• Vraag 1

  Kunt u een stand van zaken geven van wat er tot nog toe gedaan is binnen de vier actielijnen om knelpunten rondom financiering van (de opschaling van) de defensie-industrie te verminderen, zoals omschreven in uw brief van 12 maart 2025? (Kamerstuk 31 125, nr. 133)
  
  

  Uw Kamer is met de brief van 12 maart jl. over oplossingen en actielijnen voor financieringsknelpunten van de Defensie-industrie geïnformeerd.1 Deze knelpunten worden via vier actielijnen opgepakt:
  1) Thematische Technologie Transfer (TTT) (10 miljoen): De inzet in TTT draagt bij aan het versnellen van dual-use innovatie en valorisatie, door het stimuleren van de oprichting van start-ups en spin-offs binnen de 5 NLD gebieden vanuit kennisinstellingen, via innovatievouchers en vroege investeringen. 2) SEED Capital (25 miljoen): Met de SEED Capital regeling wordt durfkapitaal geactiveerd om te investeren in hoog-risico sectoren, zoals de Defensie-industrie.
  

• Vraag 2

  Herinnert u zich de aangenomen motie Boswijk over het wegnemen van financieringsknelpunten voor het opschalen van de defensie-industrie, met daarin het verzoek alle aanbevelingen uit het rapport van de specialisten van IDEA uit te voeren? (Kamerstuk 31 125, nr. 136)
  
  

  De aangenomen motie van het lid Boswijk (CDA) ingediend bij het tweeminutendebat Defensie industrie van 19 juni heeft de aandacht van het Ministerie van Defensie. Het Ministerie van Defensie werkt in samenwerking met andere departementen aan de uitvoering van de aanbevelingen uit het IDEA rapport die bij de overheid liggen, ingebed in de vier actielijnen.
  

• Vraag 3

  Kunt u van ieder van de acht door IDEA geformuleerde knelpunten apart aangeven waar deze aansluiten binnen de vier actielijnen uit de brief van 12 maart 2025?
  
  

  De geconstateerde knelpunten worden hoofdzakelijk gekoppeld aan de actielijnen zoals hieronder weergegeven:
  De knelpunten raken in meerdere gevallen aan meerdere actielijnen. Zo is knelpunt G. ook een factor bij het mobiliseren van private financiering en valt marktconforme voorfinanciering ook onder het wegnemen van praktische belemmeringen.
  

• Vraag 4

  Kunt u van ieder van de acht door IDEA geformuleerde knelpunten apart aangeven welke stappen Defensie inmiddels heeft gezet om deze knelpunten aan te pakken?
  
  

  De door de IDEA geïdentificeerde knelpunten worden, zoals in vraag 3 aangegeven, opgepakt via vier actielijnen. Een voortgang van enkele van de acties op de vier actielijnen kunt u vinden in het antwoord op vraag 1.
  

• Vraag 5

  Bent u bereid de onderzoekers van IDEA te vragen of zij van mening zijn dat met de ingezette actielijnen van Defensie daadwerkelijk de door hen op basis van ruim 500 consultaties van Nederlandse en Europese defensiebedrijven en financiële instellingen geconstateerde knelpunten adequaat worden aangepakt? Zo nee, waarom niet?
  
  

  Defensie kent IDEA als een expertgroep van reservisten die hun kennis uit hun werkveld meenemen en Defensie verrijken. Wij waarderen hun sterke motivatie en betrokkenheid. Dankzij hun scherpe analyse ligt er nu een raamwerk waar Defensie op kan voortbouwen. Momenteel werken wij aan het oplossen van de gesignaleerde knelpunten, waarover uw Kamer in 2026 geïnformeerd zal worden. IDEA is een expertgroep binnen de krijgsmacht en zal de komende tijd ook zeker – waar opportuun – geconsulteerd worden bij het uitwerken van de oplossingen.
  

• Vraag 6

  Kunt u de Kamer voor het eind van 2025 informeren over de uitkomsten van deze uitvraag bij de onderzoekers?
  
  

  Het is op dit moment niet het voornemen van Defensie om een dergelijke aanvullende uitvraag te doen vooruitlopend op de eerder genoemde update. Zoals gezegd is het mogelijk dat – afhankelijk van resultaten op lopende en toekomstige projecten om de reeds in kaart gebrachte knelpunten aan te pakken via de actielijnen – een aanvullende uitvraag alsnog wenselijk wordt geacht.
  

• Mededeling - 2 december 2025

  Hierbij deel ik u mee dat beantwoording van de vragen gesteld door het lid Boswijk (CDA) binnen de gestelde termijn niet haalbaar is gebleken. De beantwoording heeft met het oog op een zorgvuldige en volledige beantwoording meer tijd nodig, als gevolg van de complexiteit en gelaagdheid van het dossier, als ook de grote diversiteit van betrokken partijen. Uw Kamer zal de schriftelijke beantwoording zo spoedig mogelijk ontvangen.

Kamervraag document nummer: kv-tk-2025Z19580

Volledige titel: Het wegnemen van financieringsknelpunten voor het opschalen van de defensie-industrie

Kamerantwoord document nummer: ah-tk-20252026-967

Volledige titel: Antwoord op vragen van het lid Boswijk over het wegnemen van financieringsknelpunten voor het opschalen van de defensie-industrie