Kamervraag 2026Z04231

De financiële envelop voor onderwijs

Ingediend 4 maart 2026
Beantwoord 26 maart 2026 (na 22 dagen)
Indieners Marjolein Moorman (PvdA), Mikal Tseggai (PvdA), Fatihya Abdi (PvdA)
Beantwoord door Letschert
Onderwerpen onderwijs en wetenschap organisatie en beleid
Bron vraag https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kv-tk-2026Z04231.html
Bron antwoord https://zoek.officielebekendmakingen.nl/ah-tk-20252026-1432.html
1. Kamerstuk 36 848, nr. 55.
1. Kamerstuk 36 848, nr. 55.
2. Aanhangsel Handelingen II, vergaderjaar 2025–2026, nr. 149. …
2. Aanhangsel Handelingen II, vergaderjaar 2025–2026, nr. 149. …
3. Coalitieakkoord «Aan de slag!», Budgettaire tabel.
3. Coalitieakkoord «Aan de slag!», Budgettaire tabel.
4. Handelingen II, vergaderjaar 2025–2026, nr. 44.
4. Handelingen II, vergaderjaar 2025–2026, nr. 44.
  • Vraag 1
    Erkent u dat de verdeling van de envelop voor onderwijs al klaar is, zoals valt te lezen in de beslisnota horende bij de beantwoording van de feitelijke vragen over het coalitieakkoord «Aan de slag», maar dat deze van de Minister van Financiën niet mag worden gedeeld met de Kamer? Zo ja, waarom mag deze informatie niet met de Kamer worden gedeeld? Kunt u deze verdeling alsnog aan de Kamer doen toekomen?1

    Bureau Kabinetsformatie heeft op 30 januari 2026 de verdeling van de investeringen op het terrein van OCW gedeeld met de Ministeries van OCW en Financiën. In de beantwoording van de feitelijke vragen over het coalitieakkoord is toegezegd dat wij uw Kamer nog verder informeren over deze verdeling, omdat de precieze invulling van deze envelop nog extra uitwerking vereist. Er wordt onder andere nog gekeken naar de uitvoerbaarheid, de randvoorwaarden, de kosten van de uitvoering van de maatregelen die niet in de budgettaire tabel staan, de doelmatigheid, de verdeling tussen sectoren en instrumenten en de financiële doorrekening. Daarmee kan het uiteindelijke voorstel zoals wij dat aan uw Kamer zullen sturen met onze beleidsbrief afwijken van de tabel zoals die door Bureau Kabinetsformatie is verstrekt. Deze beleidsbrief bevat informatie van het kabinet over de uitwerking van de plannen uit het coalitieakkoord, de brief ontvangt uw Kamer in april.
    De tabel zoals deze is opgesteld door Bureau Kabinetsformatie is hieronder toegevoegd. Deze tabel is in lijn met de ambities van het coalitieakkoord. Het gaat hier deels om het een-op-een volledig terugdraaien van de bezuinigingen van kabinet Schoof. Daarbij is het mogelijk dat sommige teruggedraaide bezuinigingen terugkeren in een nieuwe vorm met een ander instrument. Daarnaast gaat het om nieuwe investeringen op de OCW-begroting voor het onderwijs, wetenschap en media.
    Terugdraaien bezuiniging beperken school en omgeving
    120.615
    120.615
    120.615
    120.615
    120.615
    Herstellen en hervormen brede brugklassubsidie
    57.686
    57.686
    57.686
    57.686
    57.686
    Terugdraaien SPUK-korting (oa GOAB en VSV/RMC)
    85.296
    85.296
    85.296
    85.296
    85.296
    Doorzetten regionaal investeringsfonds mbo
    14.600
    34.609
    33.667
    28.526
    28.526
    Meer tijd voor schoolontwikkeling op teamniveau
    350.000
    350.000
    350.000
    350.000
    350.000
    Verhogen uitwonende basisbeurs met 110 mln.
    5.000
    25.000
    45.000
    110.000
    Maximeren rente studiefinanciering op 2,5%
    40.000
    Bevordering zij-instroom
    79.324
    88.074
    88.074
    88.074
    88.074
    Beter en regelmatig inspectietoezicht
    5.000
    11.000
    21.000
    30.000
    Intensivering Fonds onderzoek en wetenschap via bestaand instrumentarium (sectorplannen, praktijkgericht onderzoek, onderzoeksinfrastructuur en Europese samenwerking)
    224.479
    332.720
    370.662
    447.803
    433.803
    Taakstellende intensivering lumpsum internationalisering (verhoging bedrag per student)
    68.000
    121.000
    158.000
    156.000
    156.000
    Terugdraaien verlaging rijksmediabijdrage landelijke publieke omroep
    45
    45
    45
    45
    45
    Versterking van persveiligheid en -vrijheid
    5
    5
    5
    5
    5

  • Vraag 2
    Klopt het dat het geld dat naar Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) gaat in de jaren 2027, 2028, 2029 en 2030 de bezuinigingen van kabinet Schoof niet dekken? Klopt het dat er de facto dan alsnog bezuinigd wordt op de begroting van OCW gezien er sprake is van een netto-krimp? Klopt het dat de uitspraak «we gaan investeren in onderwijs» van het lid Paternotte dan feitelijk onjuist is?2, 3, 4

    Een deel van de bezuinigingen van kabinet Schoof is eerder teruggedraaid met de amendementen Bontenbal c.s.5 en Eerdmans c.s.6 Zoals in de tabel met de verdeling van de envelop bij vraag 1 te lezen is, heeft kabinet Jetten ervoor gekozen om naast het terugdraaien van een deel van de bezuinigingen ook nieuwe investeringen te doen. In totaal wordt structureel € 1,55 miljard geïnvesteerd door kabinet Jetten op de OCW-begroting. In onderstaande tabel is te zien dat het positieve saldo van intensiveringen en extensiveringen van kabinet Jetten groter is dan het negatieve saldo op de OCW-begroting van kabinet Schoof. Dat geldt voor de jaren 2027 t/m 2030 en structureel. De reeksen van kabinet Schoof zijn de nettoreeksen na de verwerking van de eerdergenoemde amendementen Bontenbal c.s. en Eerdmans c.s.
    Bij de hoogte van de prijsbijstelling in 2025 zij aangetekend dat de prijsbijstelling bij Voorjaarsnota 2025 met de helft is gekort vóórdat deze werd toegevoegd aan de departementale begrotingen. Deze korting is niet verwerkt in onderstaande tabel. Ook met deze korting is het positieve saldo van intensiveringen en extensiveringen van kabinet Jetten groter dan het negatieve saldo op de OCW-begroting van kabinet Schoof.
    – 1.126.000
    – 1.265.000
    – 1.357.000
    – 1.373.000
    – 1.278.000
    1.437.000
    187.500
    168.000
    156.000
    141.000
    – 25.000
    – 30.000
    – 64.000
    – 112.000
    – 112.000
    1.050.000
    1.250.000
    1.350.000
    1.450.000
    1.550.000
    Bedragen x € 1.000
    De totale hoogte van de OCW-begroting wordt ook bepaald door andere factoren. Zo zijn er jaarlijks mee- en tegenvallers, waaronder de jaarlijkse autonome raming van leerling- en studentenaantallen. Ook is er sprake van structurele krimp van de leerling- en studentenaantallen en wordt er soms ook binnen de OCW-begroting omgebogen ten behoeve van tegenvallers binnen de OCW-begroting of rijksbrede tegenvallers. Daarnaast wordt er in principe ook jaarlijks loon- en prijsbijstelling toegevoegd aan de OCW-begroting, deze was bij Voorjaarsnota 2025 structureel € 2,1 miljard. Voor de vergelijking van intensiveringen en bezuinigingen door twee kabinetten zijn deze factoren niet meegenomen in bovenstaande vergelijking tussen de kabinetten Schoof en Jetten.

  • Vraag 3
    Gezien er te weinig geld gaat naar de begroting van OCW om alle bezuinigingen van het kabinet Schoof terug te draaien, kunt u puntsgewijs per bezuiniging aangeven of deze helemaal, gedeeltelijk of niet wordt teruggedraaid:

    Zoals af te lezen is uit de tabel bij vraag 1 draait het kabinet een aantal bezuinigingen terug (zowel uit het Hoofdlijnenakkoord als de verwerking van de ingediende amendementen Bontenbal c.s. en Eerdmans c.s.). Daarnaast is ervoor gekozen om ook nieuwe investeringen te doen. Over de invulling en verdeling wordt u geïnformeerd bij de beleidsbrief.

  • Vraag 4
    Wanneer er bij de vorige vraag sprake is van gedeeltelijk of niet terugdraaien van de voorgenomen bezuiniging, kunt u motiveren waarom u hiervoor kiest?

    Het wel of niet (geheel) terugdraaien van bezuinigingen en de keuze voor nieuwe investeringen, zoals weergegeven in de tabel bij vraag 1, zijn de uitkomst van keuzes tijdens de formatie. Uw Kamer wordt geïnformeerd over de specifiekere uitwerking van de investeringsenvelop met de beleidsbrief.

  • Vraag 5
    Welk deel van de middelen in de envelop onderwijs is gereserveerd voor het verhogen van de uitwonende basisbeurs? Met welk bedrag gaat de uitwonende beurs per maand omhoog en per wanneer?

    Zoals in de tabel bij vraag 1 te zien is wordt er structureel een bedrag van € 110 miljoen gereserveerd voor het verhogen van de uitwonendenbeurs. Momenteel wordt de precieze invulling nog uitgewerkt.

  • Vraag 6
    Welk deel van de middelen in de envelop onderwijs is gereserveerd voor nieuwe beleidsposten op de OCW-begroting? Welke nieuwe beleidsposten zullen dit zijn?

    De volgende posten uit de tabel bij vraag 1 bevatten (deels) nieuwe beleidsposten:

  • Vraag 7
    Kunt u deze vragen met spoed maar in ieder geval binnen drie weken beantwoorden zodat de Kamer goed geïnformeerd het debat kan voeren?

    Ja.


Kamervraag document nummer: kv-tk-2026Z04231
Volledige titel: De financiële envelop voor onderwijs
Kamerantwoord document nummer: ah-tk-20252026-1432
Volledige titel: Antwoord op vragen van leden Moorman, Abdi en Tseggai over de financiële envelop voor de begroting van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap