Gepubliceerd: 28 november 2017
Indiener(s): Ank Bijleveld (minister defensie) (CDA)
Onderwerpen: begroting financiƫn
Bron: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-34845-X-2.html
ID: 34845-X-2

Nr. 2 MEMORIE VAN TOELICHTING

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL

Wetsartikel 1

De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2017 wijzigingen aan te brengen in de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Defensie (X).

De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).

De Minister van Defensie, A.Th.B. Bijleveld-Schouten

B. BEGROTINGSTOELICHTING

1. Leeswijzer

De voorliggende suppletoire begroting bevat de voorgestelde wijzigingen ten opzichte van de eerste suppletoire begroting van hoofdstuk X van de begroting van het Rijk.

Allereerst wordt in hoofdstuk 2 het voorstel van wet gepresenteerd met daarin de cijfermatige aansluiting ten opzichte van de eerste suppletoire begroting. Vervolgens worden in paragraaf 2.1 de belangrijkste begrotingswijzigingen op de begroting van het Ministerie van Defensie vermeld.

Afsluitend wordt in paragrafen 2.2 en 2.3 inzicht gegeven in de begrotingsmutaties op artikelniveau voor de beleidsartikelen en de niet-beleidsartikelen. Per artikel is in deze paragraaf een tabel opgenomen met daarin de budgettaire gevolgen van beleid. De budgettaire gevolgen worden in de tabellen cijfermatig gepresenteerd en in aansluiting op de tabel toegelicht. De mutaties groter of gelijk aan onderstaande staffel worden op het niveau van de financiële instrumenten (en eventueel artikelonderdeel) toegelicht.

Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen

Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen)

Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)

< 50

1

2

=> 50 en < 200

2

4

=> 200 < 1000

5

10

=> 1000

10

20

De toelichtingen die gegeven zijn op de uitgaven gelden ook voor de verplichtingen. Alleen indien er sprake is van een groot verschil van de verplichtingenmutaties ten opzichte van de uitgavenmutaties wordt dit verschil apart toegelicht. Deze verschillen ontstaan bijvoorbeeld doordat er dit jaar verplichtingen zijn aangegaan terwijl de uitgaven pas volgend jaar (of in de jaren daarna) plaatsvinden.

2. Het beleid

2.1. Overzicht belangrijkste suppletoire uitgaven- en ontvangstenmutaties

De belangrijkste mutaties (uitgaven en ontvangsten groter of gelijk aan € 20 miljoen) worden in onderstaande tabellen weergegeven en daarna toegelicht. Voor een uitgebreidere toelichting wordt verwezen naar de toelichting bij het betreffende artikel.

Uitgavenoverzicht (bedragen x € 1.000)
 

Artikelnummer

Uitgaven

Vastgestelde begroting 2017

 

8.694.242

Mutaties 1e suppletoire begroting 2017

 

264.782

Stand 1e suppletoire begroting 2017

 

8.959.024

     

Belangrijkste suppletoire mutaties

   

1. Verlaging investeringsuitgaven

6

– 220.000

2. Doorwerking ontvangsten

1,3,4,7,10

– 30.487

3. Diverse overige mutaties

 

– 6.702

Stand 2e suppletoire begroting 2017

 

8.701.835

Toelichting

  • 1. De prognose voor de investeringsbegroting is een onderrealisatie met € 220 miljoen. De verwachting is dat de ontvangsten (waaronder de verkoopopbrengsten) dit jaar € 40 miljoen lager uitkomen.

  • 2. De daling van het ontvangstenbudget leidt tot een verlaging van het uitgavenkader. De daling wordt vooral veroorzaakt door de aanpassing van de raming bij DMO (€ 20 miljoen).

Ontvangstenoverzicht (bedragen x € 1.000)
 

Artikelnummer

Ontvangsten

Vastgestelde begroting 2017

 

400.493

Mutaties 1e suppletoire begroting 2017

 

21.043

Stand 1e suppletoire begroting 2017

 

421.536

     

Belangrijkste suppletoire mutaties

   

1. Bijstelling verkoopopbrengsten

6

– 40.000

2. Bijstelling overige ontvangsten

1,3,4,7,10

– 30.487

Stand 2e suppletoire begroting 2017

 

351.049

Toelichting

  • 1. De verwachting is dat de ontvangsten (waaronder de verkoopopbrengsten) voor de investeringsbegroting dit jaar € 40 miljoen lager uitkomen.

  • 2. De daling van de ontvangsten wordt vooral veroorzaakt door de aanpassing van de raming bij DMO (€ 20 miljoen).

2.2 De beleidsartikelen

Artikel 1 Inzet

Artikel 1 Inzet (Bedragen x € 1.000)
 

Vastgestelde begroting 2017

Stand 1e suppletoire begroting 2017

Mutaties 2e suppletoire begroting 2017

Stand 2e suppletoire begroting 2017

 

Mutaties Miljoenennota

Overige mutaties 2e suppletoire begroting

Verplichtingen

325.793

230.950

– 2.580

228.370

           

Uitgaven

325.793

258.699

0

– 2.580

256.119

Waarvan juridisch verplicht

 

32%

   

63%

           

Programma uitgaven

325.793

258.699

0

– 2.580

256.119

Opdracht Inzet

         

– Crisisbeheersingsoperaties / Verdeelartikel BIV (HGIS)

322.682

255.542

 

– 2.580

252.962

– Financiering nationale inzet krijgsmacht

3.111

3.157

   

3.157

– Overige inzet

0

     

0

           

Programma ontvangsten

33.783

16.707

0

– 2.580

14.127

– Crisisbeheersingsoperaties (HGIS)

33.783

16.707

 

– 2.580

14.127

– Overige inzet

         

Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 5,0 miljoen of meer toegelicht.

De uitgaven en ontvangsten worden met € 2,5 miljoen naar beneden bijgesteld. Dit komt door minder gebruik dan verwacht van de Vessel Protection Detachments (VPD’s) die kwetsbare scheepvaart voor de Afrikaanse noordoostkust helpt beschermen tegen piraterij. Hierdoor zijn er minder inkomsten van rederijen en daarmee ook minder uitgaven.

Verder is de verwachting dat de vrije ruimte binnen het budget voor Crisisbeheersingsoperaties (het Budget Internationale Veiligheid: BIV) dit jaar uitkomt op ongeveer € 38,5 miljoen. Dit zal bij Slotwet worden verwerkt ten behoeve van de besluitvorming in het voorjaar over de eindejaarsmarge binnen de Homogene Groep Internationale Samenwerking (HGIS). Indien het kabinet daartoe besluit, zal dit bedrag weer beschikbaar zijn voor (de verlenging of intensivering van) inzet van de Nederlandse krijgsmacht.

Artikel 2 Taakuitvoering Zeestrijdkrachten

Artikel 2 Taakuitvoering Zeestrijdkrachten (bedragen x € 1.000)
 

Vastgestelde begroting 2017

Stand 1e suppletoire begroting 2017

Mutaties 2e suppletoire begroting 2017

Stand 2e suppletoire begroting 2017

 

Mutaties Miljoenennota

Overige mutaties 2e suppletoire begroting

Verplichtingen

721.477

739.074

0

50.705

789.779

           

Uitgaven

721.477

739.074

0

50.705

789.779

Waarvan juridisch verplicht

 

91%

   

101%

           

Programma uitgaven

132.218

131.787

0

31.737

163.524

Opdracht Gereedstelling en instandhouding Commando ZSK

132.218

131.787

0

31.737

163.524

Gereedstelling

28.401

36.408

 

– 24

36.384

– waarvan bijdrage aan SSO Paresto

       

0

– waarvan bijdrage aan Agentschap RWS

12.891

14.309

   

14.309

– Instandhouding

103.817

95.379

31.761

127.140

           

Apparaatsuitgaven

589.259

607.287

0

18.968

626.255

Personele uitgaven

531.133

539.269

0

18.978

558.247

– waarvan eigen personeel

531.133

531.423

 

18.978

550.401

– waarvan externe inhuur

7.846

 

0

7.846

Materiële uitgaven

58.126

68.018

0

– 10

68.008

– waarvan ICT

2.680

2.882

   

2.882

– waarvan huisversting en infra

3.727

4.294

   

4.294

– waarvan overige exploitatie

50.960

60.083

 

– 10

60.073

– waarvan bijdrage aan SSO Paresto

759

759

   

759

           

Apparaatsontvangsten

16.201

15.638

 

0

15.638

Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 5,0 miljoen of meer toegelicht.

Instandhouding

Het budget Instandhouding is verhoogd met € 31,7 miljoen. Deze verhoging wordt met name verklaard door herschikkingen binnen de Defensiebegroting voor € 27,5 miljoen ten behoeve van het inlopen van de achterstand in de verwerving van de voorraden die zijn benodigd voor inzet. Daarnaast is er onder meer € 4,1 miljoen herschikt binnen artikel 2 als gevolg van een herindeling in het administratieve systeem.

Personele uitgaven

Het budget Personele uitgaven is verhoogd met € 18,9 miljoen. In verband met het onderhandelaarsresultaat met de centrales over nieuwe arbeidsvoorwaarden is het budget voor personele uitgaven verhoogd met € 15,4 miljoen. Daarnaast is binnen de defensiebegroting per saldo € 5,0 miljoen herschikt voor de hogere toelagen voor personeel dat is gestationeerd in de Caribische delen van Nederland als gevolg van de stijging van de dollarkoers.

Artikel 3 Taakuitvoering Landstrijdkrachten

Artikel 3 Taakuitvoering Landstrijdkrachten (bedragen x € 1.000)
 

Vastgestelde begroting 2017

Stand 1e suppletoire begroting 2017

Mutaties 2e suppletoire begroting 2017

Stand 2e suppletoire begroting 2017

 

Mutaties Miljoenennota

Overige mutaties 2e suppletoire begroting

Verplichtingen

1.251.341

1.294.046

0

– 36.372

1.257.674

           

Uitgaven

1.251.341

1.294.046

0

– 36.372

1.257.674

Waarvan juridisch verplicht

 

90%

   

105%

           

Programma uitgaven

207.984

201.558

0

– 19.053

182.505

Opdracht Gereedstelling en instandhouding Commando LAS

207.984

201.558

0

– 19.053

182.505

– Gereedstelling

54.498

71.879

 

– 13.616

58.263

– waarvan bijdrage aan SSO Paresto

         

– instandhouding

153.486

129.679

 

– 5.437

124.242

           

Apparaatsuitgaven

1.043.357

1.092.488

0

– 17.319

1.075.169

Personele uitgaven

961.016

966.743

0

– 12.604

954.139

– waarvan eigen personeel

959.449

960.493

 

– 10.287

950.206

– waarvan externe inhuur

1.567

6.250

 

– 2.317

3.933

Materiële uitgaven

82.341

125.745

0

– 4.715

121.030

– waarvan overige exploitatie

79.550

121.740

 

– 4.866

116.874

– waarvan huisvesting en infra

 

1.214

 

151

1.365

– waarvan bijdrage aan SSO Paresto

2.791

2.791

   

2.791

           

Apparaatsontvangsten

11.523

10.546

– 4.446

6.100

Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 10,0 miljoen of meer toegelicht.

Gereedstelling

Het budget Gereedstelling is verlaagd met € 13,6 miljoen, deze mutatie wordt grotendeels verklaard door onderrealisatie van € 12,5 miljoen. De onderrealisatie is een gevolg van te weinig personeel. Door achterblijvende vulling van het personeelsbestand en inzet in missies is er minder geoefend door het CLAS dan voorzien, daardoor zijn minder voedingsuitgaven en operationele uitgaven gedaan. Daarnaast worden facturen voor oefenterreinen in het buitenland later ontvangen (circa € 7 miljoen) en is budget (€ 2,5 miljoen) naar het Defensie Ondersteuningscommando overgeheveld voor civiel transport. Hiermee worden ondersteunende eenheden bij CLAS ontlast. Ook valt circa € 4,2 miljoen vrij doordat een ondersteunende eenheid geen budget benodigd had voor de uitvoering van diensten van het Joint Informatievoorziening Commando (JIVC).

Personele uitgaven

Het budget personele uitgaven is per saldo verlaagd met € 12,6 miljoen. In verband met het onderhandelaarsresultaat met de centrales over nieuwe arbeidsvoorwaarden is het budget voor personele uitgaven verhoogd met € 26,9 miljoen. Vervolgens is het budget voor personele uitgaven verlaagd met € 38,4 miljoen als gevolg van een achterblijvende vulling van het personeelsbestand. Dit werkt tevens door in lagere uitgaven voor diverse soorten toelagen zoals oefentoelagen.

Artikel 4 Taakuitvoering Luchtstrijdkrachten

Artikel 4 Taakuitvoering Luchtstrijdkrachten (bedragen x € 1.000)
 

Vastgestelde begroting 2017

Stand 1e suppletoire begroting 2017

Mutaties 2e suppletoire begroting 2017

Stand 2e suppletoire begroting 2017

 

Mutaties Miljoenennota

Overige mutaties 2e suppletoire begroting

Verplichtingen

681.678

701.591

0

40.680

742.271

           

Uitgaven

681.678

701.591

0

40.680

742.271

Waarvan juridisch verplicht

 

97%

   

108%

           

Programma uitgaven

181.345

196.155

0

20.998

217.153

Opdracht Gereedstelling en instandhouding Commando LSK

181.345

196.155

0

20.998

217.153

– Gereedstelling

13.071

16.077

 

– 900

15.177

– waarvan bijdrage aan SSO Paresto

       

0

– Instandhouding

168.274

180.078

21.898

201.976

           

Apparaatsuitgaven

500.333

505.436

0

19.682

525.118

Personele uitgaven

402.311

403.239

0

18.577

421.816

– waarvan eigen personeel

401.311

402.239

 

15.833

418.072

– waarvan externe inhuur

1.000

1.000

 

2.744

3.744

Materiële uitgaven

98.022

102.197

0

1.105

103.302

– waarvan overige exploitatie

94.763

98.938

 

1.105

100.043

– waarvan bijdrage aan SSO Paresto

3.259

3.259

   

3.259

           

Apparaatsontvangsten

12.259

12.066

– 1.800

10.266

Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 5,0 miljoen of meer toegelicht.

Instandhouding

Als gevolg van herschikkingen binnen de defensiebegroting is het budget voor instandhouding verhoogd met € 21,9 miljoen voor extra activiteiten ten behoeve van (het herstel van) de inzetbaarheid van vliegtuigen en met name de helikopters. De jaren 2017 en 2018 worden gebruikt om maximaal te werken aan het herstel van de brede inzetbaarheid. De helikopters zijn vanaf 2019 weer inzetbaar en beschikbaar.

Personele uitgaven

Het budget personele uitgaven is verhoogd met € 18,6 miljoen. In verband met het onderhandelaarsresultaat met de centrales over nieuwe arbeidsvoorwaarden is het budget voor personele uitgaven verhoogd met € 11,8 miljoen. Daarnaast is binnen de defensiebegroting budget herschikt (€ 4,8 miljoen) ten behoeve van het langer openhouden van Air Operations Control Station (AOCS) Nieuw Millingen en aanloopkosten voor de F-35 en Multirole Tanker Transport (MRTT). Om een succesvolle introductie van de F-35 en de MRTT in 2019 te bewerkstelligen, dient vliegend en onderhoudspersoneel nu reeds in de Verenigde Staten hun opleidingen te volgen. Deze uitgaven worden niet gedekt door het project en worden uit de reguliere CLSK-begroting betaald.

Artikel 5 Taakuitvoering Koninklijke Marechaussee

Artikel 5 Taakuitvoering Koninklijke Marechaussee (bedragen x € 1.000)
 

Vastgestelde begroting 2017

Stand 1e suppletoire begroting 2017

Mutaties 2e suppletoire begroting 2017

Stand 2e suppletoire begroting 2017

 

Mutaties Miljoenennota

Overige mutaties 2e suppletoire begroting

Verplichtingen

338.752

381.135

– 9.000

– 4.261

367.874

           

Uitgaven

338.752

381.135

– 9.000

– 4.261

367.874

Waarvan juridisch verplicht

 

93%

   

100%

           

Programma uitgaven

6.364

6.858

0

– 1.675

5.183

Opdracht Inzet KMAR

6.364

6.858

0

– 1.675

5.183

– Gereedstelling

6.364

6.858

– 1.675

5.183

– waarvan bijdrage aan SSO Paresto

         
           

Apparaatsuitgaven

332.388

374.277

– 9.000

– 2.586

362.691

Personele uitgaven

307.674

340.004

– 8.000

– 3.716

328.288

– waarvan eigen personeel

307.674

337.554

– 8.000

– 3.316

326.238

– waarvan externe inhuur

 

2.450

 

– 400

2.050

Materiële uitgaven

24.714

34.273

– 1.000

1.130

34.403

– waarvan overige exploitatie

22.895

32.454

– 1.000

1.130

32.584

– waarvan bijdrage aan SSO Paresto

1.819

1.819

   

1.819

           

Apparaatsontvangsten

4.590

4.608

0

4.608

Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 5,0 miljoen of meer toegelicht.

Personele uitgaven

In verband met het onderhandelaarsresultaat met de centrales over nieuwe arbeidsvoorwaarden is het budget voor personele uitgaven verhoogd met € 9,3 miljoen. Vervolgens is het budget verlaagd met € 12,6 miljoen als gevolg van achterblijvende vulling van personeel en de doorwerking daarvan op diverse toelagen. Bij Miljoenennota heeft het kabinet structurele middelen toegevoegd ten behoeve van de grenspolitietaak. Omdat de incidentele toevoeging niet in de juiste jaren was toegevoegd is een bedrag van € 8 miljoen met een kasschuif naar 2018 doorgeschoven om aan te sluiten bij het benodigde kasritme.

Artikel 6 Investeringen Krijgsmacht

Artikel 6 Investeringen Krijgsmacht (bedragen x € 1.000)
 

Vastgestelde begroting 2017

Stand 1e suppletoire begroting 2017

Mutaties 2e suppletoire begroting 2017

Stand 2e suppletoire begroting 2017

 

Mutaties Miljoenennota

Overige mutaties 2e suppletoire begroting

Verplichtingen

2.890.871

2.983.592

12.349

– 83.289

2.912.652

Opdracht Voorzien in nieuw materieel

2.402.069

2.538.251

10.200

– 6.818

2.541.633

Opdracht Voorzien in infrastructuur

212.602

155.565

 

8.370

163.935

Opdracht Voorzien in ICT

185.382

157.714

2.149

– 39.731

120.132

Bekostiging Wetenschappelijk onderzoek

62.468

64.661

 

– 5.110

59.551

Bijdrage aan de NAVO

28.350

27.401

   

27.401

Valutareservering

 

40.000

 

– 40.000

0

           

Uitgaven

1.640.538

1.773.826

5.499

– 214.289

1.565.036

Waarvan juridisch verplicht

 

95%

   

120%

           

Programma uitgaven

1.640.538

1.773.826

5.499

– 214.289

1.565.036

Opdracht Voorzien in nieuw materieel

1.151.736

1.287.918

3.350

– 137.818

1.153.450

Opdracht Voorzien in infrastructuur

212.602

196.132

 

8.370

204.502

waarvan agentschap RVB

191.342

176.542

   

176.542

Opdracht Voorzien in ICT

185.382

157.714

2.149

– 39.731

120.132

waarvan SSO DMO/OPS

60.638

51.638

   

51.638

Bekostiging Wetenschappelijk onderzoek

62.468

64.661

 

– 5.110

59.551

Bijdrage aan de NAVO

28.350

27.401

   

27.401

Valutareservering

 

40.000

 

– 40.000

0

           

Programma ontvangsten

161.783

189.206

0

– 40.000

149.206

– Verkoopopbrengsten groot materieel (strategisch)

113.186

129.286

 

– 40.000

89.286

– Overige ontvangsten materieel

25.800

25.800

   

25.800

– Verkoopopbrengsten infrastructuur (strategisch)

8.950

20.050

   

20.050

– Overige ontvangsten infrastructuur

11.977

12.200

   

12.200

– Overige ontvangsten IT, WOO en NAVO

1.870

1.870

   

1.870

Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 10,0 miljoen of meer toegelicht.

De prognose voor de investeringsbegroting is een onderrealisatie van € 220 miljoen. De verwachting is dat de ontvangsten (waaronder de verkoopopbrengsten) met € 40 miljoen achterblijven bij de raming. Per saldo wordt daarmee een onderrealisatie van € 180 miljoen verwacht.

Onderstaand wordt de onderrealisatie per onderdeel toegelicht:

Voorzien in nieuw materieel (– € 139 miljoen)

Het budget van het project F35 wordt in 2017 verlaagd met € 50 miljoen. Dit is het gevolg van de grote onzekerheid over de te ontvangen facturen van het Joint Strike Fighter Program Office (JPO). De facturatie van Lockheed Martin via het JPO blijft achter bij de werkelijke productie. Hierdoor kunnen deze betalingen niet meer worden gedaan in 2017.

Het budget van het project Vervanging en Modernisering Chinook wordt verlaagd met € 50 miljoen. Het in 2015 initieel overeengekomen betalingsschema van het contract met de Amerikaanse regering heeft de fasering van het budget over de jaren bepaald. Dit wijkt echter significant af van de werkelijke betalingen. Deze zijn namelijk gebaseerd op het zogenaamde Special Billing Arrangement dat Nederland met de Amerikaanse overheid heeft afgesproken. Het project heeft dan ook geen vertraging opgelopen, er is slechts sprake van latere betaling. De betalingen worden gedaan in de jaren dat de toestellen zullen worden afgeleverd.

Het project Defensie Bewakings- en Beveiligingssysteem (DBBS) is vertraagd. De tegenvallende realisatie van deze investering komt doordat de leverancier nog niet heeft geleverd. Daarom is het budget voor dit jaar met € 20 miljoen verlaagd.

Tot slot zal een aantal projecten niet meer in 2017 in uitvoering worden genomen, zoals de Studie M-fregatten en de midlife update van de Fuchs voor in totaal € 20 miljoen.

Voorzien in infrastructuur (+ € 8 miljoen)

De prognose voor grote nieuwbouwprojecten is verhoogd met € 8 miljoen tot € 205 miljoen. Eerder verwachte vertraging heeft zich niet voorgedaan.

Voorzien in IT (– € 44 miljoen)

Het budget voor de investeringen in IT wordt verlaagd met € 40 miljoen. De modernisering HF-walinfrastructuur (apparatuur voor communicatie tussen hoofdkwartier en schepen) is in 2017 met € 6 miljoen, IT-KMar-Informatie Gestuurd Optreden met € 6 miljoen, TCE21B/C-vervanging (crypto-apparatuur van MIVD) met € 8 miljoen en Verduurzaming IT met € 8 miljoen vertraagd. Daarnaast worden de budgetten van enkele kleinere IT-projecten in 2017 met € 16 miljoen verlaagd. De verwachting is dat deze uitgaven in 2018 zullen plaatsvinden.

Investeringen Wetenschappelijk Onderzoek (– € 5 miljoen)

Hiervan zal € 5 miljoen niet in 2017 worden gerealiseerd. De daling wordt met name veroorzaakt door het project Technologische-Ontwikkeling (TO) / Kennisgebruik (€ 5 miljoen). De realisatie van projecten TO blijft achter doordat de aanbesteding van projecten langer duurt en lopende projecten minder realiseren dan verwacht.

Valutareservering (– € 40 miljoen)

Conform de afspraken over de inzet van de valutareserve, is er geen gebruik gemaakt van de reserve in 2017.

Ontvangsten (– € 40 miljoen)

De € 17 miljoen lagere ontvangsten betreffen de opbrengsten van de verkoop van overtollig strategisch materieel. Het gaat hier vooral om achterstallige betalingen uit Jordanië en Griekenland, die naar verwachting later zullen worden ontvangen. Verder is er een lagere opbrengst van de verkoop van dienstpersonenauto’s, als gevolg waarvan in 2017 per saldo € 23 miljoen minder zal worden ontvangen. Het uitgangspunt is tot op heden dat deze ontvangsten in latere jaren alsnog zullen binnenkomen. Dit wordt momenteel onderzocht in een geactualiseerde business case.

Artikel 7 Ondersteuning Krijgsmacht door Defensie Materieel Organisatie

Artikel 7 Ondersteuning krijgsmacht door Defensie Materieel Organisatie (bedragen x € 1.000)
 

Vastgestelde begroting 2017

Stand 1e suppletoire begroting 2017

Mutaties 2e suppletoire begroting 2017

Stand 2e suppletoire begroting 2017

 

Mutaties Miljoenennota

Overige mutaties 2e suppletoire begroting

Verplichtingen

830.335

818.564

0

7.310

825.874

           

Uitgaven

830.335

818.564

0

7.310

825.874

Waarvan juridisch verplicht

 

63%

   

105%

           

Programma uitgaven

365.671

349.936

0

– 18.336

331.600

Opdracht Logistieke ondersteuning

365.671

349.936

0

– 18.336

331.600

– Gereedstelling

266.784

255.179

– 21.248

233.931

– Instandhouding

98.887

94.757

2.912

97.669

           

Apparaatsuitgaven

464.664

468.628

0

25.646

494.274

Personele uitgaven

185.732

185.583

0

4.918

190.501

– waarvan eigen personeel

176.032

170.083

 

4.936

175.019

– waarvan externe inhuur

9.700

15.500

 

– 18

15.482

Materiële uitgaven

278.932

283.045

0

20.728

303.773

– waarvan ICT

43.137

43.137

   

43.137

– waarvan ICT; bijdrage aan SSO DMO OPS

181.442

183.817

 

14.221

198.038

– waarvan overige exploitatie

52.534

54.272

 

6.507

60.779

– waarvan overige exploitatie; bijdrage aan SSO Paresto

1.819

1.819

   

1.819

         

0

Apparaatsontvangsten

43.433

47.909

 

– 20.000

27.909

Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 5,0 miljoen of meer toegelicht.

Gereedstelling

Het budget op gereedstelling is verlaagd met € 21,2 miljoen. Dit wordt vooral verklaard door de lagere uitgaven voor brand- en bedrijfsstoffen (€ 30 miljoen) als gevolg van de stabiliserende olieprijs en de ontwikkeling van de dollarkoers. De uitgaven voor munitie zijn met € 10,1 miljoen verhoogd om de voorraadniveaus op te hogen om beter aan de normen te kunnen voldoen.

Personele uitgaven

In verband met het onderhandelaarsresultaat met de centrales over nieuwe arbeidsvoorwaarden is het budget voor personele uitgaven verhoogd met € 4,7 miljoen.

Materiële uitgaven

Het budget voor de materiële uitgaven neemt toe met € 20,7 miljoen. Dit wordt onder andere verklaard door hogere uitgaven op informatievoorziening (€ 7,4 miljoen) door onder meer stijgende tarieven voor licenties. Daarnaast worden elektronische communicatiemiddelen aangeschaft om invulling te kunnen geven aan het nieuwe werken (€ 4,2 miljoen). Ook zijn er hogere uitgaven voor kleding om het afgesproken servicepercentage van 95% te kunnen blijven handhaven (€ 6,5 miljoen).

Apparaatsontvangsten

De raming van ontvangsten was gebaseerd op historische gegevens. Omdat deze niet aansluiten op het huidige beeld is de raming van het ontvangstenbudget herijkt. Dit heeft geleid tot het neerwaarts bijstellen van het budget met € 20,0 miljoen. Defensie zal de structurele ontvangstenraming van het DMO herijken en binnen de begroting oplossen.

Artikel 8 Defensie Ondersteuningscommando

Artikel 8 Defensie Ondersteuningscommando (bedragen x € 1.000)
 

Vastgestelde begroting 2017

Stand 1e suppletoire begroting 2017

Mutaties 2e suppletoire begroting 2017

Stand 2e suppletoire begroting 2017

 

Mutaties Miljoenennota

Overige mutaties 2e suppletoire begroting

Verplichtingen

1.161.983

1.177.817

500

29.739

1.208.056

           

Uitgaven

1.161.983

1.177.817

500

29.739

1.208.056

Waarvan juridisch verplicht

 

83%

   

100%

           

Programma uitgaven

         

Opdracht Dienstverlenende eenheden

         

– Gereedstelling

         

– Instandhouding

         
           

Apparaatsuitgaven

1.161.983

1.177.817

500

29.739

1.208.056

Personele uitgaven

513.566

538.156

0

9.056

547.212

– waarvan eigen personeel

504.007

522.006

 

– 9.731

512.275

– waarvan externe inhuur

118

3.678

 

18.498

22.176

– waarvan overig; attachés

9.441

12.472

 

289

12.761

Materiële uitgaven

648.417

639.661

500

20.683

660.844

– waarvan bijdrage agentschap RVB

(huisvesting en infrastructuur)

236.781

238.781

 

25.700

264.481

– waarvan huisvesting en infrastructuur overig

110.993

74.711

500

13.039

88.250

– waarvan overige exploitatie

264.724

289.813

 

– 17.876

271.937

– waarvan overig; attachés

7.122

7.559

 

– 180

7.379

– waarvan bijdrage door SSO Paresto (catering)

28.797

28.797

   

28.797

– waarvan bijdrage SSO DTO (DMO/OPS)

       

0

           

Apparaatsontvangsten

75.866

82.108

0

82.108

Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 10,0 miljoen of meer toegelicht.

Personele uitgaven

In verband met het onderhandelaarsresultaat met de centrales over nieuwe arbeidsvoorwaarden is het budget voor personele uitgaven verhoogd met € 15,1 miljoen. De Koninklijke Marechaussee (KMar) heeft € 1,1 miljoen aan het Defensie Ondersteuningscommando overgeheveld. Hiermee is de Defensie Bewakings- en Beveiligingsorganisatie (DBBO) ingezet om beveiligingstaken van de KMar over te nemen, zodat de KMar extra ingezet kon worden op Schiphol. Daarnaast is € 7,2 miljoen vrijgevallen door de achterblijvende vulling bij militaire functies, lagere uitgaven in het kader van de opleidingen Veiligheid en Vakmanschap (VeVa) en lagere uitgaven voor het internationaal verhuiscontract. Deze middelen zijn overgeheveld naar de materiële uitgaven.

Materiële uitgaven

Bij de Miljoenennota 2018 is door het Ministerie van Justitie en Veiligheid € 0,5 miljoen aan de begroting van 2017 toegevoegd voor de financiering van twee liaisons van de KMar aan de ambassades van Peru en Kenia. Aan de budgetten voor vastgoed en infrastructuur zijn middelen toegevoegd voor het inlopen van achterstallig onderhoud (€ 7,8 miljoen), voor hogere uitgaven op water en energie (€ 1,5 miljoen) en voor de aanschaf van legeringsmeubilair voor CLAS (€ 2,3 miljoen). Daarnaast is budget toegevoegd voor het opvangen van de tekorten op 2e lijnsgezondheidszorg, transport en het aanvullen van medische inzetvoorraden (€ 5,7 miljoen), voor het leveren van transportcapaciteit aan CLAS (€ 2,5 miljoen) en voor enkele kleinere zaken waaronder internationale opleidingen (€ 1,3 miljoen). Door de latere uitbetaling van veteranenclaims dan verwacht, is € 25 miljoen ingezet zodat het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) extra achterstallig onderhoud kan plegen.

2.3 De Niet Beleidsartikelen

Artikel 9 Algemeen

Artikel 9 Algemeen (bedragen x € 1.000)
 

Vastgestelde begroting 2017

Stand 1e suppletoire begroting 2017

Mutaties 2e suppletoire begroting 2017

Stand 2e suppletoire begroting 2017

 

Mutaties Miljoenennota

Overige mutaties 2e suppletoire begroting

Verplichtingen

95.717

93.095

0

3

93.098

           

Uitgaven

95.717

93.095

0

3

93.098

           

Programma uitgaven

95.717

93.095

0

3

93.098

Subsidies en bijdragen

30.086

31.778

 

– 700

31.078

Bijdrage NAVO en internationale samenwerking

52.588

44.061

 

– 1.269

42.792

– waarvan voorziening Very High Readiness Joint Taskforce

10.000

     

0

Overige uitgaven

13.043

17.256

 

1.972

19.228

Artikel 10 Centraal Apparaat

Artikel 10 Centraal apparaat (bedragen x € 1.000)
 

Vastgestelde begroting 2017

Stand 1e suppletoire begroting 2017

Mutaties 2e suppletoire begroting 2017

Stand 2e suppletoire begroting 2017

 

Mutaties Miljoenennota

Overige mutaties 2e suppletoire begroting

Verplichtingen

1.588.732

1.615.532

0

– 26.989

1.588.543

           

Uitgaven

1.588.732

1.615.532

0

– 26.989

1.588.543

           

Apparaatsuitgaven

1.588.732

1.615.532

0

– 26.989

1.588.543

Personele uitgaven

1.570.644

1.593.044

0

– 24.683

1.568.361

– waarvan eigen personeel

144.687

148.069

 

– 7.429

140.640

– waarvan externe inhuur

3.564

4.954

   

4.954

– waarvan pensioenen

1.270.391

1.286.405

 

– 12.354

1.274.051

– waarvan wachtgelden en SBK-gelden

152.002

153.616

 

– 4.900

148.716

Materiele uitgaven

18.088

22.488

0

– 2.306

20.182

– waarvan overig

17.364

21.764

 

– 2.306

19.458

– waarvan bijdrage aan SSO Paresto

724

724

   

724

         

0

Totaal ontvangsten

41.055

42.748

39

– 1.700

41.087

Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 10,0 miljoen of meer toegelicht.

Personele uitgaven

Het budget voor personele uitgaven is per saldo met € 24,8 miljoen verlaagd. Het betreft onder meer:

  • Lagere uitgaven aan formatie met name door een achterblijvende vulling (– € 6,3 miljoen);

  • Bij pensioenen is sprake van een verschuiving voor de compensatie van € 15 miljoen voor het AOW-gat door het ABP;

  • De uitgaven aan pensioenen en uitkeringen wordt neerwaarts bijgesteld vanwege lagere uitgaven UKW (– € 16,5 miljoen). Dit wordt veroorzaakt doordat militairen dit jaar hun intrede in de UKW hebben uitgesteld in afwachting van het arbeidsvoorwaardenakkoord en vanwege een aanpassing in de raming van het UKW-bestand;

  • De Staat is met het ABP een lening overeengekomen om de kapitaaldekking van de militaire ouderdomspensioenen te financieren. De ramingen voor opname en aflossing van de lening zijn voor 2017 met € 4,7 miljoen verlaagd;

  • Naar aanleiding van het onderhandelingsresultaat over nieuwe arbeidsvoorwaarden is het hiervoor benodigde budget uitgedeeld aan het artikel Centraal Apparaat (€ 24,1 miljoen).

Artikel 11 Geheime Uitgaven

Artikel 11 Geheime uitgaven (bedragen x € 1.000)
 

Vastgestelde begroting 2017

Stand 1e suppletoire begroting 2017

Mutaties 2e suppletoire begroting 2017

Stand 2e suppletoire begroting 2017

 

Mutaties Miljoenennota

Overige mutaties 2e suppletoire begroting

Verplichtingen

5.389

5.468

 

2.043

7.511

Geheime uitgaven

5.389

5.468

 

2.043

7.511

Totaal uitgaven

5.389

5.468

 

2.043

7.511

Artikel 12 Nominaal en Onvoorzien

Artikel 12 Nominaal en onvoorzien (bedragen x € 1.000)
 

Vastgestelde begroting 2017

Stand 1e suppletoire begroting 2017

Mutaties 2e suppletoire begroting 2017

Stand 2e suppletoire begroting 2017

 

Mutaties Miljoenennota

Overige mutaties 2e suppletoire begroting

Verplichtingen en uitgaven

52.507

100.177

0

– 100.177

0

Loonbijstelling

         

Prijsbijstelling

         

Nader te verdelen

52.507

100.177

– 100.177

0

Onvoorzien

         

Totaal uitgaven

52.507

100.177

0

– 100.177

0

Defensie en de centrales van overheidspersoneel hebben op 12 oktober jl. een onderhandelingsresultaat bereikt over nieuwe arbeidsvoorwaarden voor het defensiepersoneel. De centrales van overheidspersoneel zullen hun achterban over dit onderhandelingsresultaat raadplegen. Om bij het bereiken van een akkoord in 2017 het personeel overeenkomstig het nieuwe arbeidsvoorwaardenakkoord ook in 2017 te kunnen uitbetalen, wordt het hiervoor benodigde budget overgeheveld naar de Defensieonderdelen.