Gepubliceerd: 25 maart 2021
Indiener(s): Bas van 't Wout (minister economische zaken) (VVD)
Onderwerpen: begroting financiƫn
Bron: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-35780-2.html
ID: 35780-2

Nr. 2 MEMORIE VAN TOELICHTING

A ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL

Wetsartikel 1

De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2021 wijzigingen aan te brengen in de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat.

Normaliter wordt nieuw beleid in uitvoering genomen nadat de Staten-Generaal de begrotingswet heeft geautoriseerd. Aangezien uitvoering van de spoedeisende maatregelen die in deze vijfde incidentele suppletoire begroting zijn opgenomen in het belang van het Rijk zijn, niet kan wachten tot formele autorisatie van beide Kamers der Staten-Generaal, zal het kabinet de uitvoering van de maatregelen starten. Hiermee wordt gehandeld conform lid 2 van artikel 2.27 van de Comptabiliteitswet 2016. Voor de indiening van deze vijfde incidentele suppletoire begroting is uw Kamer vooraf geïnformeerd via de Kamerbrief Kabinetsstrategie Versterken van onderzoeks- en innovatie-ecosystemen van 30 oktober 2020, de Kamerbrief Aanvullingen op het economisch steun- en herstelpakket van 12 maart 2021 en de Kamerbrief Tijdelijke regeling subsidie evenementen COVID-19van 19 maart 2021.

De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.

De Minister van Economische Zaken en Klimaat, B. van ’t Wout

B ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ DE BEGROTINGSARTIKELEN

1. Leeswijzer

Ondergrenzen toelichtingen

Voor wat betreft het toelichten van significanteverschillen in de uitgaven, ontvangsten en verplichtingen zijn de ondergrenzen gehanteerd zoals opgenomen in de onderstaande tabel.

Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen

Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen)

Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)

< 50

1

2

=> 50 en < 200

2

4

=> 200 < 1.000

5

10

=> 1.000

10

20

In sommige gevallen, waar politiek relevant, worden ook posten toegelicht beneden deze ondergrenzen.

2. Beleidsartikelen

2.1 Beleidsartikel 2 Bedrijvenbeleid: innovatie en ondernemerschap voor duurzame welvaartsgroei

Tabel 1 Budgettaire gevolgen van beleid vijfde incidentele suppletoire begroting (ISB) (bedragen x € 1.000)
 

Stand ontwerpbegroting 2021 incl. NvW, amendementen en ISB's1

Mutaties 5eISB

Stand 5e ISB

Mutatie 2022

Mutatie 2023

Mutatie 2024

Mutatie 2025

VERPLICHTINGEN

12.051.799

987.500

13.039.299

0

0

0

0

Waarvan garantieverplichtingen

4.335.000

 

4.335.000

       

Waarvan overige verplichtingen

7.716.799

987.500

8.704.299

       
               

UITGAVEN

7.972.896

807.500

8.780.396

40.000

40.000

30.000

10.000

Waarvan juridisch verplicht

20%

 

34%

       
               

Subsidies (regelingen)

6.652.735

806.500

7.459.235

40.000

40.000

30.000

10.000

MKB-Innovatiestimulering Topsectoren (MIT)

41.217

 

41.217

       

Eurostars

18.000

 

18.000

       

Bevorderen Ondernemerschap

16.590

 

16.590

       

Cofinanciering EFRO, inclusief INTERREG

25.590

 

25.590

       

Bijdrage aan ROM's

7.330

 

7.330

       

Verduurzaming industrie

36.264

 

36.264

       

Startup-beleid

18.300

 

18.300

       

Urgendamaatregelen industrie

59.500

 

59.500

       

Invest-NL

10.582

 

10.582

       

Noodloket (TOGS)

1.600

 

1.600

       

Qredits

70.000

 

70.000

       

Tegemoetkoming vaste lasten

6.112.000

450.000

6.562.000

       

Tegemoetkoming vaste lasten Caribisch Nederland

17.800

1.500

19.300

       

Tegemoetkoming Starters

180.000

 

180.000

       

Omscholing naar tekortsectoren

37.500

 

37.500

       

Steunmaatregel mobiliteitscluster

0

30.000

30.000

40.000

40.000

30.000

10.000

TRSEC

0

325.000

325.000

       

Overige subsidies

462

 

462

       
               

Leningen

160.000

0

160.000

0

0

0

0

Bedrijfssteun

160.000

 

160.000

       
               

Garanties

307.740

0

307.740

0

0

0

0

BMKB

37.523

 

37.523

       

Groeifaciliteit

8.472

 

8.472

       

Garantie Ondernemingsfinanciering (GO)

11.745

 

11.745

       

Garantie Ondernemingsfinanciering (Corona)

250.000

 

250.000

       
               

Opdrachten

10.998

0

10.998

0

0

0

0

Onderzoek en opdrachten

3.766

 

3.766

       

Caribisch Nederland

1.296

 

1.296

       

Regeldruk

2.271

 

2.271

       

Regiekosten regionale functie

665

 

665

       

Small Business Innovation Research

3.000

 

3.000

       
               

Bijdrage aan agentschappen

110.599

1.000

111.599

0

0

0

0

Bijdrage RVO.nl

110.068

1.000

111.068

       

Bijdrage Agentschap Telecom

531

 

531

       
               

Bijdrage aan ZBO's/RWT’s

326.810

0

326.810

0

0

0

0

Bijdrage aan TNO

177.836

 

177.836

       

Kamer van Koophandel

123.498

 

123.498

       

Bijdrage aan NWO-TTW

25.476

 

25.476

       
               

Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties

402.864

0

402.864

0

0

0

0

Internationaal Innoveren

51.986

 

51.986

       

PPS-toeslag (voorheen TKI-toeslag)

166.411

 

166.411

       

TO2 (Deltares, MARIN en NLR)

59.682

 

59.682

       

Topsectoren overig

15.793

 

15.793

       

Ruimtevaart (ESA)

72.104

 

72.104

       

Bijdrage NBTC

9.239

 

9.239

       

Bijdragen organisaties

5.649

 

5.649

       

Economische ontwikkeling en technologie

10.000

 

10.000

       

EU-cofinanciering JTF

12.000

 

12.000

       
               

Storting begrotingsreserve

1.150

0

1.150

0

0

0

0

Storting reserve BMKB

1.150

 

1.150

       
               

ONTVANGSTEN

153.738

0

153.738

0

0

0

0

BMKB

33.000

 

33.000

       

Groeifaciliteit

8.000

 

8.000

       

Garantie Ondernemings-financiering (GO)

13.000

 

13.000

       

Luchtvaartkrediet-regeling

5.912

 

5.912

       

Rijksoctrooiwet

37.887

 

37.887

       

Eurostars

5.094

 

5.094

       

F-35

8.000

 

8.000

       

Bedrijfssteun

40.000

 

40.000

       

Diverse ontvangsten

2.845

 

2.845

       
X Noot
1

Kamerstuk 35 677, nr. 1 en 2, Kamerstuk 35 685, nr. 1 en 2, Kamerstuk 35 723, nr. 1 en 2 en Kamerstuk 35 747, nr. 1 en 2.

Toelichting

In deze incidentele suppletoire begroting wordt het parlement om autorisatie verzocht voor het aangaan van verplichtingen en doen van uitgaven zoals vermeld in de Kamerbrief Aanvullingen op het economisch steun- en herstelpakket van 12 maart 2021 met betrekking tot de Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL), de Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL) Caribisch Nederland en de steunmaatregel mobiliteitscluster en de Kamerbrief Tijdelijke regeling subsidie evenementen COVID-19 van 19 maart 2021 met betrekking tot de tijdelijke regeling subsidie evenementen COVID-19 (TRSEC).

Verplichtingen en uitgaven

Subsidies

Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL)

Het budget van de TVL wordt verhoogd met € 450 mln. Deze verhoging houdt verband met verhoging van het vergoedingspercentage van de regeling voor het tweede kwartaal van 2021 van 85% naar 100%.

Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL) Caribisch Nederland

De regeling TVL Caribisch Nederland is gebaseerd op de TVL voor Europees Nederland en toegesneden op de lokale omstandigheden. Het budget van de regeling wordt voor het tweede kwartaal van 2021 met € 1,5 mln verhoogd in verband met verhoging van het vergoedingspercentage van 85% naar 100%.

Steunmaatregel mobiliteitscluster

De omzetten in het mobiliteitscluster lopen sterk terug als gevolg van de coronacrisis, waardoor ook de R&D-investeringen onder grote druk staan. R&D is noodzakelijk om te kunnen blijven concurreren en om de klimaatopgaven te realiseren. Om de teruggang in R&D-investeringen te mitigeren is een subsidieregeling aangekondigd voor bedrijven in de automotive, luchtvaart en maritieme sectoren. De subsidie is bedoeld voor R&D-projecten die op korte termijn kunnen starten en een looptijd hebben van maximaal 4 jaar. Het budget voor de regeling is vastgesteld op € 150 mln.

Tijdelijke regeling subsidie evenementen COVID-19 (TRSEC)

Het kabinet heeft in de Kamerbrief van 21 januari jl. (Kamerstuk 35 420, nr. 217) aangekondigd minimaal € 300 mln steun te verlenen aan de evenementensector in de vorm van een garantieregeling en heeft de Kamer op 19 maart jl. een brief gestuurd met de nadere uitwerking van deze regeling.

De regeling is bedoeld voor organisatoren (en hun leveranciers) van evenementen die gepland staan tussen 1 juli en 31 december 2021. De regeling biedt vergoeding van gemaakte kosten indien het evenement door de rijksoverheid vanwege de epidemiologische situatie wordt verboden. Door de voor annulering gemaakte kosten te vergoeden behouden organisatoren liquiditeit om op termijn opnieuw te investeren en inkomsten te genereren, zodat de sector na de coronacrisis weer zelfstandig verder kan. Het plafond van de te verlenen subsidie en leningen bedraagt € 385 mln. Dit bedrag is als verplichtingenbudget opgenomen. Het kasbudget van € 325 mln is de raming van het uit te betalen bedrag.

Bijdrage RVO.nl

Het bedrag van € 1 mln betreft een globale raming van de uitvoeringskosten van de TRSEC (zie boven).

Het kabinet monitort voortdurend hoe het pakket van generieke crisismaatregelen voor diverse economische actoren uitwerkt en of het pakket nog adequaat is. Als de uitgaven hoger uitvallen dan de huidige ramingen dan zal dit generaal worden gecompenseerd. Bij onderuitputting na definitieve beëindiging van de crisismaatregelen vloeien de middelen terug naar het algemene beeld.

2.2 Beleidsartikel 3 Toekomstfonds

Tabel 2 Budgettaire gevolgen van beleid vijfde incidentele suppletoire begroting (ISB) (bedragen x € 1.000)
 

Stand ontwerpbegroting 2021 incl. NvW, amendementen en ISB's1

Mutaties 5eISB

Stand 5e ISB

Mutatie 2022

Mutatie 2023

Mutatie 2024

Mutatie 2025

VERPLICHTINGEN

250.348

250.000

500.348

0

0

0

0

Waarvan garantieverplichtingen

   

0

       

Waarvan overige verplichtingen

250.348

250.000

500.348

       
     

0

       

UITGAVEN

265.316

250.000

515.316

0

0

0

0

Waarvan juridisch verplicht

53%

 

37%

       
               

Subsidies (regelingen)

4.264

0

4.264

0

0

0

0

Smart Industry

183

 

183

       

Haalbaaarheidsstudies STW

800

 

800

       

Thematische Technology Transfer

3.281

 

3.281

       
               

Leningen

247.144

250.000

497.144

0

0

0

0

Startups / MKB financiering

             

Volledig revolverend

             

Fund to Fund

31.592

 

31.592

       

ROM's

85.000

 

85.000

       

Dutch Future Fund

0

25.000

25.000

       

Deep Tech Fund

0

175.000

175.000

       

Fonds Alternatieve Financiering

0

50.000

50.000

       

Deels revolverend

             

Innovatiekrediet

48.682

 

48.682

       

Risicokapitaal Seed Capital

33.620

 

33.620

       

Vroegefasefinanciering / informal investors

21.260

 

21.260

       

Startups / MKB

4.995

 

4.995

       

Investeringen in fundamenteel en toegepast onderzoek

             

Met vermogensbehoud

             

Fundamenteel en toegepast onderzoek

10.952

 

10.952

       

Onco research

3.031

 

3.031

       

Smart Industry

239

 

239

       

Thematische Technology Transfer

7.773

 

7.773

       
               

Bijdrage aan agentschappen

13.908

0

13.908

0

0

0

0

Bijdrage RVO.nl

13.908

 

13.908

       
               

Ontvangsten

44.000

0

44.000

0

0

0

0

Fund to Fund

17.900

 

17.900

       

Innovatiekrediet

15.000

 

15.000

       

Seed Capital

10.300

 

10.300

       

DVI II

800

 

800

       
X Noot
1

Kamerstuk 35 677, nr. 1 en 2, Kamerstuk 35 685, nr. 1 en 2, Kamerstuk 35 723, nr. 1 en 2 en Kamerstuk 35 747, nr. 1 en 2.

Toelichting

In deze incidentele suppletoire begroting wordt het parlement om autorisatie verzocht voor het aangaan van verplichtingen en doen van uitgaven zoals aangekondigd in de Kamerbrief Kabinetsstrategie Versterken van onderzoeks- en innovatie-ecosystemen van 30 oktober 2020 (Kamerstuk 33 009, nr. 96) met betrekking tot een pakket aan maatregelen gericht op 1) de ondersteuning van kennisintensieve start- en scale-ups om de technologische kennis en internationale concurrentiepositie voor Nederland te beschermen, 2) de behoefte aan «grote tickets» voor Nederlandse scale-ups generiek en 3) de ondersteuning van alternatieve financiers om het bestaande financieringsaanbod in Nederland te verbreden.

Verplichtingen en uitgaven

Leningen

Als onderdeel van het steun- en herstelpakket heeft het kabinet samen met Invest-NL een pakket aan maatregelen voor de verdere ondersteuning van start- en scale-ups en het (innovatieve) mkb aangekondigd. Dit pakket bestaat uit een drietal maatregelen:

de ondersteuning van kennisintensieve start- en scale-ups om de technologische kennis en internationale concurrentiepositie voor Nederland te beschermen via een deeptech fonds,

de behoefte aan «grote tickets» voor Nederlandse scale-ups generiek via het Dutch Future Fund en

de ondersteuning van alternatieve financiers om non-bancaire financieringsmogelijkheden te vergroten via een fonds voor alternatieve financiers.

Voor het totaalpakket heeft het kabinet € 250 mln voor 2021 gereserveerd. Met deze incidentele suppletoire begroting worden de middelen aan de EZK begroting toegevoegd, waarbij € 175 mln voorzien is voor het deeptech fonds, € 25 mln voor een bijdrage aan het Dutch Future Fund en € 50 mln voor de oprichting van het fonds voor alternatieve financiers. De Kamer wordt in april nader over de uitwerking van dit pakket aan maatregelen geïnformeerd.

Het kabinet monitort voortdurend hoe het pakket van generieke crisismaatregelen voor diverse economische actoren uitwerkt en of het pakket nog adequaat is. Als de uitgaven hoger uitvallen dan de huidige ramingen dan zal dit generaal worden gecompenseerd. Bij onderuitputting na definitieve beëindiging van de crisismaatregelen vloeien de middelen terug naar het algemene beeld.