Gepubliceerd: 1 december 2021
Indiener(s): Henk Kamp (minister defensie) (VVD)
Onderwerpen: begroting financiƫn
Bron: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-35975-X-2.html
ID: 35975-X-2

Nr. 2 MEMORIE VAN TOELICHTING

Vergaderjaar 2021‒2022

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL

Artikel 1 

De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2021 wijzigingen aan te brengen in de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Defensie (X).

De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).

DE MINISTER VAN DEFENSIE,H.G.J. Kamp

B. BEGROTINGSTOELICHTING

1 Leeswijzer

De voorliggende tweede suppletoire begroting bevat de voorgestelde wijzigingen ten opzichte van de 1e suppletoire begroting 2021 van hoofdstuk X van de begroting van het Rijk.

In deze tweede suppletoire begroting van Defensie zijn de besluiten van het kabinet uit de Najaarsnota verwerkt. Deze suppletoire wet dient dan ook in samenhang te worden gezien met de Najaarsnota.

Defensie heeft als gevolg van COVID-19 extra kosten gemaakt en niet begrote uitgaven gedaan en zal dat naar verwachting ook blijven doen als gevolg van COVID-19. Defensie houdt hier zicht op door deze apart te registreren. Indien diensten of goederen aanvullend of afwijkend op de reguliere bedrijfsvoering moeten worden aangeschaft of kosten worden gemaakt en deze een directe relatie met COVID-19 hebben, moeten deze meteen en achteraf traceerbaar zijn. Wanneer de inzet van Defensie buiten de reguliere bijstandsconstructie van FNIK valt en in opdracht van een ander departement gebeurt loopt de financiering van deze inzet ook via het desbetreffende departement.

In paragraaf 2.1 wordt de cijfermatige aansluiting ten opzichte van de 1e suppletoire begroting uiteengezet. Vervolgens worden in paragraaf 2.2 de belangrijkste begrotingswijzigingen op deze begroting van het Ministerie van Defensie vermeld, waarna deze in paragrafen 2.3, overzicht uitgavenmutaties, en 2.4, overzicht ontvangstenmutaties, worden toegelicht. Afsluitend is in paragraaf 2.5 per artikel een tabel opgenomen met daarin de budgettaire gevolgen van beleid en de uitgaven- en ontvangstenmutaties. Per artikel worden de mutaties groter dan of gelijk aan onderstaande staffel op het niveau van de financiële instrumenten (en eventueel artikelonderdeel) toegelicht.

Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen

Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen)

Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)

< 50

1

2

=> 50 en < 200

2

4

=> 200 < 1000

5

10

=> 1000

10

20

De toelichtingen op de uitgaven gelden ook voor de verplichtingen. Alleen indien sprake is van een groot verschil van de verplichtingenmutaties ten opzichte van de uitgavenmutaties wordt dit verschil apart toegelicht. Deze verschillen ontstaan bijvoorbeeld doordat verplichtingen zijn aangegaan die niet tot een uitgavenmutatie leiden of door regelingen waarvoor de verplichtingen dit jaar worden aangegaan terwijl de uitgaven pas volgend jaar (of in de jaren daarna) plaatsvinden.

2 Het beleid

2.1 Voorstel van wet

Met het onderhavige wetsvoorstel wordt voorgesteld de uitgavenbegroting 2021 van het Ministerie van Defensie (X) ten opzichte van de 1e suppletoire begroting met een bedrag van € 60,0 miljoen te verhogen. Voor het begrotingsbedrag van de ontvangsten 2021 wordt voorgesteld dit met € 15,5 miljoen te verhogen. Dit leidt voor het Ministerie van Defensie tot een uitgavenbudget van € 12.132,2 miljoen en een ontvangstenbudget van € 162,4 miljoen. De begroting voor de in 2021 aan te gane verplichtingen stijgt met € 270,2 miljoen tot € 16.245,2 miljoen. De cijfermatige aansluiting ten opzichte van 1e suppletoire begroting 2021 is als volgt:

Uitgaven (in duizend euro)

Stand 1e suppletoire begroting 2021

€ 12.072.177

Wijzigingen 2e suppletoire begroting 2021

€ 60.008

Stand begroting Defensie (X) in de Najaarsnota 2021

€ 12.132.185

Ontvangsten (in duizend euro)

Stand 1e suppletoire begroting 2021

€ 146.974

Wijzigingen 2e suppletoire begroting 2021

€ 15.466

Stand begroting Defensie (X) in de Najaarsnota 2021

€ 162.440

2.2 Belangrijkste begrotingswijzigingen

De omvangrijkste begrotingswijziging voor deze tweede suppletoire begroting betreft het verhogen van de uitgavenbegroting met extra budget t.b.v. munitie, opleiding en training en extra budget t.b.v. veteranen ter hoogte van respectievelijk € 60,0 en € 30,0 miljoen. Beide bedragen zijn met de augustusbesluitvorming 2021 aan de defensiebegroting toegevoegd.

2.3 Uitgavenmutaties

Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2021 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 

Artikelnummer

Uitgaven

Vastgestelde begroting 2021

 

11.631.696

Mutaties 1e suppletoire begroting 2021

 

440.481

Stand 1e suppletoire begroting 2021

 

12.072.177

   

Belangrijkste suppletoire mutaties

  

1. COVID-19 meeruitgaven

2, 4, 7, 13

30.272

2. Budget ten behoeve van munitie, opleiding en training

13

60.000

3. Budget ten behoeve van veteranen

8

30.000

4. Hogere ontvangst ten behoeve van instandhouding materieel Marine

2, 13

5.000

5. Doorschuiven budget ten behoeve van Dutchbat 3 en Srebrenica

9

‒ 12.740

6. Onderrealisatie programmaontvangsten DMO

7

‒ 8.000

7. COVID-19 werkgelegensheidsgelden

9

‒ 5.200

8. Interdepartementale budgetoverhevelingen

1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10, 13

‒ 17.626

   

Overige mutaties

 

‒ 21.698

Stand 2e suppletoire begroting 2021

 

12.132.185

Toelichting overzicht uitgavenmutaties

1. COVID-19 meeruitgaven

De meeruitgaven als gevolg van COVID-19 worden generaal gecompenseerd en aan het budget van het Defensie toegevoegd. Het betreft hier onder meer de huur van extra tenten voor oefeningen en op kazernes om de 1,5 meter afstand houden te garanderen.

2. Budget ten behoeve van munitie, opleiding en training

Voor de tekorten ten aanzien van munitie, opleiding en training wordt structureel € 60 miljoen toegevoegd aan de defensiebegroting. Dit bedrag wordt via artikel 13 Bijdrage aan Defensiematerieelbegrotingsfonds toegevoegd aan de begroting van het Defensiematerieelbegrotingsfonds.

3. Budget ten behoeve van veteranen

Veteranen met uitzendgerelateerde aandoeningen kunnen compensatie aanvragen bij het Nationaal Fonds Ereschuld. De middelen op de begroting zijn echter ontoereikend. Meer (jonge) veteranen doen een beroep op compensatie. Daarom is door het Kabinet € 30 miljoen aanvullend beschikbaar gesteld in 2021 en is de begroting met € 20 miljoen structureel verhoogd.

4. Hogere ontvangst ten behoeve van instandhouding materieel Marine

De verwachte hogere overige ontvangsten, vanwege o.a. achterstallige verrekeningen voor onderhoud aan de Portugese M-fregatten, worden aangewend voor de instandhouding materieel Marine.

5. Doorschuiven Budget ten behoeve van Dutchbat III en Srebrenica

Het verwerken van de aanvragen voor de uitkeringsregeling Dutchbat III komt in 2021 niet volledig tot realisatie en zal voor een deel in 2022 tot uitbetaling leiden.

6. Onderrealisatie programmaontvangsten DMO

De te verwachten minder ontvangsten in de personele en materiële ontvangsten bij de DMO werken door op het uitgavenkader.

7. COVID-19 werkgelegensheidsgelden

Van de maatregel incidentele nood- en steunmaatregelen COVID-19 t.b.v. werkgarantie van € 7 miljoen komt € 1,8 miljoen tot realisatie in 2021.

8. Interdepartementale budgetoverhevelingen

Vanuit Defensie is onder andere € 12,7 miljoen overgeheveld naar Binnen­landse Zaken (BZK) voor diverse bedrijfsuitvoeringsuitgaven, dataorganisatie, innovatieve software en uitbreiding digitale opslagcapaciteit. Daarnaast heeft Defensie € 1,5 miljoen overgeheveld naar Infrastructuur en Waterstaat (I&W) voor de Infill-Radar.

Per saldo daalt de begroting van Defensie als gevolg van de interdeparte­mentale budgetoverhevelingen met € 17,6 miljoen.

2.4 Ontvangstenmutaties

Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2021 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 

Artikelnummer

Ontvangsten

Vastgestelde begroting 2021

 

160.097

Mutaties 1e suppletoire begroting 2021

 

‒ 13.123

Stand 1e suppletoire begroting 2021

 

146.974

   

Belangrijkste suppletoire mutaties

  

1. COVID-19 minderontvangsten

 

‒ 5.546

2. Hogere ontvangst ten behoeve van instandhouding materieel Marine

 

5.000

3. Aflossing Lening ABP

 

25.873

4. Onderrealisatie programmaontvangsten DMO

 

‒ 8.000

   

Overige mutaties

 

‒ 1.861

Stand 2e suppletoire begroting 2021

 

162.440

1. COVID-19 minderontvangsten

Vanwege de voortdurende COVID-19 pandemie hebben diverse defensieonderdelen minder ontvangsten binnen gekregen.

2. Hogere ontvangst ten behoeve van instandhouding materieel Marine

De verwachte hogere overige ontvangsten, vanwege o.a. achterstallige verrekeningen voor onderhoud aan de Portugese M-fregatten, worden aangewend voor de instandhouding materieel Marine.

3. Aflossing lening ABP

Dit betreft de aflossing van de ABP lening 2018 van de financieringsconstructie voor de overgang naar een kapitaaldekkende pensioenstelsel. In het financieringsarrangement van de overgang naar het kapitaaldekkingsstelsel (kamerstuk 26 686, nr. 5 d.d. 13 juli 2000) was voldoende saldo om de laatste lening van de staat aan ABP af te lossen. Het ABP had dit geld, via Defensie, geleend ter dekking van (tijdelijke) dubbele lasten die gemoeid zijn met de overgang van het omslagstelsel voor militaire pensioenen naar het kapitaaldekkingsstelsel. De terugbetaling van het ABP wordt vervolgens via Defensie teruggegeven aan het Ministerie van Financiën. Met deze laatste aflossing is het administratieve proces hiermee beëindigd.

4. Onderrealisatie programmaontvangsten DMO

DMO verwacht minder ontvangsten in de personele en materiële ontvangsten. Dit werkt ook door op het uitgavenkader, waardoor het budget naar beneden wordt bijgesteld.

2.5 Budgettaire gevolgen van beleid

Beleidsartikel 1 Inzet
Artikel 1 Inzet (bedragen x € 1.000)

Omschrijving

Vastgestelde begroting (1)

Stand 1e suppletoire begroting (2)

Mutaties 2e suppletoire begroting (3)

Stand 2e suppletoire begroting (4)=(2+3)

Mutaties Miljoenennota

Overige mutaties 2esuppletoire begroting

Verplichtingen

179.626

203.962

0

‒ 7.076

196.886

      

Uitgaven

207.375

234.711

0

‒ 7.076

227.635

waarvan juridisch verplicht

     
      

Opdrachten

207.375

234.711

0

‒ 7.076

227.635

Internationale Inzet (BIV)

199.882

213.182

0

‒ 5.076

208.106

Financiering nationale inzet krijgsmacht

3.308

9.484

0

0

9.484

Overige inzet

4.185

12.045

0

‒ 2.000

10.045

      

Programma ontvangsten

2.907

2.157

0

0

2.157

Internationale Inzet (BIV)

1.407

1.407

0

0

1.407

Overige Inzet

1.500

750

0

0

750

Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 2,0 miljoen of meer toegelicht.

Toelichting op de uitgaven

Internationale Inzet (BIV)

Vanuit het Budget Internationale Veiligheid (BIV) is er onder meer budget (€ 7,0 miljoen) overgeheveld naar artikel 9 Algemeen voor de financiering van de aanbevelingen van de onafhankelijke begeleidingscommissie Dutchbat III (commissie Borstlap).

Overige inzet

Door achterblijvende verwerving van de vervanging van de VPD-pakketten (deels COVID-19 gerelateerd) zorgt ervoor dat er minder budget wordt uitgegeven. Omdat de verwachting is dat dit niet verbetert voor het einde van het jaar, is er € 2 miljoen beschikbaar gesteld aan defensie algemene middelen.

Beleidsartikel 2 Koninklijke Marine
Artikel 2 Koninklijke Marine (bedragen x € 1.000)

Omschrijving

Vastgestelde begroting (1)

Stand 1e suppletoire begroting (2)

Mutaties 2e suppletoire begroting (3)

Stand 2e suppletoire begroting (4)=(2+3)

Mutaties Miljoenennota

Overige mutaties 2esuppletoire begroting

Verplichtingen

797.314

834.825

222.051

‒ 19.686

1.037.190

      

Uitgaven

797.314

834.825

12.051

‒ 19.686

827.190

waarvan juridisch verplicht

     
      

Opdrachten

35.473

46.032

0

‒ 1.228

44.804

Gereedstelling

35.473

46.032

0

‒ 1228

44.804

Personele uitgaven

757.762

786.731

8.599

‒ 31.292

764.038

Eigen personeel

720.148

731.497

7.631

‒ 20.913

718.215

Externe inhuur

1.853

10.853

‒ 87

‒ 502

10.264

Overige personele exploitatie

35.761

44.381

1.055

‒ 9.877

35.559

Materiële uitgaven

4.079

2.062

3.452

12.834

18.348

Overige materiele exploitatie

4.079

2.062

3.452

12.834

18.348

      

Ontvangsten

10.796

11.319

5.000

‒ 1.000

15.319

Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 5,0 miljoen of meer toegelicht.

Toelichting op de uitgaven

Personele en materiële uitgaven

In de categorie «eigen personeel» wordt de uitgaven in de kolom mutatie miljoenennota met name verklaard door de compensatie van € 5,4 miljoen die de Koninklijke Marine heeft gekregen voor de pensioenpremie en loonbijstelling. De overige mutaties binnen zowel de personele en materiële uitgaven worden grotendeels veroorzaakt door een incidentele herschikking tussen exploitatie en investeringen van € 15 miljoen. Dit omdat in 2019 met de tweede suppletoire begroting incidenteel geld vanuit de investeringen in materieel ingezet om extra instandhoudings- en gereed-stellingsuitgaven te compenseren.

Daarnaast heeft er met de 2e suppletoire begroting een herschikking ter waarde van ruim € 11 miljoen plaatsgevonden. Bijvoorbeeld teneinde DMO munitie te laten kopen, heeft de Marine budget naar DMO overgeheveld.

Beleidsartikel 3 Koninklijke Landmacht
Artikel 3 Koninklijke Landmacht (bedragen x € 1.000)

Omschrijving

Vastgestelde begroting (1)

Stand 1e suppletoire begroting (2)

Mutaties 2e suppletoire begroting (3)

Stand 2e suppletoire begroting (4)=(2+3)

Mutaties Miljoenennota

Overige mutaties 2esuppletoire begroting

Verplichtingen

1.383.777

1.396.689

431

‒ 29.550

1.367.570

      

Uitgaven

1.383.777

1.396.689

431

‒ 29.550

1.367.570

waarvan juridisch verplicht

     
      

Opdrachten

78.047

62.832

0

‒ 5.529

57.303

Gereedstelling

78.047

62.832

0

‒ 5.529

57.303

Personele uitgaven

1.281.567

1.286.899

5.785

‒ 13.225

1.279.459

Eigen personeel

1.221.614

1.192.565

20.517

9.483

1.222.565

Externe inhuur

3.485

20.051

‒ 4.377

‒ 3.648

12.026

Overige personele exploitatie

56.468

74.283

‒ 10.355

‒ 19.060

44.868

Materiële uitgaven

24.163

46.958

‒ 5.354

‒ 10.796

30.808

Overige materiele exploitatie

24.163

46.958

‒ 5.354

‒ 10.796

30.808

      

Ontvangsten

10.375

9.588

0

‒ 3.586

6.002

Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 10,0 miljoen of meer toegelicht

Toelichting op de uitgaven

Personele uitgaven

Per saldo is het budget voor Overige personele exploitatie met € 29,4 miljoen naar beneden bijgesteld. Door de COVID-19 maatregelen zijn er minder uitgaven aan gereedstelling en personele exploitatie (door bijvoorbeeld afname van dienstreizen, binnenslapers en opleidingen). Deze middelen zijn ingezet ten behoeve van het financieren van hogere uitgaven aan eigen personeel onder andere door de geringe stijging van burgerpersoneel door het alternatief vullen van militaire vacatures. Ook het doorschuiven van middelen naar 2022 voor het met terugwerkende kracht kunnen uitbetalen van uitkeringen verminderd pensioen perspectief (pensioencompensatie eindloon middelloon) heeft een effect.

Materiële uitgaven

Per saldo zijn de overige materiële uitgaven met € 16,2 miljoen naar beneden bijgesteld. Ook deze bijstelling wordt onder andere verklaard door de COVID-19 situatie, waardoor evenementen (zoals 4-daagse) geen doorgang vinden en ondersteuning van de Landmacht niet nodig is. Ook zijn er minder zelfstandige aanschaffen gedaan. Daarnaast is er budget overgedragen aan andere defensieonderdelen (DMO en DOSCO) voor aanschaf IT-middelen en voor kleine infrastructurele aanpassingen.

Beleidsartikel 4 Koninklijke Luchtmacht
Artikel 4 Koninklijke Luchtmacht (bedragen x € 1.000)

Omschrijving

Vastgestelde begroting (1)

Stand 1e suppletoire begroting (2)

Mutaties 2e suppletoire begroting (3)

Stand 2e suppletoire begroting (4)=(2+3)

Mutaties Miljoenennota

Overige mutaties 2esuppletoire begroting

Verplichtingen

664.006

678.677

4.792

9.588

693.057

      

Uitgaven

664.284

678.955

4.514

9.588

693.057

waarvan juridisch verplicht

     
      

Opdrachten

23.525

22.575

‒ 36

‒ 883

21.656

Gereedstelling

23.525

22.575

‒ 36

‒ 883

21.656

Personele uitgaven

623.152

635.570

3.952

10.630

650.152

Eigen personeel

525.043

532.530

2.656

1.273

536.459

Externe inhuur

0

1.898

150

0

2.048

Overige personele exploitatie

98.109

101.142

1.146

9.357

111.645

Materiële uitgaven

17.607

20.810

598

‒ 159

21.249

Overige materiele exploitatie

17.607

20.810

598

‒ 159

21.249

      

Ontvangsten

12.032

13.612

0

‒ 960

12.652

Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 5,0 miljoen of meer toegelicht.

Toelichting op de uitgaven

Personele uitgaven

De uitgaven voor Overige Personele Exploitatie zijn met € 10,5 miljoen gestegen. Dit komt voornamelijk doordat € 9,7 miljoen is toegevoegd om de betalingsachterstand bij de F-16 vliegeropleidingen in Tucson in te lopen. Deze betalingsachterstand was ontstaan doordat de Foreign Military Sales opvragen van Amerikaanse zijde achterbleven bij de afname van diensten.

Beleidsartikel 5 Koninklijke Marechaussee
Artikel 5 Koninklijke Marechaussee (bedragen x € 1.000)

Omschrijving

Vastgestelde begroting (1)

Stand 1e suppletoire begroting (2)

Mutaties 2e suppletoire begroting (3)

Stand 2e suppletoire begroting (4)=(2+3)

Mutaties Miljoenennota

Overige mutaties 2esuppletoire begroting

Verplichtingen

463.056

513.227

2.004

‒ 8.031

507.200

      

Uitgaven

463.056

513.227

2.004

‒ 8.031

507.200

waarvan juridisch verplicht

     
      

Opdrachten

6.842

5.759

‒ 285

‒ 475

4.999

Gereedstelling

6.842

5.759

‒ 285

‒ 475

4.999

Personele uitgaven

445.369

487.452

2.334

‒ 5.003

484.783

Eigen personeel

427.381

462.227

1.334

‒ 10.590

452.971

Externe inhuur

0

2.135

1.000

5.882

9.017

Overige personele exploitatie

17.988

23.090

0

‒ 295

22.795

Materiële uitgaven

10.845

20.016

‒ 45

‒ 2.553

17.418

Overige materiele exploitatie

10.845

20.016

‒ 45

‒ 2553

17.418

      

Ontvangsten

4.376

8.069

0

0

8.069

Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 5,0 miljoen of meer toegelicht.

Toelichting op de uitgaven

Personele uitgaven

De daling van eigen personeel van € 9,3 miljoen wordt voornamelijk veroorzaakt doordat de overschotten voor versterken Grenstoezicht Carib € 4,7 miljoen en Breed Offensief Tegen Ondermijnende Criminaliteit (BOTOC) € 2 miljoen aan de ministeries J&V en BZK overgeheveld zijn. Daarnaast zorgt het schuiven naar de materiële exploitatie van budget (€ 1,2 miljoen) voor versterking grenstoezicht Carib voor een verdere daling.

Het budget voor externe inhuur stijgt met € 6,8 miljoen als gevolg van een verhoogde inzet inhuurcapaciteit voor Grenstoezicht Carib en BOTOC.

Beleidsartikel 7 Defensie Materieel Organisatie
Artikel 7 Defensie Materieel Organisatie (bedragen x € 1.000)

Omschrijving

Vastgestelde begroting (1)

Stand 1e suppletoire begroting (2)

Mutaties 2e suppletoire begroting (3)

Stand 2e suppletoire begroting (4)=(2+3)

Mutaties Miljoenennota

Overige mutaties 2esuppletoire begroting

Verplichtingen

597.449

592.173

‒ 8.714

‒ 20.953

562.506

      

Uitgaven

597.449

592.173

‒ 8.714

‒ 20.953

562.506

waarvan juridisch verplicht

     
      

Opdrachten

142.187

128.305

‒ 7.000

‒ 26.895

94.410

Gereedstelling

142.187

128.305

‒ 7.000

‒ 26.895

94.410

Personele uitgaven

438.972

450.356

‒ 1.634

‒ 14

448.708

Eigen personeel

385.037

384.035

‒ 735

2219

385.519

Externe inhuur

35.346

44.289

‒ 873

‒ 1122

42.294

Overige personele exploitatie

18.589

22.032

‒ 26

‒ 1111

20.895

Materiële uitgaven

16.290

13.512

‒ 80

5.956

19.388

Overige materiële exploitatie

16.290

13.512

‒ 80

5956

19.388

      

Ontvangsten

43.405

34.376

0

‒ 9131

25.245

Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 5,0 miljoen of meer toegelicht.

Toelichting op de uitgaven

Opdrachten

Het budget voor gereedstelling is met ongeveer € 33,9 miljoen neerwaarts bijgesteld. Dit is onder andere te verklaren door lager brandstofgebruik. Het tank- en transportvliegtuig de Airbus A330 MRTT, als opvolger van de KDC-10, is namelijk veel zuiniger. Hierdoor komt € 6,3 miljoen ten gunste van het investeringenbudget. Ook is het de verwachting is dat er in 2021, mede door het niet doorgaan van de multinationale oefening Frisian Flag minder brandstof à € 7 miljoen nodig is. In z’n algemeenheid geldt dat in 2021 over de hele linie sprake is (geweest) van minder oefeningen door COVID-19 en beperkte personele capaciteit. Verder is sprake van het vertragen van een aantal leveringen, bijvoorbeeld door de afkeuring van een levering scheepsdiesel. Dit heeft echter geen effect op de leverbetrouwbaarheid en daarmee op de gereedheid.

Materiële uitgaven

Het budget voor overige materiële exploitatie neemt toe met ongeveer € 6,0 miljoen, vanwege een grote behoefte aan met name bedrijfsmatige uitgaven. Voorbeelden variëren van het aanpassen van overlegruimtes, tot de aanschaf van klimatologische trilmachines en freesbanken.

Toelichting op de ontvangsten

De ontvangsten zijn afgenomen met € 9,1 miljoen, voornamelijk vanwege de verwachte minderontvangsten bij personeel en materieel in 2021.

Beleidsartikel 8 Defensie Ondersteuningscommando
Artikel 8 Defensie Ondersteuningscommando (bedragen x € 1.000)

Omschrijving

Vastgestelde begroting (1)

Stand 1e suppletoire begroting (2)

Mutaties 2e suppletoire begroting (3)

Stand 2e suppletoire begroting (4)=(2+3)

Mutaties Miljoenennota

Overige mutaties 2esuppletoire begroting

Verplichtingen

1.150.195

1.173.048

15.224

‒ 12.604

1.175.668

      

Uitgaven

1.150.195

1.173.048

15.224

‒ 12.604

1.175.668

waarvan juridisch verplicht

     
      

Inkomensoverdrachten

60.769

42.920

57.500

‒ 1.720

98.700

Nationaal Fonds Ereschuld

57.069

39.472

57.500

28

97.000

Reservering schadevergoedingen chroom 6 Defensie

3.700

3.448

0

‒ 1748

1.700

Personele uitgaven

808.400

844.566

‒ 26.599

‒ 6.059

811.908

Eigen personeel

637.108

658.703

‒ 30.117

‒ 7.880

620.706

Externe inhuur

2.865

2.865

18.885

1.080

22.830

Overige personele exploitatie

154.732

168.733

‒ 15.367

741

154.107

Attaches

13.695

14.265

0

0

14.265

Materiële uitgaven

281.026

285.562

‒ 15.677

‒ 4.825

265.060

Overige materiële exploitatie

273.742

278.278

‒ 15.677

‒ 4.825

257.776

Attaches

7.284

7.284

0

0

7.284

      

Ontvangsten

68.478

58.487

0

‒ 1430

57.057

Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 10,0 miljoen of meer toegelicht.

Toelichting op de uitgaven

Inkomensoverdrachten

Het budget voor de inkomensoverdachten stijgt per saldo met € 55,8 miljoen. De uitgaven van het Nationaal Fonds Ereschuld stijgen doordat meer (en ook jongere) veteranen een beroep op compensatie vanuit het fonds doen en door de gewijzigde te hanteren rekenrente. Om de gestegen uitgaven op te vangen is er door het kabinet € 30,0 miljoen incidenteel beschikbaar gesteld in 2021 (vanaf 2022 € 20,0 miljoen structureel). Daarnaast heeft er een interne herschikking plaatsgevonden van € 27,5 miljoen vanuit onder andere de personele en materiële uitgaven naar het Nationaal Fonds Ereschuld.

Personele uitgaven

Het budget voor de personele uitgaven daalt per saldo met € 32,7 miljoen. Het budget voor eigen personeel wordt met € 38,0 miljoen verlaagd vanwege de lagere militaire personele vulling. Hiervan wordt € 18,0 miljoen ingezet voor het Nationaal Fonds Ereschuld en € 20,0 miljoen is intern herschikt voor alternatieve vulling middels externe inhuur van personeel. Daarnaast is het budget voor de overige personele exploitatie met € 14,6 miljoen verlaagd vanwege een € 5,6 miljoen lagere afdracht aan de Belastingdienst voor de werkkostenregeling (WKR) over 2020 en een lagere realisatie van onder andere dienstreizen als gevolg van de maatregelen tegen COVID-19. Dit budget is overgeheveld naar instandhouding vastgoed in het Defensiematerieelbegrotingsfonds voor het verminderen van achterstallig onderhoud.

Materiële uitgaven

Het budget voor de materiële uitgaven daalt per saldo met € 20,5 miljoen. Dit komt onder andere door de herschikking van € 9,5 miljoen naar het Nationaal Fonds Ereschuld en de overheveling van € 7,8 miljoen naar instandhouding vastgoed in het Defensiematerieelbegrotingsfonds. Dit wordt met name veroorzaakt door lagere uitgaven aan transport door het in 2021 afgelasten van diverse oefeningen in verband met COVID-19.

Niet-Beleidsartikel 9 Algemeen
Artikel 9 Algemeen (bedragen x € 1.000)

Omschrijving

Vastgestelde begroting (1)

Stand 1e suppletoire begroting (2)

Mutaties 2e suppletoire begroting (3)

Stand 2e suppletoire begroting (4)=(2+3)

Mutaties Miljoenennota

Overige mutaties 2esuppletoire begroting

Verplichtingen

162.600

187.777

4.463

‒ 10.441

181.799

      

Uitgaven

162.600

187.777

4.463

‒ 10.441

181.799

      

Subsidies

31.529

39.736

1.800

0

41.536

Subsidies

31.529

39.736

1.800

0

41.536

Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken

46.192

47.096

‒ 237

0

46.859

Kennisopbouw TNO via EZ

43.621

44.475

‒ 296

0

44.179

Kennisopbouw NLR via EZ

534

544

56

0

600

Kennisopbouw MARIN via EZ

1.726

1.760

240

0

2.000

Overige Bijdragen

311

317

‒ 237

0

80

Opdrachten

12.080

8.760

9.000

‒ 5.531

12.229

Opdrachten beleid

8.531

6.624

9.000

‒ 8.351

7.273

opdrachten milieu beleid

2.033

590

0

2.752

3.342

overige opdrachten

1.516

1.546

0

68

1.614

Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties

68.983

67.454

‒ 4.800

‒ 2.400

60.254

Bijdrage aan de NAVO

53.194

54.236

0

768

55.004

Bijdrage aan internationale samenwerking

5.228

4.550

0

700

5.250

Overige bijdragen

10.561

8.668

‒ 4.800

‒ 3.868

0

Bekostiging

3.816

3.891

0

0

3.891

Bekostiging diverse instellingen

3.816

3.891

0

0

3.891

Inkomensoverdrachten

0

20.840

‒ 1.300

‒ 2.510

17.030

Reservering Regeling Uitkering chroom 6 Defensie

0

1.300

‒ 1.300

3.254

3.254

Civielrechtelijke regeling Srebrenica 2020

0

19.540

0

‒ 5.764

13.776

      

Ontvangsten

0

0

0

2.300

2.300

Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 2,0 miljoen of meer toegelicht.

Toelichting op de uitgaven

Opdrachten

Het budget opdrachten is met € 4,5 miljoen toegenomen. Dit komt voornamelijk door een toevoeging van het budget voor de maatregel incidentele nood- en steunmaatregelen COVID-19 ten behoeve van werkgarantie ter hoogte van € 7 miljoen euro. Hiervan is een deel overgeheveld naar andere Defensieonderdelen voor projecten en naar verwachting wordt € 5,2 miljoen euro niet gerealiseerd. Daarnaast is € 2 miljoen toegevoegd aan het budget ten behoeve van Taskforce Personeel om externe personeel te werven en is € 2 miljoen toegevoegd aan het budget milieu beleid voor stikstofproblematiek.

Inkomensoverdrachten

Het budget voor inkomensoverdrachten is € 3,8 miljoen afgenomen. Dit komt voornamelijk doordat het budget voor de civielrechterlijke regeling Srebrenica 2020 met € 5,8 miljoen is afgenomen, omdat een deel van de uitkeringen in 2022 plaatsvinden. Daarnaast is er een toevoeging van het budget op Chroom 6 van circa € 2,5 miljoen.

Bijlage subsidies

De tabel met de door Defensie toegekende subsidies is aangepast. In de bijlage is de nieuwe tabel met de maximaal toegekende subsidiebedragen en toelichting opgenomen.

Niet-Beleidsartikel 10 Apparaat kerndepartement
Artikel 10 Apparaat kerndepartement (bedragen x € 1.000)

Omschrijving

Vastgestelde begroting (1)

Stand 1e suppletoire begroting (2)

Mutaties 2e suppletoire begroting (3)

Stand 2e suppletoire begroting (4)=(2+3)

Mutaties Miljoenennota

Overige mutaties 2esuppletoire begroting

Verplichtingen

1.627.606

1.600.751

‒ 37.637

‒ 31.891

1.531.223

      

Uitgaven

1.627.606

1.600.751

‒ 37.637

‒ 31.891

1.531.223

      

Personele uitgaven

1.590.473

1.563.828

‒ 34.232

‒ 21.131

1.508.465

Eigen personeel

271.493

273.966

‒ 5.064

‒ 7.711

261.191

Externe Inhuur

970

10.971

1.677

‒ 1.348

11.300

Overige personele exploitatie

14.341

13.562

125

‒ 848

12.839

Uitkeringen (pensioenen en wachtgelden)

1.303.669

1.265.329

‒ 30.970

‒ 11.224

1.223.135

Materiële uitgaven

37.133

36.923

‒ 3.405

‒ 10.760

22.758

Overige materiele exploitatie

37.133

36.923

‒ 3.405

‒ 10.760

22.758

      

Ontvangsten

7.728

9.366

25.873

‒ 1.600

33.639

Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 10,0 miljoen of meer toegelicht.

Toelichting op de uitgaven

Personele uitgaven

Het budget op personele uitgaven is met € 55,3 miljoen afgenomen Dit komt voornamelijk door een aflossing ter hoogte van € 25,8 miljoen voor de aflossing van de laatste lening van het financieringsarrangement ABP ten behoeve van de overgang naar kapitaaldekking van de pensioenuitkeringen (zie ook de nadere toelichting bij de ontvangsten). Daarnaast is er een hogere vrijval als gevolg van de versoepeling van de Regeling Vervroegd Uittreden uit het Pensioenakoord dan verwacht ter hoogte van € 11,6 miljoen. Tot slot is er een vrijgave van de lagere realisatie op pensioen en uitkeringen van € 6,8 miljoen en op formatie van € 4,5 miljoen. Deze bedragen zijn door middel van een defensiebrede heroverweging beschikbaar gesteld voor het opvangen van een aantal tegenvallers bij andere defensieonderdelen.

Materiële uitgaven

Het budget op materiële uitgaven is met € 14,2 miljoen afgenomen. Dit komt voornamelijk door een overheveling budget naar het Ministerie van Binnenlandse Zaken voor bedrijfsvoeringskosten van € 3,7 miljoen, voor de dataorganisatie van € 1,5 miljoen en andere werkzaamheden van € 3 miljoen. Daarnaast is er een overheveling van het budget Life Cycle Cost, een project binnen Defensie om inzicht te verkrijgen in de levensduurkosten van onze activa, naar het Defensiematerieelbegrotingsfonds van € 1,3 miljoen, een bijdrage van € 1,0 miljoen aan het project Luchtruimherziening van het ministerie van LNV.

Ontvangsten

Het budget van ontvangsten is met € 24,2 miljoen toegenomen. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de verwerking van het financieringsarrangement ABP ten behoeve van de overgang naar kapitaaldekking van de pensioenuitkeringen. In het financieringsarrangement van de overgang naar het kapitaaldekkingsstelsel (kamerstuk 26 686, nr. 5 d.d. 13 juli 2000) was voldoende saldo om de laatste lening van de staat aan ABP af te lossen. Het ABP had dit geld, via Defensie, geleend ter dekking van (tijdelijke) dubbele lasten die gemoeid zijn met de overgang van het omslagstelsel voor militaire pensioenen naar het kapitaaldekkingsstelsel. De terugbetaling van het ABP wordt vervolgens via Defensie teruggegeven aan het Ministerie van Financiën. Met deze laatste aflossing is het administratieve proces hiermee beeindigd.

Niet-Beleidsartikel 11 Geheim
Artikel 11 Geheim (bedragen x € 1.000)

Omschrijving

Vastgestelde begroting (1)

Stand 1e suppletoire begroting (2)

Mutaties 2e suppletoire begroting (3)

Stand 2e suppletoire begroting (4)=(2+3)

Mutaties Miljoenennota

Overige mutaties 2esuppletoire begroting

Verplichtingen

15.068

16.765

0

‒ 1.900

14.865

      

Uitgaven

15.068

16.765

0

‒ 1.900

14.865

Niet-Beleidsartikel 12 Nog onverdeeld
Artikel 12 Nog onverdeeld (bedragen x € 1.000)

Omschrijving

Vastgestelde begroting (1)

Stand 1e suppletoire begroting (2)

Mutaties 2e suppletoire begroting (3)

Stand 2e suppletoire begroting (4)=(2+3)

Mutaties Miljoenennota

Overige mutaties 2esuppletoire begroting

Verplichtingen

51.629

180.339

‒ 100

‒ 7781

172458

      

Uitgaven

51.629

180.339

‒ 100

‒ 7781

172458

      

Loonbijstelling

     

Prijsbijstelling

     

Nog overdeeld

51.629

180.339

‒ 100

‒ 7781

172.458

      

Ontvangsten

     

Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 2,0 miljoen of meer toegelicht.

Toelichting op de uitgaven

Op 22 oktober 2021 is door sociale partners van Defensie een uitkomst van het arbeidsvoorwaardenoverleg gepresenteerd. Momenteel vindt er een achterbanraadplegingplaats. Zodra de uitslag van de achterbanraadpleging op 2 december bekend is, kunnen de gevolgen van de uitkomst van het arbeidsvoorwaardenoverleg worden verwerkt in de begroting. U wordt hierover bij de Slotwet geïnformeerd.

Niet-Beleidsartikel 13 Bijdrage aan Defensiematerieelbegrotingsfonds
Artikel 13 Bijdrage aan Defensiematerieelbegrotingsfonds (bedragen x € 1.000)

Omschrijving

Vastgestelde begroting (1)

Stand 1e suppletoire begroting (2)

Mutaties 2e suppletoire begroting (3)

Stand 2e suppletoire begroting (4)=(2+3)

Mutaties Miljoenennota

Overige mutaties 2esuppletoire begroting

Verplichtingen

8.448.390

8.596.764

108.212

99.828

8.804.804

      

Uitgaven

4.511.343

4.662.917

108.212

99.885

4.871.014

      

Bijdrage aan Defensiematerieelbegrotingsfonds

4.511.343

4.662.917

108.212

99.885

4.871.014

Voor dit artikel worden mutaties met een grootte van € 10,0 miljoen of meer toegelicht.

Toelichting op de uitgaven

De mutatie van € 208,0 miljoen betreft de bijdrage vanuit de begroting Hoofdstuk X Defensie aan hoofdstuk K Defensiematerieelbegrotingsfonds ten behoeve van uitgaven die op het fonds worden verantwoord.

3 Bijlage subsidieoverzicht

Subsidies (bedragen x 1.000 euro)

Naam

2019

2020

Ontwerpbegroting 2021

Stand 1e suppletoire begroting 2021

Stand 2e suppletoire begroting 20211

Afwijking 2e suppletoire t.o.v. 1e suppletoire

Reden afwijking stand van2e suppletoire t.o.v. 1e suppletoire

Laatsteevaluatie

Volgendeevaluatie

Einddatum

Stichting Nederlandse Veteranendag (NLVD)2

2.6583

2.758

2.733

0

0

0

 

2017

2022

2022

Stichting Veteranen Platform (VP)2

335

304

135

0

0

0

 

2017

2022

2022

Stichting Veteraneninstituut (Svi)2

6.6113

7.0393

6.057

0

0

0

 

2017

2022

2022

Stichting de Basis2

4.3953

3.891

3.891

0

0

0

 

2017

2022

2022

Subtot. Stichting NL Veteraneninstituut

  

12.816

13.050

21.783

8.733

Uitbreiding werkzaamheden Stichting n.a.v. fusie op gebied van Zorgcoördinatie en LZV-keten, loongevolgen CAO harmonisatie.

   

Nationaal Comité Herdenking Capitulatie 1945 Wageningen

25

25

0

0

25

25

Evaluatie geweest, subsidie verlengd.

2013

20204

2020

Stichting Veteranen Platform (VP)

  

200

200

200

0

    

Stichting Koninklijke Defensiemusea

16.300

16.550

16.550

16.550

16.902

352

Prijsbijstelling

2019

2024

20245

Stichting Nationale Taptoe

276

276

276

276

282

6

Prijsbijstelling

2017

2022

2022

Universiteit van Amsterdam

74

74

74

74

74

0

 

2017

2022

2022

Stichting Maritiem Kenniscentrum

23

28

28

28

51

23

Betaling 2020 is vertraagd en in 2021 betaald.

2017

2022

2022

Stichting Phantasy in Blue

 

25

25

25

11

‒ 14

Vertraagde aanvraag 2019/2020 betaald in 2021, totaal in 2021 lager ivm voldoende reserves.

2017

2022

2022

Stichting Historische Vlucht

110

111

111

111

112

1

Prijsbijstelling

2017

2022

2022

SWoon NLDA

10

15

22

22

22

0

 

2017

2022

2022

ASL BISL Foundation

 

40

40

40

0

‒ 40

In 2021 geen subsidie toekenning ivm voldoende reserves.

2017

2022

2022

Stichting Power of Freedom, Invictus Games

150

5.000

  

0

0

 

n.v.t.

2022

2022

Stichting monument Nagasaki/ is reeds betaald

 

25

  

0

0

 

Eenmalige subsidie

Subsidies te verstrekken na evaluatie6

  

25

25

0

‒ 25

Naar NCHC 1945 Wageningen

Totaal subsidies

30.967

36.161

30.167

30.401

39.4627

9.061

 

X Noot
1

De genoemde standen betreffen het maximaal toe te kennen subsidiebedrag

X Noot
2

Sinds 1 januari 2021 zijn deze stichtingen, inclusief bijdrage zorgcoördinatie, gefuseerd tot een enkele stichting, de stichting NL Veteranen Instituut (NLVI). Voor het VP betreft dit een deel van de subsidie.

X Noot
3

De subsidie is tijdelijk verhoogd in verband met het project Governance Uitvoering Veteranenbeleid. De evaluatie van deze tijdelijke subsidie is onderdeel van de vijfjaarlijkse evaluatie van de Svi, NLVD, de Basis en het VP.

X Noot
4

In 2015 zijn concrete afspraken gemaakt tussen Defensie en de Stichting Nationaal Comité Herdenking Capitulaties voor de periode van 2016 - 2020.

X Noot
5

Onderliggende verplichtingen, volgend uit o.a. de publieke-private samenwerking die hierbij van toepassing is, lopen echter door tot 2040 (Kamerstuk 33 864, nr. A/1).

X Noot
6

Wanneer een eventuele verlenging nog in afwachting is van een evaluatie wordt het budget onder deze post geplaatst.

X Noot
7

Dit bedrag valt lager uit dan de stand subsidies van Artikel 9 Algemeen. Het verschil tussen deze bedragen is de resterende ruimte die nog beschikt kan worden.