• Vraag 1

  Bent u bekend met het bericht «Aantal kinderen in Rotterdam in de jeugdzorg voor het vierde jaar op rij gestegen», waarin wordt gemeld dat in Rotterdam inmiddels 15.160 jongeren tot 23 jaar met jeugdzorg te maken hadden, dat dit neerkomt op ongeveer één op de elf jongeren, en dat dit afwijkt van de landelijke dalende trend?1
  
  

  Ja, ik ben bekend met dit artikel.
  

• Vraag 2

  Kunt u voor de jaren 2020 tot en met 2025, uitgesplitst naar gemeente, jeugdregio en provincie, aangeven hoeveel jongeren jeugdzorg ontvingen, zowel absoluut als als percentage van het aantal jongeren tot 23 jaar?
  
  

  De door u opgevraagde informatie is dusdanig uitgebreid dat deze niet goed weer te geven is in tabellen in deze schriftelijke beantwoording. Daarom zijn hieronder verschillende verwijzingen opgenomen, die u direct naar deze cijfers op de website van het CBS toeleiden:
  Vanwege doorgevoerde verbeteringen in de verwerking van gegevens over jeugdzorg tussen 2020 en 2021, wordt data over de jeugdzorg door het CBS gepresenteerd in twee afzonderlijke periodes: periode 2015 – 2020 en periode 2021 tot heden. Hierdoor zijn de uitkomsten over jeugdhulp over de jaren 2021 en later niet goed te vergelijken met de uitkomsten over de jaren 2015 t/m 2020. Meer informatie is te vinden in de Methodewijzigingen Beleidsinformatie jeugd.5 Indien data over de jeugdzorg 2020 toch gewenst is, dan is deze online beschikbaar.6
  

• Vraag 3

  Kunt u deze cijfers uitsplitsen naar jeugdhulp zonder verblijf, jeugdhulp met verblijf, pleegzorg, gezinsgerichte opvang, gesloten jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering?
  
  

  De door u gewenste selecties bevat te veel data (bij de uitsplitsing naar gemeente) om online (via de website van het CBS) te kunnen weergeven in tabellen. Wel kunnen deze als CSV-bestand gedownload worden via de open data API van het Dataportaal.7 Voer daar de gewenste selectie in en download de CSV. Een andere optie is om de data in delen online te filteren. De verwijzingen daarvoor zijn hieronder opgenomen.
  Data jongeren met jeugdzorg 2021 – 2025 in delen:
  Data naar jeugdregio en provincie:
  

• Vraag 4

  Kunt u aangeven in welke gemeenten het jeugdzorggebruik het sterkst boven of onder het landelijke gemiddelde ligt, en welke verklarende factoren daarvoor volgens u het meest aannemelijk zijn?
  
  

  Hieronder treft u een landkaart met de weergave van het jeugdzorggebruik per gemeente (jongeren tot 23 jaar). De kleuren van de gemeenten geven een indicatie van of het jeugdzorggebruik ver boven of onder het landelijke gemiddelde ligt. Er bestaat een interactieve landkaart online om van iedere gemeente afzonderlijk de percentages te zien.13 Het CBS doet verder geen duiding van de cijfers. Per gemeente zullen de onderliggende redenen verschillen, zeker waar het gaat om gemeenten die sterk boven of onder het landelijk gemiddelde liggen. Vanuit VWS wordt wel nog onderzoek uitgezet naar aanvullend inzicht in de uitgavenontwikkeling van de jeugdzorg en de onderliggende factoren. Dit zal in algemene zin ook meer inzicht moeten geven in de ontwikkelingen in jeugdhulpgebruik.
  

• Vraag 5

  Kunt u voor de afgelopen vijf jaar aangeven welk deel van de jeugdhulptrajecten is gestart als crisis, welk deel herhaald beroep betreft en welk deel betrekking heeft op jongeren die daarnaast ook jeugdbescherming of jeugdreclassering ontvangen?
  
  

  Op basis van de beschikbare informatie van het CBS, geeft onderstaande tabel inzicht in «gestart met crisis» en «herhaald beroep».14
  Totaal jeugdhulptrajecten
  Totaal begonnen trajecten
  Herhaald beroep
  Gestart met crisis
  2021
  652.970
  304.760
  79.630
  26,1
  11.715
  3,8
  2022
  667.420
  309.615
  80.230
  25,9
  10.610
  3,4
  2023
  702.100
  326.450
  83.235
  25,5
  10.935
  3,3
  2024
  709.935
  323.860
  84.275
  26
  10.200
  3,1
  20251
  673.075
  288.685
  77.350
  26,8
  9.665
  3,3
  % t.o.v. totaal aantal begonnen trajecten
  Betreft voorlopige cijfers.
  Voorts vraagt u naar de uitsplitsing hierin naar jeugdbescherming en jeugdreclassering. Hieronder is in een tweetal tabellen de beschikbare informatie over het aantal jeugdigen met jeugdbescherming en/of jeugdreclassering weergegeven. Een verdere uitsplitsing naar jeugdbescherming of jeugdreclassering (bijvoorbeeld naar de wijze van de start van het traject) is echter niet mogelijk. Dit komt omdat de betreffende data niet op deze wijze aan elkaar is gekoppeld. Verder is er data beschikbaar over herhaald beroep van jeugdreclasseringsmaatregelen en van ondertoezichtstellingen in de jeugdbescherming.15, 16
  Jongeren met meerdere vormen van jeugdzorg
  Jongeren met jeugdhulp
  Jongeren met jeugdhulp
  Jongeren met jeugdhulp
  Jongeren met jeugdhulp
  Jongeren met jeugdhulp
  Jeugdbescherming
  Wel of geen JR
  41.235
  38.765
  35.720
  33.940
  32.825
  Wel JR
  1.040
  1.060
  1.020
  1.085
  1.145
  Geen JR
  40.195
  37.705
  34.700
  32.855
  31.675
  Alleen voogdij
  Wel of geen JR
  10.305
  9.990
  9.480
  8.995
  8.380
  Wel JR
  135
  145
  165
  180
  170
  Geen JR
  10.170
  9.840
  9.315
  8.815
  8.210
  Alleen OTS
  Wel of geen JR
  29.925
  27.970
  25.605
  24.450
  24.005
  Wel JR
  895
  905
  845
  895
  970
  Geen JR
  29.030
  27.065
  24.760
  23.555
  23.040
  Zowel voogdij als OTS
  Wel of geen JR
  1.005
  810
  640
  495
  440
  Wel JR
  10
  10
  10
  10
  10
  Geen JR
  995
  800
  625
  485
  430
  CBS StatLine Jongeren met één of meerdere vormen van jeugdzorg te raadplegen via https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/85101NED/table?dl=D5E3A.
  Betreft voorlopige cijfers.
  Jongeren met meerdere vormen van jeugdzorg
  Jongeren met jeugdhulp
  Jongeren met jeugdhulp
  Jongeren met jeugdhulp
  Jongeren met jeugdhulp
  Jongeren met jeugdhulp
  Wel JR
  Wel/geen jeugdbescherming
  7.975
  7.475
  7.665
  8.290
  8.660
  Wel JR
  Wel jeugdbescherming
  1.040
  1.060
  1.020
  1.085
  1.145
  Wel JR
  Alleen voogdij
  135
  145
  165
  180
  170
  Wel JR
  Alleen OTS
  895
  905
  845
  895
  970
  Wel JR
  Zowel voogdij als
  OTS
  10
  10
  10
  10
  10
  Wel JR
  Geen jeugdbescherming
  6.935
  6.410
  6.645
  7.205
  7.515
  CBS jongeren met één of meerdere vormen van jeugdzorg te raadplegen via https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/85101NED/table?dl=D5F80.
  Betreft voorlopige cijfers.
  

• Vraag 6

  Kunt u de jeugdzorgcijfers uitsplitsen naar leeftijdscategorie, geslacht, type huishouden, inkomenskwintiel van het huishouden en onderwijssoort?
  
  

  Voor de gewenste data adviseren wij om de nieuwste CBS rapporten te raadplegen over jeugdhulp,17 jeugdbescherming,18 en jeugdreclassering.19 In de rapporten staan (interactieve) staafdiagrammen met bijbehorende tabellen (incl. cijfers van voorgaande jaren) overzichtelijk gepresenteerd tezamen met een begeleidend schrijven.
  

• Vraag 7

  Kunt u, voor zover beschikbaar en met inachtneming van statistische geheimhouding, de jeugdzorgcijfers tevens uitsplitsen naar geboorteland van de jongere, geboorteland van de ouders en herkomstland conform CBS-definities?
  
  

  Hieronder treft u de voorlopige cijfers jeugdzorg naar herkomst 2025. Betreffende data is alleen terug te vinden in CBS rapporten over jeugdzorg,19 jeugdbescherming,20 en jeugdreclassering,21 en zijn niet beschikbaar in online StatLine tabellen.
  Jeugdzorg naar herkomst
  Jongeren jeugdhulp zonder verblijf
  Jongeren jeugdhulp met verblijf
  Jongeren met jeugdbescherming
  Jongeren met jeugdreclassering
  10,4
  0,9
  1
  0,3
  Nederland
  10,7
  0,9
  0,9
  0,2
  Europa (exclusief Nederland)
  10
  1
  1,1
  0,4
  Turkije
  6,9
  0,4
  0,6
  0,5
  Marokko
  7,1
  0,5
  0,7
  0,9
  Suriname
  10,3
  1,7
  2
  1,1
  Nederlands-Caribisch gebied
  13,9
  2,8
  2,8
  1,9
  Indonesië
  8,5
  0,8
  0,7
  0,4
  Overig Afrika, Azië, Amerika en Oceanië
  9,5
  0,9
  1,1
  0,7
  6,1
  0,7
  1
  0,5
  Europa (exclusief Nederland)
  5,5
  0,6
  1
  0,2
  Turkije
  6
  0,4
  0,6
  0,2
  Marokko
  9,5
  1
  1,6
  1,4
  Suriname
  8,6
  1,5
  1,5
  0,9
  Nederlands-Caribisch gebied
  10,3
  1,9
  2,5
  1,2
  Indonesië
  4
  0,4
  0,5
  0,1
  Overig Afrika, Azië, Amerika en Oceanië
  6,3
  0,7
  0,9
  0,7
  

• Vraag 8

  Kunt u daarbij nadrukkelijk onderscheid maken tussen jeugdhulp zonder verblijf, jeugdhulp met verblijf, jeugdbescherming en jeugdreclassering, omdat deze vormen inhoudelijk en beleidsmatig sterk verschillen?
  
  

  De informatie die hierover beschikbaar is, is opgenomen in het antwoord bij vraag 7.
  

• Vraag 9

  Welke van deze achtergrondkenmerken hangen volgens bestaande CBS-analyses het sterkst samen met jeugdzorggebruik, en welke beleidsconclusies verbindt u daaraan?
  
  

  Een soortgelijke analyse als waar u naar vraagt is in 2023 door het CBS uitgevoerd over het jaar 2021.20 Dit onderzoek had naast herkomst ook betrekking op andere demografische achtergrondkenmerken. Voor de daaropvolgende jaren zijn dergelijke analyses niet gedaan.
  Het onderzoek laat de samenhang zien tussen jeugdhulpgebruik en verschillende factoren. Dit betekent overigens niet dat ook geconcludeerd kan worden dat er sprake is van een causaal verband. De samenhang voor jeugdhulp zonder verblijf is het sterkst met de factoren GGZ gebruik in huishouden, speciaal onderwijs en leeftijd. Voor jeugdhulp met verblijf is dit speciaal onderwijs, samenstelling van het huishouden en gebruik van Wmo en/of WLZ in het gezin. Voor Jeugdbescherming is dit ouders wonen op hetzelfde adres/samenstelling van het huishouden, speciaal onderwijs en gebruik van Wmo en/of WLZ. Voor Jeugdreclassering is dit verdachte in huishouden, HALT, geslacht en speciaal onderwijs/hoogst gevolgde opleiding.
  Kortom, in algemene zin blijk uit dit onderzoek dat jongeren met jeugdzorg vaker dan jongeren zonder jeugdzorg te maken hebben met problemen op andere gebieden. Daarmee sluiten de uitkomsten van het onderzoek aan op de beleidsinzet om een integrale en brede blik te hanteren wanneer er problemen bij jeugdigen voordoen en/of een beroep gedaan wordt op jeugdzorg. Onder andere met het met een brede blik kijken naar en betrekken van het gezin bij hulpvragen (waaronder een verklarende analyse), de inzet op stevige lokale teams en de inzet op passende zorg en ondersteuning.
  

• Vraag 10

  Kunt u aangeven welk deel van de jeugdhulptrajecten wordt gestart via de gemeentelijke toegang, welk deel via huisarts, jeugdarts of medisch specialist, welk deel via gecertificeerde instellingen en welk deel via rechterlijke of justitiële route?
  
  

  Hieronder worden de meest actuele cijfers hierover weergegeven.21
  Huisarts
  35
  36
  38,7
  39,5
  Gemeentelijke toegang
  32,7
  32,3
  30,9
  30,6
  Geen verwijzer
  16,8
  17,5
  16,2
  15,6
  Gecertificeerde instelling
  5,7
  5,6
  5,7
  5,8
  Medisch specialist
  5,5
  4,6
  4,4
  4,5
  Jeugdarts
  3,7
  3,7
  3,7
  3,5
  Rechter, Officier van Justitie, functionaris Justitiële jeugdinrichting
  0,3
  0,3
  0,3
  0,3
  Onbekend
  0,2
  0,1
  0,1
  0,1
  Gemeentelijke toegang
  43,3
  44,9
  44,4
  43,5
  Gecertificeerde instelling
  38,1
  36,3
  35
  36,1
  Huisarts
  6,6
  6,4
  6
  5,6
  Medisch specialist
  6
  5,4
  6,5
  6,4
  Rechter, Officier van Justitie, functionaris Justitiële jeugdinrichting
  0,9
  1,2
  0,9
  0,8
  Jeugdarts
  0,4
  0,4
  0,4
  0,4
  Geen verwijzer
  0
  0
  0
  0
  Onbekend
  4,6
  5,3
  7
  7,1
  Betreft voorlopige cijfers.
  

• Vraag 11

  Klopt het dat gemeenten bij de medische verwijsroute wel financieel verantwoordelijk zijn, maar beperkt kunnen sturen op de feitelijke toekenning van hulp? Zo ja, welke gevolgen heeft dit voor kostenbeheersing en voor het terugdringen van onnodige of lichte jeugdhulp?
  
  

  De Jeugdwet kent meerdere verwijzers naar jeugdhulp. Huisartsen, jeugdartsen en medisch specialisten (hierna: medisch verwijzers) kunnen bepalen dat een jeugdige aanspraak kan maken op jeugdhulp. De gemeente moet vervolgens een beschikking afgeven op basis van wat de jeugdhulpaanbieder inschat dat nodig is. De jeugdhulpaanbieder moet zich bij deze inschatting houden aan de afspraken die hij daarover met de gemeente heeft gemaakt in het kader van de contract- of subsidierelatie en met de regels die de gemeente in de verordening heeft gesteld.
  Het kunnen bieden van passende jeugdhulp met een brede blik en het kunnen sturen op de inzet van mensen en middelen in de context van schaarste is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van huisartsen en gemeenten. In het najaar van 2025 zijn hierover bestuurlijke afspraken gemaakt tussen de Landelijke Huisartsen Verenging (LHV), Artsen Jeugdgezondheidszorg Nederland (AJN), de VNG en VWS.22 Deze worden verankerd en uitgewerkt in de leidraad.23 In deze bestuurlijke afspraak is de samenwerking tussen gemeenten, huisartsen en jeugdartsen, zoals beoogd in de Hervormingsagenda jeugd, nader uitgewerkt.
  

• Vraag 12

  Welke hulpvormen heeft u concreet op het oog, gezien in de toelichting op het wetsvoorstel reikwijdte Jeugdwet wordt gesteld dat preventie en basishulp voorliggend moeten worden op aanvullende jeugdhulp, dat jeugdhulp waar mogelijk groepsgewijs moet worden ingezet en dat bepaalde hulpvormen bij algemene maatregel van bestuur (AMvB) buiten de Jeugdwet kunnen worden geplaatst?
  
  

  In de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel reikwijdte Jeugdwet worden bij de betreffende categorieën voorbeelden genoemd. Het gaat bijvoorbeeld bij de versterking van de sociaal pedagogische basis om voorzieningen die alledaagse opvoed- en opgroeivragen in de leefomgeving opvangen zodat jeugdhulp niet nodig is. Concreet gaat het hierbij om: jongerenwerk, laagdrempelige inloop- en ontmoetingsplekken en informele steunstructuren zoals Buurtgezinnen. Bij basishulp worden genoemd: opvoed- en opgroeiondersteuning, begeleiding van jeugdigen met lichte gedragsproblemen en laagdrempelige langdurige begeleiding bij gezinnen met een kind met een chronische beperking. Bij jeugdhulp op groepsbasis gaat het om hulpvormen waarbij het bijvoorbeeld gaat om het besef niet de enige te zijn met een bepaald probleem, onderlinge steun en erkenning, en de mogelijkheid om sociale vaardigheden in een veilige omgeving met leeftijdsgenoten te oefenen. Voor de amvb waarbij vormen van jeugdhulp wordt uitgesloten gaat het bijvoorbeeld om ernstige enkelvoudige dyslexie die niet is vastgesteld volgens het Protocol Dyslexie Diagnostiek en Behandeling, huiswerk-, studie- en stagebegeleiding, weerbaarheidstraining zonder ontwikkelings- of gedragsprobleem, outdoor- of survivalactiviteiten zonder behandel- of begeleidingscomponent, Braingame Brian en HiRO.
  

• Vraag 13

  Welke vormen van jeugdhulp worden volgens u op dit moment te vaak ingezet voor problemen die behoren tot het normale leven, gewone opvoedvragen of ondersteuning die beter via onderwijs, gezin, sociaal netwerk of algemene voorzieningen kan worden georganiseerd?
  
  

  Bij hulpvragen van jeugdigen rondom het opvoeden en opgroeien is niet één op één aan te geven welke hulp en/of ondersteuning passend is aangezien problematiek altijd afspeelt in een bepaalde context. De context bepaalt welke hulp effectief is bij bepaalde hulpvragen. Zo kan het dus zijn dat eenzelfde hulpvraag, zoals «mijn kind vertoont druk gedrag», verschillende oplossingen nodig heeft in verschillende situaties. Dit maakt het dus ook niet mogelijk om aan te geven welke vormen van jeugdhulp te vaak worden ingezet voor problemen die behoren tot het normale leven, gewone opvoedvragen of ondersteuning die beter via het onderwijs, gezin, sociaal netwerk of algemene voorzieningen kunnen worden georganiseerd. Wel zien we al langer een stijging in de relatief lichtere vormen van ambulante hulp en ondersteuning zoals begeleiding, basis-ggz behandeling en relatief lichte vormen van opvoed- en opgroeiondersteuning.
  

• Vraag 14

  Kunt u vóór de behandeling van de nieuwe regels over de reikwijdte van de Jeugdwet een landelijke benchmark aan de Kamer te sturen met per gemeente het feitelijke jeugdzorggebruik, de modelschatting op basis van achtergrondkenmerken, de afwijking daarvan en een beleidsmatige duiding van opvallende uitschieters?
  
  

  Het CBS publiceert twee keer per jaar cijfers over jeugdzorg, waarbij o.a. uitsplitsingen worden gemaakt naar gemeente en zorgvorm (zie ook het antwoord op vraag 2 en 3). Daarnaast heeft het CBS in 2025 modelschattingen per gemeente gepubliceerd o.b.v. relevante achtergrondkenmerken voor jeugdzorg. Deze vindt u hier: Modelschattingen jeugdzorggebruik per gemeente, 2023 | CBS.24 Deze cijfers zullen ook betrokken worden in de centrale monitor van het jeugdstelsel, waarvan het CBS nu de data-infrastructuur bouwt. Een eerste versie van deze monitor wordt in het najaar gepubliceerd.
  

• Vraag 15

  Bent u bereid daarbij expliciet inzichtelijk te maken waar sprake lijkt te zijn van overgebruik van lichte jeugdhulp, waar sprake lijkt te zijn van onderbereik van kwetsbare jongeren, en waar sprake is van relatief veel zware jeugdzorg? En kunt u dit beleidsmatig duiden?
  
  

  Ik beschik niet over cijfers over lichte jeugdhulp, zware jeugdzorg of kwetsbare jongeren. CBS houdt namelijk andere categorieën van zorgvormen bij, zie vraag 3.
  

• Vraag 16

  Kunt u deze vragen afzonderlijk beantwoorden vóór het debat over de nieuwe regels voor de reikwijdte van de Jeugdwet?
  
  

  Ja.
  

Kamervraag document nummer: kv-tk-2026Z10862

Volledige titel: Het bericht 'Aantal kinderen in Rotterdam in de jeugdzorg voor het vierde jaar op rij gestegen'

Kamerantwoord document nummer: ah-tk-20252026-2265

Volledige titel: Antwoord op vragen van het lid Coenradie over het bericht 'Aantal kinderen in Rotterdam in de jeugdzorg voor het vierde jaar op rij gestegen'