Vraag 1

Bent u bekend met de conclusies van het rapport «Op zoek naar grip» van de Directie Internationaal Onderzoek en Beleidsevaluatie (IOB)?

Ja.

Vraag 2

Bent u het eens dat de resultaten van het onderzochte beleid ronduit teleurstellend zijn, aangezien al op pagina 1 van het rapport te lezen is dat de bilaterale partnerschappen maar beperkt hebben bijgedragen aan het bereiken van de doelstellingen, en dat van interventies, bedoeld om de keuze van mensen om te migreren te beïnvloeden, zelfs geen enkel effect is vastgesteld?

Zoals ook uiteengezet in de recente Kamerbrief «internationale migratie»1 is het kabinet van mening dat de ervaring met partnerschappen tot nu toe meer dan voldoende aanleiding geeft om de inzet te verdiepen en te verbreden. Zo zijn met verschillende landen stappen gezet in het verbeteren van de terugkeersamenwerking, ook met landen waar dit jaren niet mogelijk was.
Het kabinet merkt daarbij op dat, zoals ook de IOB in het rapport schetst, er geëvalueerd is op onderdelen van het beleid, en dat de conclusies niet generaliseerbaar zijn tot het volledige partnerschapsbeleid. Zo zijn het Nederlandse terugkeerbeleid, de Nederlandse inzet ten aanzien van Europese brede partnerschappen waar migratie onderdeel van is, of de samenhang daartussen bijvoorbeeld geen onderdeel geweest van de evaluatie, evenals de volledigheid aan Nederlandse programmering dat onderdeel is van migratiepartnerschappen. Ook zijn andere relevante ontwikkelingen, zoals de oprichting van de interdepartementale taskforce internationale migratie per januari 2025 om de Rijksbrede inzet te versterken, door de IOB niet meegenomen.
De conclusies van de IOB-evaluatie bieden evenwel waardevolle aanknopingspunten om de Nederlandse inzet te verstevigen. Zo is het kabinet, zoals aangekondigd in bovengenoemde brief, voornemens om de voortgang inzichtelijker te maken.

Vraag 3

Als partnerlanden migratiesamenwerking inzetten als strategisch drukmiddel in de relatie met Nederland en de Europese Unie (EU), wat zouden wij daar als Nederland dan tegenover kunnen stellen?

De IOB adviseert een wederzijdse voordelige samenwerking tussen Nederland en partnerlanden ten behoeve van de effectiviteit van de inzet op het gebied van migratie. Het kabinet onderschrijft dit advies, en zoekt nadrukkelijk verbreding van de inzet naar andere beleidsdomeinen. Hierbij onderstreept het kabinet dat ook partnerlanden een vragende partij zijn, zowel binnen het migratiedomein – waarbij partnerlanden zelf ook grote migratie gerelateerde uitdagingen kennen waar zij ondersteuning voor zoeken – als daarbuiten. Zoals ook uiteengezet in de beleidsbrief voor het buitenlands beleid2 zet het kabinet in op het verbreden en versterken van zowel Europese als bilaterale partnerschappen. Om de verschillende beleidsdoelstellingen van het kabinet, waaronder die op migratieterrein, te behalen, wordt voor deze brede partnerschappen het gehele buitenlandinstrumentarium, waaronder diplomatie, ontwikkelingssamenwerking en handel, samenhangend ingezet. Dit betekent dat Nederland in partnerlanden ook wil inzetten op thema’s die voor hen belangrijk zijn, waar mogelijk en opportuun in samenwerking met het Nederlands bedrijfsleven. Zoals reeds vermeld in de eerdergenoemde brief «internationale migratie», ontwerpt het kabinet tot slot in het kader van arbeidsmigratie een pilot om vakkrachten van buiten Europa aan te trekken. De Kamer zal binnenkort in een separate brief nader worden geïnformeerd over de pilot. Middels de eerdergenoemde interdepartementale taskforce internationale migratie worden mensen en middelen bijeengebracht om deze Rijksbrede samenwerking en inzet te versterken.
Als positieve maatregelen niet tot vooruitgang in de samenwerking leiden, kan gedacht worden aan negatieve maatregelen op EU-niveau – zeker in relatie tot terugkeersamenwerking. In EU-verband stuurt Nederland er daarom op aan dat er waar nodig bij samenwerking op terugkeer die niet naar tevredenheid verloopt, gebruik gemaakt wordt van sancties, door EU-brede visummaatregelen op te leggen aan het betreffende land (artikel 25bis Visumcode) en door tariefpreferenties voorwaardelijk te maken aan terugkeersamenwerking (EU Algemeen Preferentieel Stelsel). Deze maatregelen blijken in de praktijk het meest effectief.

Vraag 4

Waarom is Nederland terughoudend om andere beleidsterreinen (handel, consulair, veiligheid, circulaire migratie) in te zetten als strategisch drukmiddel of tegenprestatie, terwijl partnerlanden daar juist behoefte aan hebben?

Vragen 3 en 4 zijn samen beantwoord.

Vraag 5

Wat is de reden voor de in het rapport beschreven terughoudendheid van Nederland met het verlenen van materiële steun aan partnerlanden, terwijl andere EU-lidstaten dat type steun wel bieden, bijvoorbeeld op het terrein van grensbeheer? En zou het kabinet dit willen heroverwegen of bekijken op basis van welke voorwaarden dit alsnog geboden zou kunnen worden?

Momenteel levert Nederland steun op het gebied van grensmanagement aan derde landen, op het gebied van capaciteitsopbouw, en op incidentele basis is materiële steun hier onderdeel van. Het kabinet onderzoekt de mogelijkheden om, als onderdeel daarvan, op structurelere manier materiële steun te kunnen leveren. Dit gaat om gevoelige projecten, waar bovendien ook al een veelvoud aan donors actief zijn, waaronder de Europese Commissie. Voor het kabinet is het daarom belangrijk dat dergelijke steun geleverd kan worden op het moment dat hier een gedegen monitoring op kan plaatsvinden, door onafhankelijke partijen uitgevoerd, en wanneer de steun van toegevoegde waarde is naast inzet van andere partijen.

Vraag 6

Hoe kijkt u naar de gerealiseerde terugkeer naar Marokko? Ziet het kabinet kans voor de andere onderzochte landen om vergelijkbare onorthodoxe methoden te bedenken om terugkeer te realiseren en waar denkt u dan aan?

Het kabinet acht de terugkeersamenwerking met Marokko als een succesvol voorbeeld van een migratiepartnerschap. Deze samenwerking is op basis van gelijkwaardigheid en met oog voor wederzijds belang tot stand gekomen. De samenwerking laat zien dat, wanneer op politiek, diplomatiek en operationeel niveau gezamenlijk wordt geïnvesteerd in de relatie met een land van herkomst, concrete resultaten kunnen worden geboekt. Een inzet als deze vergt continue aandacht en onderhoud van diplomatieke relaties, en bereidheid om te luisteren en in te kunnen gaan op de belangen van het partnerland.
Het kabinet hanteert dezelfde benadering voor andere landen waar Nederland een aanzienlijk terugkeerbelang heeft. Zie ook de brief «internationale migratie» waarin de aanpak voor migratiepartnerschappen uiteen wordt gezet.

Vraag 7

Wat doet het kabinet om de doorlooptijd van nationaliteitsvaststelling – een kritieke succesfactor voor terugkeer – te versnellen bij met name problematische landen zoals Algerije, Irak, Tunesië en Nigeria?

Het kabinet zet zich zowel bilateraal als in Europees verband in om de identificatie en nationaliteitsvaststelling te versnellen. Daarbij wordt per land gekeken naar de belangrijkste oorzaken van vertraging en naar mogelijkheden om het proces efficiënter in te richten. Zo kan ingezet worden op de gerichte verbetering van het identificatieproces, bijvoorbeeld door afspraken te maken over termijnen, de wijze waarop dossiers worden aangeleverd, de uitwisseling van relevante informatie en de momenten waarop diplomatieke of operationele escalatie plaatsvindt wanneer een zaak blijft liggen. Het kabinet blijft daarbij inzetten op het verhogen van zowel de snelheid van nationaliteitsvaststelling als het aantal daadwerkelijk afgegeven reisdocumenten. Dat laatste is van belang omdat nationaliteitsvaststelling op zichzelf nog niet betekent dat daadwerkelijk vertrek kan worden gerealiseerd.

Vraag 8

Wat zegt het dat, zelfs wanneer landen wel meewerken (snellere identiteitsvaststelling, meer laissez-passers), dit vaak niet doorwerkt in hogere terugkeercijfers? Hoe verklaart het kabinet dit?

Een verbetering in de terugkeersamenwerking met een land van herkomst is een belangrijke voorwaarde voor terugkeer, maar vormt niet de enige bepalende factor. Het terugkeerproces bestaat uit meerdere stappen. Verbetering in één schakel leidt daarom niet automatisch tot een evenredige stijging van het aantal daadwerkelijke vertrekken. Zo moet na identificatie en nationaliteitsvaststelling nog een reisdocument worden afgegeven en moet vervolgens daadwerkelijk vertrek kunnen plaatsvinden. Hierbij spelen factoren aan Nederlandse zijde een rol, zoals de beschikbaarheid van vertrekcapaciteit, lopende juridische procedures, vertrekbereidheid van de vreemdeling en de mogelijkheid om vreemdelingen beschikbaar te houden voor vertrek. Ook kunnen nieuwe procedures of andere geopolitieke omstandigheden het vertrektraject beïnvloeden.
Het kabinet ziet succesvolle terugkeer daarom als een ketenproces, waarbij verbetering nodig is op meerdere onderdelen tegelijk: identiteit & nationaliteitsvaststelling, beschikbaarheid van de vreemdeling, juridische status van de vreemdeling en de mogelijkheid tot feitelijke uitvoering van het vertrek. De inzet op terugkeersamenwerking met landen van herkomst moet dan ook worden bezien als één onderdeel van een bredere aanpak. Daarbij is het bovendien belangrijk om te benadrukken dat «meewerken» door een derde land geen binaire kwalificatie is. Een land kan bijvoorbeeld sneller reageren op identificatieverzoeken, maar vervolgens terughoudend zijn met het afgeven van reisdocumenten omdat het land daarbij aanvullende voorwaarden kent. Het kabinet kijkt daarom naar de verschillende stappen in het proces en zet erop in om het specifieke knelpunt per land weg te nemen.

Vraag 9

In hoeverre wordt terugkeer belemmerd door de eigen Nederlandse rechts- en asielketen (capaciteit vreemdelingenbewaring, juridische procedures, privacywetgeving die informatie-uitwisseling met partnerlanden bemoeilijkt)?

De Nederlandse inrichting van het terugkeerproces kan in specifieke gevallen een reden zijn waarom het terugkeerproces moet worden uitgesteld. De vreemdeling heeft immers het recht om juridische procedures te starten of een eventuele (herhaalde) verblijfsaanvraag in te dienen. Het kabinet heeft het terugkeerproces zodanig ingeregeld dat de terugkeerprocedure zo snel als mogelijk hervat kan worden.
De capaciteit van vreemdelingenbewaring is op dit moment op orde. Het verleden heeft echter laten zien dat er perioden zijn waarin meer vreemdelingen in bewaring kunnen worden gesteld, dan het aantal beschikbare detentieplekken toelaat. Het prognosemodel justitiële ketens (PMJ) helpt bij het bepalen van de benodigde celcapaciteit, waarover vervolgens afspraken worden gemaakt met de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI). In de regel heeft het indienen van beroep tegen een terugkeerbesluit, dat niet gekoppeld is aan een verblijfsaanvraag, geen opschortende werking. Wel heeft de vreemdeling, in lijn met het EVRM en EU-Handvest, altijd de mogelijkheid om een (spoed) voorlopige voorziening aan te vragen. De rechter beoordeelt dan of de uitzetting doorgang kan vinden of dat er redenen zijn om de uitzetting uit te stellen. Daarnaast kan de vreemdeling te allen tijde asiel aanvragen. Wanneer een opvolgende aanvraag wordt ingediend op de vliegtuigtrap, wordt de zogeheten «last minute asylum application»-procedure gevolgd. De IND is dan reeds ingelezen in het dossier en kan bepalen of de vreemdeling nieuwe elementen en omstandigheden aangeeft. Wanneer die niet verder onderzocht hoeven te worden, wijst de IND de aanvraag af en kan de uitzetting voortgezet worden. Aan de gegevensuitwisseling met derde landen zijn inderdaad (privacy)-regels gebonden; het verstrekken van die gegevens mag in zichzelf ook geen refoulementrisico opleveren. Derde landen behoren conform het internationaal recht hun onderdanen terug te nemen. Verzoeken om gegevensuitwisseling mogen daarvoor volgens het kabinet niet voorwaardelijk worden gesteld.
In het begin van oktober 2026 vond de Schengenevaluatie Terugkeer plaats in Nederland. Hierbij beoordeelt een comité bestaande uit de Europese Commissie en andere EU-lidstaten en Schengen geassocieerde staten het terugkeerbeleid en de efficiëntie daarvan. Waar verbeteringen mogelijk zijn, kan het comité aanbevelingen doen aan Nederland.
In de komende periode werkt het kabinet ook aan het in lijn brengen van de nationale wet- en regelgeving met de Terugkeerverordening. Het kabinet grijpt dat moment eveneens aan om onderdelen van het terugkeerbeleid – op basis van de Terugkeerverordening – efficiënter in te richten.

Vraag 10

Wat weerhoudt de Dienst Terugkeer en Vertrek (DTenV) ervan om met concrete streefwaarden voor terugkeer te werken?

De streefwaarde die het kabinet hanteert is dat elke vreemdeling zonder rechtmatig verblijf Nederland en het grondgebied van de EU-lidstaten verlaat. Hoewel de inzet van streefwaarden gebruikt kan worden bij de inrichting van de organisaties van de ketenpartners, ziet het kabinet niet direct een meerwaarde van het gebruik van andere streefwaarden.
Wel ziet het kabinet de meerwaarde van inzichtelijk maken van de voortgang van de partnerschapsinzet. Daarvoor is het kabinet voornemens, zoals ook opgenomen in de brief «internationale migratie», om te werken met een zgn. Theory of Change. Daar zal het kabinet ook over rapporteren.

Vraag 11

Zijn de juridische mogelijkheden voor terugkeer, die van invloed zijn op de uitvoering, door het ingaan van het EU-migratiepact verbeterd? Zo ja, wat is er dan precies verbeterd en zo nee, waarom niet? En biedt de Europese regelgeving (inclusief de terugkeerverordening) mogelijkheden die situatie verder te verbeteren? En als dat het geval is, waarom wordt daar dan nu nog geen gebruik van gemaakt?

Het Asiel- en Migratiepact richt zich in mindere mate op terugkeer. Het Pact raakt dit onderwerp wel – zo is er EU-breed een verplichte terugkeergrensprocedure geïntroduceerd, zoals Nederland die al jaren toepast – maar de wijzigingen zijn verder overwegend technisch van aard. Zo zijn de mogelijkheden op het terrein van vreemdelingenbewaring voor Dublinclaimanten bijvoorbeeld uitgebreid.
In mijn brief van 3 juni jl. heb ik uw Kamer geïnformeerd over de nieuwe instrumenten uit de Terugkeerverordening. Het kabinet ziet inderdaad mogelijkheden om de terugkeerprocedure efficiënter en doeltreffender in te richten met deze verordening. Bijvoorbeeld omdat de terugkeermogelijkheden zijn uitgebreid met de solide juridische basis voor een terugkeerhub. Deze laatste mogelijkheid staat binnenkort open voor de lidstaten, wanneer de Terugkeerverordening in werking treedt. Een ander gedeelte van de verordening zal pas volgend jaar in werking treden.

Vraag 12

Wat gaat u doen om het fundamentele verschil van inzicht tussen de Ministeries van Buitenlandse Zaken en Justitie en Veiligheid over het belang van bescherming, dat blijkt uit de evaluatie, op te heffen?

Zoals het kabinet ook heeft benadrukt in de brief «internationale migratie», is bescherming van migranten een essentieel element binnen het partnerschapsbeleid. In dit kader draagt het bevorderen van bescherming eraan bij dat de rechten, veiligheid en waardigheid van migranten en vluchtelingen in alle fasen van het migratieproces in partnerschapslanden, inclusief terugkeer, beter worden gewaarborgd in lijn met internationale mensenrechtenverdragen en Europees recht. Onder bescherming van migranten verstaat het kabinet het geheel aan maatregelen dat erop is gericht de rechten, veiligheid, waardigheid en het perspectief van migranten in landen van herkomst en langs migratieroutes te waarborgen. Zoals uiteengezet in bovengenoemde Kamerbrief geeft het kabinet hieraan via een breed scala aan activiteiten invulling, op het individuele, gemeenschaps- en structureel niveau. Daarnaast draagt het kabinet via gerichte programma’s voor opvang in de regio duurzaam bij aan de positie – en dus ook bescherming – van vluchtelingen en ontheemden buiten de EU.

Vraag 13

Waarom registreert de DTenV ongeveer de helft van de uitstroom als «zelfstandig vertrek zonder toezicht», zonder vast te stellen of mensen daadwerkelijk zijn vertrokken? En wat betekent dit voor de geloofwaardigheid van terugkeercijfers?

Zelfstandig vertrek zonder toezicht betekent dat een vreemdeling niet meer op het laatst bekende adres is. En dat het ook niet bekend is waar de vreemdeling naar toe is gegaan. De vreemdeling kan: ergens anders in Nederland zijn op een onbekende plek, zijn vertrokken naar een andere lidstaat van de Europese Unie, zijn vertrokken naar een land buiten de Europese Unie, bijvoorbeeld het land van herkomst. De vreemdeling raakt in dit geval buiten het zicht van de migratieketen, waardoor het daadwerkelijke vertrek niet wordt geregistreerd. De migratieketen gaat uit van het vertrek van de vreemdeling, tot het moment dat deze opnieuw wordt aangetroffen in het toezicht of uitreist via een grensdoorlaatpost. Om een geloofwaardig inzicht te geven in de terugkeercijfers maakt het kabinet juist een onderscheid tussen aantoonbaar vertrek (vrijwillig en gedwongen) als vertrek zonder toezicht.

Vraag 14

Ervan uit gaande dat bij «zelfstandig vertrek zonder toezicht» een aantal mensen alsnog in Nederland blijft of naar een ander EU-land uitwijkt, wordt er nagedacht over maatregelen die dit risico verkleinen? En zo ja, aan welke maatregelen denkt het kabinet dan specifiek? En zo nee, waarom niet?

Ja. De nieuwe Terugkeerverordening verplicht de lidstaten om een toezichtsmaatregel op te leggen aan vreemdelingen die buiten de vrijwillige vertrektermijn om niet meewerken aan hun vertrek. Het kabinet onderzoekt op dit moment hoe hier invulling aan kan worden gegeven.

Vraag 15

Kunt u deze vragen beantwoorden voor het Commissiedebat van 9 september met de Minister van BHOS over de beleidsbrief van Buitenlandse Zaken waar het genoemde rapport op de agenda staat?

Op 7 september jl. werd u per brief door de Minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking geïnformeerd dat de beantwoording van uw vragen meer tijd vergde. Dit met het oog op een gedegen inhoudelijke analyse en interdepartementale afstemming.

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht dat 42 Palestijnen uit Gaza met actieve hulp van de Nederlandse overheid naar Nederland zijn overgebracht1?

Ja, ik ben bekend met de berichtgeving hierover.

Vraag 2

Waarom acht u het uw taak om Palestijnen uit Gaza naar Nederland te halen, terwijl Nederland al kampt met een ongekende asiel- en migratiecrisis?

Het Ministerie van Buitenlandse Zaken gaf, conform de uitspraken van de voorzieningenrechter, uitvoering aan getroffen voorlopige voorzieningen die de Minister van Buitenlandse Zaken opdragen zich in te spannen om ervoor te zorgen dat de verzoekers Gaza kunnen verlaten om de machtiging tot voorlopig verblijf (mvv) op te halen. In alle gevallen gaat het om personen die reeds beschikken over een mvv-inwilliging. Het kabinet is niet van mening dat het gehouden is om consulaire bijstand te verlenen aan personen met een mvv-inwilliging uit Gaza. De Minister van Buitenlandse Zaken draagt dit standpunt dan ook uit in de juridische procedures over deze kwestie.

Vraag 3

Wie heeft aangedrongen op het overbrengen van Palestijnen uit Gaza naar Nederland? Welke non-gouvernementele organisaties (ngo), universiteiten, actiegroepen, ambtenaren, internationale organisaties en andere belanghebbenden hebben hierbij een rol gespeeld en welke kosten zijn er gemaakt?

Het kabinet beschikt niet over een overzicht van partijen die hebben aangedrongen op het overbrengen van personen met een mvv-inwilliging uit Gaza naar Nederland en de kosten die daarbij zouden zijn gemaakt.

Vraag 4

Waarom staat u het toe dat complete gezinnen meekomen terwijl de verleende visa bedoeld zijn voor studie of werk van individuele personen?

Migranten die met een verblijfsvergunning gerelateerd aan studie of werk naar Nederland komen, kunnen conform staand beleid leden van hun kerngezin mee naar Nederland nemen. Dit is gebonden aan bepaalde voorwaarden. Zo mag de vreemdeling onder andere geen gevaar vormen voor de openbare orde in Nederland en moeten de student en zijn gezinsleden samenwonen. Een andere belangrijke voorwaarde voor het mee kunnen nemen van gezinsleden is dat de hoofdaanvrager aantoonbaar voldoende middelen van bestaan heeft om in het onderhoud te kunnen voorzien over de gehele periode van verblijf voor zichzelf en voor de gezinsleden. Deze middelen kunnen bestaan uit verleende beurzen, sponsorgelden, of eigen middelen. De IND toetst of het inkomen zelfstandig, duurzaam en voldoende is. Deze inkomensnormen zijn geënt op de Nederlandse levensstandaard en zijn niet afhankelijk van de situatie in het land van herkomst van de aanvrager.

Vraag 5

Binnen welke termijn moeten de eerste Palestijnen Nederland weer verlaten? Welke concrete maatregelen worden genomen als zij weigeren terug te keren?

Verblijfsvergunningen gerelateerd aan studie of werk zijn wat betreft geldigheid gekoppeld aan de duur van de studie of arbeidscontract. Als de studie of het arbeidscontract is beëindigd, eindigt ook het verblijfsrecht. Aanvragers dienen ofwel terug te keren, ofwel tijdig een nieuwe verblijfsvergunning op andere gronden aan te vragen. Indien zij zonder geldige verblijfsvergunning in Nederland blijven, is hun verblijf onrechtmatig en gelden dezelfde regels en procedures als voor alle andere onrechtmatig in Nederland verblijvende mensen.

Vraag 6

Welke harde garanties bestaan er dat alle 42 Palestijnen Nederland daadwerkelijk verlaten zodra hun visum eindigt?

Voor alle migranten die voor reguliere verblijfsdoelen naar Nederland komen, geldt het uitgangspunt dat zij zelf verantwoordelijk zijn voor hun vertrek naar hun land van herkomst op het moment dat hun verblijfsvergunning eindigt. Eventueel kunnen zij een nieuwe verblijfsvergunning aanvragen. Zo zien we in de praktijk dat veel internationale studenten na hun studie in Nederland een verblijfsvergunning aanvragen voor een zoekjaar voor hoogopgeleiden of als kennismigrant in Nederland aan de slag gaan.
Indien migranten na het verlopen van hun verblijfsvergunning hun verblijf op onrechtmatige wijze in Nederland voortzetten, gelden dezelfde regels en procedures als voor alle andere in Nederland onrechtmatig verblijvende vreemdelingen. Er geldt dan de vertrekplicht: betrokkene moet Nederland binnen de gestelde vertrektermijn verlaten. Vrijwillige terugkeer kan met ondersteuning; bij uitblijven van vertrek volgen de bekende terugkeer- of verwijderingsmaatregelen.

Vraag 7

Kunt u garanderen dat geen van deze Palestijnen na afloop van hun visum een asielaanvraag zal indienen om alsnog permanent verblijf in Nederland af te dwingen? Zo nee, waarom niet?

Nee, dat is niet mogelijk. Nederland kan mensen die om bescherming vragen niet verhinderen een asielaanvraag in te dienen. Ik heb uw Kamer recent geïnformeerd over de aantallen migranten die na inreis met een verblijfsvergunning voor reguliere verblijfsdoelen (o.a. werk en studie) een asielaanvraag indienen.2 Ik heb de IND gevraagd om de situatie nauwlettend in het oog te houden.

Vraag 8

Erkent u dat het binnenhalen van personen uit een door Hamas bestuurd gebied enorme veiligheidsrisico’s met zich kan brengen? Zo ja, waarom brengt u Nederlanders bewust in gevaar door onze grens open te zetten voor personen uit Gaza?

Alle vreemdelingen die een verblijfsaanvraag doen in Nederland, moeten naast het overleggen van verklaringen, documenten en bewijsstukken in de verblijfsaanvraag een antecedentenverklaring ondertekenen. Ook wordt bij de beoordeling van de verblijfsaanvraag door de IND de diverse justitiële- en politiesystemen en signaleringssystemen (nationaal en Europees) geraadpleegd, om te beoordelen of de aanvrager een bedreiging voor de openbare orde in Nederland kan vormen. Voor de beoordeling van een verblijfsaanvraag geldt dat gevaar voor de openbare orde of nationale veiligheid een grond kan zijn om een verblijfsvergunning te weigeren. Ook na verlening van een verblijfsvergunning kan informatie over openbare orde of nationale veiligheid, afhankelijk van de feiten en omstandigheden en de toepasselijke wettelijke voorwaarden, aanleiding zijn om te beoordelen of er gevolgen zijn voor het verblijfsrecht. Dit kan in voorkomende gevallen leiden tot intrekking van een verblijfsvergunning.

Vraag 9

Zijn alle Palestijnen individueel en uitgebreid gescreend op veiligheidsrisico’s, radicalisering, banden met terroristische organisaties, extremistische activiteiten en identiteitsfraude? Hoeveel van deze personen beschikken niet over volledige of verifieerbare identiteitsdocumenten?

Zie antwoord vraag 8.

Vraag 10

Bent u bereid per direct te stoppen met het actief faciliteren van de komst van Palestijnen naar Nederland en ook geen nieuwe visa meer te verstrekken aan personen uit Gaza? Zo nee, waarom niet?

Zoals onder antwoord 2 toegelicht, gaf het Ministerie van Buitenlandse Zaken, conform de uitspraken van de voorzieningenrechter, uitvoering aan getroffen voorlopige voorzieningen die de Minister van Buitenlandse Zaken opdragen zich in te spannen om ervoor te zorgen dat de verzoekers Gaza kunnen verlaten om de machtiging tot voorlopig verblijf (mvv) op te halen.
Als de persoon aan alle voorwaarden voldoet, dan moet een aanvraag worden ingewilligd.

Vraag 11

Wilt u al deze Palestijnen samen met alle andere Palestijnen die in Nederland verblijven direct naar Jordanië sturen, de enige echte legitieme Palestijnse Staat en het verzet vanuit het Hashemitische Koninkrijk de prullenbak in gooien? Zo nee, waarom niet?

Het kabinet gaat niet in op evident ongrondwettelijke en anti-rechtsstatelijke voorstellen.

Vraag 1

Is het duidelijk voor alle relevante rijksorganisaties wat de gevolgen zijn van het herziene cloudbeleid? (Kamerstuk 26 643, nr. 1541) Kunt u aangeven of er organisaties zijn die bij voorbaat aangeven niet aan het herziene beleid te kunnen of zullen voldoen?

Ja, alle rijksorganisaties zijn tijdens het beleidstraject op verschillende momenten in diverse voorportalen meegenomen. De uitvoeringsorganisaties zijn via de betrokken koepelorganisaties geïnformeerd. Het herziene rijksbrede cloudbeleid is vastgesteld in de ministerraad. Op basis van de terugkoppeling vanuit het Netwerk van Publieke Dienstverleners (NPD) is het beleid op een aantal punten verduidelijkt en aangepast om overheidsorganisaties beter in staat te stellen om aan het beleid te kunnen voldoen. Op dit moment zijn geen organisaties bekend die niet aan het herziene beleid kunnen of zullen voldoen. Daarnaast is voor rijksorganisaties ook duidelijk dat in het coalitieakkoord geen extra middelen beschikbaar zijn voor het herziene cloudbeleid en het beleid ingepast moet worden binnen de bestaande departementale begrotingen. Hierdoor kan de implementatie langere tijd in beslag nemen, moeten scherpe keuzes gemaakt worden en moet waar nodig herprioritering plaatsvinden.

Vraag 2

Hebben rijksorganisaties voldoende beeld op hun eigen cloudgebruik om de herziene regels effectief na te leven? Op welke delen van het cloudlandschap van de overheid ontbreekt er nog overzicht?

Rijksorganisaties zijn zelf verantwoordelijk voor hun eigen cloudgebruik en de naleving van de herziene regels. Naar aanleiding van het Rekenkamer-rapport «Het Rijk in de Cloud»1 hebben de departementen een aanzienlijke inhaalslag gemaakt om hun cloudgebruik inzichtelijk te krijgen. De inzichten zijn in het CIO Beraad gedeeld.

Vraag 3

Welke rol krijgt de veelbelovende Nederlandse Digitale Dienst om zeker te stellen dat alle rijksorganisaties aan het herziene cloudbeleid kunnen en zullen voldoen? Bent u bereid de organisatie hiertoe de nodige capaciteit en instrumenten te geven?

Zoals nu voorzien gaat de Nederlandse Digitale Dienst (NDD) geen rol in de uitvoering van het herziene rijksbrede cloudbeleid spelen. De uitvoering van het beleid is primair de verantwoordelijkheid van de overheidsorganisaties waarbij CIO Rijk een monitorende taak heeft, zoals ook vastgelegd in het Besluit CIO-stelsel Rijksdienst 2026.2

Vraag 4

Kunt u een schematisch overzicht geven van maatregelen die ook overwogen zijn voor het herziene cloudbeleid, met een onderbouwing waarom deze uiteindelijk niet zijn opgenomen?

Zoals toegelicht in de beantwoording van vraag 1 is voor de herziening van het rijksbrede cloudbeleid een lang, interdepartementaal traject doorlopen. Het beleid is aangescherpt met het oog op geopolitieke en organisatorische ontwikkelingen, zodat de Rijksoverheid veilig gebruik kan maken van clouddiensten. Er zijn geen maatregelen overwogen die niet uiteindelijk in het cloudbeleid zijn opgenomen. In overleg met het NPD is de invoeringstermijn aangepast, omdat het stellen van een uniforme overgangstermijn bij een aantal organisaties een te grote impact op de bestaande planningen en het kostenniveau zou veroorzaken. In het beleid is nu voorzien dat in het geval dat een migratie of aanpassing aan het herziene cloudbeleid tot onoverkomelijke kosten of risico’s zal leiden, deze migratie of aanpassing kan worden ingepland op een logisch (en eventueel later) moment in de levenscyclus van de betrokken systemen of applicaties.

Vraag 5

Welke concrete doelen heeft het kabinet om digitaal onafhankelijk te worden? Wordt het doel vastgesteld op 30% digitaal onafhankelijk per 2029, zoals gevraagd in de motie-Thijssen/Bruyning (Kamerstuk 36 574, nr. 5) en de initiatiefnota Wolken aan de Horizon (Kamerstuk 36 574, nr. 2)?

De 30%-norm van de motie Thijssen (PRO)/Bruyning (NSC), evenals de initiatiefnota «Wolken aan de Horizon», is opgenomen als drijfveer van het herziene cloudbeleid en daarin expliciet opgenomen.
Het is niet vooraf vast te stellen wat de impact van één beleidsstuk is op de digitale afhankelijkheid van de Rijksoverheid. Om te zien wat het doel is van het kabinet t.a.v. digitale autonomie verwijs ik u graag naar de Visie Digitale Autonomie en Soevereiniteit van de Overheid.3 Ook Europese ontwikkelingen, zoals het recent gepubliceerde wetsvoorstel voor de Cloud & AI Development Act (CADA), kunnen bijdragen aan grotere digitale onafhankelijkheid en het bereiken van de 30%-norm.

Vraag 6

Hoeveel digitaal onafhankelijker wordt de Rijksoverheid door het herziene cloudbeleid in de komende jaren? Wordt het doel van 30% in 2029 gehaald?

Zie antwoord vraag 5.

Vraag 7

Kunt u heel concreet uitleggen welke rol u heeft, als coördinerend Staatssecretaris (EZK) en als Staatssecretaris verantwoordelijk voor uitvoeringsdiensten (BZK), om dit beleid te handhaven?

Conform de portefeuilleverdeling van het kabinet Jetten op dit onderwerp is de taakverdeling tussen de beide bewindspersonen als volgt:
CIO-Rijk kan organisaties binnen de Rijksoverheid, die vallen onder het herziene rijksbrede cloudbeleid, aanspreken op het toepassen van het cloudbeleid.

Vraag 8

Welke instrumenten heeft u om het herziene cloudbeleid daadwerkelijk uit te voeren? Met hoeveel zekerheid kunt u zeggen dat dit beleid zal leiden tot een digitaal onafhankelijke Rijksoverheid?

Ter ondersteuning van de uitvoering van het herziene cloudbeleid zal ook het bijbehorende implementatiekader worden herzien. Deze herziening zal in samenwerking met een aantal grote uitvoeringsorganisaties plaatsvinden en is erop gericht om een aantal praktische werkwijzen aan te geven waarmee risicoanalyses, exitstrategieën en plannen kunnen worden uitgevoerd. Opgedane ervaring met migreren naar passende voorzieningen zal worden gedeeld met organisaties die onder het herziene cloudbeleid vallen.
Een digitaal soevereine Rijksoverheid gaat overigens verder dan alleen cloudgebruik. Dat neemt echter niet weg dat het herziene cloudbeleid hier wel een belangrijke rol in speelt. Autonomie is in brede zin één van de primaire drijvers geweest in de herziening van het beleid. Zoals toegelicht in het cloudbeleid, indien organisaties besluiten af te wijken van dit beleid dan wordt, in overleg met het kerndepartement, vooraf melding gedaan aan CIO Rijk. Meldingen aan CIO Rijk kunnen, na inhoudelijke afstemming en beoordeling, leiden tot aanwijzingen van de CISO Rijk om aanvullende maatregelen te nemen.

Vraag 9

Heeft u overwogen om het coördinatiebesluit, waarin de bevoegdheden van bewindspersonen zijn vastgelegd, uit te breiden zodat u dwingender kan optreden om het herziene cloudbeleid uit te voeren? Waarom heeft u dit niet gedaan, cf. de motie-Six Dijkstra (Kamerstuk 26 643, nr. 1294)?

Om de departementale autonomie te behouden is hier niet voor gekozen. Departementen zijn en blijven zelf verantwoordelijk voor hun eigen bedrijfsvoering, waaronder ICT. Conform het Besluit CIO-stelsel Rijksdienst 2026 heeft ieder departement een eigen CIO en CISO. Hierbij is CIO Rijk en CISO Rijk kaderstellend en coördinerend. Dit doet verder niet af aan voorgenoemde departementale autonomie.

Vraag 10

Waarom is er, ondanks de hoge ambities in het coalitieakkoord, geen budget beschikbaar gesteld voor de herziening van het cloudbeleid?

Voor de herziening van het cloudbeleid zijn in het coalitieakkoord geen extra middelen beschikbaar gesteld. Dit betekent dat het beleid ingepast moet worden binnen bestaande IV-mogelijkheden en de huidige kaders van de departementale begroting.

Vraag 11

Wat bedoelt u met de «scherpe keuzes» en «herprioritering» die nodig zijn omdat het kabinet geen middelen reserveert voor haar eigen digitale ambities?

Voor rijksorganisaties die aan het herziene cloudbeleid moeten voldoen zullen er inderdaad keuzes gemaakt moeten worden t.a.v. wat er wanneer plaats kan vinden qua activiteiten rondom bijvoorbeeld het migreren van ICT-diensten. Dit betreft naast financiële middelen ook de beschikbaarheid van personeel om dergelijke trajecten te verzorgen, evenals bestaande overeenkomsten met al-dan-niet langere looptijden. Het herziene cloudbeleid komt hieraan tegemoet door hier rekening in te houden met de overgangstermijn.

Vraag 12

Met welke investeringen zou het herziene cloudbeleid sneller en effectiever toegepast kunnen worden? Hoe kan voorkomen worden dat door «scherpe keuzes» en «herprioritering» geen vaart wordt gemaakt met de nodige maatregelen om digitaal onafhankelijk te worden?

Er is geen investeringsoverzicht opgesteld. Departementen en uitvoeringsorganisaties zullen hier zelf keuzes in moeten maken binnen de in het herziene cloudbeleid genoemde overgangstermijnen. Als er aanvullende middelen beschikbaar kunnen worden gesteld, of bestaande middelen kunnen worden vrijgemaakt voor de implementatie van de soevereine overheidscloud, kan dit een platform bieden om systemen daarop te laten landen en daarmee te laten voldoen aan het herziene rijksbrede cloudbeleid.

Vraag 13

Kunt u de overgangstermijn van vier jaar onderbouwen? In welke gevallen wordt hier van afgeweken? Hoe voorkomt u dat migraties van bestaand cloudgebruik allemaal vertraagd worden wegens «hoge kosten of risico’s»?

De termijn van vier jaar is gekozen omdat deze termijn redelijk lijkt te ziin voor cloumigraties. Daarbij is ruimte om de bestaande meerjaren implementatie-planning niet te ingrijpend te hoeven aan te passen en een dergelijke termijn voorkomt voor rijksorganisaties ook grote desinvesteringen. Uit het overleg met het NPD is echter gebleken dat in sommige gevallen deze termijn toch een forse impact kan hebben op continuïteit en kosten. Om daarmee rekening te houden, is de optie toegevoegd dat, in die gevallen, de aanpassingen op een later moment in de levenscyclus van een applicatie of omgeving kan worden ingepast. Op dit moment zijn nog geen eventuele uitzonderingen bekend.

Vraag 14

Wat bedoelt u ermee dat het «afgeraden» wordt om e-mail- en documentbeheer in de publieke cloud te zetten? Betekent dit dat binnen vier jaar alle mailservers en documentbeheer daadwerkelijk uit de publieke cloud worden gehaald?

E-mail en documentenbeheer worden in het nieuwe rijksbrede cloudbeleid aangemerkt als een nationaal belang, en bij voorkeur niet in de publieke cloud ondergebracht. Dit wordt nader gepreciseerd in het beleid met de uitleg dat e-mail en documenten niet in de publieke cloud mogen worden verwerkt, tenzij rijksorganisaties voldoen aan de volgende drie voorwaarden: onafhankelijk is vastgesteld dat de continuïteit van de dienstverlening anders in gevaar komt, een risicoanalyse en exit plan volgens dit beleid zijn gemaakt en getoetst, en het besluit is geaccordeerd door de betrokken Minister in overeenstemming met de bewindspersoon voor digitalisering.

Vraag 15

Welke aanpassingen in het IT-inkoopbeleid zijn nodig om het herziene cloudbeleid verder te ondersteunen? Heeft u plannen om het inkoopbeleid aan te scherpen, en zo ja, welke?1

Dit najaar ontvangt uw Kamer door de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties de visie op rijksinkoop. Deze visie neemt verdere stappen, zoals ook het herziene cloudbeleid, op digitale soevereiniteit. Richtlijnen voor het ontwerpen, ontwikkelen en inkopen van ICT-systemen vinden onder meer hun weg naar de inkooppraktijk via het categoriemanagement ICT, waarmee de Rijksoverheid de vraag naar ICT bundelt en de ICT gezamenlijk inkoopt en aanbesteedt. De noodzaak om mede via het herziene cloudbeleid versneld digitaal soeverein te worden heeft daarnaast gevolgen voor het strategisch leveranciersmanagement (SLM). Aan uw Kamer is toegezegd dat SLM zich meer gaat richten op de marktsectoren waarvan de digitale voorzieningen nodig zijn (zoals bijvoorbeeld clouddiensten) en er daar vanuit keuzes worden gemaakt voor de meest passende leverancier, contractvormen en exit-constructies.5

Vraag 16

Waarom wordt een generiek cloud-tenzij beleid enkel «afgeraden»? Waarom formuleert u dit niet dwingender?

Het kabinet vertrouwt erop dat het herziene rijksbrede cloudbeleid en gekozen woordkeuze een duidelijk kader is voor alle rijksorganisaties.

Vraag 17

Hoe wordt er op toegezien dat rijksorganisaties binnen 12 maanden een exitplan opstellen voor bestaand cloudgebruik?2 Bent u van plan dit per organisatie te monitoren en met de Kamer te delen? Welke gevolgen zijn er als een organisatie niet op tijd een exitplan aanlevert?

Het opstellen en beoordelen van exitplannen is een verantwoordelijkheid van het departement of organisatie zelf. Daarnaast wordt beoogd materieel cloudgebruik gemeld bij CISO Rijk, waar ook een deling van de exitplannen integraal onderdeel van is. Dit zal niet met de Kamer gedeeld worden, aangezien dit operationele bedrijfsvoering betreft. Zie verder de beantwoording van vraag 21.

Vraag 18

Worden organisaties verplicht om opvolging te geven aan de «aanwijzingen» van de Chief Information Security Officer (CISO) Rijk, als blijkt dat aangeleverde cloudplannen, de risicoanalyse en/of het exitplan niet in lijn zijn met het beleid?

Een aanwijzing dient te allen tijde te worden opgevolgd door organisaties die onder het coördinatiebesluit vallen. Voor andere organisaties zal dat via, bijvoorbeeld politiek/bestuurlijke, gesprekken dienen plaats te vinden.

Vraag 19

Waarom is er niet voor gekozen om de CISO Rijk of de Staatssecretaris belast met Digitale Zaken de bevoegdheid te geven om cloudplannen, de risicoanalyse en/of het exitplan als geheel af te wijzen, als deze niet voldoen aan het herziene cloudbeleid?

Het is een politieke keuze geweest om de ministeriële verantwoordelijkheden in deze ongewijzigd te laten. Het herziene rijksbrede cloudbeleid bevat voldoende aangrijpingspunten om bij geconstateerde tekortkomingen, in goed overleg tot een gepaste oplossing te komen.

Vraag 20

Hoe verwacht u dat rijksorganisaties de «geopolitieke risico’s» van cloudgebruik in hun risicoanalyse in kaart brengen? Welke criteria worden hiervoor gebruikt?

In de komende maanden zal het Implementatiekader risicoafweging cloudgebruik aangepast worden aan het herziene rijksbrede cloudbeleid. Hierin zal ook voor dit punt aandacht zijn.

Vraag 21

Hoe bent u van plan aan de Kamer te rapporteren over de opgestelde risicoanalyses en exitplannen van rijksorganisaties?

Het kabinet is niet van plan om aan de Kamer te rapporteren over de opgestelde risicoanalyses en exitplannen van rijksorganisaties, Dit omdat het opstellen en beoordelen van de opgestelde risicoanalyses en exitplannen operationele bedrijfsvoering binnen de overheid betreft, en tevens omdat de uitkomsten van de risicoanalyses vertrouwelijk worden behandeld om geen informatie te delen waarmee wij de risico’s voor die rijksorganisaties zouden vergroten.

Vraag 22

Wat bedoelt u met het gegeven dat overheidsdocumenten en mailberichten «bij voorkeur» niet in de publieke cloud worden ondergebracht? Waarom bent u hier niet dwingender in, gezien de gevoeligheid van deze gegevens en de erkende risico’s van de publieke cloud?

Zie antwoord op vraag 14.

Vraag 23

Kunt u concreet maken wanneer aan de drie uitzonderingsgronden is voldaan om tóch mailverkeer en documenten in de publieke cloud te mogen houden? Na hoeveel tijd wordt bezien of deze uitzonderingsgronden nog steeds gelden?

Zie antwoord op vraag 14. Daarnaast blijft elke organisatie zelf verantwoordelijk voor haar eigen risicobeleid en -acceptatie van risico’s en worden uitzonderingen geaccordeerd door de betrokken Minister in overeenstemming met de bewindspersoon voor digitalisering.

Vraag 24

Wat bedoelt u met het gegeven dat het sleutelbeheer van versleutelde vertrouwelijke gegevens «bij voorkeur» niet bij de cloudleverancier wordt neergelegd? Waarom belegt u het niet per definitie in eigen beheer?

Er is een overgangstermijn van vier jaar in het herziene cloudbeleid opgenomen om de organisaties zowel richting te geven als ruimte om hun systemen en processen daaraan te laten voldoen. De inrichting van cryptografisch sleutelbeheer is een technisch complexe zaak die niet op korte termijn door iedere organisatie zelfstandig zal kunnen worden ingeregeld. Het is raadzaam om eerst praktisch uitvoerbare oplossingen voor de juiste omvang beschikbaar te hebben, voordat er juridisch of beleidsmatige situaties worden verboden of verhinderd. Als de data risico’s voor de nationale veiligheid raken, zal de inkoop onder de ABRO worden uitgevoerd voor o.a. de departementen en agentschappen.

Vraag 25

Onder welke voorwaarden is het volgens u acceptabel om bijzondere persoonsgegevens alsnog in de publieke cloud te verwerken? Hoe wordt vastgesteld dat de mitigerende maatregelen afdoende zijn?

Verwerking van bijzondere persoonsgegevens vindt bij voorkeur niet in de publieke cloud plaats. In het geval dat er bijzondere persoonsgegevens in een publieke cloud worden verwerkt, moeten aanvullende maatregelen, zoals «Privacy Enhancing Technologies» worden toegepast. Dit kan bijvoorbeeld het pseudonimiseren van de gegevens zijn, of het toepassen van encryptie. Dit zal in de Data Protection Impact Assesment (DPIA) en risicoanalyse moeten worden beschreven.
Het ligt in de lijn der verwachting dat de specifieke maatregelen in samenwerking met de relevante toezichthouders, zoals de RDI, zullen worden ontwikkeld.

Vraag 26

Wat bedoelt u ermee dat het rijksbrede cloudbeleid «waar mogelijk» toegepast zal worden bij uitgezonderde organisaties? Worden de uitgezonderde organisaties wel geacht om hun eigen cloudbeleid aan te scherpen?

Artikel 5.1 gaat vooral over systemen die verband houden met internationale samenwerking. Daarbij is het gebruik van een soevereine, Europese oplossing niet altijd praktisch of heeft de Nederlandse overheidsorganisatie geen of weinig invloed op gemaakte technologische keuzes. Bij een dergelijke uitzondering geldt dat, waar mogelijk, het beleid zoveel als mogelijk wordt toegepast. Bijvoorbeeld door het maken van een risico analyse en het maken van een exitplan. Voor de overige systemen en cloudgebruik van een dergelijke geldt het herziene cloudbeleid onverkort, inclusief de noodzaak om een eigen cloudbeleid te hebben.

Vraag 27

Kunt u «kleinschalige doelen» noemen waarvoor het rijksbrede cloudbeleid een uitzondering zou maken? Hoe en door wie wordt bepaald of iets wel of niet uitgezonderd wordt?

In het herziene rijksbrede cloudbeleid, Art 5.3, is een uitzondering voor «kleinschalige of tijdelijke email verwerking» opgenomen. Hiervoor geldt dat voor specifieke, kleinschalige doelen, waarbij bijvoorbeeld online samenwerking van belang is, een uitzondering kan worden gemaakt. Hierbij moet vooraf een risicoanalyse gemaakt zijn en in geval van gerubriceerde documenten, encryptie worden toegepast. Uiteindelijk is elke organisatie zelf verantwoordelijk voor de continuïteit van de onder haar verantwoordelijkheid vallende vitale en essentiële processen en de afweging welke onderdelen voor welke tijd kunnen worden gemist.

Vraag 28

Kunt u deze vragen afzonderlijk en vooraf aan het commissiedebat «Digitaliserende overheid en toezicht» van 30 september 2026 beantwoorden?

Ja.

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Huizen en auto’s beklad van voorstanders azc: «Dit gaat alle perken te buiten»» van het AD d.d. 26 juli 2026?1

Ja.

Vraag 2

Uit de berichtgeving blijkt dat in Engelen en Bokhoven zeker tien woningen en voertuigen zijn beklad met leuzen en scheldwoorden. Daarbij lijkt de aanval zich specifiek te richten op inwoners die zich hebben uitgesproken voor de komst van een asielzoekerscentrum of hebben opgeroepen tot een genuanceerd maatschappelijk debat. Hoe beoordeelt u deze intimiderende, doelgerichte aanval op inwoners die gebruik hebben gemaakt van hun recht op vrije meningsuiting en deelname aan het debat?

Laat voorop staan dat er ruimte mag zijn voor verschillende perspectieven en geluiden. Dat hoort thuis in onze democratische rechtsstaat en daarom zijn demonstreren en de vrijheid van meningsuiting grondrechten in Nederland. Dat betekent ook dat dit geen vrijbrief voor intimidatie, bedreiging, vernieling van eigendommen of (andere) strafbare feiten mag zijn, noch dat deze gedragingen een reactie mogen zijn op de uitoefening van deze rechten. Ik vind het dan ook onacceptabel.

Vraag 3

Deelt u de opvatting dat het doelgericht bekladden van woningen, auto’s en andere eigendommen van inwoners vanwege hun opvatting over asielopvang niet kan worden afgedaan als gewone vernieling, maar tevens moet worden gezien als ernstige intimidatie die raakt aan de persoonlijke veiligheid? Zo nee, waarom niet?

Zoals ik heb toegelicht vind ik het onacceptabel wat er is gebeurd. Het is echter aan het Openbaar Ministerie (OM) en de rechter om te bepalen welk strafrechtelijk gevolg hieraan wordt gegeven.

Vraag 4

Uit de berichtgeving blijkt eveneens dat op gevels, ruiten en schuttingen vrouwonvriendelijke en ontmenselijkende scheldwoorden als «stinkteef», «hoer» en «slet» zijn aangebracht, en dat de burgemeester aangeeft dat de bekladdingen opvallend vaak tegen vrouwen lijken te zijn gericht. Hoe beoordeelt u dit seksistische en vrouwonvriendelijke karakter van de aanvallen?

Vrouwonvriendelijke en seksistische uitingen zijn zorgelijk en onacceptabel. Dergelijke uitingen kunnen de publieke participatie van vrouwen beperken en bijdragen aan het ontstaan en voortduren van geweld tegen vrouwen. Het kabinet veroordeelt iedere vorm van intimidatie, bedreiging, vernieling en haatdragende uitingen, ongeacht tegen wie deze zijn gericht. Wanneer daarbij dergelijke scheldwoorden worden gebruikt is dat volstrekt onaanvaardbaar en zeer verwerpelijk. Dergelijk gedrag heeft geen plaats in onze samenleving.

Vraag 5

Bent u bereid deze zaak te bezien in het licht van de aanpak van geweld tegen vrouwen en femicide? Zo nee, waarom niet?

Het tegengaan van seksisme en bevorderen van gendergelijkheid is onderdeel van de aanpak geweld tegen vrouwen. Het kabinet zet hier met het emancipatiebeleid op in.
Bij elk strafbaar feit beoordelen politie en OM of het wordt begaan met een discriminatoir oogmerk dan wel bestaat uit, wordt voorafgegaan door, vergezeld van of gevolgd door gedragingen die haat tegen of discriminatie van een groep mensen wegens – onder meer – hun geslacht tot uitdrukking brengen. Als dat zo is wordt dit apart aan de dader ten laste gelegd (artikel 44bis Wetboek van Strafrecht). De maximumstraf die normaliter op het feit staat wordt dan met een derde verhoogd. Dit geldt ook in het geval van bekladdingen. Daarnaast is aanzetten tot haat tegen, discriminatie van of gewelddadig optreden tegen personen vanwege – onder meer – hun geslacht strafbaar (artikel 137d Wetboek van Strafrecht). Over de registratie van (alle) discriminatiefeiten wordt jaarlijks door politie en OM gerapporteerd, uitgesplitst naar discriminatiegrond.
Op zichzelf bezien zijn de scheldwoorden, hoewel natuurlijk verwerpelijk, niet strafbaar, nu geslacht geen discriminatiegrond is in het artikel dat ziet op groepsbelediging (artikel 137c Wetboek van Strafrecht). Vanuit de Ministeries van BZK en JenV wordt momenteel gewerkt aan een wetsvoorstel om hier verandering in te brengen.2 Naar verwachting wordt dit najaar de nota naar aanleiding van het verslag aan uw Kamer verzonden.

Vraag 6

In hoeverre wordt daadwerkelijk onderzocht of sprake is van vrouwenhaat, gendergerelateerde intimidatie of seksistische motieven en worden deze motieven geregistreerd en meegewogen bij de beoordeling? Zo nee, waarom niet, gelet op de overduidelijk vrouwonvriendelijke en ontmenselijkende bewoordingen die zijn gebruikt?

Zie antwoord vraag 5.

Vraag 7

Uit de berichtgeving blijkt dat de daders mogelijk gebruik hebben gemaakt van een adressenlijst van inwoners die hebben opgeroepen tot ten minste een normaal dialoog over het asielvraagstuk. Klopt dit en zo ja, wat houdt deze adressenlijst precies in, wie heeft deze opgesteld of verspreid, met welk doel is deze lijst (aanvankelijk) aangemaakt en hoe zijn de daders daaraan gekomen? Is de lijst bijvoorbeeld afkomstig uit gemeentelijke inspraakprocedures, bijeenkomsten, petities, sociale media, buurtgroepen, appgroepen of andere openbare dan wel besloten bronnen?

Uit navraag bij de gemeente blijkt dat zij niet bekend zijn met een dergelijke adressenlijst.

Vraag 8

Welke maatregelen neemt u samen met gemeenten, politie en Openbaar Ministerie, om te voorkomen dat inwoners die deelnemen aan inspraakavonden of lokale debatten over asielopvang vervolgens via adresgegevens of herkenbare persoonsgegevens doelwit worden van intimidatie, bedreiging of vernieling?

De burgemeester is verantwoordelijk voor het handhaven van de openbare orde en het is aan het OM om te beoordelen of er sprake is van strafbare feiten en welk gevolg hieraan wordt gegeven. Het is dan ook aan het lokaal gezag – in samenspraak binnen de driehoek – om te bepalen welke maatregelen passen bij de concrete situatie.

Vraag 9

Deelt u de opvatting dat wanneer inwoners, hun woningen en andere eigendommen doelgericht en zeer persoonlijk worden beklad en aangevallen vanwege hun opvatting over een azc, dit niet enkel als vernieling en bedreiging moet worden onderzocht, maar ook als politieke intimidatie die erop gericht is mensen angst aan te jagen en het democratische debat met ondemocratische middelen te beïnvloeden, en daarmee raakt aan het terroristisch oogmerk zoals vastgelegd in Artikel 83a van het Wetboek van Strafrecht? Zo nee, waarom niet?2 3 4

Zoals ik heb toegelicht vind ik het onacceptabel wat er is gebeurd. Om beïnvloeding van het strafrechtelijk onderzoek te voorkomen kan ik mij hierover niet uitlaten. Het is aan het OM om te bepalen welk strafrechtelijk gevolg hieraan wordt gegeven.

Vraag 10

Indien in dit onderzoek niet wordt uitgegaan van een mogelijk terroristisch oogmerk, welke feiten en omstandigheden zijn volgens u dan nodig om daar wel toe over te gaan bij politiek gemotiveerde intimidatie, bedreiging, vernieling of geweld rond de komst van asielzoekerscentra?

Zie antwoord vraag 9.

Vraag 11

Welke maatregelen neemt u om te voorkomen dat vrouwen, voorstanders van opvang en inwoners uit het zogenoemde stille midden zich terugtrekken uit het lokale democratische debat uit angst voor intimidatie, bekladding, bedreiging of geweld?

Het kabinet deelt deze zorg. Een democratie speelt zich niet alleen af in het parlement, gemeentehuis en stemlokaal, maar is van ons allemaal. Ook in buurten, binnen verenigingen en via het publieke debat geven mensen vorm aan onze democratische samenleving. Als burgers worden bedreigd, geïntimideerd of hun huizen beklad dan komt dit onder druk te staan: mogelijk durven zij zich niet uit te spreken of trekken zij zich terug.
Daarom stimuleert het kabinet het publiek debat onder andere door:
In de brieven «Voortgang over meedoen in democratie en samenleving» en «Inzet weerbare democratische rechtsstaat en de evaluatie van verkiezingen» van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 2 juli jl., wordt hierop verder op in gegaan.
Ook is het voor de democratie van belang dat vrouwen zich verkiesbaar willen stellen. Bedreiging en intimidatie treft vaker vrouwen, en heeft vaker een negatief effect op hun politieke ambities. Dit versterkt de ondervertegenwoordiging van vrouwen in het lokaal bestuur. Daarom neemt het kabinet de volgende maatregelen:
Ook kunnen lokale bestuurders en volksvertegenwoordigers via het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid, een partner van het Netwerk Weerbaar Bestuur, op kosten van mijn ministerie een veiligheidsscan krijgen. Een veiligheidsadviseur geeft concrete adviezen waarmee ze preventief hun veiligheid en weerbaarheid kunnen vergroten.
Daarnaast kunnen gemeenten gebruik maken van het interbestuurlijke ondersteuningsnetwerk maatschappelijk ongenoegen & onrust en van de diensten van het ondersteuningsteam Asiel. Dat laatste is een landelijk en flexibel team dat gemeenten helpt bij complexe vraagstukken en maatschappelijke spanningen rondom asiel opvanglocaties. Door gemeenten en het interbestuurlijke netwerk met elkaar te verbinden, kunnen signalen en zorgen vanuit de samenleving beter worden opgepakt en kan gezamenlijk worden gewerkt aan ruimte voor het democratisch gesprek én voor de minder luid klinkende stemmen.

Vraag 12

Bent u bereid de Kamer zo spoedig mogelijk te informeren over de voortgang van het onderzoek, de herkomst van de mogelijk gebruikte adressenlijst, de strafrechtelijke kwalificatie van de feiten, de beoordeling van een mogelijk terroristisch oogmerk, de rol van vrouwenhaat en de maatregelen ter bescherming en ondersteuning van de slachtoffers?

Het OM is verantwoordelijk voor het strafrechtelijk onderzoek en de vervolging van verdachten en moet dit zelfstandig en in alle vrijheid doen. Tussentijdse verstrekking van onderzoeksinformatie of duiding van feiten kan het onderzoek schaden. Ik kan u wel na afronding van het strafrechtelijke proces informeren.
Zoals in de beantwoording van vraag 8 is opgemerkt is de burgemeester verantwoordelijk voor het handhaven van de openbare orde, het is dan ook aan de burgemeester om te bepalen welke maatregelen passen bij de concrete situatie.

Vraag 1

Bent u bekend met signalen van boeren dat hun aanvraag voor groene braak over 2025 is afgewezen, terwijl er volgens hen gedurende de verplichte periode voldoende gewas op het perceel stond?

Vraag 2

Kunt u uiteenzetten hoeveel aanvragen voor groene braak over 2025 in zijn geheel of gedeeltelijk zijn afgewezen? Kunt u daarnaast aangeven bij hoeveel bedrijven dit heeft geleid tot een lagere of vervallen eco-premie en om welke bedragen gaat het?

Vraag 3

Hoe wordt bij groene braak omgegaan met phacelia die na de bloei op natuurlijke wijze afsterft? Kunt u uitleggen onder welke voorwaarden dit gewas nog meetelt voor de vereiste bedekking? Waar konden boeren dit voor het teeltseizoen 2025 vinden?

Vraag 4

Hoe maakt de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) in gevallen onderscheid tussen weinig zichtbaar bladgroen en onvoldoende gewasbedekking wanneer sattelietbeelden bij afgestorven, verdroogd of gemaaid gewas lastig te beoordelen kunnen zijn zoals u aangeeft in uw antwoorden op schriftelijke vragen van het lid Koorevaar (Aanhangsel Handelingen II, vergaderjaar 2025–2026, nr. 2621)? Kunt u toelichten wat de RVO doet als afgestorven gewas of ondergroei niet goed op de beelden te zien is?

Vraag 5

Deelt u de opvatting dat boeren die een toegestaan gewas telen erop moeten kunnen vertrouwen dat RVO bij de beoordeling rekening houdt met de eigenschappen en het groeiverloop van dat specifieke gewas? Bent u bereid na te gaan of dit bij phacelia goed gebeurt en eventuele fouten in eerdere beoordelingen herstellen?

Vraag 6

Welke instructies of beoordelingscriteria zijn veranderd, gezien uw antwoord op vragen van het lid Koorevaar (Aanhangsel Handelingen II, vergaderjaar 2025–2026, nr. 2621) dat de werkwijze bij groene braak is aangepast om beter rekening te houden met onder meer maaien/droogte/klepelen? Sinds wanneer werkt RVO daarmee? Zijn eerdere afwijzingen over 2025 hierop opnieuw bekeken? Zo nee, wilt u dit alsnog laten doen, ook wanneer er geen bezwaar is gemaakt?

Vraag 7

Kunt u de bezwaarcijfers uit uw eerdere antwoorden aan het lid Koorevaar (Aanhangsel Handelingen II, vergaderjaar 2025–2026, nr. 2621) actualiseren en aangeven hoeveel bezwaren gegrond, gedeeltelijk gegrond of ongegrond zijn verklaard? Kunt u toelichten bij hoeveel openstaande bezwaren is de beslistermijn verstreken? Hoe bent u van ervoor te zorgen dat deze boeren snel duidelijkheid krijgen?

Vraag 8

Deelt u de opvatting dat boeren bij twijfel over satellietbeelden de kans moeten hebben om tijdens het teeltseizoen aanvullend bewijs aan te leveren? Bent u bereid te organiseren dat de RVO hen bij twijfel op tijd benadert, zodat zij nog foto’s kunnen maken of een plaatselijke controle kan plaatsvinden voordat het gewas is verdwenen?

Vraag 9

In hoeverre kan een boer tijdens het teeltseizoen zelf een geotagfoto naar RVO sturen, ook als RVO daar niet om heeft gevraagd? Bent u bereid deze mogelijkheid wel te bieden, indien die er niet is? Zo ja, weten boeren dat dit mogelijk is en worden deze foto’s ook daadwerkelijk meegenomen bij de beoordeling?

Vraag 10

Bent u van mening dat RVO bij het afwijzen van een bezwaar moet motiveren waarom gegevens die agrariërs zelf aanleveren, waarvan u heeft aangegeven in antwoord op eerdere vragen van het lid Koorevaar (Aanhangsel Handelingen II, vergaderjaar 2025–2026, nr. 2621) dat zij bij een bezwaar zelf informatie kunnen aanleveren, niet opwegen tegen de satellietbeelden? Gebeurt dit op dit moment in alle gevallen?

Vraag 11

Deelt u de mening dat het onredelijk is als een boer pas na afloop van het teeltseizoen hoort dat RVO twijfelt aan de gewasbedekking, terwijl het gewas niet meer op het perceel staat en aanvullend bewijs daardoor moeilijk te verzamelen is? Kunt u toelichten hoe bij een bezwaar mee wordt gewogen dat de boer niet eerder op die twijfel is gewezen en daardoor niet in staat is gesteld aanvullend bewijs te verzamelen?

Vraag 12

Bent u bereid om voor het nieuwe teeltseizoen duidelijk te maken welke eisen er in 2027 gelden voor groene braak, hoe verschillende gewassen worden beoordeeld en wat boeren kunnen doen als satellietbeelden niet het volledige beeld geven?

Vraag 1

Kunt u concreet onderbouwen welk aandeel van de stikstofbelasting van de Tungelroyse Beek afkomstig is uit het buitenland en welk aandeel daadwerkelijk afkomstig is van Nederlandse landbouw, gezien het feit dat u in uw beantwoording van eerdere Kamervragen (2026Z18645) stelt dat lokale meetgegevens en modelberekeningen niet één-op-één vergelijkbaar zijn, de feitelijke herkomst van de nutriëntenbelasting verandert daardoor echter niet? Kunt u daarbij de specifieke bronverdeling en berekeningen overleggen waarop de opname van deze beek in de lijst van 17 beken met een bufferzone van 250 meter is gebaseerd?

Vraag 2

Hoe is de buitenlandse nutriëntenbelasting, die volgens uw eerdere beantwoording ook stroomafwaarts herkenbaar blijft in de gebruikte bronnenanalyse, concreet verwerkt in de berekeningen voor de Tungelroyse Beek en waarom is deze beek desondanks opgenomen in de lijst van 17 beken waarvoor een bufferzone van 250 meter wordt voorzien?

Vraag 3

Welke concrete gegevens, berekeningen of andere onderbouwing moeten provincies en waterschappen aanleveren om gebruik te kunnen maken van de door u genoemde mogelijkheid om de voorlopige lijst met beken aan te passen? Aan welke criteria moet deze inbreng voldoen en binnen welke termijn moet deze worden aangeleverd?

Vraag 4

Deelt u de mening dat het voor agrarische ondernemers grote onzekerheid met zich meebrengt wanneer hun bedrijf binnen een aangekondigde bufferzone valt, terwijl pas na gerichte Kamervragen duidelijk wordt dat de gepresenteerde lijst met beken nog niet definitief is, en dat deze werkwijze het vertrouwen in een betrouwbare en voorspelbare overheid ondermijnt? Wanneer verwacht u dat de definitieve lijst met beken wordt vastgesteld en kunt u toezeggen dat er vóór die tijd geen onomkeerbare besluiten worden genomen over bufferzones of beperkingen voor agrarische bedrijven?

Vraag 5

Klopt het dat het effect van de 250 meter zone slechts 0,1 milligram per liter is, aangezien de Tungelroyse beek op de kaart rechtsboven in figuur 3.4 op pagina 21 uit het Ex ante rapport van Deltares blauw is gekleurd en dat reductie dus tussen 0,5 en 5 procent ligt?1

Vraag 6

Kunt u een volledig overzicht verstrekken van alle beken waarvoor een buitenlandse bijdrage aan de nutriëntenbelasting is berekend, inclusief het berekende percentage per beek, dus ook wanneer deze bijdrage minder dan 50 procent bedraagt?

Vraag 7

Zijn alle betrokken provincies en waterschappen actief geïnformeerd over de berekende buitenlandse nutriëntenbelasting van de beken in hun gebied, de voorlopige selectie en de mogelijkheid om onderbouwde correcties aan te dragen? Zo ja, wanneer en op welke wijze? Zo nee, waarom niet en bent u bereid dit alsnog te doen?

Vraag 8

Welke concrete gesprekken zijn sinds de toezegging gedaan tijdens het wetgevingsoverleg Water van 2 februari 2026, gevoerd met de bevoegde autoriteiten in België en Duitsland over grensoverschrijdende nutriëntenbelasting, op welk bestuurlijk niveau vonden deze plaats en welke afspraken over vermindering van die belasting zijn daarbij gemaakt?

Vraag 9

Kunt u specifiek ingaan op de Belgische bijdrage aan de belasting van de Tungelroyse Beek en aangeven welke reducties binnen welke termijnen zijn afgesproken met de Belgische verantwoordelijken voor dit dossier, en hoe de uitvoering wordt gevolgd?

Vraag 10

Hoe wordt deze inzet betrokken bij de besluitvorming over de bufferzones langs de 17 geselecteerde beken, gezien het feit dat u in uw brief van 19 juni 2026 over de voortgang van de Kaderrichtlijn Water (Kamerstuk 27 625, nr. 742) schrijft dat buurlanden wordt gevraagd ervoor te zorgen dat het water op de grens aan de Nederlandse kwaliteitseisen voldoet? Kunt u per grensoverschrijdende beek onderbouwen welk deel van de resterende opgave met maatregelen in Nederland kan worden opgelost en welk deel vermindering van de buitenlandse belasting vereist, zodat agrarische ondernemers niet worden aangesproken op een opgave die zij met hun bedrijfsvoering niet kunnen oplossen?

Vraag 11

Bent u bereid deze vragen afzonderlijk en volledig te beantwoorden en de antwoorden ruimschoots voorafgaand aan het wetgevingsoverleg Water van 23 november 2026 aan de Kamer te doen toekomen, zodat de Kamer deze bij de voorbereiding van het overleg kan betrekken?

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van de aanpak in Antwerpen-Noord, waarbij de politie in korte tijd honderden bekende overlastplegers bestuurlijk heeft aangehouden? Hoe beoordeelt u deze aanpak, zowel vanuit het oogpunt van openbare orde als vanuit de juridische uitvoerbaarheid?1

Vraag 2

Kunt u heel concreet op een rij zetten waarin de Antwerpse aanpak verschilt van de Nederlandse, zowel operationeel als juridisch? Welke bevoegdheden worden in Antwerpen benut die Nederlandse burgemeesters en politiefunctionarissen niet hebben, of in de praktijk anders toepassen?

Vraag 3

Hoe verhoudt de Antwerpse aanpak zich tot de Nederlandse mogelijkheden voor gebiedsverboden, groepsverboden en meldplichten op grond van artikel 172a Gemeentewet en bestuurlijke ophouding op grond van artikel 154a Gemeentewet? In hoeverre zouden Nederlandse gemeenten met deze bestaande bevoegdheden een vergelijkbare aanpak kunnen uitvoeren?

Vraag 4

Hoe vaak zijn de bevoegdheden uit de artikelen 172a en 154a Gemeentewet in de afgelopen vijf jaar daadwerkelijk toegepast in gemeenten met grootstedelijke problematiek? Kunt u deze aantallen uitsplitsen naar jaar, gemeente en type maatregel, en afzetten tegen de omvang van de geregistreerde openbare-ordeoverlast?

Vraag 5

In hoeverre verschilt de Nederlandse aanpak van hardnekkige overlastplegers zonder rechtmatig verblijf van die in België, met name wat betreft de samenwerking met de vreemdelingenketen, de mogelijkheden tot vreemdelingenbewaring en daadwerkelijke uitzetting? Welke lessen kan Nederland op dit punt trekken uit de Antwerpse aanpak?

Vraag 6

Welke belemmeringen ervaren gemeenten en politie bij de toepassing van de artikelen 172a en 154a Gemeentewet?

Vraag 7

Welke juridische en praktische mogelijkheden ziet de Minister om de bestuurlijke aanpak van hardnekkige overlastplegers verder te intensiveren?

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht op X van journalist Mick van Wely over oproepen op sociale media om op 31 oktober te gaan rellen?1

Vraag 2

Kunt u toelichten in hoeverre de Nederlandse autoriteiten voorbereid zijn op grootschalige demonstraties/rellen van deze omvang?

Vraag 3

Is hier sprake van het compleet falen van de rechtsstaat ten over staande van winkeliers en schoolpersoneel die met extreem geweld te maken hebben gehad? Zo nee, wanneer is daar volgens u dan wel het geval?

Vraag 4

Is de capaciteit van de politie en Mobiele Eenheid voldoende om gelijktijdige en grootschalige protesten/rellen op meerdere plekken het hoofd te bieden?

Vraag 5

Naar welke aanvullende maatregelen wordt gekeken als reguliere capaciteit ontoereikend blijkt?

Vraag 6

Hoe kijkt u naar het extreme geweld tegen winkeliers en hun personeel, terwijl hun rechten simpelweg worden vertrapt? En wie draait op voor de schade wanneer de overheid er niet in slaagt de openbare orde te handhaven en op te treden tegen betogers die strafbare feiten plegen?

Vraag 7

In hoeverre zijn de Koninklijke Marechaussee of in het uiterste geval defensie voorbereid om binnen de huidige wettelijke kaders, ondersteuning te bieden als er sprake is van protesten/rellen van deze omvang?

Vraag 8

In welke scenario’s acht u het gerechtvaardigd wanneer de Koninklijke Marechaussee of in het uiterste geval defensie optreedt?

Vraag 9

Herkent u ook het beeld dat er bij de protesten/rellen veel personen aanwezig zijn die niets te maken hebben met de oorspronkelijke aanleiding van het protest, maar vooral bezig zijn met geweld en openbare-ordeverstoringen?

Vraag 10

Op welke manier kunt u iets doen om te voorkomen dat demonstraties gekaapt worden door radicale activistische groeperingen die niets met het doel van de demonstratie van doen hebben?

Vraag 11

Doet u onderzoek of er sprake is van financiering of ondersteuning van deze protesten door (internationale) organisaties? Zo nee, waarom niet?

Vraag 12

Is er contact met de Franse, Belgische en Britse autoriteiten over eventuele internationale coördinatie van deze protesten? Zo ja, wat zijn daar de bevindingen van?

Vraag 13

Welke organisaties, actiegroepen of netwerken spelen volgens de u een rol bij de organisatie of ondersteuning van deze protesten?

Vraag 14

Is u bekend dat er ook pro-Palestijnse actiegroepen betrokken zijn? Zo ja, is onderzocht of deze organisaties ook een rol speelde in Frankrijk en België?

Vraag 15

Welke lessen trekt u uit de recente gebeurtenissen in Frankrijk en België en welke maatregelen worden genomen om vergelijkbare escalaties in Nederland te voorkomen?

Vraag 16

Kunt u deze vragen met spoed, voor 31 oktober 2026, beantwoorden?

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Ondanks een recordboete van 37 miljoen euro staat Nederland machteloos tegenover illegale goksites»?1

Vraag 2

Tegen welke problemen loopt de Kansspelautoriteit volgens u aan in het kader van het daadwerkelijk kunnen innen van opgelegde boetes aan illegale goksites?

Vraag 3

Wat kunt u doen om te voorkomen dat het opleggen van boetes een wassen neus is, en illegale goksites zich er helemaal niks van aantrekken?

Vraag 4

Hoe verklaart u dat verschillende goksites van EOD Code SRL, ondanks eerdere handhavingsmaatregelen en een opgelegde boete van ruim 37 miljoen euro, nog altijd toegankelijk zijn voor Nederlandse spelers? Welke aanvullende maatregelen zijn mogelijk om deze websites ontoegankelijk te maken?

Vraag 5

Bent u het eens met de constatering uit het artikel dat de Nederlandse overheid machteloos staat tegenover de illegale gokbranche?

Vraag 6

Wat staat eraan in de weg om illegale goksites zo snel mogelijk op zwart te zetten als zij Nederlanders proberen te bereiken?

Vraag 7

In hoeverre is het blokkeren van betalingsverkeer naar illegale gokaanbieders op dit moment effectief?

Vraag 8

Wat is op dit moment de status van de procedure van de Europese Commissie tegen Malta in het kader van de aangenomen Bil55 waardoor jurisprudentie van Europese landen over illegale gokbedrijven omzeild wordt?

Vraag 9

Wat is de reden dat de Kansspelautoriteit nog geen bevoegdheid heeft om internationale websites uit de lucht te halen?

Vraag 10

Op 3 juli 2026 heeft de Hoge Raad een arrest gewezen over de geldigheid van gokovereenkomsten bij illegale gokaanbieders, waaruit volgt dat dat niet uit de wet blijkt dat zulke overeenkomsten automatisch nietig zijn, gokkers die verlies hebben geleden bij illegale aanbieders kunnen dit niet terug vorderen, hoe kijkt u hiernaar?

Vraag 11

Op welke manier gaat u de aangenomen motie-Van den Brink van 23 september 2026 uitvoeren?2

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel «Overheidsaccountant: Ex-minister Curaçao betaalde slechts 57.000 van ruim miljoen aan belastingaanslagen»?1

Vraag 2

Hoe beoordeelt u de bevindingen van de Stichting Overheidsaccountantsbureau (SOAB) dat het toenmalige hoofd van de Landsontvanger jarenlang persoonlijk betrokken was bij de inning van belastingen en het treffen van bijzondere regelingen?

Vraag 3

Deelt u de mening dat het innen van belastingen een transparant, rechtmatig en controleerbaar proces moet zijn, en dat voor alle belastingplichtigen dezelfde regels zouden moeten gelden? Zo nee, waarom niet?

Vraag 4

Bent u op de hoogte gebracht van de bevindingen van de SOAB over de integriteitskwestie rondom het hoofd van de Landsontvanger van Curaçao, en zo ja, wanneer? Welke acties zijn er daaropvolgend ondernomen door uzelf of door de regering van Curaçao?

Vraag 5

Bent u bekend met de eerdere signalen van het College financieel toezicht (Cft) over de structurele problemen bij de Landsontvanger en het uitblijven van concrete informatie over de voortgang rondom het verbeterplan van de Landsontvanger van april 2025? Zo ja, hoe kijkt u in dat licht naar de bevindingen van de SOAB? Hoe kan het dat er met de signalen tot nu toe niets is gebeurd?

Vraag 6

Heeft u sinds het uitkomen van het SOAB-rapport contact gehad met het Cft en/of met de regering van Curaçao? Indien ja, wat is er uit deze gesprekken naar voren gekomen? Als het antwoord nee is, bent u bereid op korte termijn dit gesprek alsnog aan te gaan?

Vraag 7

Hoe verhoudt deze gebeurtenis zich tot het feit dat u voornemens bent het landspakket met Curaçao te verlengen? Is het niet op zijn minst vreemd dat we geld verstrekken terwijl het bestuur zo omgaat met belastinggeld?

Vraag 8

Welke mogelijkheden ziet u om binnen het bestaande instrumentarium van het landspakket Curaçao de regering van Curaçao te ondersteunen en aan te spreken op haar verantwoordelijkheid?

Vraag 1

Kan u uiteenzetten hoeveel aanvragen voor bedrijfsverplaatsing via de Lvvp zijn ingediend, toegekend, afgewezen en ingetrokken?

Vraag 2

Deelt u de opvatting dat bedrijfsverplaatsing een volwaardige mogelijkheid moet zijn voor boeren die verder willen met hun bedrijf? Vindt u dat de Lvvp daarvoor in de praktijk voldoende zekerheid biedt?

Vraag 3

Klopt het dat ondernemers soms meer dan een jaar op een beschikking wachten, terwijl de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) een termijn van acht weken met een mogelijke verlenging van acht weken communiceert?

Vraag 4

Bent u bekend met signalen van de Producentenorganisatie Varkenshouderij (POV) dat ondernemers bij de Lvvp, naast lange behandeltermijnen, ook tegen aanvullende taxatie-eisen aanlopen dan zij op basis van hun haalbaarheidsonderzoek aanvankelijk hadden verwacht?

Vraag 5

Bent u bereid te onderzoeken of bij aanvragen eisen zijn gesteld die bij indiening onvoldoende kenbaar waren? Zo ja, wilt u de gevolgen daarvan voor deze betrokken ondernemers herstellen? Zo nee, waarom niet? Kunt u uiteenzetten welke aanpassingen sinds de openstelling zijn gedaan in de regeling, de informatie op de RVO-website, de rekentools en de taxatie-instructies? Kunt u per aanpassing aangeven wat is veranderd en wanneer dit is gebeurd? Hoe zijn aanvragers en taxateurs daarover geïnformeerd?

Vraag 6

Kan u uitleggen of RVO sinds de openstelling anders gaat beoordelen welke onderdelen van een stal bij het bouwwerk horen en welke als voorziening gelden? Zo ja, waarom? Zo nee, hoe verklaart u dat ondernemers en taxateurs aangeven dat onderdelen bij de beoordeling alsnog buiten de waarde van het bouwwerk worden gehouden?

Vraag 7

Hoe bepaalt RVO of stalinrichting en installaties onderdeel zijn van het bouwwerk?

Vraag 8

Waarom verwijst de taxatie-instructie voor de Lvvp naar de fiscale publicatie «Beperkt afschrijven op agrarische bedrijfsgebouwen», terwijl deze publicatie is opgesteld voor de fiscale afschrijving van agrarische bedrijfsgebouwen en het onderscheid tussen bouwwerken en voorzieningen daarin is gebaseerd op verschillen in levensduur en slijtage? Op welke juridische en taxatietechnische grondslag wordt deze fiscale indeling toegepast bij de waardebepaling voor de Lvvp? Hoe wordt gehandeld wanneer toepassing daarvan leidt tot een andere waardering dan de definities in de Lvvp of de geldende taxatierichtlijnen voor taxateurs?1

Vraag 9

Bij hoeveel aanvragen is minder subsidie toegekend dan aangevraagd? Hoe groot zijn deze verschillen en waardoor worden zij veroorzaakt?

Vraag 10

Hoe pakt de omrekening naar grootvee-eenheden uit bij verplaatsing van een varkensbedrijf als de verhouding tussen zeugenplaatsen en plaatsen voor gespeende biggen op de nieuwe locatie anders is? Kan hierdoor bij een vergelijkbare bedrijfsvoering een groot deel van de overnamekosten buiten de subsidie vallen? In hoeverre acht u dat wenselijk?

Vraag 11

Wat moet een ondernemer bij zijn aanvraag aantonen over de beschikbaarheid van de nieuwe locatie? Hoe kan hij daaraan voldoen zonder al financiële verplichtingen aan te gaan?

Vraag 12

Hoeveel ondernemers hebben gemeld dat zij door vertraging of een lager subsidiebedrag in financiële problemen komen? Bent u bereid met hen en hun financiers naar een oplossing te zoeken, zodat een verplaatsing niet vastloopt?

Vraag 13

Heeft u ook een idee van het aantal ondernemers dat hun financiële problemen niet meldt bij een zaakbegeleider of andere instantie? Hoe kan u deze ondernemers ook in beeld krijgen en helpen?

Vraag 14

Welke verbeteringen gaat u doorvoeren zodat ondernemers vooraf weten waar zij aan toe zijn en tijdig een besluit krijgen?

Vraag 15

Kunt u deze vragen afzonderlijk en vóór de plenaire behandeling van de begroting van het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur voor 2027 beantwoorden?

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Nationale ombudsman: Sinti, Roma en reizigers worden stelselmatig gediscrimineerd»1?

Vraag 2

Erkent u, net als de Nationale ombudsman dat discriminatie van Sinti, Roma en reizigers vrijwel genormaliseerd is, waardoor zij discriminatie ervaren op vele domeinen van de samenleving? Zo nee, waarom niet?

Vraag 3

Bent u bereid om toe te zeggen dat in de nieuwe Rijksbrede aanpak tegen discriminatie en racisme, er ook expliciet aandacht zal worden gegeven aan het tegengaan van discriminatie van Sinti, Roma en reizigers ofwel antiziganisme? Zo nee, waarom niet?

Vraag 4

Klopt het dat in de afgelopen drie jaar er slechts 99 standplaatsen bij kwamen, terwijl naar schatting 4.000 tot mogelijk 8.000 nieuwe standplaatsen nodig zijn?

Vraag 5

Welke extra verantwoordelijkheid gaat u nemen om ervoor te zorgen dat er voldoende standplaatsen gerealiseerd zullen worden?

Vraag 6

Wat is uw reactie op de constatering van de Nationale ombudsman dat de overheid zich nog te vaak laat leiden door negatieve stereotypen over woonwagenbewoners en de nadruk te veel op controle en beheersing ligt?

Vraag 7

Op welke wijze gaat u stigmatisering en benadeling van Sinti, Roma en reizigers als gevolg van overheidsbeleid tegen?

Vraag 8

Op welke andere manieren gaat u de gelijke behandeling en de gelijkwaardige positie van Roma, Sinti en reizigers bevorderen?

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Onder druk van Trump betalen we straks het dubbele voor medicijnen, waarschuwt deze econoom»?1

Vraag 2

Wat zou het betekenen voor de betaalbaarheid van de zorg als Nederland net als het Verenigd Koninkrijk onder druk komt te staan om fors meer uit te geven aan merkgeneesmiddelen?

Vraag 3

Welke signalen heeft u dat de Verenigde Staten, na het Verenigd Koninkrijk en Duitsland, ook andere Europese landen onder druk willen zetten om meer te betalen voor nieuwe geneesmiddelen? Wat betekent het voor de Nederlandse positie als bijvoorbeeld Duitsland een vergelijkbare afspraak maakt?2

Vraag 4

Hoe houdt u bij of fabrikanten nieuwe geneesmiddelen in Nederland later of niet meer op de markt brengen, nu een deel van de lidstaten al vertraagde vergoedingsaanvragen meldt? Welke gerichte maatregelen heeft u inmiddels voorbereid voor het geval dit leidt tot onaanvaardbare gevolgen voor patiënten?3, 4

Vraag 5

Bent u bereid de Kamer direct te informeren zodra de Verenigde Staten Nederland of de Europese Unie onder druk zetten om afspraken over geneesmiddelenprijzen te maken, zodat de Kamer daar tijdig over kan meepraten? Zo nee, waarom niet?

Vraag 6

Hoe werkt u met andere lidstaten aan een gezamenlijke Europese lijn tegenover deze druk, en hoe beoordeelt u inmiddels het Spaanse voorstel om met lidstaten samen te onderhandelen over nieuwe geneesmiddelen? Bent u bereid daar in de EU-Gezondheidsraad op aan te sturen en de Kamer over de uitkomst te informeren?

Vraag 7

Kunt u deze vragen afzonderlijk en voor het commissiedebat EU-Gezondheidsraad van 25 november 2026 beantwoorden?

Vraag 1

Kunt u de werkwijze toelichten wanneer agenten mensen op straat aantreffen in zeer verwarde toestand zoals een acute psychose?

Vraag 2

Hoeveel spoedpoli’s voor de ggz zijn er verdeeld over het land?

Vraag 3

Hoeveel (spoed)plekken voor acute ggz zijn er landelijk beschikbaar?

Vraag 4

Hoe wordt de politie geacht te handelen als er géén bedden op de spoedpoli voor ggz meer beschikbaar zijn?

Vraag 5

Hoe vaak komt het voor dat er geen crisisplekken voor de acute ggz meer beschikbaar zijn?

Vraag 6

Herkent u de druk op de spoedpoli’s van de ggz en bent u voornemens hier gerichte maatregelen voor te nemen? Zo nee, waarom niet?

Vraag 7

Kunt u een overzicht geven van het aantal spoedplekken voor acute ggz-patiënten die in feite naar uitgeprocedeerde asielzoekers gaan? Zo nee, waarom niet?

Vraag 8

Hoeveel uitgeprocedeerde asielzoekers zijn er momenteel aanwezig in ons land en hoeveel maken daarvan gebruik van ggz-voorzieningen?

Vraag 9

Indien dit niet wordt geregistreerd, bent u bereid dit te inventariseren en deze inventarisatie te delen met de Kamer?

Vraag 10

Kunt u cijfers aan de Kamer verstrekken over hoe vaak er meldingen worden gedaan/assistentie wordt gevraagd bij de politie vanuit ggz-instellingen?

Vraag 11

Wat is de gemiddelde verblijfsduur van uitgeprocedeerde asielzoekers op acute ggz-locaties?

Vraag 12

Deelt u de mening dat het zeer onwenselijk is dat spoedplekken voor de ggz ingezet worden voor uitgeprocedeerde asielzoekers? Zo nee, waarom niet?

Vraag 13

Welke maatregelen gaat u nemen om het aantal uitgeprocedeerde asielzoekers die spoedplekken voor de ggz bezet houden, zo klein mogelijk te houden/uit te bannen?

Vraag 1

Waarom heeft u besloten dat jagers vanaf 1 januari 2027 zonder goedkeuring van de overheid axisherten, beverratten, Indische mangoesten, muntjaks, muskusratten, rode neusberen, wasberen, wasbeerhonden, heilige ibissen, nijlganzen, roodbuikbuulbuuls en treurmaina’s mogen gaan afschieten met een geweer (Staatscourant 2026, 38132)?1 Waarom bent u van mening dat voor het afschieten van deze weerloze dieren geen aparte toestemming van het provinciaal gezag wenselijk is?

Vraag 2

Kunt u bevestigen dat hierdoor provincies niet meer vooraf de noodzaak afwegen of deze dieren afgeschoten zouden moeten worden en welke voorwaarden gelden? Waarom acht u dat niet nodig? Wie gaat nu die noodzaak afwegen?

Vraag 3

Klopt het dat jagers nu niet hoeven te motiveren waarom ze één van de hiervoor genoemde dieren af hebben geschoten of willen gaan afschieten op een bepaalde plek in een bepaalde periode, terwijl provincies eerder wel moesten motiveren waarom ze een opdracht aan een jager verleenden voor afschot?

Vraag 4

Klopt het dat daarmee ook de mogelijkheid verdwijnt tot bezwaar en beroep op opdrachten voor afschot van deze dieren? Klopt het dat tegen deze ministeriële regeling geen bezwaar en beroep openstaat bij de rechter?

Vraag 5

Op welke manier kan er dan worden bewaakt dat afschot van deze dieren geschikt, rechtmatig, noodzakelijk, proportioneel, zorgvuldig, gemotiveerd is en onnodig lijden, angst en pijn voorkomt, zoals artikel 19 van EU-verordening 1143/2014 vereist? Kunt u precies per punt uitwerken hoe dat wordt bewaakt, gemonitord en gecontroleerd?

Vraag 6

Kunt u bevestigen dat het risico bestaat en met deze regeling wordt vergroot dat jagers deze dieren verwarren met beschermde soorten? Zoals een wasbeerhond met een das of een vos? Of een muntjak of axishert met een (jonge) ree? Waarom heeft u een aantal soorten van de lijst gehaald vanwege dit risico, maar deze soorten niet?

Vraag 7

Kunt u aantonen met wetenschappelijk onderzoek dat afschot via deze regeling een noodzakelijke, proportionele en rechtmatige aanvulling is op het nemen van gebiedsgerichte maatregelen voor faunabeheer? Kunt u daarbij de wetenschappelijke bronnen en adviezen meesturen?

Vraag 8

Welk effect verwacht u concreet op de populaties van deze diersoorten in aantallen? Hoeveel dieren van elke hiervoor genoemde soort leven nu in Nederland, hoeveel zijn er na vijf jaar volgens u nog en hoeveel van dit verschil is een gevolg van deze regeling?

Vraag 9

Hoeveel jagers mogen vanaf 1 januari 2027 zonder opdracht deze dieren afschieten? Aan welke regels moeten deze jagers zich precies houden en wie houdt toezicht op ze, en op welke manier?

Vraag 10

Hoeveel capaciteit is beschikbaar voor toezicht op jagers voor volgend jaar, en hoeveel was dat afgelopen vijf jaar? Kunt u deze cijfers per jaar inzichtelijk maken?

Vraag 11

Hoe wordt gecontroleerd of jagers ook echt afschot registreren bij de faunabeheereenheid en dat ook eerlijk doen? Bent u bereid deze gegevens jaarlijks openbaar te laten maken en te laten controleren?

Vraag 12

Erkent u dat deze regeling ertoe zal leiden dat er meer afschot zal gaan plaatsvinden en dat daardoor meer verstoring zal plaatsvinden van andere dieren, bijvoorbeeld van broedvogels in het voorjaar?

Vraag 13

Kunt u in kaart brengen wat een significante toename van afschot voor gevolgen heeft voor de verstoring en populatie van andere dieren, in het bijzonder beschermde diersoorten?

Vraag 14

Op welke manier gaat u de gevolgen van deze regeling monitoren, waarbij wordt gekeken naar effecten op dierenwelzijn, natuur en andere diersoorten?

Vraag 15

Hoe heeft u nagedacht over borgining van dierenwelzijn, aangezien het hier gaat om sociale en voelende dieren?

Vraag 16

Deelt u de mening dat het vrij baan geven aan jagers voor afschot van al die dieren extra dierenleed veroorzaakt? Zo nee, op welke wetenschappelijke bronnen baseert u zich dan?

Vraag 17

Welke alternatieve, diervriendelijkere opties heeft u precies onderzocht? Kunt u wetenschappelijk onderbouwen waarom u dan toch koos voor de huidige regeling?

Vraag 18

Hoe voorkomt u dat jonge dieren achterblijven als hun ouders in het voorjaar worden geschoten? Bent u bereid in de regeling een periode op te nemen waarin niet op deze soorten mag worden geschoten, zoals provincies dat in hun opdrachten konden doen?

Vraag 19

Waarom geven provincies tot nu toe nauwelijks opdrachten aan individuele jagers om deze dieren af te schieten? Bent u daar met provincies over in gesprek gegaan? Toont dit niet het gebrek aan noodzaak voor deze regeling aan? Vindt u niet dat provincies hierover zelf een oordeel kunnen vellen, met bijbehorende motivering?

Vraag 20

Kunt u per provincie aangeven hoeveel opdrachten voor doding van de hiervoor genoemde dieren de afgelopen vijf jaar zijn gegeven?

Vraag 21

Kunt u bevestigen dat veruit de beste manier om uitheemse soorten te beheersen, het herstellen van ecosystemen is? Bent u bereid om hier extra maatregelen voor te treffen met betrekking tot deze specifieke dieren? Zo ja, welke maatregelen? Zo nee, waarom niet en op welke wetenschappelijke bronnen baseert u zich?

Vraag 22

Hebben jagers bij u gepleit voor deze regeling en hebben u of uw ambtenaren hierover gesprekken met jagers gevoerd? Wat waren daarvan de uitkomsten?

Vraag 23

Heeft u voordat u deze regeling doorzette eerst gesproken met dierenwelzijnsorganisaties en dierenwelzijnsexperts? Zo ja, wat was hun advies? Zo nee, waarom niet?

Vraag 24

Waarom heeft u besloten deze regeling te treffen terwijl het stelsel van jacht en faunabeheer op dit moment nog wordt geëvalueerd? Doorkruist dit niet die hele evaluatie? Welke gevolgen heeft dit voor de waarnemingen die onderdeel zijn van de evaluatie?

Vraag 25

Bent u bereid om deze plannen uit te stellen totdat deze evaluatie met de Kamer is besproken? Zo nee, waarom niet?

Vraag 26

Kunt u deze vragen één voor één beantwoorden vóór de behandeling van de LVVN-begroting?

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Europa speelt met vuur: ruzie over uitstel methaanregels splijt lidstaten tot op het bot»?1

Vraag 2

Klopt het dat u zich in de Energieraad aan het blok met Frankrijk en Spanje heeft verbonden dat wilde vasthouden aan het voorstel van de Commissie om bepaalde verplichtingen uit de methaanverordening met één jaar uit te stellen? Waarom?

Vraag 3

Kunt u toelichten waarom u er niet voor heeft gekozen om bij landen als Polen en Tsjechië aan te sluiten die hebben gepleit voor een uitstel van drie jaar?

Vraag 4

Erkent u dat het voor de leveringszekerheid van de Europese energievoorziening beter is als bepaalde verplichtingen uit de methaanverordening langer dan één jaar worden uitgesteld?

Vraag 5

Kunt u kort reflecteren op de positie die het Europees Parlement heeft ingenomen?

Vraag 6

Klopt het dat er in de Raad gewerkt wordt aan een compromisvoorstel van een uitstel van bepaalde verplichtingen van twee jaar? Is het kabinet voornemens dat voorstel te steunen? Waarom wel of niet?

Vraag 7

Wanneer gaat de Raad over haar positie stemmen?

Vraag 8

Kunt u deze vragen beantwoorden voor de begrotingsbehandeling op 4 november?

Vraag 1

Kent u het bericht «Zeehondencentrum Pieterburen nog zeker één week open na steun donateurs»?1

Vraag 2

Ziet u in de overweldigende steun vanuit de samenleving voor het zeehondencentrum ook een signaal dat de samenleving het belangrijk vindt dat de zeehondenopvang in Groningen blijft bestaan?

Vraag 3

Herinnert u zich nog dat u tijdens het commissiedebat Dieren buiten de veehouderij en dierproeven van 15 oktober 2026 heeft gezegd dat u het debat van de week erna in de provinciale staten van Groningen afwacht, maar op korte termijn in gesprek gaat met betrokken partijen over de toekomst van het zeehondencentrum in Lauwersoog?

Vraag 4

Herinnert u zich nog dat u had aangegeven dat u op basis van de gevoerde gesprekken zou beslissen over wat vanuit het Rijk mogelijk is om te helpen? Herinnert u zich nog dat de Kamer u om spoed had gevraagd, omdat het centrum binnen twee weken dreigde om te vallen?

Vraag 5

Deelt u de mening dat voor de dieren in het zeehondencentrum rust en stabiliteit het beste zijn en gesleep met de dieren in dat licht onwenselijk zou zijn?

Vraag 6

Bent u ermee bekend dat het niet heel goed gaat met de gewone zeehond en dat die een belangrijke kraamkamer in het oostelijk deel van de Waddenzee heeft? Bent u het ermee eens dat het voor zieke en gewonde zeehonden in dat gebied belangrijk is dat ze geen reis van vele uren moeten maken, maar dat ze snel kunnen worden geholpen in de buurt en dus in het noorden van het land?

Vraag 7

Bent u het ook in dat licht eens dat voor de langere termijn en toekomstbestendigheid goed moet worden gekeken naar de beste vorm van de zeehondenopvang, maar dat hoe dan ook het belang van de dieren leidend moet zijn en dat er een zeehondenopvang (met bijbehorend wetenschappelijk onderzoek ten behoeve van dieren en natuur) in het noorden van het land moet blijven?

Vraag 8

Bent u zich ervan bewust dat zowel de Kamer als de Raad voor Dieraangelegenheden het Rijk eerder op haar wettelijke zorgplicht voor wilde dieren in nood heeft gewezen en de verantwoordelijkheid om ook financieel bij te dragen daarin? Neemt u dat serieus?

Vraag 9

Voelt u de verantwoordelijkheid om ook een eerlijke bijdrage te doen voor goede opvang van zeehonden in nood in het noorden als gewone burgers hun verantwoordelijkheid hebben genomen voor de dieren door massaal te doneren om de opvang van zeehonden in Groningen te redden?

Vraag 10

Kunt u de Kamer deze week nog met spoed inlichten hoe de gesprekken zijn verlopen en of het Rijk het zeehondencentrum gaat helpen, aangezien we inmiddels twee weken verder zijn en het zeehondencentrum weinig tijd meer heeft? Kunt u dus de bovenstaande vragen één voor één deze week beantwoorden?

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Tienduizenden alarmknoppen voor ouderen werken straks niet meer»?1

Vraag 2

Erkent u dat het zeer onwenselijk is dat tienduizenden ouderen straks een alarmknop hebben die niet meer werkt en zo ja, welke stappen zet u om deze situatie te voorkomen?

Vraag 3

Welke gevolgen kan het verdwijnen van het 2G-netwerk hebben voor andere apparaten dan de alarmknop, zoals medicijndispensers en apparatuur voor zorg op afstand?

Vraag 4

Hoe beoordeelt u deze ontwikkeling in het licht dat ouderen, wanneer zij dit zelf willen en hiertoe voldoende in staat zijn, langer thuis wonen en dat deze hulpmiddelen daarvoor cruciaal zijn?

Vraag 5

Wie draagt volgens u de verantwoordelijkheid over de werking van deze apparaten, het veiligheidsvraagstuk dat ermee gepaard gaat als deze niet of niet langer werkend zijn, en de opgave om ervoor te zorgen dat ouderen tijdig over een werkend alternatief beschikken?

Vraag 6

Is de verkoop van een alarmknop die binnenkort niet meer werkt, zonder dat de koper daarover wordt geïnformeerd, volgens u een oneerlijke handelspraktijk, en is dit onder aandacht van de Autoriteit Consument & Markt (ACM)?

Vraag 7

Kunnen ouderen die een dergelijk apparaat hebben gekocht een beroep doen op hun recht op een deugdelijk product?

Vraag 8

Wat kunt u doen om verdere verkoop van deze producten te voorkomen?

Vraag 9

Bent u bereid deze vragen te beantwoorden voorafgaand aan het commissiedebat Langdurige Zorg op 2 december 2026?

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van de kabinetsreactie op de evaluatie van de Kaderwet zelfstandig bestuursorganen (zbo’s), waarin is aangekondigd het accountantsverslag over de doelmatigheid van beheer en organisatie te schrappen en waarin is toegezegd dat het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en het Ministerie van Financiën het solide beoordelen van doelmatigheid zouden stimuleren, faciliteren en periodiek monitoren?1

Vraag 2

Klopt het dat die verplichting met de wetswijziging van februari 2022 is komen te vervallen?2

Vraag 3

Op welke wijze is sindsdien uitvoering gegeven aan de toezegging tot periodieke monitoring, wanneer heeft die monitoring plaatsgevonden en wat waren de uitkomsten?

Vraag 4

Kunt u de Kamer een overzicht sturen van de zbo’s waarvan de doelmatigheid in de afgelopen vijf jaar is onderzocht, met de datum van het onderzoek en de hoofdconclusie?

Vraag 5

Bij hoeveel zbo’s is de wettelijk verplichte periodieke evaluatie tijdig uitgevoerd, en bij hoeveel van die evaluaties is de doelmatigheid daadwerkelijk beoordeeld in plaats van alleen de taakuitvoering beschreven?

Vraag 6

Bij welke zbo’s ontbreekt op dit moment inzicht in de vraag of de wettelijke taken doelmatig worden uitgevoerd?

Vraag 7

Hoe verhoudt de toezegging uit 2019 zich tot de vaststelling van de Algemene Rekenkamer dat slechts 22 procent van de onderzochte periodieke rapportages voor een aanzienlijk deel van het beleid duidelijk maakt of resultaten tegen zo laag mogelijke kosten zijn bereikt?3

Vraag 8

Klopt het dat het regeerakkoord aankondigt te verkennen of zelfstandige bestuursorganen onder de rechtstreekse verantwoordelijkheid van een Minister kunnen worden gebracht, met het UWV als voorbeeld?4

Vraag 9

Op welke gegevens over de doelmatigheid van die organisaties wordt die verkenning gebaseerd?

Vraag 10

Kunt u aangeven welk jaarlijks budget gemoeid is met zbo’s waarvan de doelmatigheid in de afgelopen vijf jaar niet aantoonbaar is beoordeeld?

Vraag 11

Wie is aanspreekbaar wanneer een vakminister de doelmatigheid van een zbo niet in beeld brengt: de Minister van Financiën vanuit de verantwoordelijkheid voor de doelmatige besteding van publieke middelen, of de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties vanuit de stelselverantwoordelijkheid voor de Kaderwet zbo’s?

Vraag 12

Acht u het verantwoord dat de bekostiging van een zbo ongewijzigd doorloopt zolang niet kan worden vastgesteld of de publieke taak doelmatig wordt uitgevoerd?

Vraag 13

Kunt u deze vragen afzonderlijk van elkaar beantwoorden?

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht dat PHP alleen voor de vier nog ondersteunde versies een reparatie heeft uitgebracht, terwijl naar schatting zestig tot zeventig procent van de PHP-servers op oudere versies draait?1

Vraag 2

Hoe zorgt de Baseline Informatiebeveiliging Overheid 2 (BIO2) ervoor dat software die helemaal geen updates meer krijgt, op tijd wordt vervangen?

Vraag 3

Hebben controles zoals ENSIA, de Auditdienst Rijk of de Algemene Rekenkamer de afgelopen jaren verouderde software bij de overheid aan het licht gebracht? Wat is daar vervolgens mee gedaan?

Vraag 4

Hoeveel systemen van de overheid draaien op dit moment op software die geen beveiligingsupdates meer krijgt, en is dat overzicht volledig?

Vraag 5

Gaan de Inkoopeisen Cybersecurity Overheid en de Algemene Beveiligingseisen voor Rijksoverheidsopdrachten ook over de onderliggende software in een product, zoals PHP, of alleen over het product zelf?

Vraag 6

Hoe vaak is de afgelopen jaren gehandhaafd op deze inkoopeisen, bijvoorbeeld toen een leverancier zijn product niet meer bijwerkte?

Vraag 7

Hoe wordt bij de Cyberbeveiligingswet getoetst of organisaties weten welke verouderde onderdelen er in de software van hun leveranciers zitten?

Vraag 8

Hoe wordt de veiligheid geborgd van systemen die de overheid al jaren gebruikt, nu de eisen uit de Cyber Resilience Act alleen gelden voor producten die vanaf december 2027 op de markt komen?

Vraag 9

Blijft er, ondanks deze Europese regels, een gat over dat Nederland zelf moet dichten? Zo ja, hoe wilt u dat doen en op welke termijn?

Vraag 10

Is de ondersteuning door de Informatiebeveiligingsdienst genoeg voor gemeenten, provincies en waterschappen om verouderde software zelf op te sporen en te vervangen?

Vraag 11

Kunt u deze vragen afzonderlijk van elkaar en voor het commissiedebat Online veiligheid en cybersecurity beantwoorden?

Vraag 1

Klopt het dat Nederland zich op 28 oktober 2026 in de Algemene Vergadering van de VN heeft onthouden van stemming over de jaarlijkse resolutie over het embargo tegen Cuba?

Vraag 2

Klopt het dat Nederland sinds 1996 altijd voor de betreffende resolutie heeft gestemd?

Vraag 3

Klopt het dat de resolutie van dit jaar exact dezelfde tekst bevat als de resolutie van 2025?

Vraag 4

Waarom is Nederland dit jaar afgeweken van de positie die het al drie decennia inneemt?

Vraag 5

Is er druk uitgeoefend vanuit de VS om van het Nederlandse consistente standpunt sinds 1996 nu opeens af te wijken?

Vraag 6

Vindt u het Amerikaanse embargo een legitiem instrument binnen het internationaal recht? Zo ja, waarom?

Vraag 7

Vindt u dat het Amerikaanse embargo een grote bijdrage levert aan de nijpende humanitaire situatie in Cuba? Zo nee, waarom niet?

Vraag 8

Heeft u bezwaren tegen het Amerikaanse embargo, zoals eerder verwoord door uw voorganger?1 Zo nee, waarom niet?

Vraag 9

Bent u nog steeds van mening dat het Nederlandse Cuba-beleid met name vorm krijgt binnen de Europese Unie, zoals verwoord door uw voorganger? Zo ja, bent u het dan eens met het statement van de EU-ambassadeur bij de VN dat het embargo internationale handelsregels overtreedt?2

Vraag 10

Bent u het met de EU-ambassadeur eens dat niet een embargo, maar een diplomatieke oplossing ingebed in internationaal recht de beste manier is om de humanitaire noden in Cuba te verhelpen en de politieke repressie te beëindigen? Zo nee, waarom niet?

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van het bericht «Tienduizend alarmknoppen voor ouderen werken straks niet meer door uitzetten 2G netwerk: «kan levensgevaarlijk zijn»»?1

Vraag 2

Wat vindt u van het feit dat 30.000–80.000 alarmknoppen, seniorentelefoons en alarmhorloges straks niet meer werken wanneer het 2G netwerk wordt uitgezet?

Vraag 3

Deelt u de mening dat het uitzetten van het 2G netwerk nodig is vanwege de verouderde beveiliging, maar dat de veiligheid van ouderen daar niet in gevaar mag komen? Zo nee, waarom niet?

Vraag 4

Kunt u ervoor zorgen dat alarmknoppen, seniorentelefoons, en alarm horloges die gebruik maken van het 2G netwerk per direct niet meer verkocht mogen worden? Zo nee, waarom niet?

Vraag 5

Hoe gaat u ervoor zorgen dat alle ouderen met een alarmapparaat dat gebruikmaakt van het 2G netwerk worden geïnformeerd dat hun apparatuur straks niet meer werkt en vervangen moet worden zodat levensgevaarlijke situaties worden voorkomen?

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van het «Enquêterapport VFS Global» van de Stichting Nederlanders Buiten Nederland (SNBN), van oktober jl.1, alsmede de artikelen die eerder over VFS Global zijn verschenen in Politico («How a company turned visas to Europe into big business»)2 en LightHouseReports («The Visa Empire: Borders as a Business»)?3

Vraag 2

Wat is uw reactie op de resultaten van de enquête van de SNBN, waaruit onder andere blijkt dat Nederlanders buiten Nederland stelselmatig te maken hebben met onduidelijke regels, lange wachttijden (zowel voor afspraken als voor de uitvoering van de taken die VFS zegt op zich te nemen), onverwachte en onvrijwillige plotse bijbetalingen, vaak niet-werkende websites, ondeskundig personeel, een onveilige omgeving voor wat betreft persoonsgegevens en zelfs corruptie in de zin van onderhandse verkoop van afspraken?

Vraag 3

Welke taken heeft de Nederlandse overheid precies uitbesteed aan VFS Global, per wanneer, waar, onder wat voor soort contract, met wat voor termijn, en onder welke toezichtsvoorwaarden? Waarom is voor deze constructie gekozen?

Vraag 4

Waarom vertrouwt de Nederlandse overheid de persoonsgegevens van haar onderdanen in het buitenland aan een buitenlands bedrijf toe, dat bovendien overduidelijk onzorgvuldig met deze gegevens omgaat?

Vraag 5

Hoe gaat u de gerapporteerde problemen aanpakken, hetzij door een betere aansturing van de bestaande dienstverlener VFS Global, hetzij door de keuze voor een andere aanbieder, hetzij door nog andere veranderingen, om de Nederlanders buiten Nederland nu te ondersteunen?

Vraag 6

Welke concrete maatregelen gaat u nemen om te voorkomen dat deze situatie zich in de toekomst opnieuw voordoet en de diensten voor de Nederlanders buiten Nederland betrouwbaar en voorspelbaar te krijgen?

Vraag 1

Klopt het dat ook groepen werknemers van Sociaal Ontwikkelbedrijven die hun uitkering door de werkgever laten uitbetalen per januari over dit deel van hun inkomen de arbeidskorting verliezen per januari 20271?

Vraag 2

Om hoeveel mensen gaat het en hoe groot is hun gemiddelde inkomensverlies?

Vraag 3

Deelt u de mening dat dit inkomensverlies voor deze groep grote financiële gevolgen heeft? Welke maatregelen neemt u om deze gevolgen op te vangen?

Vraag 4

Op welke wijze worden de mensen om wie het gaat hierover voorgelicht?

Vraag 5

Welke mogelijkheden ziet u om deze groep tegemoet te komen?

Vraag 6

Waarom heeft u gekozen voor het afschaffen van de arbeidskorting voor de hele groep, in plaats van de regeling uit te breiden voor de hele doelgroep?

Vraag 7

Kunt u deze vragen voor de begrotingsbehandeling Sociale Zaken en Werkgelegenheid beantwoorden?