord bereiken over een structurele oplossing voor het pensioenfonds PWRI. De financiële compensatie wordt jaarlijks gegeven tot uiterlijk 2057.

Bijdrage aan agentschappen

De bijdrage aan DUO is 100% juridisch verplicht. Door de herstelactie controle uitwonendenbeurs van OCW zijn er met terugwerkende kracht extra studenten die recht hebben op de eenmalige tegemoetkoming voor de energiekosten. Deze extra tegemoetkomingen zouden in 2025 worden uitbetaald, maar dit is uitgesteld naar 2026.

Bijdrage aan medeoverheden

De bijdragen voor de tijdelijke regeling alleenverdienersproblematiek en de specifieke uitkering grensinformatiepunten zijn voor 100% juridisch verplicht. Verder zijn de bijzondere uitkeringen aan de openbare lichamen van Bonaire, Sint Eustatius en Saba voor 100% bestuurlijk gebonden.

– Er is een overboeking naar het Gemeentefonds voor de Tijdelijke regeling alleenverdienersproblematiek van € 27,5 miljoen in 2026.
– Onder de Wet tijdelijke regeling alleenverdienersproblematiek zijn gemeenten in staat een tegemoetkoming te verstrekken aan alleenverdienerhuishoudens in hun gemeente. Deze decentralisatie-uitkering bestaat uit het budget voor 2026 voor de tegemoetkoming en de uitvoering daarvan.
– In de SZW-begroting 2026 was aangekondigd dat medewerkers van sociaal ontwikkelbedrijven (SO-bedrijven) in 2026 t/m 2028 compensatie krijgen voor de financieel nadelige effecten van het Belastingplan 2025. Echter is binnen het Belastingplan 2026 een oplossing voor het financiële nadeel gekomen. Daarom is compensatie niet meer nodig.

Bijdrage aan (inter)nationale organisaties

De bijdrage aan het Administratief Centrum voor de sociale zekerheid van Rijnvarenden (CASS) is 100% juridisch verplicht.

3.3 Artikel 3 Arbeidsongeschiktheid

Budgettaire gevolgen van beleid, begrotingsgefinancierd

Tabel 14 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsgefinancierd artikel 3 (bedragen x € 1.000)
		Ontwerpbegroting t (1)	Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)	Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)	Mutaties 1e suppletoire begroting (4)	Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)	Mutatie 2027	Mutatie 2028	Mutatie 2029	Mutatie 2030	Mutatie 2031
Art.	Verplichtingen	13.056	0	13.056	253.431	266.487	255.337	1.055	344	355	1.238

	Uitgaven	13.056	0	13.056	253.431	266.487	255.337	1.055	344	355	1.238

3.0	Arbeidsongeschiktheid	13.056	0	13.056	253.431	266.487	255.337	1.055	344	355	1.238
	Inkomensoverdrachten	1.442	0	1.442	302	1.744	331	346	344	355	1.238
	Ongevallenverzekering (Caribisch Nederland)	1.442	0	1.442	302	1.744	331	346	344	355	1.238
	Bijdrage aan ZBO's/RWT's	11.614	0	11.614	253.129	264.743	255.006	709	0	0	0
	Uitvoering individuele plaatsing & steun	11.614	0	11.614	– 1.401	10.213	477	709	0	0	0
	Vergoedingsregeling WIA (herstel)acties	0	0	0	254.530	254.530	254.529	0	0	0	0

	Ontvangsten	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0

Tabel 15 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 3
	2026
juridisch verplicht	100,0%
bestuurlijk gebonden	0,0%
beleidsmatig gereserveerd	0,0%
nog niet ingevuld / vrij te besteden	0,0%

Toelichting

Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt € 253,4 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen. De uitgaven op artikel 3 Arbeidsongeschiktheid zijn voor 100% juridisch verplicht voor het jaar 2026. Per financieel instrument wordt dit onderstaand toegelicht.

Uitgaven

Inkomensoverdrachten

De inkomensoverdrachten zijn gebaseerd op wet- en regelgeving en derhalve voor 100% juridisch verplicht. Het betreft uitkeringslasten van de Ongevallenverzekering Caribisch Nederland.

Bijdrage aan ZBO's/RWT's

De bijdrage aan ZBO's/RWT's is voor 100% juridisch verplicht. Het betreft de uitvoering van de individuele plaatsing en steun voor de gemeentelijke doelgroep.

Uitvoering individuele plaatsing & steun (IPS)

De verdeling van de middelen voor 2026, 2027 en 2028 is gewijzigd naar aanleiding van de conclusie uit de uitvoeringstoets van UWV. Door deze aanpassing kunnen naar verwachting alle aanvragen voor IPS-trajecten worden gehonoreerd.

Vergoedingsregeling WIA (herstel)acties

De vergoedingen die verstrekt worden op basis van de vergoedingsregeling WIA (herstel)acties zijn begrotingsgefinancierd. Dit betreft de herstelacties WIA-dagloon en WIA-indexatie en de actie loonloze tijdvakken. De gereserveerde middelen zijn daarom overgeboekt naar het begrotingsgefinancierde begrotingshoofdstuk. Het kabinet is voornemens om de regeling in werking te laten treden in september 2026 met een doorlooptijd van 2 jaar. Om aan te sluiten bij het baten- en lastenstelsel van UWV worden de middelen in 2026 en 2027 aan UWV bevoorschot.

Budgettaire gevolgen van beleid, premiegefinancierd

Tabel 16 Budgettaire gevolgen van beleid premiegefinancierd artikel 3 (bedragen x € 1.000)
		Ontwerpbegroting t (1)	Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)	Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)	Mutaties 1e suppletoire begroting (4)	Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)	Mutatie 2027	Mutatie 2028	Mutatie 2029	Mutatie 2030	Mutatie 2031
Art.	Verplichtingen	19.349.266	0	19.349.266	– 51.720	19.297.546	448.310	530.509	207.843	112.152	23.933.769

	Uitgaven	19.349.266	0	19.349.266	– 51.720	19.297.546	448.310	530.509	207.843	112.152	23.933.769

3.0	Arbeidsongeschiktheid	19.349.266	0	19.349.266	– 51.720	19.297.546	448.310	530.509	207.843	112.152	23.933.769
	Inkomensoverdrachten	19.198.813	0	19.198.813	– 56.548	19.142.265	449.204	640.334	320.708	228.182	23.889.986
	WAO	2.759.900	0	2.759.900	– 28.397	2.731.503	9.515	– 21.978	– 26.321	– 24.372	1.495.802
	IVA	6.331.684	0	6.331.684	– 198.528	6.133.156	– 229.740	– 245.511	– 434.721	– 516.721	6.932.744
	WGA	5.880.991	0	5.880.991	186.084	6.067.075	552.800	752.441	572.412	563.431	7.016.574
	WAZ	60.214	0	60.214	– 1.586	58.628	– 426	– 619	– 528	– 425	25.328
	WGA eigenrisicodragers	591.696	0	591.696	76.880	668.576	76.979	77.079	77.079	77.079	700.793
	WAO nominaal	122.454	0	122.454	– 3.779	118.675	– 7.426	– 10.287	– 14.129	– 17.467	337.139
	IVA nominaal	289.581	0	289.581	– 14.298	275.283	– 39.593	– 53.324	– 104.825	– 152.848	1.601.369
	WGA nominaal	272.888	0	272.888	3.865	276.753	29.478	73.211	85.791	132.335	1.763.287
	WAZ nominaal	2.666	0	2.666	– 123	2.543	– 204	– 227	– 274	– 304	5.709
	WGA eigenrisicodragers nominaal	27.655	0	27.655	3.047	30.702	4.778	7.510	9.356	10.953	164.266
	Sociale lasten	2.859.084	0	2.859.084	– 79.713	2.779.371	53.043	62.039	156.868	156.521	3.846.975
	Bijdrage aan ZBO's/RWT's	150.453	0	150.453	4.828	155.281	– 894	– 109.825	– 112.865	– 116.030	43.783
	Re-integratie WIA/WAO/WAZ/ZW/WW	145.878	0	145.878	5.000	150.878	0	– 100.000	– 100.000	– 100.000	36.669
	Re-integratie WIA/WAO/WAZ/ZW/WW nominaal	4.575	0	4.575	– 172	4.403	– 894	– 9.825	– 12.865	– 16.030	7.114

	Ontvangsten	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0

Toelichting

Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt – € 51,7 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen.

Uitgaven

Inkomensoverdrachten

Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen (WIA)

Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten (IVA)

Uit de realisaties van 2025 blijkt dat er minder mensen een IVA-uitkering hebben gekregen dan eerder verwacht. Deze daling is voornamelijk het gevolg van de voorschottensystematiek bij het UWV. Doordat het aantal WGA-voorschotten oploopt, neemt de directe instroom in de IVA af. De lagere IVA-uitkeringslasten gaan daarom gepaard met hogere WGA-uitkeringslasten. Meerjarige verwerking van het lager aantal IVA-uitkeringen leidt tot een meerjarige meevaller in de IVA (– € 147 miljoen in 2026).

Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten (WGA) en WGA-eigenrisicodragers (WGA-E)

Uit de realisaties van 2025 blijkt dat er meer mensen een WGA-uitkering hebben gekregen dan eerder verwacht. Deze hogere instroom wordt voornamelijk verklaard door psychische aandoeningen en gedeeltelijk door een uitvoeringsmismatch bij het UWV. Meerjarige verwerking hiervan leidt tot een meerjarige tegenvaller in de WGA (€ 252 miljoen in 2026) en WGA-ERD (€ 77 miljoen in 2026).

Wet op de Arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO)

Uit de realisaties van 2025 blijkt dat er minder mensen een WAO-uitkering hebben gekregen dan eerder verwacht. Meerjarige verwerking hiervan leidt tot een meerjarige meevaller in de WAO (– € 28 miljoen in 2026).

Loonloze tijdvakken

Als gevolg van een uitspraak van de Centrale Raad van Beroep (CRvB) op 30 juli 2024 verhoogt UWV het dagloon en daarmee de uitkering van alle WIA-uitkeringsgerechtigden met een loonloos tijdvak, ongeacht de reden hiervan. Dit geldt voor zowel lopende als nieuwe gevallen en leidt tot extra WIA-uitkeringslasten, minder TW-aanvulling en incidentele uitvoeringskosten. Bij Voorjaarsnota 2023, 2024 en 2025 is geld gereserveerd voor een deel van deze doelgroep, te weten uitkeringsgerechtigden die gedurende hun dienstverband maandelijks uitbetaald kregen. De raming voor deze groep is herijkt. Daarnaast is aanvullend geld gereserveerd voor mensen die gedurende hun dienstverband 4-wekelijks uitbetaald kregen. De totale uitgaven nemen per saldo in 2026 naar verwachting toe met ongeveer € 155 miljoen en structureel met € 100 miljoen vanaf 2072.

Vergoedingsregeling WIA-(herstel)acties

Tegemoetkoming voor arbeidsongeschikten

Het afschaffen van de tegemoetkoming voor arbeidsongeschikten wordt uitgesteld van 2027 naar 2028. Dit resulteert in hogere uitkeringslasten in 2027 voor de IVA, WGA, WAO, WAZ en Wajong. In totaal gaat het om € 292 miljoen incidenteel.

CA 54 IVA afschaffen, taakherschikking en voorwaarden herbeoordelingen

Om de wachtlijsten, complexiteit en uitvoeringsproblemen bij het UWV te verminderen wordt het duurzaamheidscriterium in de WIA afgeschaft, waardoor de Inkomensvoorziening voor volledig en duurzaam arbeidsongeschikten (IVA-uitkering) vervalt voor nieuwe aanvragers. Deze maatregel gaat in per 2030. Bestaande IVA-gerechtigden op het moment van invoering houden dus recht op hun IVA-uitkering. Ook maakt het kabinet werk van taakherschikking bij sociaal-medische beoordelingen van het UWV en worden er scherpere voorwaarden gesteld bij het aanvragen van herbeoordelingen.

CA 56 verlagen max dagloon

CA 58 Ombuiging re-integratiemiddelen

Dit betreft een voorlopige reservering van de ombuiging op de re-integratiemiddelen vanaf 2028 van het Coalitieakkoord op dit begrotingsartikel. Het kabinet werkt de komende maanden aan de invulling van deze bezuiniging. Tegenover deze ombuiging staat een verhoging van het budget voor Leven Lang Ontwikkelen (LLO). Deze verhoging staat gereserveerd op de Aanvullende Post.

Aangepast arbeidsongeschiktheidscriterium bij LKS

Bij de invoering van de Participatiewet is afgesproken dat er een alternatief arbeidsongeschiktheidscriterium zou komen voor mensen die met loonkostensubsidie (LKS) werken, zodat zij niet per definitie als volledig arbeidsongeschikt worden beoordeeld. Ondertussen blijkt dat het invoeren hiervan in strijd is met internationaal recht. De toegang tot de WIA zou voor deze groep namelijk strenger worden dan voor andere werknemers, wat in strijd is met het VN-verdrag handicap. Daarnaast is het niet mogelijk om een passend en uitvoerbaar alternatief criterium te ontwikkelen. Daarom wordt van invoering afgezien. Dit leidt tot een besparingsverlies op de IVA, WGA en TW. Daartegenover nemen de verwachte bijstandsuitgaven af. Per saldo nemen de uitgaven toe met circa € 1 miljoen in 2027 en € 42 miljoen structureel. Voor deze mutatie ontvangt uw Kamer de onderbouwing conform de werkwijze Beleidskeuzes uitgelegd (CW3.1).

Maatregelen ontlasten UWV

In de voorjaarsbesluitvorming 2026 is geld vrijgemaakt voor het ontlasten van het UWV. Bij de beoordeling van het WAO fictief tweede recht hoeft niet langer meer een sociaal-medische beoordeling te worden uitgevoerd door een verzekeringsarts. In plaats daarvan wordt aangenomen dat er altijd sprake is van een fictief tweede recht. Dit bespaart artsencapaciteit maar leidt tot hogere WAO-uitkeringen. Hiervoor is circa € 2 miljoen gereserveerd in 2027, aflopend naar 0 omdat de WAO een aflopende regeling is. Daarnaast wordt de WGA referte-eis gedigitaliseerd. Hierdoor wordt het proces om vast te stellen of voldaan is aan de referte-eis versneld en minder foutgevoelig. Hierdoor ontvangen meer mensen een loongerelateerde uitkering wat leidt tot hogere uitkeringslasten. Hiervoor is € 0,3 miljoen gereserveerd in 2026 en structureel € 1,2 miljoen vanaf 2028. Beide maatregelen dragen bij aan vereenvoudiging en het ontlasten van UWV.

Nominaal

Dit betreft de nominale ontwikkeling als gevolg van bovenstaande mutaties van de uitgaven (grondslag) en als gevolg van aanpassing van de indexatiepercentages van lonen en prijzen op basis van de laatste macro-economische raming van het CPB (CEP).

3.4 Artikel 4 Jonggehandicapten

Budgettaire gevolgen van beleid, begrotingsgefinancierd

Tabel 17 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsgefinancierd artikel 4 (bedragen x € 1.000)
		Ontwerpbegroting t (1)	Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)	Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)	Mutaties 1e suppletoire begroting (4)	Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)	Mutatie 2027	Mutatie 2028	Mutatie 2029	Mutatie 2030	Mutatie 2031
Art.	Verplichtingen	4.851.392	0	4.851.392	3.011	4.854.403	83.793	– 81.869	– 83.883	– 82.951	4.910.486

	Uitgaven	4.851.392	0	4.851.392	3.011	4.854.403	83.793	– 81.869	– 83.883	– 82.951	4.910.486

4.0	Jonggehandicapten	4.851.392	0	4.851.392	3.011	4.854.403	83.793	– 81.869	– 83.883	– 82.951	4.910.486
	Inkomensoverdrachten	4.762.872	0	4.762.872	8.011	4.770.883	83.793	– 81.869	– 83.883	– 82.951	4.839.154
	Wajong	4.762.872	0	4.762.872	8.011	4.770.883	83.793	– 81.869	– 83.883	– 82.951	4.839.154
	Bijdrage aan ZBO's/RWT's	88.520	0	88.520	– 5.000	83.520	0	0	0	0	71.332
	Re-integratie Wajong	88.520	0	88.520	– 5.000	83.520	0	0	0	0	71.332

	Ontvangsten	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0

Tabel 18 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 4
	2026
juridisch verplicht	100,0%
bestuurlijk gebonden	0,0%
beleidsmatig gereserveerd	0,0%
nog niet ingevuld / vrij te besteden	0,0%

Toelichting

Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt € 3,0 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen. De uitgaven op artikel 4 Jonggehandicapten zijn voor 100% juridisch verplicht voor het jaar 2026. Per financieel instrument wordt dit onderstaand toegelicht.

Uitgaven

Inkomensoverdrachten

De inkomensoverdrachten zijn gebaseerd op wet- en regelgeving en zijn derhalve voor 100% juridisch verplicht. Het betreft uitkeringslasten Wajong.

– De bijstelling op basis van de realisaties van 2025 resulteert in 2026 in een lichte stijging van de uitkeringslasten en vanaf 2027 in een daling, tot € 92,9 miljoen in 2031. De neerwaartse bijstelling komt met name door een lagere verwachte instroom naar aanleiding van de 10-jaarregel en een grote uitstroom in de oude wajongregelingen naar aanleiding van de 5-jaarregel. De 10-jaarregel houdt in dat voor Wajongers waarbij tijdelijk geen arbeidsvermogen is vastgesteld en die in tien jaar tijd geen ontwikkelingen hebben laten zien, het ontbreken van arbeidsvermogen als duurzaam wordt aangenomen. Daarnaast ging per januari 2021 op het moment van de ingang van de Wet Vereenvoudiging Wajong de 5-jaarstermijn voor alle werkende Wajong-gerechtigden opnieuw in. Dat betekent dat de uitkering stopt als een Wajong-gerechtigde vijf jaar onafgebroken aan het werk is geweest, tenminste 75% van het maatmanloon verdient en zonder voorziening of ondersteuning (of alleen met een meeneembare voorziening) van UWV werkt. Als de Wajong-gerechtigde aan alle voorwaarden voldoet, stopt de Wajong-uitkering niet eerder dan 1 januari 2027.
– Het afschaffen van de tegemoetkoming voor arbeidsongeschikten wordt uitgesteld van 2027 naar 2028. Dit resulteert in hogere uitkeringslasten in 2027 voor de IVA, WGA, WAO, WAZ en Wajong. In totaal gaat het om € 292 miljoen incidenteel. Het budgettaire effect voor de Wajong is incidenteel € 80,5 miljoen.

Bijdrage aan ZBO's/RWT's

De bijdragen aan ZBO’s en RWT’s zijn 100% juridisch verplicht. Het betreft een re-integratiebudget voor Wajong-gerechtigden.

3.5 Artikel 5 Werkloosheid

Budgettaire gevolgen van beleid, begrotingsgefinancierd

Tabel 19 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsgefinancierd artikel 5 (bedragen x € 1.000)
		Ontwerpbegroting t (1)	Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)	Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)	Mutaties 1e suppletoire begroting (4)	Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)	Mutatie 2027	Mutatie 2028	Mutatie 2029	Mutatie 2030	Mutatie 2031
Art.	Verplichtingen	98.782	0	98.782	– 3.689	95.093	741	742	5.097	14.452	54.525

	Uitgaven	98.782	0	98.782	– 3.689	95.093	741	742	5.097	14.452	54.525

5.0	Werkloosheid	98.782	0	98.782	– 3.689	95.093	741	742	5.097	14.452	54.525
	Inkomensoverdrachten	95.458	0	95.458	– 3.753	91.705	– 437	– 443	3.904	13.254	49.896
	Wet inkomensvoorziening oudere werklozen (IOW)	95.453	0	95.453	– 3.753	91.700	– 437	– 443	3.904	13.254	49.891
	Cessantiawet (Caribisch Nederland)	5	0	5	0	5	0	0	0	0	5
	Subsidies (regelingen)	2.800	0	2.800	0	2.800	1.178	1.185	1.193	1.198	4.105
	Werkgeverssubsidie praktijkleren	2.800	0	2.800	0	2.800	0	0	0	0	2.900
	Subsidies CN	0	0	0	0	0	1.178	1.185	1.193	1.198	1.205
	Bijdrage aan agentschappen	524	0	524	64	588	0	0	0	0	524
	Rijksdienst voor Ondernemend Nederland	524	0	524	64	588	0	0	0	0	524

	Ontvangsten	0	0	0	971	971	0	0	0	0	0

Tabel 20 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 5
	2026
juridisch verplicht	100,0%
bestuurlijk gebonden	0,0%
beleidsmatig gereserveerd	0,0%
nog niet ingevuld / vrij te besteden	0,0%

Toelichting

Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt – € 3,7 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen. De mutatie bij de ontvangsten is € 1,0 miljoen. De uitgaven op artikel 5 Werkloosheid zijn voor 100% juridisch verplicht voor het jaar 2026. Per financieel instrument wordt dit onderstaand toegelicht.

Uitgaven

Inkomensoverdrachten

– De inkomensoverdrachten zijn gebaseerd op wet- en regelgeving en derhalve voor 100% juridisch verplicht. Het betreft uitkeringslasten voor de IOW en de Cessantiawet (Caribisch Nederland).
– Op basis van de meest recente uitvoeringsinformatie van UWV en nieuwe economische raming van CPB zijn de IOW-uitgaven bijgesteld. De bijstelling in 2026 bedraagt – € 3,8 miljoen als per saldo effect van een lager aantal uitkeringen en hogere gemiddelde uitkering. Het is niet mogelijk om in 2030 de IOW-uitkering in te stromen, maar in de bijstelling in 2030 is voor het eerst rekening gehouden met instroom als gevolg van administratieve overloop van aanvragen uit 2029. Hierdoor worden de IOW-uitgaven naar boven bijgesteld.

Subsidies

Het budget voor de subsidieregeling praktijkleren in de derde leerweg is 100% juridisch verplicht.

Bijdrage aan agentschappen

Deze bijdrage is 100% juridisch verplicht. Dit zijn de uitvoeringskosten voor de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland voor de bovengenoemde subsidieregeling praktijkleren in de derde leerweg.

Budgettaire gevolgen van beleid, premiegefinancierd

Tabel 21 Budgettaire gevolgen van beleid premiegefinancierd artikel 5 (bedragen x € 1.000)
		Ontwerpbegroting t (1)	Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)	Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)	Mutaties 1e suppletoire begroting (4)	Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)	Mutatie 2027	Mutatie 2028	Mutatie 2029	Mutatie 2030	Mutatie 2031
Art.	Verplichtingen	5.252.725	0	5.252.725	211.222	5.463.947	359.402	217.875	– 1.018.755	– 2.014.147	4.707.761

	Uitgaven	5.252.725	0	5.252.725	211.222	5.463.947	359.402	217.875	– 1.018.755	– 2.014.147	4.707.761

5.0	Werkeloosheid	5.252.725	0	5.252.725	211.222	5.463.947	359.402	217.875	– 1.018.755	– 2.014.147	4.707.761
	Inkomensoverdrachten	5.234.583	0	5.234.583	211.207	5.445.790	359.437	217.844	– 1.018.795	– 2.014.236	4.687.286
	WW	4.268.731	0	4.268.731	178.020	4.446.751	275.175	157.404	– 757.785	– 1.414.541	3.211.312
	WW nominaal	190.050	0	190.050	– 1.009	189.041	7.712	8.082	– 143.471	– 313.730	752.239
	Sociale lasten	775.802	0	775.802	34.196	809.998	76.550	52.358	– 117.539	– 285.965	723.735
	Bijdrage aan ZBO's/RWT's	18.142	0	18.142	15	18.157	– 35	31	40	89	20.475
	Re-integratie WW	3.000	0	3.000	0	3.000	0	0	0	0	3.000
	Scholing WW	14.692	0	14.692	0	14.692	0	0	0	0	14.692
	Re-integratie WW nominaal	91	0	91	– 3	88	– 15	– 11	– 11	– 11	557
	Scholing WW nominaal	359	0	359	18	377	– 20	42	51	100	2.226

	Ontvangsten	290.609	0	290.609	5.677	296.286	2.547	14.947	39.016	425	377.213

Toelichting

Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt € 211,2 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen. De mutatie bij de ontvangsten is € 5,7 miljoen.

Uitgaven

Inkomensoverdrachten

– Op basis van uitvoeringsinformatie van UWV wordt de raming van de Werkloosheidswet (WW) opwaarts bijgesteld. Dit is met name het gevolg van een bijstelling van de hoogte van de uitkeringen. De lager dan verwachte instroom over 2025 werkt meerjarig door. Per saldo hebben deze twee bijstellingen een opwaarts effect op de WW-uitkeringslasten van € 109,7 miljoen in 2026, aflopend tot € 24,3 miljoen in 2031.
– Daarnaast stelt het CPB de raming van de werkloze beroepsbevolking in de meest recente raming (CEP 2026) voor de eerste jaren naar boven, en voor de lange termijn naar beneden bij. Voor de eerste jaren van de begrotingshorizon leidt dit tot een opwaartse bijstelling van de WW-uitgaven van € 68,9 miljoen in 2026, € 191,6 miljoen in 2027 en € 148,6 miljoen in 2028. Voor de jaren aan het einde van de begrotingshorizon worden de verwachte WW-uitgaven neerwaarts bijgesteld met € 29,1 miljoen in 2029, € 159,6 miljoen in 2030 en € 126,2 miljoen in 2031.
– Het verlagen van het maximum dagloon met 20% per 2029 uit het Coalitieakkoord 2026 leidt er toe dat de mensen met de hoogste inkomens een lagere uitkering krijgen. Dit leidt tot een besparing op de WW-uitgaven. De besparing op de WW-uitgaven bedraagt vanaf 2029 ongeveer € 200 miljoen per jaar.
– De maximale WW-duur wordt per 1 januari 2028 beperkt tot één jaar. Op 1 januari 2030 wordt ook de WW-uitkering in de eerste twee maanden verhoogd naar 80% van het oude loon. Tegelijkertijd wordt de referte-eis verscherpt naar 42 uit 52 gewerkte weken en gaat de opbouw van WW-rechten naar een halve maand per gewerkt jaar. De wijzigingen leiden naar verwachting tot een besparing op de WW-uitgaven van ongeveer € 560 miljoen in 2029, € 1,1 miljard in 2030 en € 1,4 miljard in 2031.
– De mutatie op de sociale lasten betreft de doorwerking van maatregelen uit het coalitieakkoord en de nieuwe ramingen van de verwachte WW-uitgaven op de premies betaald over WW-uitkeringen.

Nominaal

Ontvangsten

Overheidswerkgevers zijn eigenrisicodragers voor de WW. De WW-uitgaven worden door UWV verhaald op deze werkgevers. De raming van de ontvangsten uit verhaal is voor 2026 naar boven bijgesteld op grond van uitvoeringsinformatie van UWV (€ 6,0 miljoen). Naar verwachting nemen de ontvangsten de komende jaren toe.

3.6 Artikel 6 Ziekte en verlofregelingen

Budgettaire gevolgen van beleid, begrotingsgefinancierd

Tabel 22 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsgefinancierd artikel 6 (bedragen x € 1.000)
		Ontwerpbegroting t (1)	Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)	Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)	Mutaties 1e suppletoire begroting (4)	Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)	Mutatie 2027	Mutatie 2028	Mutatie 2029	Mutatie 2030	Mutatie 2031
Art.	Verplichtingen	40.765	0	40.765	– 18.555	22.210	– 30.073	– 35.691	– 36.458	– 35.541	29.998

	Uitgaven	40.765	0	40.765	– 18.555	22.210	– 30.073	– 35.691	– 36.458	– 35.541	29.998

6.0	Ziekte en verlofregelingen	40.765	0	40.765	– 18.555	22.210	– 30.073	– 35.691	– 36.458	– 35.541	29.998
	Inkomensoverdrachten	40.765	0	40.765	– 18.555	22.210	– 30.073	– 35.691	– 36.458	– 35.541	29.998
	Tegemoetkoming asbestslachtoffers (TAS)	7.755	0	7.755	– 976	6.779	– 976	– 976	– 976	– 976	6.779
	Ziekteverzekering (Caribisch Nederland)	8.105	0	8.105	3.936	12.041	4.140	6.133	6.264	6.381	13.050
	Organo Psycho Syndroom (OPS)- fonds	26	0	26	– 26	0	0	0	0	0	0
	Tegemoetkomingsregeling stoffengerelateerde beroepsziekten (TSB)	24.879	0	24.879	– 21.489	3.390	– 33.237	– 40.848	– 41.746	– 40.946	10.169

	Ontvangsten	0	0	0	2.763	2.763	0	0	0	0	0

Tabel 23 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 6
	2026
juridisch verplicht	100,0%
bestuurlijk gebonden	0,0%
beleidsmatig gereserveerd	0,0%
nog niet ingevuld / vrij te besteden	0,0%

Toelichting

Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt – € 18,6 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen. De mutatie bij de ontvangsten is € 2,8 miljoen. De uitgaven op artikel 6 Ziekte en verlofregelingen zijn voor 100% juridisch verplicht voor het jaar 2026. Per financieel instrument wordt dit onderstaand toegelicht.

Uitgaven

Inkomensoverdrachten

De inkomensoverdrachten zijn gebaseerd op wet- en regelgeving en derhalve voor 100% juridisch verplicht. Het betreft uitkeringslasten Regeling Tegemoetkoming Asbestslachtoffers (TAS), Ziekteverzekering Caribisch Nederland, OPS-voorzieningenfonds en Regeling tegemoetkoming stoffengerelateerde beroepsziekten (TSB).

– De uitkeringslasten van de Ziekteverzekering Caribisch Nederland zijn op basis van de realisatie van de uitkeringslasten 2025 en de bijstelling van de CBS-bevolkingsprognose meerjarig naar boven bijgesteld met € 3,9 miljoen in 2026, oplopend tot € 6,5 miljoen in 2031.
– De TSB-uitgaven zijn bijgesteld op basis van de meest recente uitvoeringsinformatie van de SVB en een nieuwe planning voor de uitbreiding van de regeling met meer beroepsziektes. Uit de realisaties volgt dat het aantal toekenningen lager uit valt dan eerder verwacht. Daarnaast volgt uit de nieuwe planning dat verdere uitbreiding van de regeling minder snel mogelijk is. De bijstelling in 2026 bedraagt in totaal – € 21,5 miljoen.

Ontvangsten

In 2026 is er een terugontvangst van naar verwachting € 2,3 miljoen omdat het voorschot aan de SVB voor de TSB-uitgaven in 2025 hoger is dan de gerealiseerde uitgaven.

Budgettaire gevolgen van beleid, premiegefinancierd

Tabel 24 Budgettaire gevolgen van beleid premiegefinancierd artikel 6 (bedragen x € 1.000)
		Ontwerpbegroting t (1)	Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)	Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)	Mutaties 1e suppletoire begroting (4)	Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)	Mutatie 2027	Mutatie 2028	Mutatie 2029	Mutatie 2030	Mutatie 2031
Art.	Verplichtingen	6.620.327	0	6.620.327	486.403	7.106.730	545.869	574.566	481.639	464.672	9.134.831

	Uitgaven	6.620.327	0	6.620.327	486.403	7.106.730	545.869	574.566	481.639	464.672	9.134.831

6.0	Ziekte en verlofregelingen	6.620.327	0	6.620.327	486.403	7.106.730	545.869	574.566	481.639	464.672	9.134.831
	Inkomensoverdrachten	6.620.327	0	6.620.327	486.403	7.106.730	545.869	574.566	481.639	464.672	9.134.831
	ZW	2.548.159	0	2.548.159	203.163	2.751.322	205.505	212.931	183.428	180.078	2.901.533
	WAZO	1.816.566	0	1.816.566	31.427	1.847.993	25.631	15.760	– 35.912	– 42.535	1.982.250
	WAZO aanvullend geboorteverlof partners	284.122	0	284.122	24.033	308.155	27.669	29.442	14.338	13.425	331.891
	Wet Betaald ouderschapsverlof (WBO)	747.729	0	747.729	93.623	841.352	108.350	116.140	90.326	89.597	926.704
	ZW nominaal	114.667	0	114.667	3.640	118.307	8.789	19.034	16.577	17.006	688.266
	WAZO nominaal	81.701	0	81.701	– 2.165	79.536	– 3.784	– 3.311	– 14.850	– 21.702	469.486
	WAZO aanvullend geboorteverlof partners nominaal	12.785	0	12.785	466	13.251	1.362	2.809	826	504	78.727
	Wet Betaald ouderschapsverlof (WBO) nominaal	33.648	0	33.648	2.530	36.178	6.518	12.153	10.615	12.072	219.821
	Sociale lasten	980.950	0	980.950	129.686	1.110.636	165.829	169.608	216.291	216.227	1.536.153

	Ontvangsten	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0

Toelichting

Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt € 486,4 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen.

Uitgaven

Inkomensoverdrachten

– De ZW-uitkeringslasten zijn meerjarig opwaarts bijgesteld. De bijstelling betreft circa € 203 miljoen in 2026. Dit komt voornamelijk door de bijstelling van het ZW-volume, waarbij mensen met een aflopend dienstverband en zwangere mensen naar verwachting vaker een ZW-uitkering ontvangen. Vanaf 2029 is de opwaartse bijstelling lager vanwege de maatregel verlagen maximum dagloon uit het coalitieakkoord.
– De WAZO-uitkeringslasten zijn opwaarts bijgesteld. De gemiddelde uitkering voor de WAZO-werknemers is meerjarig opwaarts bijgesteld. Tegelijkertijd is het ZEZ-volume meerjarig neerwaarts bijgesteld. Per saldo is er sprake van een opwaartse bijstelling van circa € 31,2 miljoen in 2026. Vanaf 2029 zijn de WAZO-uitkeringslasten neerwaarts bijgesteld vanwege de maatregel verlagen max dagloon uit het coalitieakkoord.
– De uitkeringslasten voor WAZO aanvullend geboorteverlof partners zijn opwaarts bijgesteld. Dit is voornamelijk het gevolg van de bijstelling van het WIEG-volume en in mindere mate door de bijstelling van de gemiddelde WIEG-uitkeringshoogte. De bijstelling bedraagt circa € 24,0 miljoen in 2026. Vanaf 2029 is de opwaartse bijstelling lager vanwege de maatregel verlagen max dagloon uit het coalitieakkoord.
– De raming voor de Wet Betaald ouderschapsverlof (WBO) is opwaarts bijgesteld, met circa € 93,6 miljoen in 2026. Vanaf 2029 is de opwaartse bijstelling lager vanwege de maatregel verlagen max dagloon uit het coalitieakkoord.
– Er is een bijstelling € 130,3 miljoen in 2026 voor de doorwerking van het coalitieakkoord en de ramingen op de premies betaald over WAZO-uitkeringen.

Nominaal

3.7 Artikel 7 Kinderopvang

Budgettaire gevolgen van beleid, begrotingsgefinancierd

Tabel 25 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsgefinancierd artikel 7 (bedragen x € 1.000)
		Ontwerpbegroting t (1)	Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)	Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)	Mutaties 1e suppletoire begroting (4)	Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)	Mutatie 2027	Mutatie 2028	Mutatie 2029	Mutatie 2030	Mutatie 2031
Art.	Verplichtingen	6.213.745	0	6.213.745	– 260.235	5.953.510	– 284.252	– 132.065	– 93.506	– 109.923	8.456.822

	Uitgaven	6.213.745	0	6.213.745	– 260.235	5.953.510	– 284.252	– 132.065	– 93.506	– 109.923	8.456.822

7.0	Kinderopvang	6.213.745	0	6.213.745	– 260.235	5.953.510	– 284.252	– 132.065	– 93.506	– 109.923	8.456.822
	Inkomensoverdrachten	6.140.729	0	6.140.729	– 248.365	5.892.364	– 273.096	– 131.983	– 93.397	– 109.832	8.403.501
	Kinderopvangtoeslag	6.140.729	0	6.140.729	– 248.365	5.892.364	– 273.096	– 131.983	– 93.397	– 109.832	8.403.501
	Subsidies (regelingen)	16.295	0	16.295	– 5.898	10.397	0	0	0	0	1.850
	Kinderopvang	4.500	0	4.500	0	4.500	0	0	0	0	1.850
	Subsidies Caribisch Nederland	11.795	0	11.795	– 5.898	5.897	0	0	0	0	0
	Opdrachten	12.173	0	12.173	– 5.434	6.739	– 8.735	1.090	– 445	– 535	7.361
	Overige Opdrachten	3.302	0	3.302	– 445	2.857	– 4.710	1.090	– 445	– 535	5.669
	Opdrachten Caribisch Nederland	2.371	0	2.371	– 964	1.407	0	0	0	0	1.692
	Opdrachten Stelselherziening KO	6.500	0	6.500	– 4.025	2.475	– 4.025	0	0	0	0
	Bekostiging	13.582	0	13.582	5.601	19.183	232	155	336	444	32.040
	Stichting Projectenbureau Publieke Gezondheid van de Vereniging van Publieke Gezondheid en Veiligheid Nederland (Projectbureau PGV)	1.787	0	1.787	0	1.787	330	0	0	0	1.787
	Kinderopvang BES	11.795	0	11.795	5.601	17.396	– 98	155	336	444	30.253
	Bijdrage aan agentschappen	11.309	0	11.309	0	11.309	0	0	0	0	9.658
	Agentschap DUO	11.309	0	11.309	0	11.309	0	0	0	0	9.658
	Bijdrage aan medeoverheden	19.657	0	19.657	– 6.139	13.518	– 2.653	– 1.327	0	0	2.412
	Versterking Kinderopvang Samenwerking BES(t) 4 kids CN	5.728	0	5.728	781	6.509	0	0	0	0	2.412
	SPUK kwijtschelden schulden Kinderopvang	13.929	0	13.929	– 6.920	7.009	– 2.653	– 1.327	0	0	0

	Ontvangsten	2.112.930	0	2.112.930	– 18.366	2.094.564	– 13.030	– 29.063	– 28.865	– 17.427	1.971.772

Tabel 26 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 7
	2026
juridisch verplicht	99,8%
bestuurlijk gebonden	0,2%
beleidsmatig gereserveerd	0,0%
nog niet ingevuld / vrij te besteden	0,0%

Toelichting

Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt – € 260,2 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen. De mutatie bij de ontvangsten is – € 18,4 miljoen. De uitgaven op artikel 7 Kinderopvang zijn voor 99,8% juridisch verplicht voor het jaar 2026. Per financieel instrument wordt dit onderstaand toegelicht.

Uitgaven

Inkomensoverdrachten

De inkomensoverdrachten zijn gebaseerd op wet- en regelgeving en daarom voor 100% juridisch verplicht. Het betreft uitkeringslasten kinderopvangtoeslag.

De uitgaven Kinderopvangtoeslag (KOT) zijn meerjarig naar beneden bijgesteld. Dit komt hoofdzakelijk doordat uit de uitvoeringsinformatie van Dienst Toeslagen blijkt dat het aantal kinderen dat gebruikmaakte van dagopvang in 2025 naar verwachting iets is afgenomen in tegenstelling tot de eerder verwachte toename, terwijl het gebruik van de buitenschoolse opvang vorig jaar iets minder toenam dan eerder werd verwacht. Dit werkt meerjarig door in een neerwaartse bijstelling van het gebruik. Ook is het gemiddelde urengebruik per kind in de dagopvang neerwaarts bijgesteld.

Subsidies

Het budget voor Subsidies Kinderopvang is voor 73% juridisch verplicht. Het juridisch verplichte gedeelte bestaat uit instellingssubsidies en projectsubsidies kinderopvang in Nederland en een subsidie voor het Klimaatfonds. De twee grootste subsidies zijn een subsidieregeling voor groepshulpen, ten bedrage van circa € 2,0 miljoen, uitgezet via de RVO en de subsidie voor het Klimaatfonds van circa € 360.000.

Voor de Tijdelijke subsidieregeling Caribisch Nederland geldt dat alle kinderopvangorganisaties die aan de voorwaarden voldoen een beroep op de regeling kunnen doen. Daarmee is 100% van het budget voor Subsidies Caribisch Nederland juridisch verplicht. Sinds de invoering van de Wet kinderopvang BES worden de kinderopvangorganisaties via het instrument bekostiging gefinancierd en niet langer via de tijdelijke subsidieregeling.

Opdrachten

Het budget voor Overige Opdrachten is voor 58% juridisch verplicht. Het gaat om opdrachten en onderzoek voor de kinderopvang in Nederland. Daarnaast is 31% bestuurlijk gebonden. De rest van het budget voor Overige Opdrachten (11%) is beleidsmatig gereserveerd.

Vanuit het budget opdrachten Caribisch Nederland is 1% juridisch verplicht. De rest van het budget (99%) is bestuurlijk gebonden. Dit betreffen uitvoeringskosten van de Wko BES voor de Inspectie van het Onderwijs (kosten voor het toezicht op de kinderopvang) en de RCN-unit SZW (zowel implementatie als uitvoering als financierder van de vergoeding kinderopvang en toezichthouder op rechtmatigheid). Daarnaast betreft dit uitvoeringskosten van UVB ten behoeve van de tijdelijke subsidieregeling.

De opdrachten voor de ontwikkeling van het nieuwe financieringsstelsel voor kinderopvang (Opdrachten Stelselherziening KO) zijn voor 95% bestuurlijk gebonden.

Bekostiging

Het budget voor bekostiging is voor 100% juridisch verplicht en bedoeld voor de uitgaven aan Stichting Projectenbureau Publieke Gezondheid van de Vereniging van Publieke Gezondheid en Veiligheid Nederland (PGV) en voor de kinderopvang in Caribisch Nederland.

De financiering van de kinderopvang in Caribisch Nederland op grond van de Wet kinderopvang BES wordt sinds 1 januari 2026 via het instrument bekostiging gefinancierd en is voor 100% juridisch verplicht.

Bijdrage aan agentschappen

Het budget voor bijdrage aan agentschappen is voor 87% juridisch verplicht. Het juridisch verplichte gedeelte is bestemd voor de uitvoering door DUO van het Landelijk Register Kinderopvang en het Personenregister Kinderopvang. De resterende 13% is bestuurlijk gebonden.

Bijdrage aan medeoverheden

De regeling kwijtschelden van publieke schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslag, die door de gemeenten wordt uitgevoerd (SPUK), is 100% juridisch verplicht.

De middelen voor de versterking van de kinderopvang in Caribisch Nederland zijn voor 19% juridisch verplicht. Het juridisch verplichte deel is bestemd voor de activiteiten van BES(t)4Kids. Daarnaast is 61% bestuurlijk gebonden en bestemd voor het realiseren van meer huisvesting voor nieuwe kinderopvangorganisaties en voor Plusopvang. De resterende 20% van het budget is beleidsmatig gereserveerd.

Ontvangsten

De ontvangsten Kinderopvangtoeslag zijn naar beneden bijgesteld. Dit komt vooral door lagere beschikkingen die doorwerken in lagere ontvangsten (lees: een grondslageffect).

3.8 Artikel 8 Oudedagsvoorziening

Budgettaire gevolgen van beleid, begrotingsgefinancierd

Tabel 27 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsgefinancierd artikel 8 (bedragen x € 1.000)
		Ontwerpbegroting t (1)	Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)	Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)	Mutaties 1e suppletoire begroting (4)	Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)	Mutatie 2027	Mutatie 2028	Mutatie 2029	Mutatie 2030	Mutatie 2031
Art.	Verplichtingen	66.725	0	66.725	– 2.242	64.483	– 2.416	– 2.011	– 1.636	– 1.265	83.881

	Uitgaven	66.887	0	66.887	– 2.242	64.645	– 2.416	– 2.011	– 1.636	– 1.265	84.043

8.0	Oudedagsvoorziening	66.887	0	66.887	– 2.242	64.645	– 2.416	– 2.011	– 1.636	– 1.265	84.043
	Inkomensoverdrachten	66.335	0	66.335	– 2.636	63.699	– 2.416	– 2.011	– 1.636	– 1.265	83.491
	AOV inclusief tegemoetkoming (Caribisch Nederland)	66.084	0	66.084	– 2.703	63.381	– 2.416	– 2.011	– 1.636	– 1.265	83.491
	Overbruggingsregeling AOW	251	0	251	7	258	0	0	0	0	0
	Gebaar erkenning Surinaamse ouderen	0	0	0	60	60	0	0	0	0	0
	Opdrachten	552	0	552	394	946	0	0	0	0	552
	Opdrachten	552	0	552	394	946	0	0	0	0	552

	Ontvangsten	0	0	0	32	32	0	0	0	0	0

Tabel 28 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 8
	2026
juridisch verplicht	99,2%
bestuurlijk gebonden	0,0%
beleidsmatig gereserveerd	0,8%
nog niet ingevuld/ vrij te besteden	0,0%

Toelichting

Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt – € 2,2 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen. De mutatie bij de ontvangsten is € 0,03 miljoen. De begrotingsgefinancierde uitgaven op artikel 8 Oudedagsvoorziening zijn voor 99,2% juridisch verplicht voor het jaar 2026 en voor 0,8% beleidsmatig gereserveerd. Per financieel instrument wordt dit onderstaand toegelicht.

Uitgaven

Inkomensoverdrachten

De inkomensoverdrachten zijn gebaseerd op wet- en regelgeving en derhalve voor 100% juridisch verplicht. Het betreft uitkeringslasten AOV, de Overbruggingsregeling AOW (OBR) en het Gebaar erkenning Surinaamse ouderen.

De uitkeringslasten van de AOV Caribisch Nederland zijn op basis van de realisatie van de uitkeringslasten 2025 en de bijstelling van de CBS-bevolkingsprognose meerjarig neerwaarts bijgesteld met € 2,7 miljoen in 2026, aflopend met € 0,9 miljoen in 2031.

Opdrachten

De middelen onder opdrachten zijn voor 45% juridisch verplicht. De juridisch verplichte uitgaven betreffen gereserveerde middelen voor onder andere de AOW-monitor en een analyse over de inkomenspositie van Anw-gerechtigden. Het restant, 55%, is beleidsmatig gereserveerd.

Budgettaire gevolgen van beleid, premiegefinancierd

Tabel 29 Budgettaire gevolgen van beleid premiegefinancierd artikel 8 (bedragen x € 1.000)
		Ontwerpbegroting t (1)	Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)	Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)	Mutaties 1e suppletoire begroting (4)	Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)	Mutatie 2027	Mutatie 2028	Mutatie 2029	Mutatie 2030	Mutatie 2031
Art.	Verplichtingen	58.431.096	0	58.431.096	– 18.170	58.412.926	– 379.101	– 750.318	– 986.283	– 1.245.443	74.657.980

	Uitgaven	58.431.096	0	58.431.096	– 18.170	58.412.926	– 379.101	– 750.318	– 986.283	– 1.245.443	74.657.980

8.0	Oudedagsvoorziening	58.431.096	0	58.431.096	– 18.170	58.412.926	– 379.101	– 750.318	– 986.283	– 1.245.443	74.657.980
	Inkomensoverdrachten	58.431.096	0	58.431.096	– 18.170	58.412.926	– 379.101	– 750.318	– 986.283	– 1.245.443	74.657.980
	AOW	56.459.630	0	56.459.630	1.370	56.461.000	53.941	71.281	62.979	37.649	62.190.427
	AOW nominaal	1.971.466	0	1.971.466	– 19.540	1.951.926	– 433.042	– 821.599	– 1.049.262	– 1.283.092	12.467.553

	Ontvangsten	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0

Toelichting

Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt – € 18,2 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen.

Uitgaven

Inkomensoverdrachten

Op basis van uitvoeringsinformatie van de SVB over 2025 en de CBS-bevolkingsprognose 2025–2070 wordt de raming voor de verwachte uitkeringslasten van de AOW meerjarig opwaarts bijgesteld. De opwaartse bijstelling is circa € 1,4 miljoen in 2026 en loopt op tot circa € 71,3 miljoen in 2028 en loopt daarna weer af tot circa € 8,1 miljoen. Dit is voornamelijk het gevolg van een opwaartse bijstelling van het aantal personen met een AOW. Hier staat een neerwaartse bijstelling tegenover door een lager gemiddeld opbouwpercentage voor de groep die een gekorte AOW ontvangt.

3.9 Artikel 9 Nabestaanden

Budgettaire gevolgen van beleid, begrotingsgefinancierd

Tabel 30 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsgefinancierd artikel 9 (bedragen x € 1.000)
		Ontwerpbegroting t (1)	Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)	Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)	Mutaties 1e suppletoire begroting (4)	Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)	Mutatie 2027	Mutatie 2028	Mutatie 2029	Mutatie 2030	Mutatie 2031
Art.	Verplichtingen	3.280	0	3.280	– 53	3.227	2	56	90	122	3.544

	Uitgaven	3.280	0	3.280	– 53	3.227	2	56	90	122	3.544

9.0	Nabestaanden	3.280	0	3.280	– 53	3.227	2	56	90	122	3.544
	Inkomensoverdrachten	3.280	0	3.280	– 53	3.227	2	56	90	122	3.544
	AWW (Caribisch Nederland)	3.280	0	3.280	– 53	3.227	2	56	90	122	3.544

	Ontvangsten	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0

Tabel 31 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 9
	2026
juridisch verplicht	100,0%
bestuurlijk gebonden	0,0%
beleidsmatig gereserveerd	0,0%
nog niet ingevuld / vrij te besteden	0,0%

Toelichting

Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt – € 0,1 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen. De uitgaven op artikel 9 Nabestaanden zijn voor 100% juridisch verplicht voor het jaar 2026. Per financieel instrument wordt dit onderstaand toegelicht.

Inkomensoverdrachten

De inkomensoverdrachten zijn gebaseerd op wet- en regelgeving en derhalve voor 100% juridisch verplicht. Het betreft uitkeringslasten Algemene weduwen- en wezenverzekering (AWW) Caribisch Nederland.

Budgettaire gevolgen van beleid, premiegefinancierd

Tabel 32 Budgettaire gevolgen van beleid premiegefinancierd artikel 9 (bedragen x € 1.000)
		Ontwerpbegroting t (1)	Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)	Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)	Mutaties 1e suppletoire begroting (4)	Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)	Mutatie 2027	Mutatie 2028	Mutatie 2029	Mutatie 2030	Mutatie 2031
Art.	Verplichtingen	367.233	0	367.233	– 3.204	364.029	– 7.372	– 9.830	– 12.928	– 15.213	372.798

	Uitgaven	367.233	0	367.233	– 3.204	364.029	– 7.372	– 9.830	– 12.928	– 15.213	372.798

9.0	Nabestaanden	367.233	0	367.233	– 3.204	364.029	– 7.372	– 9.830	– 12.928	– 15.213	372.798
	Inkomensoverdrachten	367.233	0	367.233	– 3.204	364.029	– 7.372	– 9.830	– 12.928	– 15.213	372.798
	ANW	329.006	0	329.006	– 2.816	326.190	– 5.491	– 6.681	– 8.325	– 9.387	292.559
	Tegemoetkoming ANW	5.487	0	5.487	– 26	5.461	– 64	– 79	– 102	– 116	4.928
	ANW nominaal	14.623	0	14.623	– 287	14.336	– 1.353	– 1.825	– 2.919	– 3.701	55.834
	Tegemoetkoming ANW nominaal	158	0	158	– 1	157	– 4	– 21	– 25	– 29	729
	Sociale lasten	17.959	0	17.959	– 74	17.885	– 460	– 1.224	– 1.557	– 1.980	18.748

	Ontvangsten	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0

Toelichting

Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt – € 3,2 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen.

3.10 Artikel 10 Tegemoetkoming ouders

Budgettaire gevolgen van beleid, begrotingsgefinancierd

Tabel 33 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsgefinancierd artikel 10 (bedragen x € 1.000)
		Ontwerpbegroting t (1)	Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)	Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)	Mutaties 1e suppletoire begroting (4)	Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)	Mutatie 2027	Mutatie 2028	Mutatie 2029	Mutatie 2030	Mutatie 2031
Art.	Verplichtingen	9.928.997	0	9.928.997	– 67.362	9.861.635	– 47.492	– 74.577	– 101.296	– 88.356	9.230.381

	Uitgaven	9.928.997	0	9.928.997	– 67.362	9.861.635	– 47.492	– 74.577	– 101.296	– 88.356	9.230.381

10.0	Tegemoetkoming ouders	9.928.997	0	9.928.997	– 67.362	9.861.635	– 47.492	– 74.577	– 101.296	– 88.356	9.230.381
	Inkomensoverdrachten	9.928.997	0	9.928.997	– 67.362	9.861.635	– 47.492	– 74.577	– 101.296	– 88.356	9.230.381
	Algemene Kinderbijslagwet (AKW)	4.749.235	0	4.749.235	19.433	4.768.668	20.457	20.350	– 364	– 10.121	4.678.193
	Wet op het Kindgebonden Budget (WKB)	5.164.070	0	5.164.070	– 86.748	5.077.322	– 68.020	– 95.115	– 101.186	– 78.591	4.535.675
	Kinderbijslagvoorziening BES	15.692	0	15.692	– 47	15.645	71	188	254	356	16.513

	Ontvangsten	335.662	0	335.662	– 45.205	290.457	– 59.343	– 56.405	– 55.498	– 53.830	248.632

Tabel 34 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 10
	2026
juridisch verplicht	100,0%
bestuurlijk gebonden	0,0%
beleidsmatig gereserveerd	0,0%
nog niet ingevuld / vrij te besteden	0,0%

Toelichting

Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt – € 67,4 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen. De mutatie bij de ontvangsten is – € 45,2 miljoen. De uitgaven op artikel 10 Tegemoetkoming ouders zijn voor 100% juridisch verplicht voor het jaar 2026. Per financieel instrument wordt dit onderstaand toegelicht.

Uitgaven

Inkomensoverdrachten

De inkomensoverdrachten zijn gebaseerd op huidige wet- en regelgeving en derhalve voor 100% juridisch verplicht. Het betreft uitkeringslasten AKW, WKB en kinderbijslagvoorziening BES.

– De verwachte uitgaven aan de AKW zijn meerjarig opwaarts bijgesteld: € 19,4 miljoen in 2026 tot € 11,6 miljoen in 2031. Dit komt grotendeels door hogere uitgaven aan de extra tegemoetkoming voor ouders van thuiswonende kinderen met een intensieve zorgbehoefte (de AKW+). Daarnaast stelt het CBS het aantal kinderen opwaarts bij in de nieuwste bevolkingsprognose.
– De verwachte uitgaven kindgebonden budget (WKB) zijn meerjarig neerwaarts bijgesteld. Specifiek in 2026 gaat het om een bijstelling van € – 86,7 miljoen. Uit uitvoeringsgegevens blijkt dat het definitief vaststellen van de Wkb vaker minder vaak leidt tot een nabetaling. Daarnaast neemt het huishoudinkomen sterker toe dan eerder was verwacht, waardoor er minder recht op kindgebonden budget bestaat.
– Het kabinet heeft besloten om per 1 januari 2029 het recht op kinderbijslag (AKW) en de daaraan gekoppelde aanspraak op het kindgebonden budget (WKB) af te schaffen voor 16- en 17-jarigen die reeds recht hebben op studiefinanciering. Met deze maatregel wordt beoogd om de samenloop van regelingen te beperken en aan te sluiten bij de situatie van vóór 2020. Tot 2020 bestond er al geen recht op AKW (en daarmee ook WKB) wanneer een 16- of 17-jarig kind recht had op studiefinanciering. Deze uitzondering is destijds geschrapt vanwege de invoering van het leenstelsel. Nu studenten weer recht hebben op een basisbeurs, wordt herinvoering van deze uitzondering passend geacht. Dit beperkt de stapeling van inkomensondersteuning. De middelen worden ingezet ter dekking van de uitvoeringstegenvaller op de SZW-begroting. Structureel levert de maatregel circa € 53 miljoen op. De vormgeving van deze maatregel wordt betrokken bij de verdere uitwerking van de nieuwe kindregeling.

Ontvangsten

De WKB-ontvangsten zijn meerjarig naar beneden bijgesteld. Op basis van realisatiecijfers is het de verwachting dat de komende jaren een kleiner deel van de toeslag die gedurende het jaar wordt bevoorschot, later weer wordt teruggevorderd.

3.11 Artikel 11 Uitvoering

Budgettaire gevolgen van beleid, begrotingsgefinancierd

Tabel 35 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsgefinancierd artikel 11 (bedragen x € 1.000)
		Ontwerpbegroting t (1)	Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)	Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)	Mutaties 1e suppletoire begroting (4)	Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)	Mutatie 2027	Mutatie 2028	Mutatie 2029	Mutatie 2030	Mutatie 2031
Art.	Verplichtingen	723.710	0	723.710	33.308	757.018	17.121	– 4.581	– 1.969	– 2.758	694.305

	Uitgaven	723.710	0	723.710	33.308	757.018	17.121	– 4.581	– 1.969	– 2.758	694.305

11.0	Uitvoering	723.710	0	723.710	33.308	757.018	17.121	– 4.581	– 1.969	– 2.758	694.305
	Opdrachten	2.228	0	2.228	1.415	3.643	0	0	0	0	2.335
	Handhaving en gegevensuitwisseling	2.228	0	2.228	1.415	3.643	0	0	0	0	2.335
	Bekostiging	16.661	0	16.661	1.588	18.249	0	333	333	273	12.673
	Uitvoeringskosten CN	16.661	0	16.661	1.588	18.249	0	333	333	273	12.673
	Bijdrage aan ZBO's/RWT's	703.542	0	703.542	30.305	733.847	17.121	– 6.914	– 4.302	– 5.031	676.018
	Uitvoeringskosten UWV	490.670	0	490.670	24.539	515.209	13.173	– 8.747	– 6.989	– 9.215	470.929
	Uitvoeringskosten SVB	192.812	0	192.812	2.215	195.027	2.987	2.272	1.437	1.634	183.729
	Uitvoeringskosten Bureau Informatie Diensten Nederland (BIDN)	20.060	0	20.060	3.551	23.611	961	– 439	1.250	2.550	21.360
	Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties	1.279	0	1.279	0	1.279	0	0	0	0	1.279
	Landelijk Clientenraad	1.279	0	1.279	0	1.279	0	0	0	0	1.279

	Ontvangsten	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0

Tabel 36 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 11
	2026
juridisch verplicht	95,0%
bestuurlijk gebonden	4,0%
beleidsmatig gereserveerd	1,0%
nog niet ingevuld / vrij te besteden	0,0%

Toelichting

Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt € 33,3 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen. De uitgaven op artikel 11 Uitvoering zijn voor 95% juridisch verplicht voor het jaar 2026. Per financieel instrument wordt dit onderstaand toegelicht.

Uitgaven

Opdrachten

Het budget voor opdrachten is voor 40% juridisch verplicht en voor 60% beleidsmatig gereserveerd. Het betreft het budget handhaving en gegevensuitwisseling SZW.

Bekostiging

Het budget voor bekostiging is voor 100% juridisch verplicht. Het betreft het uitvoeringsbudget voor de RCN-unit SZW en middelen voor ICT-ontwikkeling.

Bijdrage aan ZBO's/RWT's

De bijdragen aan ZBO's zijn voor 96% juridisch verplicht, 3% bestuurlijk gebonden en 1% beleidsmatig gereserveerd. Deze budgetten worden bij goedkeuring van de jaarplannen vastgesteld.

Uitvoeringskosten UWV

Als gevolg van de jaarlijkse prijsherijking van de uitvoeringskosten volgt een budgetneutrale schuif tussen premie- en begrotingsgefinancierd budget van € 7,5 miljoen.

Uitvoeringskosten NOW

Betreft uitvoeringskosten UWV voor het afhandelen van openstaande NOW-vorderingen door UWV in 2026 (€ 7,0 miljoen).

Vergoedingsregeling WIA

De uitvoeringskosten UWV voor de vergoedingsregeling WIA (herstel)acties zijn begrotingsgefinancierd. De gereserveerde middelen zijn daarom overgeboekt naar het begrotingsgefinancierde begrotingshoofdstuk. Het kabinet is voornemens om de regeling in werking te laten treden in september 2026 met een doorlooptijd van 2 jaar. Om aan te sluiten bij het baten- en lastenstelsel van UWV worden de middelen in 2026 en 2027 aan UWV bevoorschot.

Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties

De bijdrage aan nationale organisaties is 100% juridisch verplicht. Het betreft een bijdrage aan de Landelijke Cliëntenraad (LCR). Het budget wordt bij goedkeuring van het jaarplan vastgesteld.

Budgettaire gevolgen van beleid, premiegefinancierd

Tabel 37 Budgettaire gevolgen van beleid premiegefinancierd artikel 11 (bedragen x € 1.000)
		Ontwerpbegroting t (1)	Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)	Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)	Mutaties 1e suppletoire begroting (4)	Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)	Mutatie 2027	Mutatie 2028	Mutatie 2029	Mutatie 2030	Mutatie 2031
Art.	Verplichtingen	2.709.163	0	2.709.163	– 71.997	2.637.166	– 61.670	148.292	110.426	153.729	3.370.525

	Uitgaven	2.709.163	0	2.709.163	– 71.997	2.637.166	– 61.670	148.292	110.426	153.729	3.370.525

11.0	Uitvoeringskosten	2.709.163	0	2.709.163	– 71.997	2.637.166	– 61.670	148.292	110.426	153.729	3.370.525
	Bijdrage aan ZBO's/RWT's	2.709.163	0	2.709.163	– 71.997	2.637.166	– 61.670	148.292	110.426	153.729	3.370.525
	Uitvoeringskosten UWV	2.383.491	0	2.383.491	– 67.074	2.316.417	– 70.274	133.382	99.813	148.711	2.538.931
	Uitvoeringskosten SVB	220.632	0	220.632	0	220.632	3.509	1.296	28	– 80	225.458
	Uitvoeringskosten UWV nominaal	96.472	0	96.472	– 4.769	91.703	4.942	13.541	11.107	6.021	557.272
	Uitvoeringskosten SVB nominaal	8.568	0	8.568	– 154	8.414	153	73	– 522	– 923	48.864

	Ontvangsten	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0

Toelichting

Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt – € 72,0 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen.

Uitgaven

Bijdrage aan ZBO's / RWT's

Uitvoeringskosten UWV

– Doordat er incidentele meevallers zijn binnen UWV, wordt het toegekende uitvoeringsbudget beleidsmatig naar beneden bijgesteld met € 89 miljoen voor het jaar 2026. De meevallers komen voornamelijk doordat de werkgeversbijdrage aan de pensioenregeling lager uitvalt. Daarnaast is er incidenteel onderuitputting bij verschillende organisatieonderdelen binnen UWV. Tot slot heeft UWV maatregelen genomen om de taakstellingen die volgen uit het hoofdlijnenakkoord van Kabinet Schoof en het Amendement Bontenbal c.s. in te vullen. Deze maatregelen leveren in 2026 meer op dan benodigd voor het invullen van deze taakstellingen. Daarnaast wordt het uitvoeringsbudget opwaarts bijgesteld als gevolg van de verwerking van de uitvoeringsinformatie en CEP (€ 61,3 miljoen in 2026 oplopend tot € 89 miljoen in 2031). Dit is voornamelijk het gevolg van een opwaartse bijstelling van de WIA-volumes.
– De uitvoeringskosten UWV voor de vergoedingsregeling WIA (herstel)acties zijn begrotingsgefinancierd. De gereserveerde middelen zijn daarom overgeboekt naar het begrotingsgefinancierde begrotingshoofdstuk. Het kabinet is voornemens om de regeling in werking te laten treden in september 2026 met een doorlooptijd van 2 jaar. Om aan te sluiten bij het baten- en lastenstelsel van UWV worden de middelen in 2026 en 2027 aan UWV bevoorschot.
– Er worden structurele middelen gereserveerd voor de gebruikerskosten voor de Basisregistratie Personen (BRP), die jaarlijks aan BZK worden overgeboekt (€ 7,7 miljoen). SZW vergoedt deze kosten voor UWV, de SVB, BKWI, het BIDN, en de NLA.
– In het coalitieakkoord «Aan de slag» zijn middelen gereserveerd voor taakherschikking bij UWV (€ 6 miljoen in 2026 oplopend naar € 9,3 miljoen vanaf 2031).
– Voor de verlaging van het maximumdagloon zijn in het coalitieakkoord middelen gereserveerd voor de implementatie bij UWV (€ 10 miljoen).
– Er is sprake van een kasschuif van € 125 miljoen uit 2027 naar 2030 (€ 70 miljoen) en 2031 (€ 55 miljoen).

Nominaal

Dit betreft de doorwerking van CEP op de nominale ontwikkeling van de uitvoeringskosten UWV.

3.12 Artikel 12 Rijksbijdragen

Budgettaire gevolgen van beleid, begrotingsgefinancierd

Tabel 38 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsgefinancierd artikel 12 (bedragen x € 1.000)
		Ontwerpbegroting t (1)	Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)	Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)	Mutaties 1e suppletoire begroting (4)	Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)	Mutatie 2027	Mutatie 2028	Mutatie 2029	Mutatie 2030	Mutatie 2031
Art.	Verplichtingen	32.633.056	0	32.633.056	51.233	32.684.289	461.498	– 51.028	– 18.599	– 195.120	42.395.996

	Uitgaven	32.633.056	0	32.633.056	51.233	32.684.289	461.498	– 51.028	– 18.599	– 195.120	42.395.996

12.0	Rijksbijdragen	32.633.056	0	32.633.056	51.233	32.684.289	461.498	– 51.028	– 18.599	– 195.120	42.395.996
	Bijdrage aan sociale fondsen	32.633.056	0	32.633.056	51.233	32.684.289	461.498	– 51.028	– 18.599	– 195.120	42.395.996
	Kosten heffingskortingen AOW	4.128.900	0	4.128.900	– 44.600	4.084.300	– 581.300	– 708.000	– 828.900	– 870.800	4.074.700
	Vermogenstekort Ouderdomsfonds	28.203.600	0	28.203.600	75.900	28.279.500	1.022.200	866.500	1.017.300	880.000	38.215.200
	Tegemoetkoming arbeidsongeschikten	186.563	0	186.563	24.197	210.760	24.773	– 191.077	– 191.077	– 191.077	0
	Zwangere zelfstandigen	113.993	0	113.993	– 4.264	109.729	– 4.175	– 18.451	– 15.922	– 13.243	106.096

	Ontvangsten	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0

Tabel 39 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 12
	2026
juridisch verplicht	100,0%
bestuurlijk gebonden	0,0%
beleidsmatig gereserveerd	0,0%
nog niet ingevuld / vrij te besteden	0,0%

Toelichting

Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt € 51,2 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen. De uitgaven op artikel 12 Rijksbijdragen zijn voor 100% juridisch verplicht voor het jaar 2026. Per financieel instrument wordt dit onderstaand toegelicht.

Uitgaven

Bijdrage aan sociale fondsen

De bijdragen aan sociale fondsen zijn 100% juridisch verplicht. De rijksbijdrage in de kosten van heffingskortingen AOW en het vermogenstekort Ouderdomsfonds zijn juridisch verplicht volgens de Wet financiering sociale verzekeringen. De rijksbijdrage tegemoetkoming arbeidsongeschikten is juridisch verplicht volgens de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA), de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen (WAZ) en de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO). De rijksbijdrage zwangere zelfstandigen is juridisch verplicht volgens de Wet arbeid en zorg. Hoofdstuk van de Begroting 2026 gaat nader in op de financiering van de sociale fondsen.

– De geraamde uitgaven voor de rijksbijdrage aan het Ouderdomsfonds voor de kosten van heffingskortingen wordt op basis van de CEP-ramingen in 2026 met € 44,6 miljoen naar beneden bijgesteld. Dat komt vooral doordat het tarief van de eerste schijf van de inkomstenbelasting is verhoogd. Daardoor slaat een groter deel van de heffingskortingen neer bij de inkomstenbelasting en een kleiner deel bij de volksverzekeringen. De rijksbijdrage om voor de volksverzekeringen de kosten van heffingskortingen te compenseren kan daardoor kleiner zijn.
– De uitgaven aan de rijksbijdragen voor het vermogenstekort van het Ouderdomsfonds wordt voor 2026 met € 75,9 miljoen naar boven bijgesteld. Een van de oorzaken voor deze bijstelling is dat er voor het Ouderdomsfonds voor 2026 nu € 775 miljoen minder premie-ontvangsten worden geraamd. De rijksbijdrage moet dus met dit bedrag stijgen om deze lagere premie-inkomsten aan te vullen. Iets lagere uitgaven, de lagere BIKK en lagere rente-ontvangsten verhogen de rijksbijdrage met € 86 miljoen. Daar staat tegenover dat de rijksbijdrage voor 2026 met ongeveer € 785 miljoen omlaag kan doordat het Ouderdomsfonds het jaar 2025 heeft afgesloten met een vermogensoverschot.

3.13 Artikel 13 Integratie en maatschappelijke samenhang

Budgettaire gevolgen van beleid, begrotingsgefinancierd

Tabel 40 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsgefinancierd artikel 13 (bedragen x € 1.000)
		Ontwerpbegroting t (1)	Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)	Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)	Mutaties 1e suppletoire begroting (4)	Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)	Mutatie 2027	Mutatie 2028	Mutatie 2029	Mutatie 2030	Mutatie 2031
Art.	Verplichtingen	484.728	250	484.978	– 10.589	474.389	53.224	106.484	134.908	142.601	446.989

	Uitgaven	485.728	250	485.978	– 20.589	465.389	53.224	106.484	134.908	142.601	446.989

13.0	Integratie en maatschappelijke samenhang	485.728	250	485.978	– 20.589	465.389	53.224	106.484	134.908	142.601	446.989
	Inkomensoverdrachten	36.594	0	36.594	– 1.328	35.266	– 1.597	– 1.896	– 2.147	– 2.379	24.965
	Remigratiewet	36.594	0	36.594	– 1.328	35.266	– 1.597	– 1.896	– 2.147	– 2.379	24.965
	Subsidies (regelingen)	20.414	0	20.414	4.412	24.826	0	0	0	0	11.174
	Opbouw kennisfunctie integratie	2.632	0	2.632	0	2.632	0	0	0	0	2.198
	Vluchtelingenwerk Nederland	1.208	0	1.208	0	1.208	0	0	0	0	1.009
	Overige subsidies algemeen	4.357	0	4.357	4.412	8.769	0	0	0	0	1.300
	Vroege Integratie en Participatie	12.217	0	12.217	0	12.217	0	0	0	0	6.667
	Opdrachten	29.561	250	29.811	– 12.736	17.075	1.050	1.320	151	0	10.928
	Opdracht Integratie	29.061	250	29.311	– 12.736	16.575	1.050	1.320	151	0	10.928
	Remigratie	500	0	500	0	500	0	0	0	0	0
	Bijdrage aan ZBO's/RWT's	63.571	0	63.571	– 13.446	50.125	11.316	8.741	10.799	11.136	46.588
	COA	63.571	0	63.571	– 13.446	50.125	11.316	8.741	10.799	11.136	46.588
	Bijdrage aan agentschappen	29.595	0	29.595	0	29.595	0	0	0	0	24.453
	Agentschap DUO	29.595	0	29.595	0	29.595	0	0	0	0	24.453
	Bijdrage aan medeoverheden	289.645	0	289.645	0	289.645	35.290	91.930	120.438	128.389	311.812
	Gemeenten inburgeringsvoorzieningen	289.645	0	289.645	0	289.645	35.290	91.930	120.438	128.389	311.812
	Leningen	16.348	0	16.348	2.509	18.857	7.165	6.389	5.667	5.455	17.069
	DUO	16.348	0	16.348	2.509	18.857	7.165	6.389	5.667	5.455	17.069

	Ontvangsten	3.000	0	3.000	54.122	57.122	1.500	1.500	1.500	1.500	4.500

Tabel 41 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 13
	2026
juridisch verplicht	90,0%
bestuurlijk gebonden	8,0%
beleidsmatig gereserveerd	2,0%
nog niet ingevuld / vrij te besteden	0,0%

Toelichting

Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt – € 20,6 miljoen bij de uitgaven en – € 10,6 bij de verplichtingen. De verwachte ontvangsten nemen toe met € 54,1 miljoen. De uitgaven op artikel 13 Integratie en maatschappelijke samenhang zijn voor 90% juridisch verplicht en 8% bestuurlijk gebonden en 2% beleidsmatig gereserveerd voor het jaar 2026. Hieronder volgt een toelichting per financieel instrument.

Uitgaven

Inkomensoverdrachten

De Inkomensoverdrachten volgen uit wet- en regelgeving op het terrein van de Remigratiewet en zijn daarmee voor 100% juridisch verplicht.

Subsidies

De subsidies zijn voor 20% juridisch verplicht. Daarnaast zijn de subsidies voor het Kennisplatform Integratie en Samenleving, Vluchtelingenwerk Nederland en de werkgeversregeling «Statushouders aan het werk' bestuurlijk gebonden vanwege meerjarige afspraken met de ontvangende organisaties. Iedere vijf jaar wordt opnieuw bezien of de subsidies worden voortgezet. De post overige subsidies is voor 20% verplicht en is bestemd voor de afrekening van lopende integratieverplichtingen. De verwachting is dat de overige middelen volledig besteed gaan worden aan geplande nieuwe subsidies in het kader van de Actieagenda Integratie in 2026.

Opdrachten

De opdrachtenbudgetten zijn voor 20% verplicht. De rest is beleidsmatig gereserveerd voor de uitvoering van de Actieagenda Integratie en ter ondersteuning van de Wi2021. De middelen voor opdrachten zijn voor het onderdeel Remigratie geheel gebonden aan bestuurlijke afspraken.

Bijdrage aan ZBO's/RWT's

De bijdrage aan ZBO's is bedoeld voor de uitvoering van de voorinburgering door het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) en is daarmee 100% juridisch verplicht.

Het budget voor COA voorinburgering is bij voorjaar 2026 met € 13,4 miljoen naar beneden bijgesteld vanwege de verwachting dat minder personen deelnemen aan voorinburgering dan voorheen werd gedacht.

Bijdrage aan agentschappen

De bijdrage aan de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) ten behoeve van het beheer van het examenstelsel en de uitvoering van het leenstelsel is gebaseerd op gemaakte afspraken en daarmee 100% juridisch verplicht.

Bijdrage aan medeoverheden

De taken en verantwoordelijkheden door gemeenten zijn vastgelegd in de inburgeringswet. De specifieke uitkering aan gemeenten ten behoeve van inburgeringsvoorzieningen in het nieuwe stelsel is onderdeel van de nieuwe Wet inburgering 2021. Daarmee zijn deze uitgaven 100% juridisch verplicht. De middelen zijn voor 2027 en verder naar boven bijgesteld. Dit wordt veroorzaakt omdat de raming conform het coalitieakkoord is bijgesteld naar hogere aantallen.

Leningen

Dit budget vloeit voort uit de Wet inburgering 2013 en de Wet inburgering 2021 en is daarmee 100% juridisch verplicht. De middelen zijn voor 2027 en verder naar boven bijgesteld omdat de raming conform het coalitieakkoord is bijgesteld naar hogere aantallen.

Ontvangsten

De SPUK inburgeringsontvangsten over 2025 zijn € 48,2 miljoen. Dit komt doordat het aantal asielstatushouders dat in gemeenten instroomden in 2025 lager was dan eerst gedacht, waardoor er minder inburgeraars met hun inburgeringstraject gestart zijn. Deze afrekening wordt verrekend in 2026.

4 Niet-beleidsartikelen

4.1 Apparaat Kerndepartement

Tabel 42 Budgettaire gevolgen van Apparaat Kerndepartement artikel 96 (bedragen x € 1.000)
		Ontwerpbegroting t (1)	Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)	Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)	Mutaties 1e suppletoire begroting (4)	Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)	Mutatie 2027	Mutatie 2028	Mutatie 2029	Mutatie 2030	Mutatie 2031
Art.	Verplichtingen	631.903	0	631.903	22.827	654.730	33.815	17.829	– 89.051	– 232.287	348.937
	Uitgaven	635.914	0	635.914	22.827	658.741	33.815	17.829	– 89.051	– 232.287	348.696

96.0	Apparaat Kerndepartement	635.914	0	635.914	22.827	658.741	33.815	17.829	– 89.051	– 232.287	348.696
	Personele uitgaven	517.384	0	517.384	9.244	526.628	20.285	4.028	– 102.035	– 243.743	228.285
	eigen personeel	501.263	0	501.263	4.258	505.521	18.800	3.680	– 101.686	– 243.153	216.014
	externe inhuur	11.370	0	11.370	2.793	14.163	65	– 589	– 959	– 1.200	6.910
	overige personele uitgaven	4.751	0	4.751	2.193	6.944	1.420	937	610	610	5.361
	Materiële uitgaven	118.530	0	118.530	13.583	132.113	13.530	13.801	12.984	11.456	120.411
	overige materiële uitgaven	21.518	0	21.518	2.771	24.289	– 74	– 80	– 80	– 80	21.843
	ICT	31.319	0	31.319	3.515	34.834	5.909	5.837	4.890	3.458	32.744
	bijdrage aan SSO's	65.693	0	65.693	7.297	72.990	7.695	8.044	8.174	8.078	65.824

	Ontvangsten	105.698	0	105.698	246	105.944	30.149	30.513	30.513	30.267	135.845

Toelichting

Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt € 22,8 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen en € 0,2 miljoen bij de ontvangsten.

Uitgaven

Personele uitgaven

– In 2027 start de Nederlandse Autoriteit voor de Uitleenmarkt (NAU) als onderdeel van SZW. De NAU gaat toezien op de uitvoering van de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta). In 2026 zijn er voorbereidende werkzaamheden.
– Vanaf 2027 is het effect zichtbaar van de ingeboekte taakstellingen uit het Coalitieakkoord. Het gaat om de efficiencytaakstelling vanaf 2027 en de taakstelling Vernieuwing Rijksdienst vanaf 2029. Beide taakstellingen zijn vooralsnog volledig ingeboekt op artikel 96 onder eigen personeel. De bedragen zullen voor de Begroting 2027 worden herverdeeld binnen de begroting van SZW.

Bijdrage aan SSO's

Het budget voor de bijdrage aan SSO's wordt opgehoogd vanwege de gestegen tarieven van de SSO's (met name Rijksvastgoedbedrijf en SSC-ICT).

Ontvangsten

De NAU wordt gefinancierd vanuit leges. Deze worden geboekt als ontvangst op artikel 96.

4.2 Nog onverdeeld

Tabel 43 Budgettaire gevolgen van Nog omverdeeld artikel 99 (bedragen x € 1.000)
		Ontwerpbegroting t (1)	Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)	Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2)	Mutaties 1e suppletoire begroting (4)	Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4)	Mutatie 2027	Mutatie 2028	Mutatie 2029	Mutatie 2030	Mutatie 2031
Art.	Verplichtingen	168.026	– 3.250	164.776	– 37.380	127.396	– 31.675	– 115.887	– 15.619	– 17.840	314.220

	Uitgaven	168.026	– 3.250	164.776	– 37.380	127.396	– 31.675	– 115.887	– 18.094	– 17.840	314.220

99.0	Nog onverdeeld	168.026	– 3.250	164.776	– 37.380	127.396	– 31.675	– 115.887	– 18.094	– 17.840	314.220
	Nog te verdelen	168.026	– 3.250	164.776	– 37.380	127.396	– 31.675	– 115.887	– 18.094	– 17.840	314.220
	waarvan apparaat	7.270	0	7.270	68.185	75.455	68.218	57.535	52.260	51.701	51.947
	waarvan programma	160.756	– 3.250	157.506	– 105.565	51.941	– 99.893	– 173.422	– 70.354	– 69.541	262.273

	Ontvangsten	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0

Toelichting

Het totaal van de mutaties 1e suppletoire begroting bedraagt – € 37,4 miljoen bij de uitgaven en de verplichtingen.

Uitgaven

– Er zijn diverse overboekingen van en naar andere departementen. De grootste zijn overboekingen naar het Gemeentefonds voor onder andere vroegsignalering als onderdeel van het basispakket voor het IBO problematische schulden (€ 21,3 miljoen); re-integratiedienstverlening gericht op jongeren (€ 12,5 miljoen); kortdurende opvang voor dakloze niet-rechthebbende EU-burgers (€ 8,0 miljoen); de uitvoering van het wetsvoorstel Handhaving Sociale Zekerheid (€ 6,6 miljoen). JenV ontvangt € 3,8 miljoen voor de doorontwikkeling van de clustering Rijksincasso. OCW krijgt € 9,8 miljoen voor hogere kosten voor het afnemen van Nt2-examens voor inburgeraars en extra kosten van DUO.
– Daarnaast zijn er verschillende herschikkingen binnen de SZW-begroting. Zo gaat er € 8,9 miljoen naar artikel 2 voor het wetsvoorstel Stroomlijning keten voor derdenbeslag en € 2,3 miljoen voor de uitvoering van de wet Beslagvrije voet. Ook gaat er € 4,1 miljoen naar artikel 11 voor de uitvoering van het wetsvoorstel Handhaving door UWV en de SVB en € 3,5 miljoen voor de overheveling van taken van het schuldenknooppunt naar het Bureau Informatie Diensten Nederland (BIDN). Daarnaast is er een overboeking van € 3,8 miljoen naar artikel 96 voor de inrichting van de Nederlandse Autoriteit voor de Uitleenmarkt (NAU) en van € 2,1 miljoen naar artikel 1 en 96 voor de invoering van de EU-richtlijn Loontransparantie.
– Voor de uitvoering van het knelpunt keteneffecten bij nabetalingen zijn additionele middelen gereserveerd op artikel 99. Dit gaat om € 0,6 miljoen in 2026 en € 6,8 miljoen in 2027.
– Om beter aan te sluiten bij het verwachte kasritme van de uitgaven vindt er een aantal kasschuiven plaats. Dit geldt onder meer voor de middelen voor inburgering, waarvoor € 9,4 miljoen naar 2026 en € 1,7 miljoen naar 2027 wordt geschoven vanuit 2028–2031, voordat deze middelen worden overgeboekt naar OCW (zie eerste bullet). Voor het wetsvoorstel Stroomlijning keten voor derdenbeslag worden middelen uit 2026 (€ 5,5 miljoen) en 2027 (€ 0,5 miljoen) doorgeschoven naar 2028 en 2029. Vanwege vertraging van het wetsvoorstel verbreding banenafspraak wordt € 18,8 miljoen voor Loonkostensubsidie in de Wajong doorgeschoven van 2027 en 2028 naar 2029 en verder. Daarnaast wordt er € 2,5 miljoen van 2026 geschoven naar 2027 vanwege vertraging van het wetsvoorstel Meer zekerheid flexwerkers en omdat er tijd nodig is om het verduidelijkingsonderdeel van de wet Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden aan te passen naar de Zelfstandigenwet.
– Tot slot worden enkele reserveringen op artikel 99 ingezet ter dekking van onvermijdelijkheden. Dit geldt bijvoorbeeld voor de reservering die is gemaakt naar aanleiding van het IBO problematische schulden (€ 5,1 miljoen in 2026, € 37,5 miljoen in 2027 en € 99,3 miljoen in 2028). De opvolging van het IBO wordt meegewogen in de besluitvorming over de besteding van de envelop «Aanpak armoede en problematische schulden» die is vrijgemaakt in het coalitieakkoord. Ook de middelen voor de taaleis (€ 17,4 miljoen structureel) worden ingezet ter dekking van de uitvoeringstegenvaller op de SZW-begroting. Daarnaast vervalt de reservering van € 7,4 miljoen voor Handhaving in 2026.

5 Bijlagen

5.1 Bijlage 1: Lijst van afkortingen

Tabel 44
Afkorting	Betekenis
ACOI	Adviescommissie Openbaarheid en Informatiehuishouding
AFM	Autoriteit Financiële Markten
AHK	Algemene heffingskorting
AIO	Aanvullende Inkomensvoorziening Ouderen
AKW	Algemene Kinderbijslagwet
AMvB	Algemene maatregel van bestuur
Anw	Algemene Nabestaandenwet / Nabestaandenfonds
AO	Arbeidsongeschiktheid, of Algemeen Overleg
Aof	Arbeidsongeschiktheidsfonds
AOV	Algemene Ouderdomsverzekering Caribisch Nederland, of Arbeidsongeschiktheidsverzekering
AOW	Algemene Ouderdomswet / Ouderdomsfonds
APP	Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen
Arbo	Arbeidsomstandigheden
ASB	Assurantiebelasting
ATW	Arbeidstijdenwet
avv	Wet op het algemeen verbindend en het onverbindend verklaren van bepalingen van collectieve arbeidsovereenkomsten
AWf	Algemeen Werkloosheidsfonds
Awir	Algemene Wet Inkomensafhankelijke Regelingen
AWW	Algemene Weduwen- en Wezenverzekering Caribisch Nederland, of Algemene Weduwen en Wezenwet
AZC	Asielzoekerscentrum
BAZ	Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen
Bbz	Besluit bijstandsverlening zelfstandigen
BES	Bonaire, Sint-Eustatius en Saba (samen Caribisch Nederland)
BIDN	Bureau InformatieDiensten Nederland
BIKK	Bijdrage in kosten kortingen
BKWI	Bureau Keteninformatisering Werk en Inkomen
BMIP	Brabants Migratie Informatiepunt
BNC	Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen
BNPL	Buy Now Pay Later
BRP	Basisregistratie Personen
Brzo	Besluit risico’s zware ongevallen
BZ	(Ministerie van) Buitenlandse Zaken
BZK	(Ministerie van) Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
cao	Collectieve arbeidsovereenkomst
CASS	Administratief Centrum voor de sociale zekerheid van de Rijnvarenden
CBS	Centraal Bureau voor de Statistiek
CIZ	Centrum Indicatiestelling Zorg
CJIB	Centraal Justitieel Incassobureau
CMD	Common Mental Disorder
CN	Caribisch Nederland (Bonaire, Sint Eustatius, Saba)
COA	Centraal Orgaan opvang Asielzoekers
CPB	Centraal Planbureau
CSE	Chronic solvent-induced encephalopathy, een aandoening van het centrale zenuwstelsel als gevolg van de langdurige blootstelling aan oplosmiddelen
Ctgb	College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden
DGA	Duurzaam geen arbeidsvermogen
DI	Duurzame inzetbaarheid
DKIZ	Dubbele kinderbijslag intensieve zorg
DMS	Document Management Systeem
DNB	De Nederlandsche Bank
DUO	Dienst Uitvoering Onderwijs
EK	Eerste Kamer
ELA	European Labour Authority (Europese Arbeidsautoriteit)
EMU	Economische en Monetaire Unie
EPA	Ernstige psychische aandoening
EPSCO	Raad Werkgelegenheid, Sociaal Beleid, Volksgezondheid en Consumentenzaken
ERD ZW	Eigenrisicodragen Ziektewet
ESB-regeling	Subsidieregeling voor scholing en re-integratie van personen met arbeidsbeperkingen en ernstige scholingsbelemmeringen
ESF	Europees Sociaal Fonds
ESF+	Europees Sociaal Fonds Plus
ETK-regeling	Extra Territoriale Kosten regeling
EU	Europese Unie
EZ	(Ministerie van) Economische Zaken
FIN	(Ministerie van) Financiën
G&VW	Gezond en Veilig Werken
GGD	Gemeentelijke of Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst
GGZ	Geestelijke gezondheidszorg
GHOR	Geneeskundige Hulpverleningsorganisaties in de Regio
GIPs	Grensinformatiepunten
GWV	Generieke Werkgeversvoorziening
havo	Hoger algemeen voortgezet onderwijs
HLA	Hoofdlijnenakkoord
HVP	Herstel- en Veerkrachtplan
IAS	Instituut Asbestslachtoffers
IB	Inlichtingenbureau
IBO	Interdepartementaal Beleidsonderzoek
IBPV	Instelling voor bedrijfspensioenvoorziening
IHH	Informatiehuishouding
ILO	International Labour Organization
IO&E	Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed
IOAOW	Inkomensondersteuning AOW-gerechtigden
IOAW	Inkomensvoorziening Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte werkloze Werknemers
IOAZ	Inkomensvoorziening Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte gewezen Zelfstandigen
IORP	Europese Pensioenfondsrichtlijn
IOW	Inkomensvoorziening Oudere Werklozen
IPS	Individuele Plaatsing en Steun
IUSD	Integratie-uitkering sociaal domein
IVA	Inkomensvoorziening voor volledig en duurzaam arbeidsongeschikten
JenV	(Ministerie van) Justitie en Veiligheid
Jeugd-LIV	Tegemoetkoming verhoging minimumjeugdloon, of Minimumjeugdloonvoordeel
KIS	Kennisplatform Inclusief Samenleven
KO	Kinderopvang
KOT	Kinderopvangtoeslag
LCR	Landelijke Cliëntenraad
LIV	Lage-inkomensvoordeel
LKS	Loonkostensubsidie
LKV	Loonkostenvoordelen
LLO	Leven Lang Ontwikkelen
LOCOV	Longitudinaal Onderzoek Cohort Oekraïense Vluchtelingen
LOCS	Longitudinaal Onderzoek Cohort Statushouders
LRK	Landelijk Register Kinderopvang
mbo	middelbaar beroepsonderwijs
MCKW	Mobiliteitscentrum Kolenketen Westhaven
MDIEU	Maatwerkregeling duurzame inzetbaarheid en eerder uittreden
MEV	Macro-economische Verkenning
MIP	Meerjarig investeringsprogramma
Mkb	Midden- en kleinbedrijf
MKBA	Maatschappelijke Kosten-Batenanalyse
Mln	Miljoen
NCDR	Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme
NEA	Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden
NGF	Nationaal Groeifonds
Nibud	Nationaal instituut voor budgetvoorlichting
NL	Nederland
NLA	Nederlandse Arbeidsinspectie
NOW	Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor Werkgelegenheid
NPLV	Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid
NVVK	Branchevereniging voor schuldhulpverlening, sociaal bankieren en bewindvoering
NWO	Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek
OBR	Overbruggingsregeling AOW
OCTAS	Onafhankelijke commissie toekomst arbeidsongeschiktheidsstelsel
OCW	(Ministerie van) Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
OPS	Organo Psycho Syndroom
OV	Ongevallenverzekering Caribisch Nederland
Pgb	Persoonsgebonden budget
PGV	Stichting Projectenbureau Publieke Gezondheid van de Vereniging van Publieke Gezondheid en Veiligheid Nederland
PIP	Plan Inburgering en Participatie
POC KOT, of POK	Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag
PPI	Premiepensioeninstelling
PRK	Personenregister Kinderopvang
Pro	Praktijkonderwijs
pSG	Plaatsvervangend secretaris-generaal
PWRI	Pensioenfonds Werk en (Re-)Integratie
RBK	Register Buitenlandse Kinderopvang
RBV	Rijksbegrotingsvoorschriften
RCN	Rijksdienst Caribisch Nederland (unit Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
REACH CLP	Registration, Evaluation, Authorisation en restriction of Chemicals and Classification, Labelling en Packaging
REACT-EU	Recovery Assistance for Cohesion and the Territories of Europe
RI&E	Risico-inventarisatie en -evaluatie
RIHH	Regeringscommissaris Informatiehuishouding
RIS	Rapportage integratie en samenleven
RIVM	Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
RNI	Registratie niet-ingezetenen
RMT	Regionaal mobiliteitsteam
RSO	Rijksschoonmaakorganisatie
RVO	Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland
RVU	Regeling voor vervroegde uittreding
RvW	Regeling van Werkzaamheden
RWC	Regionale werkcentra
RWT	Rechtspersoon met een Wettelijke Taak
SBB	Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven
SBCM	Stichting Beheer Collectieve Middelen
SCP	Sociaal en Cultureel Planbureau
SEA	Strategische Evaluatie Agenda
SER	Sociaal-economische Raad
SG	Secretaris-generaal
SiSa	Single information Single audit
SLIM	Stimuleringsregeling leren en ontwikkelen in mkb-ondernemingen
SMI	Sociaal-medische indicatie
SPUK	Specifieke Uitkering
SSO	Shared Service Organisatie
STAP	Stimulering Arbeidsmarktpositie
Stb.	Staatsblad
SUWI	Structuur Uitvoeringsorganisatie Werk en Inkomen
SVB	Sociale Verzekeringsbank
Sw	Sociale werkvoorziening
SZ	Sociale Zekerheid
SZI	(Directoraat Generaal) Sociale Zekerheid en Integratie
SZW	(Ministerie van) Sociale Zaken en Werkgelegenheid
TAS	Regeling Tegemoetkoming Asbestslachtoffers
TK	Tweede Kamer
TNO	Organisatie voor Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderzoek
TOGS	Tegemoetkoming Ondernemers Getroffen Sectoren COVID-19
Tozo	Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers
TSB	Tegemoetkoming Stoffengerelateerde Beroepsziekten
TVL	Tegemoetkoming Vaste Lasten
TW	Toeslagenwet
Twv	Tewerkstellingsvergunning
Ufo	Uitvoeringsfonds voor de overheid
UN	United Nations
UVB	Uitvoering Van Beleid
UWV	Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen
Vbar	Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden
VE	Voorschoolse educatie
VGR	Voortgangsrapportage
VIA	Voor een Inclusieve Arbeidsmarkt
VIM	Vereenvoudiging Inkomensondersteuning voor Mensen
VN	Verenigde Naties
VNG	Vereniging van Nederlandse Gemeenten
VOG	Verklaring Omtrent het Gedrag
Vso	Voortgezet speciaal onderwijs
Vut	Vervroegde uittreding
vwo	Voorbereidend wetenschappelijk onderwijs
VWS	(Ministerie van) Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Waadi	Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs
Wab	Wet arbeidsmarkt in balans
WagwEU	Wet arbeidsvoorwaarden gedetacheerde werknemers in de Europese Unie
Wajong	Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten
Wamil	Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening militairen
WAO	Wet op de Arbeidsongeschiktheidsverzekering
WAS	Wet aanpak schijnconstructies
WaU	Werk aan Uitvoering
Wav	Wet arbeid vreemdelingen
WAZ	Wet op de Arbeidsongeschiktheidsverzekering Zelfstandigen
WAZO	Wet Arbeid en Zorg
WBO	Wet betaald ouderschapsverlof
WEA	Werkgevers Enquête Arbeid
WEU	Wet eenmalige gegevensuitvraag werk en inkomen
Wfw	Wet flexibel werken
WGA	Regeling Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten
WGO	Wetgevingsoverleg
Whk	Werkhervattingskas
WIA	Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen
WKB	Wet op het Kindgebonden Budget
Wko	Wet kinderopvang
Wlz	Wet langdurige zorg
Wml	Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag / Wettelijk minimumloon
Wob	Wet openbaarheid van bestuur
Woo	Wet open overheid
WOR	Wet op de Ondernemingsraden
Wsnp	Wet schuldsanering natuurlijke personen
Wsw	Wet sociale werkvoorziening
Wtl	Wet tegemoetkomingen loondomein
Wtp	Wet toekomst pensioenen
Wtta	Wet toelating ter beschikkingstelling van arbeidskrachten
WW	Werkloosheidswet
WJW	Wet werken waar je wilt
ZBO	Zelfstandig Bestuursorgaan
ZEA	Zelfstandigen Enquête Arbeid
ZEZ	Regeling Zelfstandig En Zwanger
ZonMw	Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie
ZV	Ziekteverzekering Caribisch Nederland
ZVW	Zorgverzekeringswet
ZW	Ziektewet
zzp	Zelfstandige zonder personeel

Kamerstuk 36915-XV-2

Memorie van toelichting

Dossier: Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2026 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)

Gepubliceerd: 2 april 2026

Indiener(s): Thierry Aartsen (VVD), Hans Vijlbrief (D66)

Onderwerpen: begroting financiën

Bron: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-36915-XV-2.html

ID: 36915-XV-2

Nr. 2 MEMORIE VAN TOELICHTING

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL

1 Begrotingsstaat premiegefinancierd (voorjaarsnota)

B. BEGROTINGSTOELICHTING

1 Leeswijzer

2 Beleid

2.1 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties

X Noot

3 Beleidsartikelen

3.1 Artikel 1 Arbeidsmarkt

3.2 Artikel 2 Bijstand, Participatiewet en Toeslagenwet

3.3 Artikel 3 Arbeidsongeschiktheid

3.4 Artikel 4 Jonggehandicapten

3.5 Artikel 5 Werkloosheid

3.6 Artikel 6 Ziekte en verlofregelingen

3.7 Artikel 7 Kinderopvang

3.8 Artikel 8 Oudedagsvoorziening

3.9 Artikel 9 Nabestaanden

3.10 Artikel 10 Tegemoetkoming ouders

3.11 Artikel 11 Uitvoering

3.12 Artikel 12 Rijksbijdragen

3.13 Artikel 13 Integratie en maatschappelijke samenhang

4 Niet-beleidsartikelen

4.1 Apparaat Kerndepartement

4.2 Nog onverdeeld

5 Bijlagen

5.1 Bijlage 1: Lijst van afkortingen