Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van het bericht in de Telegraaf «EU-kopstuk Von der Leyen wil vetorecht Nederland fors inperken en vaart maken met nieuwe lidstaten»?1

Vraag 2

Kunt u toelichten in hoeverre u bekend bent met de plannen om het vetorecht van lidstaten te beperken op het gebied van belastingfraude, energiebelasting, sociale zekerheid en tussentijdse besluiten over EU-toetreding?

Vraag 3

Klopt het dat wanneer Europese lidstaten besluiten met gekwalificeerde meerderheid kunnen nemen over sociale zekerheid, dit ertoe leidt dat ze ook zeggenschap over onze pensioenen krijgen? Zo ja, vindt u dat wenselijk. Zo nee, waarom niet?

Vraag 4

Kunt u voor de eerstvolgende bijeenkomst van regeringsleiders in de Europese Unie aan de Tweede Kamer doen toekomen met een kabinetsappreciatie over de voornemens?

Vraag 5

Herinnert u zich dat de Minister van Buitenlandse Zaken in zijn Europatoespraak van 26 augustus 2026 aan de Universiteit Maastricht zei2: «We can make the Union more effective by moving from unanimity to qualified-majority decision-making in some parts of the EU’s common foreign policy. We need to revise our veto system.» Welke onderdelen van het buitenlands beleid bedoelt de Minister precies? Geldt «revise our veto system» uitsluitend voor het buitenlands beleid?

Vraag 6

Is de toespraak van de Minister van Buitenlandse Zaken in Maastricht kabinetsbeleid?

Vraag 7

Herinnert u zich dat u op 3 maart 2026 in Brussel, naar aanleiding van het Hongaarse veto op de lening voor Oekraïne, tegen Euronews3: «The new Dutch government is in favor of less and less decision-making by unanimity on the European level». Bevestigt u deze uitspraak? Op welke terreinen wordt precies gedoeld? En op welke terreinen niet?

Vraag 8

Erkent u dat concessies op het gebied van buitenlandse zaken financiële gevolgen kunnen hebben voor Nederland, als gevolg van besluiten waarmee Nederland niet heeft ingestemd?

Vraag 9

Wil het kabinet het Nederlandse vetorecht op alle terreinen behouden, of is het kabinet bereid dit op sommige terreinen op te geven? Kunt u hierop een duidelijk antwoord zonder voorbehouden geven?

Vraag 10

Indien het kabinet bereid is het veto op sommige terreinen op te geven, kunt u dan per terrein aangeven of het kabinet het Nederlandse veto wil behouden of opgeven, ook in de context van de beleidsterreinen die worden genoemd in het voorstel van Von der Leyen?

Vraag 11

Erkent u dat een veto dat is opgegeven, daarna alleen met unanieme instemming van alle lidstaten kan worden hersteld, en dat het opgeven van een veto in de praktijk dus onomkeerbaar is?

Vraag 12

Hoe verhoudt het opgeven van Nederlandse vetorechten zich volgens het kabinet tot het uitgangspunt dat Nederlandse kiezers via verkiezingen invloed moeten kunnen uitoefenen op de besluiten waaraan Nederland is gebonden, en acht het kabinet dit een versterking of een verzwakking van de Nederlandse democratische zeggenschap?

Vraag 13

Waar ligt voor het kabinet de grens? Indien het kabinet bereid is unanimiteit op aanvullende beleidsterreinen los te laten, welke bevoegdheden moeten volgens het kabinet uiteindelijk altijd nationaal blijven?

Vraag 14

Kunt u daarbij uiteenzetten of het kabinet een verdere politieke integratie richting een «Verenigde Staten van Europa» wenselijk acht, en welke gevolgen dit volgens het kabinet zou hebben voor de Nederlandse democratie en nationale soevereiniteit?

Vraag 15

Bent u bekend met het Frans-Duitse non-paper4 «Strengthening European resilience, addressing global macroeconomic imbalances and market distorting practices», waarin wordt voorgesteld om nieuwe handelsinstrumenten in te voeren die door de Europese Commissie kunnen worden geactiveerd tenzij een gekwalificeerde meerderheid van lidstaten daartegen bezwaar maakt?

Vraag 16

Acht u het democratisch wenselijk dat de niet-gekozen Europese Commissie vergaande handels- en marktmaatregelen kan opleggen tenzij een gekwalificeerde meerderheid van lidstaten daartegen stemt? Zo ja, kunt u dit toelichten?

Vraag 17

Zegt u toe dat het kabinet niet instemt met een inperking van bestaande Nederlandse vetorechten, ook niet via politieke afspraken of conclusies van de Europese Raad tijdens de eerstvolgende bijeenkomst van de Europese Raad, voordat de Kamer de concrete voorstellen en juridische gevolgen heeft kunnen bespreken?

Vraag 18

Bent u bereid hier alleen mee in te stemmen na instemming van de Eerste en de Tweede Kamer?

Vraag 19

Kunt u deze vragen afzonderlijk van elkaar en voor de eerstvolgende bijeenkomst van de Europese Raad beantwoorden?

Vraag 1

Bent u bekend met de recente ontwikkelingen rond de verkoop van de Commandopost Clingendael, waaronder de uitsluiting van één van de deelnemende partijen, de daaropvolgende juridische procedure en het feit dat zolang deze procedure loopt niet definitief tot gunning kan worden overgegaan?

Vraag 2

De toenmalige Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap stelde in 2023 dat het niet nodig was het verkoopproces te stoppen, omdat dit proces «zorgvuldig [was] vormgegeven», terwijl het kabinet daarnaast stelde dat het erfgoedbelang voldoende werd geborgd door onder andere toepassing van de Leidraad Afstoot Monumenten en betrokkenheid van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE); zijn beide Ministers, gezien het verloop van de procedure sindsdien met een uitsluiting van een partij en een juridische procedure, nog steeds van oordeel dat de verkoopprocedure voldoende zorgvuldig en robuust is om tot vervreemding van dit bijzondere rijksmonument over te gaan? Zo ja, waarop baseren zij dat oordeel?

Vraag 3

Bent u bereid, mede gezien de lopende juridische procedure en de onomkeerbaarheid van verkoop, toe te zeggen dat niet tot definitieve gunning of levering van de Commandopost Clingendael wordt overgegaan voordat deze Kamervragen zijn beantwoord en de Kamer zich over de ontstane situatie heeft kunnen uitspreken? Zo nee, waarom acht u het verantwoord om bij een rijksmonument van deze betekenis een onomkeerbare beslissing te nemen voordat duidelijkheid bestaat over de zorgvuldigheid van de gevolgde procedure?

Vraag 4

Bent u bereid de ontstane situatie aan te grijpen om opnieuw te beoordelen of voortzetting van de huidige verkoopprocedure nog in het publieke belang is en, indien onvoldoende kan worden gegarandeerd dat sprake is van een zorgvuldige en concurrerende selectie van kwalitatief geschikte herbestemmingsplannen, niet tot gunning over te gaan en een nieuwe openbare procedure te starten?

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van de berichten dat Oekraïne miljarden extra nodig heeft, het artikel van VRT NWS over The Russian Transfer en het achterliggende voorstel van The Russian Transfer?1, 2, 3

Vraag 2

Klopt het dat de Oekraïense Minister van Financiën verwacht dat er volgend jaar minstens 22 miljard euro extra nodig is voor de Oekraïense begroting, en nog meer voor het financieren van het Oekraïense leger? Zo ja, deelt u de mening dat Rusland voor deze (en andere) kosten zo veel mogelijk moet opdraaien?

Vraag 3

Hoe heeft het kabinet tot nu toe uitvoering gegeven aan de afspraak uit het coalitieakkoord dat Nederland blijft pleiten voor de inzet van bevroren Russische tegoeden? Welke resultaten heeft deze inzet sinds het aantreden van het kabinet opgeleverd?

Vraag 4

Hoe beoordeelt u het voorstel van The Russian Transfer om de ongeveer 210 miljard euro aan geïmmobiliseerde Russische staatsactiva die zich in de Europese Unie bevinden, inclusief de bijbehorende verplichtingen, onder te brengen bij een door de EU beheerd instrument, waarbij het juridische eigendom van Rusland vooralsnog niet wordt gewijzigd?

Vraag 5

Deelt het kabinet de juridische analyse van de initiatiefnemers dat voor deze overdracht artikel 122 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie als rechtsgrondslag kan worden gebruikt en dat hierover met gekwalificeerde meerderheid kan worden besloten? Zo nee, op welke punten niet, en bent u in dat geval bereid hierover op korte termijn een onafhankelijke juridische beoordeling te laten uitvoeren en deze met de Kamer te delen?

Vraag 6

Klopt volgens het kabinet de redenering van de initiatiefnemers dat een overdracht van zowel de activa als de bijbehorende verplichtingen aan de EU juridisch wezenlijk verschilt van confiscatie, omdat Rusland formeel eigenaar of schuldeiser blijft zolang geen afzonderlijk besluit over het gebruik van de middelen wordt genomen? Zo nee, waarom niet?

Vraag 7

Wat is uw oordeel over het voorstel van de initiatiefnemers dat de Europese Unie eventuele resterende risico’s voor België en Euroclear gezamenlijk afdekt? Welke mogelijke financiële verplichtingen zou Nederland hierdoor direct of indirect volgens u kunnen aangaan?

Vraag 1

Kunt u aangeven hoe het pakket van € 12 miljoen wordt vrijgemaakt? Uit welke begrotingspost komen deze gelden? Komen deze gelden nog in 2026 beschikbaar uit het extra geld dat in 2026 voor ontwikkelingssamenwerking is vrijgemaakt bij de voorjaarsbesluitvorming? Hoe zijn deze verdeeld over de vier genoemde bestemmingen: World Health Organization (WHO), Jordanië, Save the Children, Egypte, WHO Health Emergency Appeal en het Rode Kruis?

Vraag 2

Op welke termijn worden de toegezegde bijdragen daadwerkelijk uitgekeerd aan de WHO, Save the Children en het Rode Kruis, en wanneer verwacht u dat de eerste effecten (bijvoorbeeld de eerste evacuaties naar Jordanië) zichtbaar zullen zijn?

Vraag 3

In welk tempo verwacht het u dat de 250 kinderen naar Jordanië geëvacueerd kunnen worden? Klopt het dat landen in de regio verlangen dat eerder geëvacueerde patiënten het land verlaten, alvorens zij nieuwe patiënten toelaten voor evacuatie?

Vraag 4

Kunt u bevestigen dat het pakket van € 12 miljoen voor de evacuatie van kinderen uit Gaza naar naburige landen, geen middelen bevat voor nieuwe medische evacuaties van zieke kinderen uit Gaza naar Nederland dit jaar?

Vraag 5

Sluit u met deze keuze feitelijk verdere evacuaties naar Nederland uit, of blijft dit een optie? Zo ja, onder welke voorwaarden?

Vraag 6

Klopt het dat meerdere EU-lidstaten dit jaar wel door zijn gegaan met het evacueren van kinderen uit Gaza? Klopt het dat Spanje in 2026 nog 20 kinderen heeft geëvacueerd (waarmee het totaal op 85 komt), Italië nog 26 kinderen (waarmee het totaal op 272 komt) en ons buurland België nog 4 kinderen (waarmee het totaal op 26 komt)? Waarom maken deze landen een andere afweging dan Nederland? Waarom gingen zij dit jaar wel door met medische evacuaties en Nederland niet?

Vraag 7

Klopt het dat EU-lidstaten sinds begin 2026 slechts 1% van alle medisch geëvacueerde patiënten uit Gaza hebben opgevangen? Hoe beoordeelt u de Nederlandse en Europese bijdragen in dit licht, en vindt u dit aandeel proportioneel gezien de Nederlandse medische capaciteit?

Vraag 8

Bent u bekend met de constatering van de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde dat er een groep kinderen is met «hoogcomplexe en meervoudige problematiek» (ernstig trauma, complexe aangeboren aandoeningen, oncologische aandoeningen) die niet in Gaza, Jordanië of Egypte behandeld kan worden? Erkent u deze doelgroep? Welk toekomstperspectief biedt u nu aan deze kinderen?

Vraag 9

Kunt u aangeven hoe groot deze doelgroep is? Hoeveel van de circa 18.500 patiënten die naar inschatting van de WHO wachten op evacuatie, behoeven zorg die alleen in landen als Nederland beschikbaar is?

Vraag 10

Op basis van welke medische criteria en door wie wordt bepaald welke kinderen wél naar Jordanië en Egypte kunnen en welke kinderen mogelijk toch specialistische zorg nodig hebben die alleen in Europa beschikbaar is (bijv. bepaalde vormen van oncologische zorg, complexe reconstructieve chirurgie)?

Vraag 11

Bent u bekend met de bevestiging van de Nederlandse kinderartsen dat zij beschikbare capaciteit in hun ziekenhuizen hebben om kinderen op te vangen, zonder verdringing van reguliere zorg?

Vraag 12

Bent u ermee bekend dat Nederlandse artsen een uitgewerkte, Standard Operating Procedure hebben, waarin het hele zorgproces van kinderen inclusief begeleiding is vastgelegd, die in 2025 is gebruikt en uitgebreid geëvalueerd?

Vraag 13

Acht u Nederlandse ziekenhuizen daarmee voldoende voorbereid op nieuwe medische evacuaties? Zo nee, waarom niet? Zo ja, waarom is dan niet gekozen om Nederlandse ziekenhuizen in staat te blijven stellen om kinderen uit Gaza op te vangen?

Vraag 14

Is uw doeltreffendheidsargumentatie, namelijk meer patiënten per euro in Jordanië dan in Europa, leidend? Of spelen ook overwegingen van politieke uitlegbaarheid en maatschappelijk draagvlak een rol bij het niet kiezen voor Nederland? Kunt u dit toelichten?

Vraag 15

Sluit u uit dat het, indien blijkt dat de Jordaanse en Egyptische capaciteit ontoereikend is voor kinderen met de meest complexe zorgvragen, alsnog een aanvullend besluit neemt over evacuatie naar Nederland?

Vraag 16

Kunt u deze vragen beantwoorden voor het commissiedebat Informele Raad Buitenlandse Zaken Ontwikkeling (van 8 en 9 oktober 2026) van 1 oktober 2026?

Vraag 1

Bent u bekend met het schandaal dat de Universiteit Maastricht een student naar Nederland heeft gehaald die lachend naar Hamas-moordenaars wijst en zegt: «This is me»?1

Vraag 2

Hoe kan het dat een met Nederlands belastinggeld gefinancierde universiteit iemand een podium geeft die de gruwelijke slachtpartij van 7 oktober 2023 als heldendaad verheerlijkt of zelfs deelnam aan de moorden? Was u hiervan op de hoogte en welke consequenties verbindt u hieraan voor de universiteit?

Vraag 3

Erkent u dat de Universiteit Maastricht geen onderwijsinstelling meer is die veiligheid biedt, maar een importkanaal voor islamitische en jihadistische haat? Zo nee, waarom niet?

Vraag 4

Bent u bereid deze barbaarse terrorist die nu geschorst is direct het land uit te zetten? Zo nee, waarom niet?

Vraag 5

Hoeveel Joodse studenten moeten er eerst worden geïntimideerd voordat u deze universiteit tot de orde roept?

Vraag 6

Deelt u de mening dat met het binnenhalen van Palestijnse studenten de veiligheid van Joodse studenten niet meer gegarandeerd kan worden? Zo ja, bent u bereid alle Palestijnse studenten het land uit te zetten en er geen meer ons land binnen te laten? Zo nee, waarom niet?

Vraag 7

Waarom treedt u, die deze jihadist tot de universiteit heeft toegelaten, niet af?

Vraag 1

Welke concrete consequenties verbindt u aan de kwalificatie van het binnenhalen van de Einstein Telescope voor de Euregio Maas-Rijn als prioriteit van het kabinet? Welke concrete acties worden in aanloop naar de Europese locatiekeuze in 2027 ondernomen om de kandidatuur van de Euregio te versterken?1

Vraag 2

Welke bewindspersoon draagt de politieke eindverantwoordelijkheid voor de internationale strategie om de Einstein Telescope naar de Euregio Maas-Rijn te halen? Hoe is de inzet tussen de Ministers van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), Economische Zaken en Klimaat (EZK) en Buitenlandse Zaken georganiseerd en welke capaciteit en middelen zijn hiervoor beschikbaar?

Vraag 3

Welke concrete toezeggingen zijn inmiddels gedaan door België, Vlaanderen, Wallonië en Noordrijn-Westfalen ten aanzien van de financiering, governance, vergunningverlening, infrastructuur en inhoudelijke deelname aan de Einstein Telescope in de Euregio Maas-Rijn? Welke afspraken moeten nog worden gemaakt om eind 2026 tot een volwaardig gezamenlijk bidbook te kunnen komen en wanneer moeten deze uiterlijk zijn afgerond?

Vraag 4

Hoe beoordeelt u op dit moment het krachtenveld binnen de Board of Governmental Representatives (BGR) ten aanzien van de kandidaturen van de Euregio Maas-Rijn, Sardinië en Saksen? Welke landen hebben zich reeds publiekelijk of richting het kabinet uitgesproken over een voorkeurslocatie en op welke landen richt Nederland zijn diplomatieke inzet in het bijzonder?

Vraag 5

De Duitse federale regering heeft de Einstein Telescope aangemerkt als prioritaire wetenschappelijke infrastructuur, maar nog geen keuze gemaakt tussen de kandidatuur van Saksen en deelname van Noordrijn-Westfalen aan de Euregio Maas-Rijn; wanneer verwacht u dat de Duitse regering hierover een positie inneemt?

Vraag 6

Welke concrete diplomatieke inzet pleegt Nederland om de Duitse federale regering te bewegen tot steun voor de Euregio Maas-Rijn? Op welk politiek niveau vinden hierover gesprekken met Duitsland plaats en is de Minister-President hierbij betrokken? Bent u bereid de kandidatuur van de Euregio Maas-Rijn rechtstreeks bij de Duitse bondskanselier te agenderen?

Vraag 7

Hoe ziet de besluitvorming op Europees niveau over het ontwerp en de locatie van de Einstein Telescope precies eruit? Wordt eerst een keuze gemaakt tussen een driehoek en een dubbele L-vorm en vervolgens tussen locaties, of worden ontwerp en locatie integraal en gelijktijdig beoordeeld? Wie neemt deze besluiten en volgens welke criteria?

Vraag 8

Welke gevolgen heeft een eventuele Europese voorkeur voor een dubbele L-vorm voor de drie huidige kandidaat locaties? Klopt het dat bij een dubbele L-vorm een combinatie van de Euregio Maas-Rijn en Sardinië vanwege de benodigde geografische afstand voor de hand ligt? Welke rol resteert in dat scenario voor de kandidatuur van Saksen?

Vraag 9

Wie besluit uiteindelijk met welke configuratie de Euregio Maas-Rijn haar kandidatuur indient en op welk moment moet deze keuze zijn gemaakt om het bidbook eind 2026 gereed te hebben?

Vraag 10

Welke mogelijkheden ziet u indien uit de nieuwe kostenramingen blijkt dat de kosten van de driehoek of de dubbele L-vorm hoger uitvallen dan het beschikbare Nederlandse budget? Is aanvullende financiering dan denkbaar en op welk moment zou daarover moeten worden besloten?

Vraag 11

In hoeverre verschilt de verwachte economische en maatschappelijke impact voor de Euregio Maas-Rijn tussen de realisatie van een volledige driehoek in de Euregio en één L-vorm als onderdeel van een dubbele L-configuratie met Sardinië? Is onderzocht wat beide configuraties betekenen voor onder meer investeringen, werkgelegenheid en het regionale kennis- en innovatie-ecosysteem? Zo ja, wat zijn hiervan de uitkomsten? Zo nee, bent u bereid dit inzichtelijk te maken voordat een keuze voor een configuratie wordt gemaakt?

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Student universiteit claimt betrokken te zijn bij 7 oktober», waarin een student op video naar gemaskerde terroristen wijst en zegt: «This is me»?1 2

Vraag 2

Kunt u gedetailleerd uiteenzetten hoe de veiligheids- en terrorismescreening eruitziet bij personen die op basis van een reguliere vergunning, zoals een machtiging voor voorlopig verblijf (mvv) voor studie, Nederland inreizen, en in hoeverre deze screening vergelijkbaar is met of afwijkt van de screening binnen de asielprocedure? Vindt deze screening volledig plaats vóórdat de persoon in kwestie Nederland binnenkomt? Zo nee, waarom niet, en hoelang duurt dit gemiddeld? In hoeveel gevallen wordt een screening uitgevoerd en in hoeveel gevallen wordt deze niet afgerond vóór inreis? Is er, gelet op het rapport van de Algemene Rekenkamer van 20 mei 2026 waaruit blijkt dat de terrorismescreening in de asielprocedure gemiddeld pas na twee jaar plaatsvindt in plaats van binnen de norm van 14 dagen, sprake van vergelijkbare achterstanden bij de screening van studenten en andere houders van een reguliere vergunning? Zo ja, hoe groot zijn die achterstanden gemiddeld? In hoeveel gevallen (en procentueel) van de uitgevoerde veiligheids- en terrorismescreenings wordt een reguliere vergunning geweigerd?

Vraag 3

Heeft deze student een antecedentenverklaring ondertekend? Zo ja, zijn uit de antwoorden op het formulier veiligheidsrisico’s te herleiden? Zo nee, hoe beoordeelt u dat hij nadien zelf claimt betrokken te zijn geweest bij een terreuraanslag, en is hier sprake van een valse verklaring?

Vraag 4

Kunt u gedetailleerd uiteenzetting hoe de antwoorden van het antecedentenformulier in het algemeen en in de situatie van deze specifieke student zijn geverifieerd? Zo nee, waarom niet?

Vraag 5

Werden bij de veiligheids- en terrorismescreening voorafgaand aan de mvv-verlening ook het socialmedia-account van deze student betrokken, en zo ja, wat waren daarvan de bevindingen en conclusies? Hoe beoordeelt u de socialmediaposts waarop de student te zien is op een foto waar de tekst «Soldier of Gaza» zichtbaar is en er emoji’s van een jihadistisch gebaar staan, posts over «het martelaarschap van mijn derde broer Ahmed in Jabalia» en «Ik vraag Allah om mijn leven te bezegelen met hetzelfde einde als dat van jou, broeder»? Waren deze uitingen bekend vóórafgaand aan het verlenen van de mvv, en zo nee, waarom zijn ze niet naar voren gekomen bij de screening? Hoe verhoudt het naar Nederland halen van studenten die zich in dergelijke bewoordingen uitlaten over martelaarschap zich tot de bevindingen van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD), waarin jihadisme nog altijd als de grootste terroristische dreiging voor Nederland wordt aangemerkt? Deelt u de mening dat bij personen bij wie signalen bestaan die wijzen op mogelijke directe of indirecte betrokkenheid bij Hamas of daaraan gelieerde organisaties, of op verheerlijking daarvan, uit voorzorg de toegang tot Nederland moet worden geweigerd, dan wel – indien reeds in Nederland – de verblijfsvergunning per direct moet worden ingetrokken? Zo nee, waarom niet?

Vraag 6

Wat waren de precieze overwegingen van de Universiteit Maastricht om juist deze student uit te nodigen en welke afwegingen maakt de universiteit in bredere zin bij de werving van studenten uit Gaza, gegeven de bekende verwevenheid van Hamas met het bestuurlijk en maatschappelijk apparaat aldaar? Bestaat hiervoor een toetsingskader of selectiecriteria? Zo ja, welke?

Vraag 7

Bent u bereid onmiddellijk te verzoeken een onderzoek te laten doen door AIVD, politie en Openbaar Ministerie (OM) naar de identiteit van deze persoon en de waarheid van zijn claim, met de hoogste prioriteit? Zo nee, waarom niet? En hoe beoordeelt u de aanwezigheid van deze student in Nederland en de veiligheid van Nederlanders?

Vraag 8

Bent u bereid deze persoon vooruitlopend op dat onderzoek per direct in vreemdelingenbewaring te plaatsen om onderduiken of vertrek te voorkomen? Zo nee, waarom niet?

Vraag 9

Bent u bereid zijn verblijfsvergunning per direct in te trekken en hem (en meegereisde gezinsleden) uit te zetten? Zo nee, waarom niet?

Vraag 10

Bent u bereid de toelating van studenten uit Gaza en de Palestijnse gebieden per direct stop te zetten en te laten screenen hoeveel vergelijkbare gevallen er al zijn? Zo nee, waarom niet?

Vraag 11

Deelt u de mening dat het College van Bestuur (CvB) van de Universiteit Maastricht ernstig heeft gefaald in zijn zorgplicht en bent u bereid het CvB hierop aan te spreken? Zo nee, waarom niet?

Vraag 12

Kunt u deze vragen afzonderlijk en met de hoogste spoed beantwoorden?

Vraag 1

Klopt het dat Nederlandse diplomaten hebben deelgenomen aan een door Azerbeidzjan georganiseerde tour in Nagorno-Karabach?1

Vraag 2

Welke afwegingen spelen doorgaans een rol in het besluit om al dan niet in te gaan op dergelijke uitnodigingen?

Vraag 3

In hoeverre heeft Azerbeidzjan volgens u reeds opvolging gegeven aan de voorlopige maatregelen uit de uitspraak van het Internationaal Gerechtshof van 17 november 2023?2

Vraag 4

In hoeverre heeft Azerbeidzjan volgens u opvolging gegeven aan de voorlopige maatregel over Armeens cultureel erfgoed uit de uitspraak van het Internationaal Gerechtshof van 7 december 2021?3

Vraag 5

Klopt het dat Azerbeidzjan plaatsnamen in Nagorno-Karabach wijzigt4 en Armeense kerken en ander cultureel erfgoed vernietigt? Wat is uw oordeel hierover?

Vraag 6

Heeft er in Nagorno-Karabach volgens het kabinet een etnische zuivering plaatsgevonden in 2023? Zo nee, waarom niet? Welke reactie acht de regering passend op de ontstane situatie en de verdrijving van meer dan 100.000 personen naar Armenië?

Vraag 7

Bent u ermee bekend dat Azerbeidzjan eerder in de Azerbeidzjaanse exclave Nachitsjevan Armeens cultureel erfgoed met de grond gelijk heeft gemaakt?5 Deelt u de vrees dat het erfgoed in Nagorno-Karabach hetzelfde kan overkomen?

Vraag 8

Herinnert u zich de antwoorden van uw ambtsvoorganger over schriftelijke vragen over de vernietiging van Armeens erfgoed en de toezegging die Nederland van Azerbeidzjan had gekregen om het cultureel erfgoed te beschermen?6 Welke inzet is er vanuit Nederland daarna geweest op dit thema?

Vraag 9

Heeft Azerbeidzjan zich volgens u aan de toezegging gehouden? Zo ja, waar baseert u dat op? Zo nee, welke stappen gaat u ondernemen?

Vraag 10

Kloppen de berichten dat tijdens de tour door de Azerbeidzjaanse regering desinformatie is verteld door de Armeense kloosters van Gandzasar en Dadivank «een integraal onderdeel van het oude Albanese christelijke erfgoed» te noemen, smalend werd gedaan over «voorbeelden van oude manuscripten» en er werd gedanst? Hoe taxeert u dit?

Vraag 11

Vindt u het, in het licht van bovenstaande, gepast dat Nederlandse diplomaten mee hebben gedaan aan deze door Azerbeidzjan georganiseerde tour? Zo ja, waarom?

Vraag 12

Hoe beoordeelt u, mede in het licht van vraag 4, het X-bericht van de Speciaal Vertegenwoordiger van de EU voor de zuidelijke Kaukasus en de crisis in Georgië, waarin wordt gesteld dat de diep uiteenlopende opvattingen en narratieven, bijvoorbeeld over de oorsprong van sommige locaties, zouden moeten worden aangepakt tussen Azerbeidzjan en Armenië?7 Heeft de delegatie desinformatie over de oorsprong van het cultureel erfgoed aangekaart of weersproken? Zo nee, waarom niet?

Vraag 13

Welke internationaalrechtelijke verplichtingen volgen voor Nederland voort uit de eerdergenoemde uitspraken van het Internationaal Gerechtshof? Kan het AIV hierover om advies worden gevraagd?

Vraag 1

Kunt u het bewijs naar de Kamer sturen van Russische betrokkenheid bij de drones die gesignaleerd zouden zijn bij Leipzig? Kunt u ook voor (een aantal van) de cyberaanvallen in Nederland bewijzen dat Rusland hiervoor verantwoordelijk is en ook dit bewijs ter controle naar de Kamer sturen? Zo nee, waarom niet?1

Vraag 1

Bent u bekend met de uitlatingen van Francesca Albanese, speciaal VN-rapporteur voor de mensenrechtensituatie in de bezette Palestijnse gebieden, tijdens het Festival di Open in Parma op 19 september jl.?1

Vraag 2

Klopt het dat mevrouw Albanese tijdens deze bijeenkomst heeft opgeroepen om te stoppen met het leveren van wapens aan Oekraïne?

Vraag 3

Klopt het dat zij heeft gesuggereerd dat er «redenen» waren voor de Russische invasie van Oekraïne?

Vraag 4

Klopt het voorts dat zij beweerde dat er sprake is van een politieke berekening binnen een door de Verenigde Staten geleide NAVO die gebaat zou zijn bij een «zwak Europa», en dat om die reden «dat front openblijft»?

Vraag 5

Hoe oordeelt u over het feit dat een functionaris van de Verenigde Naties dergelijke verstrekkende geopolitieke beschuldigingen uit, terwijl zij ter plekke zelf expliciet toegaf «geen expert» te zijn en «geen oplossing» te hebben en dat dit onderwerp ook niet haar mandaat betreft?

Vraag 6

Deelt u de mening dat een oproep tot het staken van wapenleveranties aan Oekraïne de facto neerkomt op een oproep tot capitulatie van Oekraïne? Zo nee, waarom niet?

Vraag 7

Deelt u de opvatting dat het stopzetten van militaire steun aan Oekraïne zou leiden tot de rechteloze onderdrukking van miljoenen onschuldige mensen door het Russische regime? Zo nee, waarom niet?

Vraag 8

Deelt u de stelling dat vrede en veiligheid in Europa alleen duurzaam kunnen worden gewaarborgd wanneer wordt voorkomen dat Rusland deze agressieoorlog wint? Zo nee, waarom niet?

Vraag 9

Deelt u de opvatting dat een sterke NAVO en onverminderde militaire, politieke en financiële steun aan Oekraïne noodzakelijk zijn om Poetin een halt toe te roepen? Zo nee, waarom niet?

Vraag 10

Hoe verhouden de uitspraken van mevrouw Albanese zich volgens u tot de realiteit dat Rusland soevereine grenzen schendt en NAVO-lidstaten dagelijks op de proef stelt met hybride aanvallen, spionage en sabotage?

Vraag 11

Deelt u het standpunt dat de VN en haar rapporteurs moeten bijdragen aan vrede, veiligheid en het handhaven van het Handvest van de VN, en dat de uitspraken van mevrouw Albanese hier haaks op staan? Zo nee, waarom niet?

Vraag 12

Deelt u het oordeel dat uitlatingen over de oorlog in Oekraïne en aanvallen op de NAVO volstrekt buiten het formele mandaat van mevrouw Albanese als rapporteur voor de bezette Palestijnse gebieden vallen? Zo nee, waarom niet?

Vraag 13

Hoe beoordeelt u de selectiviteit van mevrouw Albanese, die zich in januari 2026 beriep op de grenzen van haar mandaat om geen commentaar te geven op het neerslaan van demonstranten door het Iraanse regime, maar diezelfde mandaatsgrenzen negeert wanneer zij westerse democratieën kan bekritiseren?

Vraag 14

Hoe beziet u in bredere zin de ideologie van het derdewereldactivisme (third-worldism) binnen internationale gremia zoals de VN, waarbij westerse democratieën stelselmatig als imperialistisch of kwaadwillend worden neergezet, terwijl niet-westerse autoritaire regimes en agressors moreel worden gerelativeerd of vergoelijkt?

Vraag 15

Herkent u deze ideologie van derdewereldactivisme in de publieke optredens, retoriek en verslaglegging van mevrouw Albanese?

Vraag 16

Hoe duidt u in dat kader het optreden van mevrouw Albanese bij de Russische staatszender RT op 13 september jl., waarin zij zich uitliet over het Amerikaanse embargo tegen Cuba?

Vraag 17

Deelt u de mening dat een VN-rapporteur haar positie en het gezag van de Verenigde Naties niet mag misbruiken om Russische propaganda en antiwesterse sentimenten te verspreiden? Zo nee, waarom niet?

Vraag 18

Deelt u de conclusie dat deze uitspraken volstrekt niet passen bij de functie en de waardigheid van een gezant of speciaal rapporteur van de VN? Zo nee, waarom niet?

Vraag 19

Deelt u de mening dat mevrouw Albanese door haar structurele vooringenomenheid ongeschikt is voor haar rol als onafhankelijk speciaal rapporteur? Zo nee, waarom niet?

Vraag 20

Bent u bereid om haar speciale status en haar rol als speciaal rapporteur ter discussie te stellen samen met gelijkgezinde internationale partners tijdens de Algemene Vergadering van de VN in New York? Zo nee, waarom niet?

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel «Je paspoort inleveren bij je baas en voor je vlucht een telefoontje van de politie. China maakt buitenlandse reizen moeilijker»?1

Vraag 2

Hoe beoordeelt u de aangescherpte uitreisbeperkingen die China oplegt aan naar schatting ruim honderd miljoen werknemers in de publieke sector en staatsbedrijven? Deelt u de analyse dat de Communistische Partij van China (CPC) deze reisbeperkingen doelbewust inzet ter versterking van de nationale en industriële veiligheid, met name om het weglekken van technologische kennis te voorkomen?

Vraag 3

Hoe kijkt u naar het gezegde «zoals de waard is, vertrouwt hij zijn gasten» in relatie tot dit artikel en wat zegt dit u over de economische relatie tussen China en Europa?

Vraag 4

Doen deze reisrestricties u ook denken aan de restricties die ooit golden in de Sovjet-Unie en deelt u de mening dat dit in deze geglobaliseerde wereld een duidelijk teken is van nog verder afnemende vrijheid voor Chinese staatsburgers en toenemende controle door de Chinese staat?

Vraag 5

Hoe kijkt u naar de officiële lezing van de Chinese staat die zegt dat deze nieuwe regels de rechten en plichten van Chinese burgers en van de buitenlanders die China bezoeken verhelderen en gericht zijn op proactieve bescherming?

Vraag 6

Welke risico’s ziet u in deze maatregelen voor de Nederlandse en Europese economische veiligheid en strategische autonomie?

Vraag 7

Hoe waarborgt u dat het eventueel aantrekken van kenniswerkers uit een systeemrivaal als China hand in hand gaat met de bescherming van onze nationale kennisveiligheid?

Vraag 8

Hoe schat u het risico in dat de verscherpte greep op uitreizen door China gepaard kan gaan met het opvoeren van repressie en dwang op Chinese werknemers, studenten en onderzoekers die reeds in Nederland verblijven?

Vraag 9

In hoeverre vormen de nieuwe Chinese wetgeving en de willekeur rond zogeheten «exit bans» een direct risico voor werknemers van Nederlandse technologie- en innovatiebedrijven met de Chinese nationaliteit of een Chinees-Nederlandse achtergrond, wanneer zij voor zaken of familiebezoek naar China reizen? Geeft dit u aanleiding om de reisadviezen en risicovoorlichting voor Nederlandse bedrijven en universiteiten hierop aan te scherpen?

Vraag 10

Bent u bereid om deze toenemende mate van Chinese deglobalisering, het vasthouden van sleuteltalent en de bijbehorende risico’s voor industriële ketens met spoed te agenderen in Europees verband?

Vraag 1

Heeft Rusland Nederland, sinds het begin van dit decennium, voor zover de regering weet, ooit fysiek aangevallen? Zo ja, waar en wanneer precies en kan de Kamer het bewijs hiervoor ontvangen?

Vraag 2

Wordt de aanslag op Nord Stream, voor 9% in handen van de Nederlandse Gasunie, door de regering gezien als «een (fysieke) daad van agressie» richting Nederland? Zo nee, waarom niet?

Vraag 3

Zijn er, op dit moment, behalve de VS en Oekraïne, andere landen waarvan het mogelijk zou kunnen zijn dat ze, direct of indirect, betrokken zijn bij de aanslag op Nord Stream?

Vraag 4

Is de Minister bekend met het oordeel van diverse onafhankelijke experts (zoals Glenn Diesen, John Mearsheimer, Jeffrey Sachs etc.) die de oorlog in Oekraïne kwalificeren als een (door het Westen uitgelokte) proxy-oorlog tussen de EU/NAVO enerzijds en Rusland anderzijds op Oekraïens grondgebied? Kan de Minister hierop een korte inhoudelijke reactie geven waarbij wordt ingegaan op de argumenten die hiervoor door deze experts worden aangedragen (zoals de gewelddadige en door het Westen gesteunde staatsgreep in Oekraïne in 2014)?

Vraag 5

Wat doet de Nederlandse regering om te voorkomen dat het huidige conflict escaleert tot een directe oorlog tussen Rusland en de EU/NAVO (en dus Nederland)? Welke diplomatieke contacten worden op dit moment onderhouden met Rusland? Sinds wanneer heeft onze ambassadeur in Moskou bijvoorbeeld voor het laatst met leden van de Russische regering of ambtenaren van het Russische staatsapparaat over de situatie in Oekraïne gesproken?

Vraag 6

Onderkent de regering dat in het verleden oorlogen zijn gestart en gerechtvaardigd door middel van zogenaamde «false flag» operaties?

Vraag 7

Is de regering zich er van bewust dat zo’n «false flag» operatie niet alleen door Rusland maar ook vanuit het Westen (EU/NAVO) georganiseerd zou kunnen worden? Zo nee, waarom sluit de regering dit laatste categorisch uit? Zo ja, wat doet de regering om te voorkomen dat Nederland als gevolg van zo’n «false flag» operatie ten onrechte in een oorlog met Rusland wordt getrokken?

Vraag 8

Hoe zeker is de regering ervan dat, bij gebrek aan verkiezingen en gezien de gedwongen mobilisatie, niet alleen de Oekraïense regering maar ook de Oekraïense bevolking op dit moment in meerderheid achter het continueren van de oorlog staat?

Vraag 9

Houdt de Nederlandse regering rekening met het risico dat een deel van de Oekraïense bevolking zich (geleidelijk) afkeert van het Westen (de EU/NAVO) omdat men van mening is, zoals veel (Westerse!) experts ook betogen, gebruikt te zijn en opgeofferd te worden in een proxy-oorlog van het Westen tegen Rusland, met als (begrijpelijk) gevolg wellicht dat Oekraïne (een land met een groot, sterk en bijzonder ervaren leger) zich in de toekomst tegen de EU en de NAVO en dus ook tegen Nederland keert?

Vraag 1

Bent u bekend met de aangehouden motie waarin de regering wordt opgeroepen om bij defensie-inkopen uitsluitend in te zetten op Nederlandse en Europese producenten?1

Vraag 2

Deelt u de opvatting dat afhankelijkheid van China voor kritieke defensietoepassingen ongewenst is, zeker wanneer Nederlandse bedrijven (zoals bij supervezels) beschikken over de benodigde kennis, productiecapaciteit en de volledige waardeketen?

Vraag 3

Welke concrete stappen heeft Defensie sinds het debat gezet om de afhankelijkheid van Chinese supervezels af te bouwen en Nederlandse of Europese alternatieven te benutten?

Vraag 4

Welke lopende en voorgenomen contracten voor ballistische en blastbeschermende middelen zijn sinds het debat beoordeeld op de mogelijkheid om Chinese materialen te vervangen door Nederlandse of Europese alternatieven?

Vraag 5

Hoe verklaart u dat bedrijven uit de sector aangeven dat zij sinds het aanhouden van de motie niets meer van Defensie hebben vernomen?

Vraag 6

Klopt het dat Defensie nog geen contact heeft opgenomen met Nederlandse producenten van supervezels en ballistische beschermingsmiddelen over de uitvoering van deze motie? Zo nee, met welke bedrijven is wanneer gesproken?

Vraag 7

Hoe verhoudt het blijven gebruiken van Chinese supervezels zich tot de ambitie van het kabinet om de Nederlandse defensie-industrie te versterken en strategische afhankelijkheden af te bouwen?

Vraag 8

Welke concrete acties heeft u sinds het debat ondernomen om Nederlandse producenten van supervezels in een positie te brengen waarin zij Defensie kunnen bevoorraden of leverancier van de wereld kunnen worden?

Vraag 9

Kunt u aangeven welke financiële omvang gemoeid is met de lopende en voorgenomen inkoop van ballistische en blastbeschermende middelen waarvoor Nederlandse producenten in aanmerking zouden kunnen komen?

Vraag 10

Wanneer verwacht u daadwerkelijk over te gaan tot aanbestedingen waarbij Nederlandse supervezelproducenten kunnen inschrijven? Kunt u een concreet tijdpad geven?

Vraag 1

Wat is uw reactie op het statement van de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN van 30 juli 2026 over de «crackdown on fundamental freedoms» in Uganda?1

Vraag 2

Bent u bereid om de in het statement genoemde mensenrechtenschendingen publiekelijk en in niet mis te verstane bewoordingen te veroordelen, zowel bilateraal als in multilateraal verband? Zo nee, waarom niet?

Vraag 3

Hoe beoordeelt u de rol en de uitspraken van generaal Kainerugaba, die op sociale media onder meer oppositieleider Bobi Wine heeft bedreigd en herhaaldelijk heeft opgeschept over het martelen en gevangenhouden van opposanten, waaronder de veiligheidschef en lijfwacht van Bobi Wine, Eddy Mutwe, en die publiekelijk heeft verklaard dat de veiligheidsdiensten oppositieleden hebben gedood?

Vraag 4

Bent u bereid om, al dan niet in EU-verband, gerichte sancties te overwegen tegen personen die verantwoordelijk zijn voor deze mensenrechtenschendingen?

Vraag 5

Bent u bereid om zich, bilateraal en in EU-verband, in te zetten voor de onmiddellijke vrijlating van Kizza Besigye, die inmiddels bijna twee jaar zonder proces vastzit op een vermeende hoogverraadaanklacht en die eind juli 2026 in kritieke, levensbedreigende toestand op de intensive care belandde na een instorting tijdens zijn rechtszaak? Bent u bereid om bij de Ugandese autoriteiten aan te dringen op toegang tot onafhankelijke medische zorg voor Besigye?

Vraag 6

Bent u bereid om binnen de EU te pleiten voor een gezamenlijk, onafhankelijk onderzoek naar het verloop van deze verkiezingen, en voor het koppelen van eventuele EU-steun aan Uganda aan de uitkomsten daarvan?

Vraag 7

Kunt u een overzicht geven van de huidige bilaterale samenwerking met Uganda, inclusief lopende trajecten op het gebied van migratie, veiligheid, handel en ontwikkelingssamenwerking? Bent u bereid om de samenwerking, in het licht van bovenstaande, te herzien? Zo nee, waarom niet?

Vraag 8

Welke waarborgen zijn er om te voorkomen dat Nederlandse steun of samenwerking direct of indirect bijdraagt aan de genoemde mensenrechtenschendingen?

Vraag 9

Welke mogelijkheden ziet u om, samen met gelijkgezinde EU-lidstaten, stelling te nemen tegen de geleidelijke uitholling van de rechtsstaat en ter bescherming van fundamentele vrijheden in Uganda?

Vraag 10

Bent u bereid te onderzoeken hoe onafhankelijke steun aan mensenrechtenverdedigers, journalisten en het maatschappelijk middenveld in Uganda kan worden vergroot, mede in het licht van de beperkingen die de «Protection of Sovereignty Act» oplegt aan internationale financiering? Bent u tevens bereid te verkennen hoe Nederland specifiek kan bijdragen aan de bescherming en opvang van Ugandese politieke vluchtelingen? Zo nee, waarom niet?

Vraag 1

Bent u bekend met het nieuwe rapport van de onafhankelijke VN-Fact-Finding Mission (FFM), waarin wordt geconcludeerd dat buitenlandse rekruterings- en steunnetwerken de militaire capaciteit van strijdende partijen in Soedan vergroten en daarmee het conflict en de schade aan burgers aanjagen?1 Welke concrete maatregelen, naast hetgeen genoemd in uw Kamerbrief, gaat Nederland naar aanleiding van deze nieuwe bevindingen nemen om deze netwerken daadwerkelijk te ontmantelen?2

Vraag 2

Hoe beoordeelt u dat de Verenigde Arabische Emiraten deel uitmaken van de Quad die een staakt-het-vuren in Soedan probeert te bewerkstelligen, terwijl de FFM tegelijkertijd rapporteert dat private entiteiten, logistieke tussenpersonen en recruiters die onder meer vanuit de VAE opereren betrokken zijn bij het leveren van personeel, training, wapens en logistieke steun aan de RSF?

Vraag 3

Acht u het onder deze omstandigheden wenselijk dat de VAE deze rol in het vredesproces blijft vervullen, en gaat Nederland dit binnen de EU en met de andere betrokken landen aan de orde stellen?

Vraag 4

Bent u bekend met de bevindingen van Amnesty International dat kinderen in Noord-Darfur niet slechts slachtoffer waren van het geweld, maar onder meer doelgericht werden gedood, verkracht, ontvoerd, vastgehouden en onder dwang gerekruteerd, en dat Amnesty verschillende RSF-commandanten heeft geïdentificeerd die verantwoordelijk zouden zijn voor ernstige schendingen? Bent u bereid een onderzoek in te stellen naar deze specifieke commandanten en voor gerichte sancties tegen degenen tegen wie voldoende bewijs bestaat?

Vraag 5

Welke specifieke steun biedt Nederland aan kinderen die in Soedan slachtoffer zijn van onder meer gedwongen rekrutering, seksueel geweld en ontvoering? Bent u bereid deze steun te intensiveren?

Vraag 6

Hoe beoordeelt u dat de EU onderhandelt over een vrijhandelsakkoord met de Verenigde Arabische Emiraten, terwijl de VAE volgens het FFM betrokken zijn bij het aanjagen van de oorlog in Soedan? Bent u bereid ervoor te pleiten deze onderhandelingen op te schorten zolang deze betrokkenheid voortduurt? Deelt het kabinet de zorgen dat de VAE dankzij dit verdrag mogelijk meer aanjaagt op de oorlog, doordat er geen duidelijke Europese ethische grens wordt getrokken?

Vraag 7

Hoe beoordeelt u de bevindingen dat in Soedan militaire goederen van onder meer Britse, Franse en Bulgaarse makelij zijn aangetroffen die vermoedelijk via de VAE bij de RSF terecht zijn gekomen?3 Bent u, gezien deze concrete aanwijzingen voor de omleiding van Europees militair materieel, bereid binnen de EU te pleiten voor een gezamenlijke aanscherping van de wapenexport naar de VAE zolang het risico op verdere omleiding naar Soedan niet is weggenomen?

Vraag 8

Bent u bereid te onderzoeken of de Europese waarborgen voor wapenexport naar de VAE, die voor Nederland in 2023 aanleiding waren om eerdere beperkingen op te heffen, in de praktijk voldoende effectief zijn gebleken nu Europees militair materieel via de VAE in Soedan is aangetroffen, en de Kamer hierover te informeren? Zo nee, waarom niet?

Vraag 9

Hoe beoordeelt u de bevindingen van de FFM dat maximaal 2.000 voormalige Colombiaanse militairen naast de RSF zouden hebben geopereerd en onder meer gevechtsdrones, artillerie en geavanceerde wapens zouden hebben bediend, en dat netwerken van private ondernemingen, recruiters en logistieke tussenpersonen hun inzet zouden hebben gefaciliteerd? Bent u bereid zich ervoor in te zetten dat personen en entiteiten die dergelijke rekrutering, training, financiering of logistieke ondersteuning mogelijk maken gericht worden onderzocht en, waar daarvoor voldoende grond bestaat, op de Europese sanctielijst worden geplaatst? Zo nee, waarom niet?

Vraag 10

Welke maatregelen neemt Nederland om te voorkomen dat de Europese handel in Arabische gom en andere Soedanese grondstoffen inkomsten oplevert voor strijdende partijen?

Vraag 11

Hoe voorkomt het kabinet dat het tegengaan van irreguliere migratie opnieuw leidt tot samenwerking met autoritaire of gewapende actoren, nu eerdere Europese migratiedeals met Soedan volgens Amnesty en Clingendael hebben bijgedragen aan de versterking en legitimatie van actoren waaruit de huidige RSF is voortgekomen?

Vraag 12

Hoe beoordeelt u de oproep van Amnesty International tot de inzet van een onafhankelijke en goed uitgeruste internationale troepenmacht om burgers in Soedan te beschermen tegen misdrijven door alle partijen bij het conflict, en bent u bereid de mogelijkheden voor een dergelijke internationale beschermingsmissie in VN-verband te onderzoeken of te ondersteunen?

Vraag 13

Deelt het kabinet de zorgen van Amnesty International en de VN-Fact-Finding Mission over mogelijke genocide in Soedan?4 Welke concrete maatregelen neemt Nederland om genocide te voorkomen?

Vraag 1

Bent u bekend met het rapport «Sensing the Surveillance State: Argentina's expanding policies and technologies of mass surveillance» van Amnesty International van 19 augustus 20261?

Vraag 2

Kunt u een inhoudelijke reactie geven op de belangrijkste bevindingen van dit rapport, in het bijzonder op de conclusie dat de Argentijnse overheid sinds december 2023 haar surveillance- en inlichtingencapaciteiten sterk heeft uitgebreid, grotendeels buiten het parlement om?

Vraag 3

Deelt u de zorgen van Amnesty International en van mijn fractie over de toenemende druk op het maatschappelijk middenveld in Argentinië, waaronder journalisten, mensenrechtenverdedigers, vakbonden en feministische en sociale bewegingen, die volgens het rapport in toenemende mate worden geïntimideerd en in de gaten gehouden? Zo ja, op welke wijze brengt Nederland deze zorgen, bilateraal of in EU-verband, onder de aandacht van de Argentijnse autoriteiten? Zo nee, waarom niet?

Vraag 4

Hoe beoordeelt u de ontwikkelingen rond het demonstratierecht in Argentinië, met name het zogenoemde «anti-picket»-protocol waarmee betogingen zonder rechterlijke tussenkomst kunnen worden uiteengedreven en waarbij gegevens van demonstranten, organisaties en voertuigen worden verzameld en geregistreerd?

Vraag 5

Bent u bereid zich, al dan niet in EU-verband, uit te spreken tegen het gebruik van massasurveillance rond demonstraties, in lijn met verklaringen van bijvoorbeeld de Inter-Amerikaanse Commissie voor de Mensenrechten en VN-rapporteurs hierover uit 2025?

Vraag 6

Kunt u reageren op de vaststelling in het rapport door Amnesty International dat Argentinië de rechten op privacy, gelijkheid en non-discriminatie, vrijheid van meningsuiting en vreedzame vergadering schendt? Wat is de reactie van het Nederlandse kabinet op deze conclusie?

Vraag 7

Op welke wijze kunnen de bilaterale handels- en investeringscontacten tussen Nederland en Argentinië, en het EU-Mercosur-akkoord, bijdragen aan het verbeteren van mensenrechten, arbeidsrechten, democratische rechtsstatelijkheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen in Argentinië? Bent u bereid om mensenrechten te agenderen in toekomstige handelsgesprekken en overleggen met Argentinië?

Vraag 8

Welke mogelijkheden ziet het kabinet om binnen de handels- en investeringsrelatie met Argentinië bij te dragen aan het verantwoord gebruik van technologie, waaronder surveillance- en veiligheidstechnologie, met inachtneming van mensenrechten en internationale standaarden?

Vraag 9

Kunt u aangeven of, en zo ja in welke mate, Nederlandse bedrijven betrokken zijn bij de export van drones, gezichtsherkenningstechnologie of andere surveillance- en veiligheidsapparatuur naar Argentijnse veiligheids- of inlichtingendiensten? Zo ja, kunt u uitleggen hoe deze export voldoet aan criterium 2a van het Europees Gemeenschappelijk Standpunt (overheden moeten export weigeren als er een duidelijk risico is dat de goederen worden gebruikt voor binnenlandse onderdrukking), gelet op het risico dat dergelijke apparatuur wordt ingezet tegen demonstranten, journalisten en het maatschappelijk middenveld?

Vraag 10

Op welke wijze ondersteunt Nederland het Argentijnse maatschappelijk middenveld bij het versterken van mensenrechten en democratische instituties, en hoe kan deze inzet worden verbonden aan de bredere Nederlandse handels- en investeringsrelatie met Argentinië? Ziet het kabinet mogelijkheden om juist via de combinatie van diplomatie, handel en maatschappelijke samenwerking bij te dragen aan het verbeteren van mensenrechten en de democratische rechtsstaat in Argentinië?

Vraag 11

Worden er vanuit het Mensenrechtenfonds op dit moment maatschappelijke organisaties en mensenrechtenverdedigers in Argentinië ondersteund die zich uitspreken tegen de uitbreiding van staatssurveillance en de inperking van de burgerruimte? Bent u bereid te bezien of er extra middelen voor dit fonds kunnen worden vrijgemaakt?

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Nederland mengt zich met tientallen satellieten in strijd om de ruimte: We kunnen niet om SpaceX heen»?1

Vraag 2

Hoe voorkomt u dat Nederland voor kritieke ruimtecapaciteiten afhankelijk blijft van niet-Europese partijen en hoe stimuleert u juist zoveel mogelijk Europese samenwerking?

Vraag 3

Bent u voornemens om samen met andere Europese landen op te trekken om de schaal van Europese ruimtecapaciteiten te vergroten en Nederland daarin als koploper te positioneren? Sluit Nederland bijvoorbeeld aan bij European Defence Projects of Common Interest rondom Space of andere EU-instrumenten? Zo nee, is Defensie voornemens dit zelf te initiëren?

Vraag 4

Bent u van mening dat investeren in de Nederlandse (en Europese) ruimtevaartsector een win-win-winscenario kan opleveren, doordat hiermee zowel de operationele beschikbaarheid van Defensie, de strategische autonomie, de veiligheid van vitale infrastructuur als het economisch belang van de Nederlandse ruimtevaartsector worden versterkt?

Vraag 5

Hoe kijkt u naar de lange termijn ruimtevaartagenda en de daarin uitgesproken ambitie om toe te groeien naar de ESA-norm? Bent u bereid hiervoor een concreet ingroeipad uit te werken?

Vraag 6

Overwegende dat meerdere departementen ambities en belangen hebben in het ruimtedomein en ze elkaar kunnen versterken, hoe gaat u dit interdepartementaal borgen?

Vraag 7

Overwegende dat in de Defensienota is aangekondigd dat een Space Command wordt opgezet, kunt u aangeven welk tijdspad u voor ogen heeft en welke concrete doelen en taken dit Space Command krijgt?

Vraag 8

Hoe vertaalt u de ambities uit de Defensienota naar een meerjarige capability roadmap voor het ruimtedomein en hoe bent u voornemens hier vanuit de «Gouden Driehoek» (overheid, industrie en kennisinstellingen) in op te lopen?

Vraag 9

Hoe beschermt Nederland zijn eigen ruimte-infrastructuur, inclusief het grondsegment, gezien de toenemende afhankelijkheid van ruimtecapaciteiten voor veiligheid, economie en duurzaamheid en het toenemende dreigingsbeeld?

Vraag 10

Hoe realiseert Nederland een onafhankelijke toegang tot de ruimte? Heeft u onderzocht welke toegevoegde waarde een Nederlandse of Benelux-lanceercapaciteit kan hebben voor de strategische autonomie van Nederland en Europa? Is daarbij ook gekeken naar mogelijkheden binnen het Caribisch deel van het Koninkrijk?

Vraag 11

Hoe gaat u instrumenten zoals NADI en de Defensie Innovatie Opschalingsautoriteit benutten voor de Nederlandse ruimtevaartsector? En welke rol ziet u voor zichzelf als launching customer?

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht van het Rode Kruis «Rode Kruis luidt noodklok: steeds minder hulpgoederen bereiken Gaza»1 en de waarschuwing dat hierdoor een steeds grotere medische crisis ontstaat?

Vraag 2

Hoe beoordeelt u de cijfers waaruit blijkt dat in augustus slechts 93 pallets hulpgoederen de Palestijnse Rode Halve Maan bereikten, tegenover ruim 1.500 pallets in november vorig jaar, terwijl de afgesproken capaciteit van 600 vrachtwagens per dag structureel niet wordt gehaald?

Vraag 3

Deelt u de zorgen van de VN dat er onvoldoende onderdak en noodzakelijke materialen beschikbaar zijn om de komende winter het hoofd te bieden2? Welke concrete stappen zet Nederland om ervoor te zorgen dat broodnodige humanitaire hulp Gaza wél tijdig bereikt?

Vraag 4

Deelt u de constatering dat de sterk afgenomen humanitaire hulp, de groeiende medische crisis en de naderende winter aanleiding geven om de druk op Israël om humanitaire hulp Gaza binnen te laten aanzienlijk verder op te voeren? Welke aanvullende druk gaat het kabinet concreet uitoefenen?

Vraag 5

Is het kabinet, gezien de gezamenlijke verklaring3 die Nederland op 8 juni 2026 samen met 21 andere landen en de Europese Commissie aflegde dat humanitaire toegang tot Gaza «non-negotiable» is, van oordeel dat de oproepen aan Israël om humanitaire hulp toe te laten effect hebben gehad? Waaruit blijkt dat? Zo nee, welke conclusies trekt het kabinet daaruit voor de wijze waarop het de druk op Israël de komende periode zal opvoeren?

Vraag 6

Voldoet Israël, gelet op de hiervoor genoemde beperkingen op de toegang van humanitaire hulp tot Gaza, naar het oordeel van het kabinet aan de verplichtingen die voortvloeien uit Artikel 2 van het EU-Israël Associatieakkoord? Zo ja, waarop baseert het kabinet dit oordeel?

Vraag 7

Is het kabinet bereid, eventueel samen met de andere ondertekenaars van de gezamenlijke verklaring van 8 juni, publiekelijk op te roepen tot snelle opschorting van het handelshoofdstuk van het EU-Israël Associatieakkoord? Zo nee, waarom niet?

Vraag 8

Bent u bereid binnen de EU te pleiten voor verdere concrete maatregelen tegen Israël zolang de verwoesting, verdrijving en het blokkeren van hulp in Gaza voortduren?

Vraag 1

Klopt het dat het Internationaal Gerechtshof (IGH) in zijn advies van 19 juli 2024 Israël oproept om zo spoedig mogelijk een einde te maken aan zijn onrechtmatige aanwezigheid in de bezette Palestijnse gebieden en alle nieuwe nederzettingsactiviteiten onmiddellijk te beëindigen, en dat Israël de kolonisten uit de bezette Palestijnse gebieden dient te evacueren?

Ja.

Vraag 2

Klopt het dat Nederland dit IGH-advies van 19 juli 2024 en de rechtsgevolgen omarmt?

In het advies van het Internationaal Gerechtshof wordt het geldende internationaal recht uitgelegd, wat geldt voor alle staten, dus ook voor Nederland. Het kabinet erkent in navolging van het IGH-advies dat de Israëlische bezetting van de Palestijnse Gebieden onrechtmatig is.

Vraag 3

Is de grondslag van de sancties van het kabinet nog steeds zoals het kabinet dit in de nota van toelichting verwoordde: «Dit sanctiebesluit dient om nadere invulling te geven aan het onder paragraaf 1 besproken IGH-advies van 19 juli 2024, VNVR-resolutie 465 (1980), VNVR-resolutie 497 (1981) en AVVN-resoluties ES-10/24 en A-79/90.»?

De grondslag van het besluit is artikel 2, eerste lid, van de Sanctiewet 1977, die het mogelijk maakt om bij algemene maatregel van bestuur (AMvB) regels te stellen ter voldoening aan verdragen, besluiten of aanbevelingen van organen van volkenrechtelijke organisaties, dan wel aan internationale afspraken, met betrekking tot de handhaving of het herstel van de internationale vrede en veiligheid of de bevordering van de internationale rechtsorde dan wel de bestrijding van terrorisme. Zowel het IGH-advies als de genoemde resoluties van de Veiligheidsraad en Algemene Vergadering van de Verenigde Naties zijn aanbevelingen van organen van een volkenrechtelijke organisatie in de zin van de Sanctiewet 1977 en hebben voorts betrekking op de uitleg en toepassing van het internationaal recht. De regering kan daarom op grond van de Sanctiewet 1977 bij AMvB regels stellen ter voldoening aan deze aanbevelingen van volkenrechtelijke organen van de VN.

Vraag 4

Hoe verhoudt het IGH-advies uit 2024 en het daarin besloten rechtsgevolg om kolonisten te evacueren zich tot de antwoorden op de feitelijke vragen eerder deze week (Kamerstuk 23 432, nr. 774), waarin het kabinet stelt dat het niet beoogt om tot een volledige evacuatie van Israëlische kolonisten uit de bezette Palestijnse gebieden te komen (bijv. vraag 116)?

Het evacueren van de eigen burgerbevolking die het onrechtmatig heeft overgebracht naar bezet gebied is een verplichting van Israël, niet van derde staten. Dat is geldend internationaal recht. De praktische invulling van dit vraagstuk zal onderdeel moeten zijn van de afspraken tussen de partijen over een tweestatenoplossing. Uiteindelijk zullen afspraken hierover onderdeel moeten zijn van een breed akkoord waarin beide partijen hun veiligheid en identiteit gewaarborgd zien. Het kabinet kan niet vooruitlopen op de invulling hiervan. De visie van het kabinet is daarmee dat het internationaal recht leidend is, en de invulling van de evacuatie van kolonisten in de praktijk onderdeel moeten zijn van afspraken tussen de partijen; dit heeft het kabinet willen laten reflecteren in de beantwoording van de feitelijke vragen.

Vraag 5

Kan het kabinet ondubbelzinnig aangeven of het Nederlandse standpunt is dat Israël uitvoering moet geven aan de oproep van het IGH om de kolonisten uit de bezette Palestijnse gebieden te evacueren, conform het advies IGH 2024 en AVVN-resolutie ES-10/24?

Zie het antwoord op vraag 4.

Vraag 6

Klopt het dat de definitie van een kolonist/settler in het IGH-advies 2024 in ieder geval de Israëlische staatsburgers woonachtig in een OPT omvat? Zo nee, wat is dan wel de definitie?

Het IGH-advies bevat geen expliciete definitie van de term kolonist («settler»), maar refereert aan kolonisten als bewoners van nederzettingen en buitenposten.

Vraag 7

Hoeveel Israëliërs vallen onder de noemer «kolonisten/settlers», zoals bedoeld in het IGH-advies 2024 en AVVN-resolutie ES-10/24?

Het IGH-advies 2024 verwijst naar een rapport van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de Mensenrechten, waarin staat dat per 2023 ongeveer 465.000 kolonisten zich in de Westelijke Jordaanoever bevonden en ongeveer 230.000 kolonisten in Oost-Jeruzalem.

Vraag 8

Klopt het dat uit openbare bronnen blijkt dat het naar alle waarschijnlijkheid in ieder geval om meer dan 700.000 mensen gaat?

Ja, zie het antwoord op vraag 7.

Vraag 9

Indien het inderdaad om meer dan 700.000 mensen gaat; klopt het dat een praktische invulling van het IGH-advies inhoudt dat 700.000 Israëliërs woonachtig in OPT’s zo snel mogelijk verplaatst moeten worden? Zo nee, wat betekent het dan wel?

Zie het antwoord op vraag 4.

Vraag 10

Indien vraag 9 bevestigend is beantwoord, wat was de reden dat het kabinet in de feitelijke vragen een soortgelijke vraag ontkennend beantwoordde terwijl het een kernpunt van het IGH advies 2024 en AVVN-resolutie ES-10/24 is? (vraag 116)

Zie het antwoord op vraag 4.

Vraag 11

Het kabinet erkent in de beantwoording op feitelijke vragen dat meerdere groepen «kolonisten» legitieme eigendomsrechten hebben (zie vragen 39, 40 en 42); wat moet volgens het kabinet met deze huishoudens gebeuren volgens het IGH-advies 2024 en AVVN-resolutie ES-10/24?

Het Israëlisch optreden in de bezette gebieden leidt er toe dat de gehele bezetting als zodanig onrechtmatig is. Daarnaast richt het Tijdelijk Sanctiebesluit zich op de mogelijke oorsprong van goederen, en niet op de al dan niet rechtmatige eigenaar van een bepaald stuk grond.

Vraag 12

Zijn deze eigendomsrechten volgens het kabinet ondergeschikt aan invulling geven aan het IGH-advies 2024 en AVVN-resolutie ES-10/24? Zo ja, waarom?

Zie het antwoord op vraag 11.

Vraag 13

Waarom stelt het kabinet in de beantwoording van de feitelijke vragen (vraag 45) dat de status van Jeruzalem nog onderwerp van discussie is, terwijl het IGH in zijn advies uit 2024 en AVVN-resolutie ES-10/24 expliciet ingaat op de Israëlische aanwezigheid in de bezette Palestijnse gebieden inclusief Oost-Jeruzalem en de juridische gevolgen daarvan die het kabinet zegt te onderschrijven?

In het advies van het Internationaal Gerechtshof wordt het geldende internationaal recht uitgelegd en de verplichtingen die daaruit volgen. Wat het kabinet in de feitelijke vragen heeft willen reflecteren, is zijn positie dat de status van Jeruzalem onderdeel zal moeten zijn van een breed akkoord waarin de beide partijen hun veiligheid en identiteit gewaarborgd zien. Het kabinet benadrukt hierbij dat alle religieuze groepen, waaronder Joden, altijd welkom en veilig moeten zijn in heel Jeruzalem, Westelijke Jordaanoever en de Golanhoogvlakte. Zie ook het antwoord op vraag 4.

Vraag 14

Klopt het, dat door de maatregel te baseren op de verplichtingen voortvloeiend uit IGH-advies 2024 en AVVN-resolutie ES-10/24, noch het bevriezen van de plannen van de E1-nederzettingen, noch het sanctioneren van extremistische kabinetsleden, noch een wisseling van Israëlische regering, noch vrede in Gaza, noch een effectieve aanpak van gewelddadige kolonisten allen individueel of gezamenlijk voldoende zijn om te voldoen aan de juridische verplichting die in het IGH-advies uit 2024?

Nederland heeft de verplichting niet bij te dragen aan de door Israël gecreëerde onrechtmatige situatie in de bezette Gebieden. Het kabinet heeft echter een bepaalde beleidsvrijheid hoe het invulling geeft aan zijn internationaalrechtelijke verplichting. Het kabinet zal blijven wegen, mede gegeven de actuele situatie ter plaatse, hoe het exact invulling geeft aan die verplichting en hoe het dus omgaat met dit Tijdelijke Sanctiebesluit en andere maatregelen.

Vraag 15

Klopt het dat de juridische grondslag om nationale sancties te treffen na alle genoemde maatregelen in vraag 13 overeind blijft volgens de rechtsgevolgen uit het IGH 2024 advies die het kabinet onderschrijft? Zo nee, waarom niet?

Zie het antwoord op vraag 14.

Vraag 16

Hoe verhoudt de aangenomen motie Ceder/Stoffer (Kamerstuk 26 150, nr. 239) en vooral de beantwoording van het kabinet op de feitelijke vragen (vraag 45) op de verplichtingen voortvloeiend uit het IGH 2024 advies en AVVN-resolutie ES-10/24?

Zie het antwoord op vraag 4 en vraag 13.

Vraag 17

Geldt het sanctiebesluit ook voor goederen uit oorspronkelijke Druzendorpen op de Golanhoogvlakten, nu dit gebied is geannexeerd door Israël?

Voor zover het producten betreft uit een postcodegebied dat op de EU-postcodelijst staat, inclusief de nederzettingen op de door Israël geannexeerde Golanhoogvlakte, valt dat product in beginsel onder de reikwijdte van dit besluit.

Vraag 18

Kan het kabinet deze verduidelijkende spoedvragen voor het commissiedebat over het sanctiebesluit op donderdag 3 september beantwoorden?

De vragen zijn zo spoedig mogelijk beantwoord.

Vraag 1

Kunt u aangeven wat de Nederlandse inzet is bij de derde herzieningsconferentie over het Verdrag inzake clustermunitie? Kunt u dit doen voor 14 september, wanneer de conferentie begint?1

Tijdens de Toetsingsconferentie van het Verdrag inzake clustermunitie zal Nederland zich inzetten voor het behoud, versterken en de naleving van de door het Verdrag gestelde regels. De Nederlandse inzet richt zich op het aannemen van een nieuw vijfjarig actieplan dat de implementatie van de Verdragsbepalingen ondersteunt. Tijdens de conferentie zal Nederland een aantal verklaringen afgeven, waarin Nederland zich committeert aan de Verdragsbepalingen en zorgen worden geuit over het niet-onderscheidend gebruik van clustermunitie, dat wil zeggen het gebruik waarbij geen onderscheid gemaakt wordt of kan worden tussen militaire doelen en burgers en burgerobjecten. Ook zal Nederland, als een van de grootste donoren, het vijfjarige Mine Action en Clustermunitie Programma III voor het voetlicht brengen, waarmee Verdragspartijen worden ondersteund in het ruimen van explosieve oorlogsresten, waaronder clustermunitie. Tot slot zal Nederland aandacht vragen voor het belang van gender sensitieve programmering.
De vragen zijn zo snel mogelijk beantwoord.

Vraag 2

Wat is uw reactie op recente berichten over het gebruik van clustermunitie in Mali, een verdragspartij2? Deelt u de zorgen van de Cluster Munitie Coalitie hierover?

Ja, het kabinet deelt de zorgen van de Cluster Munitie Coalitie over het vermeende gebruik van clustermunitie in Mali. Mali is partij bij het Verdrag inzake clustermunitie en daarmee gebonden aan de bepalingen daarvan, waaronder het verbod op het gebruik van clustermunitie. Het kabinet acht het van belang dat Mali onderzoek verricht naar het vermeende gebruik en zal Mali daartoe ook oproepen tijdens de aanstaande Toetsingsconferentie.

Vraag 3

Wat is uw reactie op berichten over Russisch gebruik van clustermunitie eerder deze maand in Kiev3? Deelt u de zorgen van Human Rights Watch hierover?

Het kabinet deelt de zorgen van Human Rights Watch over het Russische niet-onderscheidende gebruik van clustermunitie in Oekraïne in algemene zin en dus ook in Kyiv eerder deze maand.

Vraag 4

Wat is uw reactie op het bericht dat Turkije clustermunitie aan Oekraïne wil leveren4? Deelt u de zorgen van Human Rights Watch hierover?

Alleen partijen bij het Verdrag inzake clustermunitie zijn gehouden aan de bepalingen daarvan. Turkije en Oekraïne zijn geen partij bij het Verdrag inzake clustermunitie en daarmee niet gebonden aan het verbod om geen clustermunitie te leveren of te ontvangen. Nederland heeft zich aan het verdrag gecommitteerd en ontmoedigt in algemene zin de levering van clustermunitie.

Vraag 5

Hoe beoordeelt u deze en andere bedreigingen van de norm zoals vastgelegd in het Verdrag inzake clustermunitie, waaronder het vertrek van Litouwen uit het verdrag en de recentelijke toename van transfers en het gebruik van clustermunitie? Veroordeelt u dit? Zo nee, waarom niet?

Nederland betreurt het feit dat Litouwen zich genoodzaakt zag het Verdrag inzake clustermunitie op te zeggen. Tegelijkertijd heeft het kabinet oog en begrip voor de context waarin Litouwen zich genoodzaakt zag tot dit besluit. De Russische agressieoorlog tegen Oekraïne leidt tot een veranderende veiligheidssituatie in Europa. Dat brengt een aantal van onze bondgenoten tot afwegingen die eerder niet gemaakt werden.
Nederland heeft Litouwen opgeroepen zijn verdragsverplichtingen te blijven nakomen, partij te blijven bij het verdrag en zodoende ook hun beslissing te heroverwegen.

Vraag 6

Hoe geeft u bij de genoemde gevallen hierboven invulling aan Artikel 21.2 («Elke Staat die Partij is stelt de regeringen van alle in het derde lid van dit artikel bedoelde Staten die geen Partij zijn bij dit Verdrag in kennis van zijn verplichtingen uit hoofde van dit Verdrag, bevordert de normen die erin zijn vastgelegd en spant zich tot het uiterste in Staten die geen Partij zijn bij dit Verdrag te weerhouden van het gebruik van clustermunitie») van het Verdrag inzake clustermunitie5?

Nederland zet zich in lijn met artikel 21.2 in ter bevordering van de door het Verdrag gestelde verplichtingen. Zoals genoemd in het antwoord bij vraag 1 zal Nederland zich tijdens de Toetsingsconferentie inzetten voor het behoud, versterken en de naleving van de regels door de Verdragspartijen. Zie voor de Nederlandse inzet in de specifiek genoemde gevallen de beantwoording op bovenstaande vragen.

Vraag 7

Bent u bereid om tijdens de herzieningsconferentie uw specifieke zorgen over bovengenoemde gevallen uit te spreken, zowel in het geval van verdragsschendingen als overige gebruik en zo elk gebruik van clustermunitie, waar dan ook ter wereld en door wie dan ook te veroordelen? Zo nee, waarom niet?

Zie antwoord vraag 6.